Juni

Wat gebeurde er in juni? Een overzicht van dag tot dag.

01 juni

Op 1 Juni 1938 verscheen Superman voor het eerst in een stripverhaal. Superman, de eerste strip-superheld, verscheen later in films, televisieseries en andere media. Superman representeert zoals alle superhelden de wensversie van onszelf. Wie wil er nu geen buitengewone krachten bezitten, om ons te onderscheiden van de normale mensen. Helaas zijn de meesten van ons een versie van Clark Kent - stuntelig, onopvallend en heel normaal. lees meer

02 juni

In 1896 kreeg Guglielmo Marconi het eerste patent op draadloze telegrafie. Daarmee staat hij in het Westen bekend als uitvinder van de radio. In het voormalige Oostblok was Alexander Stepanovitch Popov bekender, en in Frankrijk was dat Édouard Branly. Allen bouwden omstreeks dezelfde tijd voort op het werk van Heinrich Hertz. Onder Marconi`s leiding zijn de eerste radioverbindingen tussen Engeland en Frankrijk over het Kanaal tot stand gebracht (1899). Ook de eerste transatlantische radioverbinding tussen Groot-Brittannië en Newfoundland (1901) werd gelegd. Met dit laatste experiment bewees hij dat radiogolven zich tot over de horizon uitstrekken. lees meer

03 juni

Op de luchtvaartshow van Le Bourget bij Parijs in 1973, maakte het prototype van het supersonische passagiersvliegtuig Tupolev Tu-144 (bijgenaamd `Concordski`) onverwacht een duikvlucht en stortte neer. Er vielen vijftien doden, onder wie zes bemanningsleden. De Tupolev Tu-144 (NAVO-Codenaam: Charger) was het eerste supersonische passagiersvliegtuig ter wereld. lees meer

04 juni

Op haar eerste reis in 1629 zonk het in Amsterdam gebouwde VOC-schip de Batavia. Het schip vertrok voor het eerst op 29 oktober 1628, onder bevel van schipper Adriaan Jakobsz. Op 14 april 1629 kwam het schip aan op Kaap de Goede Hoop om te foerageren. Na 8 dagen vertrok het weer. Op 4 juni 1629 sloeg het schip lek op een rif van de Wallabi-groep voor de Australische westkust. Het wrak bevindt zich momenteel in een museum in Fremantle, Australië. In de jaren 1985-1995 is een replica gemaakt. De replica is te bezichtigen op de Bataviawerf te Lelystad. lees meer

05 juni

Op 5 juni 1964 brachten de Beatles een bezoek aan Nederland. De volgende dag maakten ze onder grote belangstelling een rondvaart door de Amsterdamse grachten en kwamen door de drukte twee uur te laat op hun optreden. 'Wij dachten dat Nederland zo`n rustig landje was, met stille mensen, maar wij hebben ons vergist', verklaarden ze. In 1964 en 1965 waren de Beatles zeer druk met reizen en optreden. Tournees in Azië, Europa, Australië en de Verenigde Staten werden afgewisseld met studiowerk in London en met filmopnames. lees meer

06 juni

Op 6 Juni 1944 vond de geallieerde invasie plaats in Frankrijk onder de code naam `Operation Overlord`. Het was een van de grootste militaire operaties uit de geschiedenis welke tegen de Duitsers waren gericht. Het moest ook een tegenwicht zijn aan de snel oprukkende Russen, die spoedig heel Europa in hun communistische macht zouden hebben. Van de 783 divisies van de nazi`s en hun bondgenoten, werden er 607 - meer dan drie kwart - vernietigd aan het Sovjet-Duitse front. lees meer

07 juni

Op 7 juni 1692 schudde een zware aardbeving Jamaica wakker. Het zanderige schiereiland waarop de stad was gebouwd schokte hevig en hele gebouwen verdwenen in zee. Die morgen kostte de ramp het leven aan zo’n 2.000 inwoners. Veel slachtoffers zouden naderhand bezwijken aan de opgelopen verwondingen en ziektes. lees meer

08 juni

In 1783 begon de vulkaan Laki in IJsland een maanden durende uitbarsting. Gevolgen: 8.000 mensen en bijna de gehele veestapel van IJsland stierven door de dampen. Na een jaar was de temperatuur op aarde 1 graad gestegen. lees meer

09 juni

Op 9 juni 1934 maakte Donald Duck zijn debuut in de tekenfilm The Wise Little Hen: er was een ster geboren! Donald Duck is een fictieve eend uit de strips en tekenfilms van Walt Disney. Overigens is Donald Duck het grootste deel van zijn bestaan niet door Walt Disney getekend maar door een aantal anderen, waarvan Carl Barks de meest getalenteerde was. lees meer

