Mei

Wat gebeurde er in mei? Een overzicht van dag tot dag.

01 mei

in 1994 verongelukte formule-1 coureur Ayrton Senna tijdens de GP van San Marino op het circuit van Imola. De dag ervoor was de Oostenrijker Roland Ratzenberger op hetzelfde circuit verongelukt. Senna was een Braziliaans autocoureur die in een tijdsbestek van negen seizoenen driemaal wereldkampioen Formule 1 werd. Hij kwam aan de start in 161 races waarvan hij er 41 won en 65 keer van polepositie startte. Hij wordt door velen beschouwd als de beste coureur ooit. lees meer

02 mei

In 1999 verklaarde Paus Johannes Paulus II de populaire Italiaanse kapucijnermonnik Pater Pio (1887-1968) zalig. Tijdens zijn priesterlijk leven werd Pio al als een heilige vereerd. Tijdens het biechthoren was hij heel streng. Ook in de kerk eiste hij van iedereen eerbiedigheid, zowel in kleding als in houding. Hij kon streng tekeer gaan tegen gelovigen die in de biecht zonden trachtten goed te praten. Ook keurde hij vrouwen af die in minirokjes of mannenkleding de kerk betraden. In de kloosterkerk van de Kapucijners in Meersel Dreef (Hoogstraten-België) bevindt zich een heiligenbeeld van Pater Pio. lees meer

03 mei

In 1986 won België voor de eerste maal het Eurovisiesongfestival, dankzij het lied `J`aime la vie` gezongen door de jonge Sandra Kim. Sandra begon al op jonge leeftijd met zingen. Haar optreden was niet geheel onomstreden. Ze beweerde vijftien jaar oud te zijn terwijl ze in werkelijkheid 13,5 jaar oud was. Na het songfestival kwam uit dat Sandra Kim had gelogen over haar leeftijd, maar de uitslag werd niet gewijzigd. Ze was hiermee de jongste deelneemster aan het Eurosongfestival ooit. lees meer

04 mei

Direct na de Tweede Wereldoorlog werden op initiatief van burgers op veel plekken in het land herdenkingen georganiseerd. Deze herdenkingen vonden plaats op 4 mei, de dag voor de capitulatie van Duitsland. Op 5 mei 1945 was immers de overgave getekend. De herdenking is een eerbetoon aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. In bijna alle gemeenten in Nederland worden herdenkingen georganiseerd bij een plaatselijk oorlogsmonument op 4 mei. De organisatie is meestal in handen van lokale 4 en 5 mei comités of oranjecomités, al dan niet in samenwerking met de gemeente. lees meer

05 mei

In België reed in 1835 de eerste trein op het Europese continent, tussen Brussel en Mechelen. Bovendien zou een eeuw later de eerste elektrische trein op het traject Antwerpen-Mechelen-Brussel rijden. Op 5 mei 1835 vertrokken drie treinen met 900 passagiers vanuit het toenmalige station Brussel-Groendreef naar het station Mechelen. De treinen werden getrokken door de Britse locomotieven `Pijl`, `Olifant` en `Stephenson` (genoemd naar de leverancier, Robert Stephenson uit Newcastle). Het traject werd afgelegd in 45 tot 55 minuten. lees meer

06 mei

In 2002 wordt politicus Pim Fortuyn, lijsttrekker van de LPF, in Hilversum vermoord door een linkse milieuactivist. Tussen 1992 en 2001 schrijft Fortuyn columns voor het weekblad Elsevier. Hij bevestigt daarin zijn rechtse imago. In 1997 schreef hij het boek `Tegen de islamisering van onze cultuur`. Fortuyn zegt daarin dat hij tegen vreemdelingenhaat is, maar dat islamieten een bedreiging vormen voor de Nederlandse identiteit, doordat ze de scheiding van kerk en staat niet erkennen. lees meer

07 mei

Vandaag, in 1824 was de premiere van Ludwig van Beethoven`s negende Symfonie in Wenen. De bijnaam `KoorSymfonie` is korter dan de originele Duitse titel: `Sinfonie mit Schlusschor über Schillers Ode `An die Freude` für großes Orchester, 4 Solo und 4 Chorstimmen componiert und seiner Majestät dem König von Preußen Friedrich Wilhelm III in tiefster Ehrfurcht zugeeignet von Ludwig van Beethoven, 125tes Werk`'. Meer dan elf jaren verstreken tussen de voltooiing van de achtste Symfonie opus 93 in F-grote terts, en het volbrengen van de Symfonie Nr. 9 opus 125 in d-kleine terts. Een symfonie voor een groot orkest, solisten en een vierstemmig koor. lees meer

