Kopie van `Satelliet begrippen`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Satelliet begrippen
Categorie: Elektrotechniek en Elektronica > Satelliet TV
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 222


AC3
Een Dolby norm om audio ruimtelijke weergavefaciliteiten te geven langs digitale weg. Een enkele satellietontvanger ondersteund dit rechtstreeks.

ACTUATOR
De motor met het circuit voor terugkoppeling van de schotelbewegingen (alleen bij draaibare opstellingen).

ADAPTER
Hulpsteker- tussensteker of overgang tussen twee elektrische schakelingen, ook wel `interface`.

ADR
Dit staat voor Astra Digitale Radio. Een extra voorziening op subcarriers (hulpdraaggolven) van de analoge transponders waarbij hoogwaardige radioprogramma`s Digitaal worden uitgezonden. ADR wordt in het Musicam (MPEG-1) geluidsvorm uitgezonden. Het is een manier van verspreiding van radioprogramma`s die digitaal op een analoge transponder worden uitgezonden. Deze digitale audionorm verschilt niet veel van de bij DVB gebruikte geluidsnorm. Voor ontvangst van het ADR-signaal zijn speciale ontvangers nodig. Over niet al te lange tijd zal deze norm `uitsterven` door de opkomst van digitale TV.

AFC
Automatic Frequentie Control = Automatische frequentie (bij-)regeling.

AFRTS
Armed Forces Television Radio Service. Televisie en radioprogramma`s die de Amerikaanse troepen (VS) per satelliet internationaal wordt uitgezonden.

AFSTANDSBEDIENING
Niet alleen satelliettuners maar ook andere apparatuur worden doorgaans draadloos bediend. Een andere benaming voor afstandsbediening is ook `Remote Controle`.

AGC
Automatic Gain Control = Automatische regeling van de versterking.

ALBEDO
Verhouding van de intensiteit v-d gereflecteerde straling tot de intensiteit v-d opvallende straling.

AM
Amplitude Modulatie. Informatieoverdracht via wijziging van de amplitude. De grootte of sterkte van een signaalbron.

ANIK
Een serie van Canadese communicatiesatellieten. ANIK 1-3 is een c-, en ku-band satelliet.

ANTENNE
Meestal een stuk koper of aluminium dat ethersignaal omzet in een bruikbaar elektrisch signaal. Dit signaal kan b.v. dmv een ontvanger verder worden verwerkt. Draad, staaf- of ferrietantenne, bij microgolven `probe` genoemd.

ANTENNEVERSTERKER
Een elektronische schakeling die een te zwak elektrisch antennesignaal versterkt tot een goed bruikbaar niveau voor een ontvanger.

ANTENNEWINST
Een maat voor de versterking van een antenne (in dBi). Winst in dB t.o.v. een isotrope straler, die signalen uit alle richtingen ontvangt. Aan het isotrope model wordt een winst van 0 dB toegekend. Bepalend voor de hoogte van de antennewinst zijn de antennediameter d (in m), de frequentie f (in GHz) en het oppervlakterendement n (=60%). GA=10log[n(d.f)²]. De antennewinst is evenredig met het kwadraat v-d frequentie (Gf2) en de antennediameter (G~d²).

APM
Attached Pressurised Module, of Ruimtelaboratorium.

APOGEUM
Na de lancering komt een satelliet in een zo gunstig mogelijk ellipsvormige (GTO) baan. De ellipsvormige baan heeft als hoogste punt (het Apogeum) zo`n 36000 km. De snelheid van de Satelliet heeft op dit punt een snelheid van 1597 m-sec. Daarna wordt hij weer door de aarde aangetrokken en komt op het PERIGEUM (het punt van de ellipsvormige baan dat het dichtst bij de aarde ligt met z`n 400 km).

ASAP
Automated Shipboard Aerological Program.

ASDAR
Aircraft to Satellite Date Relay.

ASTON SECA(Mediaguard) CI-MODULE
Dit is een insteekmodule volgens de CI-technologie waar weer een smartcard in kan worden gestoken. Aston heeft deze SECA-module ontwikkeld. SECA heeft de Mediaguard coderingen ontwikkeld die o.a. bij Canal+ wordt gebruikt.