10 juni

Op 10 juni 1942 wordt het dorp Lidice met de grond gelijk gemaakt. De actie is een vergelding voor de moord op Nazi-kopstuk Heydrich. De aanwezige 172 mannen worden vermoord, de vrouwen naar concentratiekampen vervoerd, 88 kinderen sterven in vergassingsauto’s en 104 kinderen worden bij Duitse families ondergebracht. Slechts 17 van hen overleven de oorlog; van de overige kinderen is het lot onbekend. lees meer

11 juni

Op 11 juni 1955 botsten tijdens de 24 Uur van Le Mans drie auto`s met een snelheid van 240 km/uur tegen elkaar. Ze kwamen terecht in een groep toeschouwers. 80 mensen kwamen om en meer dan 100 raakten gewond bij het ernstigste auto-ongeluk in de autosport. De race zelf ging gewoon door en de Brit Mike Hawthorn won de 24 Uur van Le Mans. lees meer

12 juni

Op 12 juni 1929 werd Annelies Marie Frank geboren in Frankfurt am Main. Op 12 juni 1942 vierde Anne Frank haar dertiende verjaardag. Zij kreeg onder andere een dagboek, waar zij al diezelfde dag in begon te schrijven. In haar dagboek vertelde Anne alles over het leven in het Achterhuis. Over de irritaties die ontstonden doordat ze met zoveel mensen dicht op elkaar woonden. Maar ook over haar eigen onzekerheden en angsten. Op 4 augustus 1944 sloeg het noodlot toe. Ze werden verraden en de Duitsers arresteerden de onderduikers. lees meer

13 juni

In 1996 werd de doodstraf in België afgeschaft, in vredestijd en in oorlogstijd. Inzake de doodstrafproblematiek is België lange tijd een uitzonderingsland geweest. Samen met landen als Papua Nieuw-Guinea, slaagde het land erin gedurende de langste periode de rechtsstaat te hebben waarin de doodstraf in de praktijk niet meer bestond, maar in de wetgeving nog steeds werd voorgeschreven als de hoogste strafmaatregel. lees meer

14 juni

In 1919 vlogen John Alcock en Arthur Whitten Brown als eersten in een vliegtuig non stop over de Atlantische Oceaan. Er was competitie, want de Daily Mail had een beloning van 10000 pond uitgeloofd voor de eersten die hier in zouden slagen. Het was zeker geen comfortabele vlucht; Er was slecht weer, zware mist en de piloten landden bijna in de zee. lees meer

15 juni

In 1752 vond Benjamin Franklin de bliksemafleider uit, bij het oplaten van een vlieger. Voordat Franklin met zijn wetenschappelijke experimenten begon dacht men dat elektriciteit bestond uit twee tegenovergestelde krachten. Franklin toonde aan dat elektriciteit bestond uit een gewoon element, dat hij elektrisch vuur noemde. Verder was elektriciteit fluidium, een soort vloeistof. Het ging van een voorwerp naar een ander, maar het was nooit verdwenen. Franklin moest niet alleen theoriën poneren, maar ook een nieuwe taal om ze daarin te laten passen. Enige elektrische termen die Franklin op zijn rekening heeft staan: batterij, lading, condensor, conductor, plus, minus, positief, negatief, armature. We gebruiken ze nog elke dag. lees meer

16 juni

In 1902 begon Henry Ford zijn autofabriek. Zijn eerste auto produceerde hij overigens reeds in 1892. Hij richtte de Detroit Automobile Company op, maar ging er al snel mee failliet. Ook met de Henry Ford Company die hij daarna oprichtte wist hij de markt niet te veroveren. De aandeelhouders dwongen hem het bedrijf te verlaten. Pas met zijn derde bedrijf, de Ford Motor Company had hij succes, om te beginnen met de T-Ford. In zijn fabrieken introduceerde hij het principe van de lopende band, een principe dat hij had afgekeken van grote slachterijen. Deze innovatie maakte massaproductie van auto`s, en speciaal van zijn T-Ford, mogelijk. Dit was een revolutie in de industriële productie. lees meer

17 juni

In 1885 komt het Vrijheidsbeeld aan in de haven van New York. Het beeld is ontworpen door Gustave Eiffel, bekend van de Eiffeltoren en nog honderden spoorbruggen in Frankrijk. Het ontwerp is uitgevoerd door de Franse beeldhouwer Frederic Bartholdi, wiens moeder Marie Bartholdi model zou hebben gestaan. De kroon bestaat uit zeven punten, symbool voor de zeven continenten en zeeën. Sinds 1984 staat het Vrijheidsbeeld op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Na 11 september 2001 werd het beeld gesloten voor het publiek. Thans is het platform op de sokkel op aanvraag beperkt te bezoeken. lees meer