08 mei

Engelse emigranten vormden in Italië de eerste voetbalcompetitie. `Genoa Cricket and Athletic Club` was de eerste club die zich aansloot. In 1905 sloot de `Federazione Italiana Giuoco Calcio` zich aan bij de FIFA. Vanaf de Tweede Wereldoorlog werd de Italiaanse competitie (Serie A) voornamelijk gedomineerd door Juventus, A.C. Milan en Internazionale. (`Inter`) Hoewel de Italiaanse competitie de afgelopen tijd voornamelijk in het nieuws is geweest vanwege omkoopschandalen, is Italië niet het enige land in Europa dat kampt met corruptie en omkoping in het betaalde voetbal. Onlangs kregen ook België, Duitsland en Nederland te maken met voetbalschandalen. lees meer

09 mei

In 1994 werd Nelson Mandela de eerste zwarte president van Zuid-Afrika. Hij ontving in 1993, samen met Frederik Willem de Klerk, de Nobelprijs voor de Vrede. Mandela wordt alom gerespecteerd om zijn volhardende strijd tegen de apartheid. In 1961 werd hij als één van de ANC-leiders beschuldigd van verraad, maar vrijgesproken. In 1964 werd hij veroordeeld wegens z`n betrokkenheid in de Rivonia-bende, die moordaanslagen plande en uitvoerde tegen blanken in Zuid-Afrika. Hij kreeg levenslange gevangenisstraf opgelegd, welke hij voornamelijk heeft uitgezeten op Robbeneiland. Daar werd hij een symbool voor de wereldwijde anti-apartheidsbeweging. Mandela overleed op 5 december 2013 in Houghton Estate, Zuid-Afrika. lees meer

10 mei

Engelse emigranten vormden in Italië de eerste voetbalcompetitie. `Genoa Cricket and Athletic Club` was de eerste club die zich aansloot. In 1905 sloot de `Federazione Italiana Giuoco Calcio` zich aan bij de FIFA. Vanaf de Tweede Wereldoorlog wordt de Italiaanse competitie (Serie A) voornamelijk gedomineerd door Juventus, A.C. Milan en Internazionale. (`Inter`) Hoewel de Italiaanse competitie de afgelopen tijd voornamelijk in het nieuws is geweest vanwege omkoopschandalen, is Italië niet het enige land in Europa dat kampt met corruptie en omkoping in het betaalde voetbal. Onlangs kregen ook België, Duitsland en Nederland te maken met voetbalschandalen. lees meer

11 mei

In 1997 versloeg Deep Blue, IBM`s schaaksupercomputer, wereldkampioen Gary Kasparov in zes partijen. Dit is de eerste keer dat dit lukt. `...En hoe kon Deep Blue na zijn onverwachte manoeuvres zomaar eeuwig schaak over het hoofd hebben gezien? Totaal ontredderd zit Kasparov in de laatste partij achter het bord, zijn expressieve lichaamstaal illustreert een verpletterende machteloosheid. Het blijven fascinerende beelden. Walgend van zichzelf en van `de grijns op de koppen van de computerprogrammeurs` verlaat Kasparov het podium, heilig overtuigd van het hem aangedane onrecht. lees meer

12 mei

In 1914 werd Nederlands schrijver en dichter Lambertus Jacobus Johannes (Bertus) Aafjes geboren. Hij debuteerde in 1940 als dichter met `Het gevecht met de muze`. In 1946 schreef hij 'Een voetreis naar Rome', een romantisch-poëtisch reisverslag, waarmee hij nationale bekendheid verwierf. In 1953 verscheen 'De karavaan', voorlopig zijn laatste dichtbundel, omdat het literaire klimaat onder invloed van de Vijftigers inmiddels erg was veranderd en Aafjes zich daartegen hevig verzette, wat tot een ernstig conflict leidde. In 1980 verscheen toch nog een dichtbundel van zijn hand, 'Deus sive natura', met erotische poëzie. lees meer