ASTRA
Inmiddels een 7-tal satellieten geparkeerd op 19.2 gr Oost. Eigendom van de S.E.S uit Luxemburg. Het 2e geostationaire slot van Astra is op 28.2 gr Oost.

ASTRASCHOTEL
Een oude benaming die men vroeger gaf aan een vast opgestelde -vaak met een doorsnede van 60 of 80 cm schotel, die op 19.2 gr Oost was uitgericht. Omdat de Astra de eerste was die meerdere (mediumpower) satellieten op dit slot parkeerden, kon er met 1 vaste schotel relatief veel zenders ontvangen worden. Met de kreet Astraschotel vlogen toen de ~setjes over de toonbank.

ATMOSFERISCHE VERLIEZEN
Een klein deel van de uitgezonden energie komt daadwerkelijk aan op aarde. Tussen zend- en ontvangstantenne verliest het signaal maar liefst 205dB (in de KU-band) aan sterkte. Binnen de dampkring is een deel van de verliezen te wijten aan elektronenabsorbtie door zuurstofmoleculen en door waterdamp. Door de lagere frequentie in de C-band zijn hier de verliezen wat geringer.

ATTENUATION
Dit is de verzwakking van een elektrisch signaal of lichtbron.

ATV
Automated Transfer Vehicle Een ATV is een ruimtevoertuig die stuwstof, voedsel en apparatuur aanlevert, b.v. aan het in aanbouw zijnde ISS. Voor de bevoorrading van het ISS vliegt de ATV autonoom na een lancering met een Ariane 5 draagraket. dit gebeurd ongeveer eens per jaar. De motoren van de ATV kunnen ook het ISS weer omhoogstuwen en zo het ruimtestation weer in een optimale baan houden. Na ca 6 maanden keert de ATV volgeladen met afval terug naar aarde. Dit gebeurd in een steile baan zodat het volledig in de atmosfeer zal verbranden.

AV-bus
De vroegere DIN-aansluiting op TV`s, bedoeld voor videorecorders, satellietontvangers en en-of Hifi-installaties, is inmiddels vervangen voor de scart-bus. De scartconnector is een 21-polige, vrij vierkanten connector.

AZIMUTH
De Azimuth wordt uitgedrukt in kompasgraden (in het horizontale vlak) en geeft dus aan in welke richting de satelliet staat. Het spreekt voor zich dat dit voor iedere plaats op de kaart een ander getal zal zijn. Kompas graden 90° zuiver oost, 180° zuiver zuid, 270° west. Voor 19,2° oost (Astra) in Nederland is dit ca 163°. De andere hoek, waar een schotel aan moet voldoen wanneer deze geplaatst wordt, is de Elevatie.

BAIKONUR
Een voormalig Sovjet en een huidig Russisch ruimtevaartcentrum in het Zuid-Centrale deel van Kazakstan. Baikonur was een Sovjet codenaam voor het centrum maar de Amerikanen noemden het vaak Tyuratam, naar het spoorwegstation in Tyuratam, de dichtstbijzijnde grote stad, in de provincie Leninsk. Baikonur ligt op de noordelijke oever van de Syrdarya-rivier vlakbij Kzyl-Orda en oostelijk van het Aralmeer. Baikonur Cosmodrome!

BAKENSIGNAAL
Dit is een ongemoduleerd identificatiesignaal van een satelliet.

BANDBREEDTE
Is een gebied (spectrum) waarbinnen een signaal (elektromagnetische trilling) door een zender-ontvanger goed kan worden verwerkt (doorgelaten wordt). Voor de meeste satellieten is dit een breedte van zo`n 27 MHz. Voor sommige 36 MHz. Een andere benaming is overdrachtscapaciteit.

BASEBAND (Basisband)
Wordt bij D2MAC of VideoCrypt aangeboden als basissignaal. Nadat een analoog signaal door de ontvanger is ontvangen en versterkt, kan het verder uitgeplozen worden. D.w.z. het audio eraf zodat er alleen video overblijft (CCIT de-emphasis filtering). (Video ) uitgangssignaal van ca 50 Hz-6 MHz op een monitor zichtbaar.