18 juni

In 1815 werd de slag bij Waterloo gestreden. De Slag bij Waterloo was een veldslag bij het dorp Waterloo (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden). Napoleon Bonaparte werd hier op 18 juni 1815 verslagen door een combinatie van Britse/Nederlandse Hannoveraanse en Pruisische legers, onder leiding van respectievelijk de hertog van Wellington en Blücher. Napoleon kreeg asiel van de Britten, maar werd verbannen naar het verlaten eiland Sint Helena, in het zuidelijke deel van de Atlantische Oceaan. Nog zes jaar bracht Napoleon daar door, voordat hij op 5 mei 1821 stierf. lees meer

19 juni

In 1978 verscheen voor het eerst een strip van de kat Garfield. Garfield is een strip gecreëerd door Jim Davis met in de hoofdrol de gelijknamige kat Garfield, zijn baasje Jon en de hond Odie. In Nederland verschijnt de strip dagelijks in de Telegraaf en in Vlaanderen in De Standaard en Het Nieuwsblad. Het viel Jim Davis op dat er geen strips waren met katten in de hoofdrol. Garfield is vernoemd naar Jims` opa James Garfield Davis die op zijn beurt weer is vernoemd naar James Garfield, de 20e president van de V.S. lees meer

20 juni

In 1867 verkocht Rusland Alaska aan de Verenigde Staten. Dit was voordat daar de bodemschatten werden ontdekt. Het gebied dat nu de staat Alaska vormt werd zo`n 12.000 jaar geleden voor het eerst gekoloniseerd door Eskimovolkeren zoals de Yupik en Inuit en door diverse indianenstammen. Zij bereikten Alaska via de Beringlandbrug, de toen drooggevallen of dichtgevroren Beringstraat. De meesten trokken uiteindelijk verder Noord- en Zuid-Amerika in. De prijs die de Amerikanen er voor betaalden, $7.200.000, was niet hoog, want Rusland dacht dat het land niets waard was. De formele soevereiniteitsoverdracht vond op 18 oktober plaats, een datum die sindsdien gevierd wordt als Alaska Day. lees meer

21 juni

De 21e juni is meestal de langste dag van het jaar, waarbij de zon bijna 17 uur `op` is. Op de kortste dag van het jaar is het juist andersom. Dan blijft de zon bijna 17 uur onder de horizon. 21 juni is tevens het begin van de zomer. De zomer wordt geleidelijk langer om in het jaar 3500 zijn langste duur te bereiken. De zomer begint wanneer de (geocentrische) lengte van het midden van de zon precies 90 graden bedraagt, en eindigt wanneer de lengte precies 180 graden is. Van jaar tot jaar zijn er echter grote verschillen door de periodieke verandering van de stand van de aardas. Dit komt hoofdzakelijk door aantrekkingskracht van de maan en door storingen van de maan en van de planeten op de beweging van de aarde. lees meer

22 juni

De Inquisitie was een rechtbank van de Rooms-Katholieke Kerk. Deze was belast met de opsporing, het onderzoek naar en het opleggen van straffen aan mensen die in opvattingen en/of daden van de leer van de rooms-katholieke kerk afwijken. In 1633 dwingt de inquisitie Galileo Galilei tot het afzweren van het heliocentrisme en de stelling dat de aarde in het universum niet stilstaat. Bij het Mea Culpa op 13 mei 2000 heeft Johannes-Paulus II in een openbare schuldbekentenis vergiffenis gevraagd aan de wereld voor fouten die de Katholieke Kerk in het verleden heeft gemaakt. Met dit historische gebaar wilde de Kerk met een schone lei beginnen aan het derde millennium. lees meer

23 juni

In 1867 kreeg Christopher Sholes octrooi op de eerste schrijfmachine. De schrijfmachine werd op het moderne kantoor (tot ongeveer 1980) vrijwel alleen bediend door vrouwen. In die tijd was de rolverdeling tussen mannen en vrouwen vaak strikt gescheiden. De mannelijke werknemers voerden het creatievere werk uit en schreven met de hand hun brieven, of dicteerden deze aan de secretaresses, die het al dan niet in steno noteerden en vervolgens de brieven uittypten. De schrijfmachine nam zo`n grote vlucht dat de grotere kantoren een typekamer hadden, waar de handgeschreven brieven werden ingeleverd en vervolgens uitgetypt. lees meer