13 mei

Het was een zonnige middag in Enschede toen op 13 mei 2000 plotseling een vuurwerkfabriek ontplofte. Het werd maar langzaam duidelijk dat er in Enschede een ramp had plaatsgevonden. De eerste berichten spraken van enkele doden bij een brand. Maar in de loop van de middag werd de ernst duidelijk. Een complete woonwijk was weggevaagd door de explosie. Er waren 22 doden. Behalve de 22 doden, raakten zeker 950 mensen gewond. Dat waren inwoners van de wijk Roombeek, maar ook studenten, werknemers en hulpverleners. Zeker 4000 mensen raakten dakloos. Ruim 450 woningen en 100 bedrijven in meer dan tien straten werden verwoest. De materiële schade werd geschat op bijna 500 miljoen euro. lees meer

14 mei

In 1954 brachten Bill Haley and the Comets `Rock Around the Clock` uit, het eerste rock and roll nummer dat de eerste plaats in de hitparades bereikt. Het gebruik van `Rock around the Clock` bij de tienerfilm `Blackboard Jungle` had enorme gevolgen. Het grote publiek maakte kennis met rock & roll en Bill Haley stond maandenlang op nummer 1 in de Amerikaanse pophitparade. Tegelijkertijd raakte de rock & roll-muziek versmolten met het levensgevoel uit de film: het verzet van jongeren tegen het gezag van volwassenen. In de film gooien leerlingen de jazzplaten van hun leraren kapot onder het roepen van `rock and roll`. lees meer

15 mei

In 1990 bracht het portret van Dokter Gachet een recordbedrag op bij een veiling (Christie`s, New York). Het schilderij werd verkocht voor $82,500,000. Het bleef 16 jaar lang het duurste doek. In 2006 werden 3 schilderijen verkocht voor resp. 135, 135 en 140 miljoen dollar. Het Portret van Dokter Gachet is een van de beroemdste schilderijen van Van Gogh. Het is opmerkelijk om een aantal redenen. Vincent schilderde het portret tijdens de laatste maanden van zijn leven en het was onderwerp van een groot aantal discussies. Hoe vakbekwaam was Dokter Gachet? Wat bedoelde Vincent toen hij aan Theo schreef: Ten eerste denk ik dat hij zieker is dan ik ben, of zullen we maar zeggen: net zo ziek? lees meer

16 mei

In 1946 demonstreerde Jack Mullin de eerste magnetische bandrecorder. Er was wel veel enthousiasme voor de technologie, maar de verkoop bleef relatief beperkt. Na ontdekking door de muziekindustrie nam de ontwikkeling en verkoop echter een grote vlucht. Tot aan de ontwikkeling van optische geluids- en datadragers werden miljarden magnetische banden verkocht, zowel voor de muziek als de computer industrie lees meer

17 mei

In 1920 landde het eerste verkeersvliegtuig op luchthaven Schiphol. Tegenwoordig landen en vertrekken jaarlijks ongeveer 400.000 vliegtuigen. Schiphol is de op 3 na grootste luchthaven in Europa (na Londen: 860.000, Parijs: 700.000 en Frankfurt: 445.000). Op de plaats waar Schiphol nu ligt, heeft eerder een dorp gelegen met de naam Rijk. De naam `Schiphol` wordt ook gebruikt als plaatsnaam, evenals Schiphol-Oost en Schiphol-Rijk. De luchthaven is eigendom van de Schiphol Group, met als aandeelhouders de Nederlandse Staat, en de gemeenten Amsterdam en Rotterdam. lees meer

18 mei

In 1958 breekt een Lockheed F-104 Starfighter het wereldsnelheidsrecord. De F-104 haalt een snelheid van 2,259.82 km/uur. De F-104 starfighter was de voorganger van de F-16 bij de Nederlandse en Belgische Luchtmacht. De F-104 werd in het midden van de vijftiger jaren ontwikkeld als onderscheppingsjager tegen de strategische bommenwerpers van de Sovjet Unie. De Starfighter was een baanbrekende ontwikkeling wat snelheid (het was de eerste straaljager die tweemaal de geluidssnelheid haalde) en stijgvermogen betrof. Dit ontwerp beïnvloedde de hele volgende generatie Amerikaanse jachtvliegtuigen. lees meer

19 mei

In 1961 was de Russische ruimtesonde Venera 1 het eerste door mensen gemaakte object dat langs een andere planeet vloog. Tussen februari 1961 en december 1984 werden 20 Russische ruimtesondes gelanceerd onder het Venera en Vega project. Hiermee werd Rusland het eerste land in de wereld dat een ruimtesonde in een baan van een andere planeet kon brengen en kon laten landen op het oppervlak ervan. Niet alle Russische Venus ruimtemissies werden een succes en zorgden voor wetenschappelijke primeurs. In het algemeen kan gezegd worden dat het Venera en Vega programma een enorm succes werd doordat Rusland erin slaagde als eerste onze naaste buurlanden in kaart te brengen en het oppervlak ervan te fotograferen. lees meer

20 mei

In 1940 demonstreerde Igor Sikorsky de allereerste helikopter. Naast de helikopter ontwierp Sikorsky ook het eerste viermotorige vliegtuig. Al 30 jaar daarvoor, in 1909 en 1910 bouwde hij twee prototypes van een helikopter. Deze mislukten echter omdat hij geen motor tot zijn beschikking had die zowel licht als sterk genoeg was. Sikorsky kwam al op jonge leeftijd op het idee om een helikopter te bouwen. Hij werd daarbij geïnspireerd door de ontwerpen van Leonardo da Vinci uit 1500. lees meer

21 mei

In 1952 werd Laurence Tureaud geboren, beter bekend als `Mr. T`. Na American football-ster was Mr. T ook de bodyguard van beroemdheden als Muhammad Ali, Michael Jackson en Diana Ross. In 1982 werd Mr. T. ontdekt door Sylvester Stallone. De rol van Mr. T. in de film Rocky III zou oorspronkelijk bestaan uit enkele zinnen, maar Sylvester Stallone bouwde een rol rondom Mr. T. Na enkele andere optredens in films werd hij gevraagd voor de rol van B.A. in The A-Team. Op een persconferentie werd hem gevraagd waarom hij de rol van de niet al te snuggere B.A. had geaccepteerd. Zijn antwoord luidde: `It takes a smart guy to play dumb` (`Alleen een slimme vent kan een dommerik spelen`). lees meer

22 mei

In 1859 werd Sir Arthur Conan Doyle geboren. Doyle was Brits arts en schrijver die bekend werd als schrijver van verhalen over de detective Sherlock Holmes en zijn assistent Dr. Watson. Holmes` specialisme is het oplossen van ongewone zaken, waarbij hij zijn talent voor minutieuze observaties en het trekken van conclusies daaruit gebruikt. Zo onderzoekt hij een oude hoed waar Watson niets bijzonders aan ziet en concludeert dat `de eigenaar zeer intellectueel is, ooit financieel goed af was in de laatste drie jaar, hoewel hij het nu moeilijk heeft; eens had hij een vooruitziende blik, maar nu minder; wat wijst op een morele achteruitgang, waarschijnlijk veroorzaakt door drankzucht; en zijn vrouw houdt duidelijk niet meer van hem.` lees meer

23 mei

In 1568 versloegen de troepen van Willem van Oranje (aangevoerd door Lodewijk van Nassau) de Spaanse troepen, in de Slag bij Heiligerlee. Met zijn ruiters ondernam Lodewijk van Nassau een aanval op het Spaanse leger. Aremberg, die van plan was op meer versterkingen te wachten, werd verleid de staatse ruiters te achtervolgen. De staatse ruiters lokten het Spaanse leger over de weg tussen de heuvels door. De Spaanse troepen kwamen hierbij terecht in het drassige terrein tussen de heuvels, waar ze een gemakkelijke prooi werden voor de staatse schutters van Lodewijk. Deze slag wordt als het begin van de tachtigjarige oorlog beschouwd. lees meer

24 mei

In 1626 kocht Peter Minuit het eiland Manhattan van de Manhattan-indianen. Hij ruilde het voor snuisterijen en andere kleinigheden, de befaamde `kralen en spiegeltjes` uit menig reisverhaal, ter waarde van 24 dollar. De derde gouverneur van Nieuw-Nederland, ook wel bekend als Nova Belgica kwam om het leven tijdens een zware storm op zijn terugreis naar Europa. 20 jaar later werd Manhattan geruild met de Engelsen voor Suriname. lees meer

25 mei

In 1925 werd John Thomas Scopes veroordeeld voor het voor het onderwijzen van Darwins evolutietheorie. Het werd hem niet in dank afgenomen dat hij het verhaal van de bijbel in twijfel trok. Bovendien stelde hij dat de mens van een lagere orde afkomstig was (de dieren). Na een zitting van 8 dagen kreeg Scopes een boete opgelegd van 100 dollar. Het proces staat ook bekend onder de naam `Het apenproces` lees meer