24 juni

In 1916 begon de Slag aan de Somme. Het was een grote slag tijdens de Eerste Wereldoorlog, waarbij meer dan een miljoen slachtoffers vielen. De Franse legers leden zware verliezen rond Verdun, waar de Duitsers uit alle macht probeerden een doorbraak te forceren. Dit deden ze door bij Verdun het Franse leger te laten doodbloeden terwijl ze op het punt stonden te worden verslagen. De Britse aanval kreeg dus het karakter van een ontlastend offensief om te voorkomen dat het Franse leger in elkaar zou storten. Het Britse leger verloor deze dag meer soldaten dan in welke andere veldslag in zijn geschiedenis ook. lees meer

25 juni

In 1988 won het Nederlands voetbalelftal het EK voetbal in München. Tijdens de finale tegen de Sovjet-Unie scoorden Ruud Gullit en Marco van Basten een doelpunt en stopte Hans van Breukelen een strafschop. Zo won Nederland de wedstrijd met 2-0. Het elftal kroonde zich daarmee voor het eerst in de geschiedenis tot Europees kampioen. lees meer

26 juni

In 1321 werd de eerste steen gelegd van de domtoren in Utrecht. De Dom van Utrecht is een markante gotische kerk in het midden van de stad. Zij werd vanaf 1254 gebouwd als de kathedraal van het bisdom Utrecht en was gewijd aan Sint-Maarten. Sinds 1580 is de kerk protestants. De 112,32 meter hoge Domtoren is de hoogste kerktoren van Nederland en het hoogste gebouw van Utrecht. In 1674 raasde er een tornado over Utrecht die in de hele stad bijzonder veel schade aanrichtte. Het middenschip van de Dom zakte hierbij als een kaartenhuis in elkaar. Een groot deel van het puin zou wegens geldgebrek nog anderhalve eeuw blijven liggen. lees meer

27 juni

In 1972 maakt bokser Muhammad Ali, of Cassius Marcellus Clay, Jr.,bekend te stoppen met boksen. Zijn bokscarrière begon al in 1954, toen op school zijn fiets gestolen werd. Tegen een agent die hij in de gymzaal tegenkwam, zei Clay dat de dader `ervan zou lusten`. `Dan kun je maar beter eerst leren boksen`, antwoordde de agent. En zo geschiedde: vanaf dat moment deed Clay niets anders dan trainen. Ondanks de tegenslagen in zijn leven wordt Muhammad Ali algemeen beschouwd als de grootste bokser aller tijden. lees meer

28 juni

In 1932 wordt in België de eerste taalwet in stemming gebracht. De taalwet van 1932 voert het Nederlands als onderwijstaal in Vlaanderen in. Ook moeten veel tweetalige Vlaamse gemeenten verplicht ééntalig worden. Er gaan jaren voorbij voor dit ook werkelijk ten uitvoer wordt gebracht. De Vlaamse bevolking voert acties uit zoals het overschilderen van Franse plaats- en straatnaamborden. In Gent bijvoorbeeld werd de overschildering tot vier keer teruggedraaid door de gemeente. Tenslotte besliste de actiegroep alle borden kapot te slaan. Een week later besliste de gemeenteraad uiteindelijk de eentaligheid (die sinds 1932 wettelijk verplicht was) in te voeren. lees meer

29 juni

In 1920 werd bij Den Oever de eerste bak zand in zee gestort voor de Afsluitdijk naar Wieringen. In 1932 is de dam gereed. De waterkering is 32 kilometer lang en zo`n 90 meter breed, en is een onderdeel van de Zuiderzeewerken ontworpen door Cornelis Lely. Hij ontwierp in 1891 het eerste plan voor de afsluiting van de Zuiderzee. Vier maanden na de voltooing werd de naam Zuiderzee officieel gewijzigd in IJsselmeer. lees meer

30 juni

In 1948 vonden John Bardeen, Walter Brattain en William Shockley de transistor uit. In 1956 kregen ze hiervoor de Nobelprijs voor natuurkunde. Vóór de uitvinding van de transistor gebruikte men elektronenbuizen of relais voor dit soort toepassingen. Sommige computers bestonden toen uit een hele kamer vol elektronenbuizen. Aangezien elk van die buizen een beperkte levensduur had, moest er geregeld een buis vervangen worden en moesten delen van berekeningen weer worden overgedaan. De naam transistor is een samentrekking van de Engelse woorden `transfer` (verplaatsen), `transconductance` (overdracht) en `resistor` (weerstand) en is bedacht door een collega van Bardeen die sciencefictionboeken schreef. lees meer