26 mei

In 1676 zag Antoni van Leeuwenhoek voor het eerst animalculen (kleine diertjes) door zijn microscoop. Als lakenhandelaar was hij vertrouwd met lensjes voor het keuren van stoffen. Waarschijnlijk bracht dit hem ertoe kleine lenzen met sterke vergroting te slijpen en daarmee enkelvoudige microscopen te bouwen. Sommige daarvan konden een vergroting bereiken van 500x. Hiermee kon hij dingen waarnemen die niemand ooit eerder had gezien. Zo zag hij de eencellige diertjes in het regenwater en in de darmen, de bacteriën in tandaanslag en de parasieten in de darmen van kikkers en vissen. lees meer

27 mei

Na geraakt te zijn door meer dan 300 granaten en vijf of zes torpedo`s, zonk in 1940 het Duitse slagschip de Bismarck. Slechts 115 van de 2206 opvarenden werden gered. Een opmerkelijke gebeurtenis was de begrafenis van een Duitse zeeman. Hij kreeg een zeemansgraf op de Dorsetshire. Terwijl het lichaam terug gegeven werd aan de zee, speelde een Engelse matroos `Ich hatt` einen kameraden`. Diverse Britse matrozen stonden erbij met tranen in hun ogen, hetgeen broederschap onder zeemannen (ook in oorlogstijd) onderstreept. lees meer

28 mei

De Afsluitdijk (Fries: Ofslútdyk) sluit sinds 1932 het IJsselmeer (de voormalige Zuiderzee) af van de Waddenzee. Hij loopt van Den Oever op het voormalige eiland Wieringen (Noord Holland) naar Zurich (Friesland). De waterkering is tweeëndertig kilometer lang en zo`n 90 meter breed, en is een onderdeel van de Zuiderzeewerken, ontworpen door Cornelis Lely. Het woord `dijk` betekent een scheiding tussen land en water. Dit zou correct zijn, als het hele IJsselmeer werd drooggelegd. Door de verandering van de plannen is het echter een dam geworden: scheiding tussen twee wateren. We zouden dus eigenlijk moeten spreken over een afsluitdam. lees meer

29 mei

In 1953 werd het hoogste punt ter wereld bereikt door mensen. Sir Edmund Hillary and Sherpa Tenzing Norgay zijn de eerste mensen die de top van de Mount Everest (`het dak van de wereld`) bereikten. De 8848 meter hoge Mount Everest staat ook bekend onder de namen Chomolungma (Moeder Godin van de Aarde) en Sagamartha, en bevindt zich in de Himalaya op de grens van Nepal en China (Tibet). lees meer

30 mei

In 1453 kwam na 21 eeuwen een einde aan het Romeinse Rijk door de verovering van Byzantium door de Turkse Sultan Mehmed II. De Romeinen beheersten hun enorme rijk door een `verdeel en heers` politiek. Sommige burgers die loyaal meewerkten kregen het fel begeerde Romeins burgerrecht. Merkwaardig in dit verband is de manier waarop de Romeinen met cultuur en godsdienst omgingen: de Romeinen namen `nieuwe` goden van ingelijfde volken makkelijk op in hun `Pantheon`. Zolang men de keizer (Rome) maar erkende kon men verder met de eigen cultuur en godsdienst naast anderen leven. Naast een superieur leger is dit een grondslag voor de `Pax Romana`, die eeuwenlang een zekere rust bracht en de handel, en de wetenschap bevorderde. lees meer

31 mei

Op 31 mei 1970 werd Peru getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,7 op de schaal van Richter. Door de aardbeving kwamen 70.000 mensen om het leven. De aardbeving was een van de zwaarste bevingen ooit op het zuidelijke halfrond. Er werden tientallen complete steden verwoest. De aardbevingen zorgden voor modder- en steenlawines, waaronder duizenden mensen omkwamen. Behalve de vele doden raakten 100.000 mensen gewond en raakten er ook nog eens meer dan 800.000 mensen dakloos. Veel Peruvianen wijten de ramp aan de kernproef, die Frankrijk een dag eerder in de Stille Oceaan heeft genomen. Een aardbeving 6 jaar later in China zou nog eens tien maal zoveel slachtoffers eisen. lees meer