BDB
British Digital Broadcasting. `Kabel` concurrent van BSkyB.

BEAM
Bundel of gebied (gericht). Beam-antennes zijn richtantennes. Beam in deze betekenis; verzorgingsgebied van de satelliet op aarde. Zo kunnen er verschillende soorten verzorgingsgebieden zijn, b.v. elliptische of cirkelvormige gebieden. Deze vorm hangt af van de invalsrichting van het signaal, en de openingshoek van de zendantenne. Zo onderscheidt men global-beams, hemisphere-beams, zone-beams en spot-beams.

BELICHTER
Zie Feedhorn.

BER
Dit staat voor Bit Error Rate(Bitfoutratio), en is het totaal aantal ontvangen digitale pakketjes gedeeld door het totale aantal pakketjes per tijdseenheid. Uiteraard spreken we hier alleen over bij DIGITALE signalen. Fouten t.g.v. bv admosferische storingen. Er zijn twee soorten BER, nl: BER-in en BER-out oftewel voor- of nafoutcorrectie.

BIRD
Bijnaam voor een satelliet van de Eutelsat, m.n. de Hot Bird op 13° oost.

BK
Breedbandkabel (-net).

BLOK-CONVERTER
Microgolf-omzetter, ook wel block-downconverter. Dit onderdeel zet een compleet frequentiebereik om naar een ander. B.v. 10,9...11,7 GHz naar een eerste MF van 950...1750 MHz.

BLOKKEN
Bij DVD wordt het beeld bloksgewijs gecodeerd. Als er tijdens de ontvangst hiervan storingen zijn kunnen defecte blokken in het beeld teruggevonden worden.

BNC
Bajonet Nut Connector. Dit is een hoogfrequente coaxiale stekerverbinding.

BOLOMETER
Meetinstrument om hele kleine warmteverschillen te meten. Er kan hiermee o.a. stralingsenergie gemeten worden van de verschillende componenten van een stralingsspectrum. Wordt o.a. gebruikt in weersatellieten.

B-FRAME
Dit is bij MPEG een voorgeschreven manier van digitale beeldopbouw. Bij zo`n `bi-directioneel` frame worden componenten van zowel voorafgaande als komende beelden meegewogen.

CA
Cloud Analysis of wolkenanalyse.

CAM
Conditional Acces Module wil niets anders zeggen dat het een uitwisselbaar -decodeer en versleutel- gedeelte van een digitale ontvanger is. Dit t.b.v. de onvermijdbare smartcards.

CARRIER
Draaggolf; aanduiding voor het hoogfrequente signaal waarop het informatie bevattende signaal wordt gemoduleerd.

CASSEGRAIN (-ANTENNE)
De cassegrain is een te vergelijken schotel als de primefocus (van een sterrenkijker ontleende constructie). De LNB wordt middels een hyperbolische hulpreflector aangestraald. Door deze constructie is het rendement verder opgelopen tot wel zo`n 70%.

CCIR
Comite Consultatif International de Radio, ofwel een internationaal adviescomité voor radio en televisie. CCIR is op haar beurt weer een onderdeel van ITU (Internationale Telecommunicatie-Unie). Deze instelling stelt regels vast voor radio en tv, wijst frequenties toe en registreert alle radiofrequenties. Ook worden gegevens over allerlei aspecten van de telecommunicatie verzameld, er wordt onderzoek gedaan en advies uitgebracht. Deze club is natuurlijk ook verantwoordelijk voor satellietradio en -televisie.

CCITT
Comite Consultatif des Telegraf et Telecommunication. Dit is de telecommunicatieafdeling van de ITU.

CDS
Climate Date Set, of klimaatgegevens.

CEPT
Conference Europeen des Administrations des Postes et Telecommunication, ofwel het comité van de Europese post-, telefonie- en telegrafie directies.

CEST
Central Europe Summer Time (Centrale Europese Zomer Tijd). Zomertijd Engeland (GMT-UCT) +1 uur (GMT +2). Ook wel CETDST

CET
Central Europe Time (Centrale Europese Tijd). Engeland (GMT-UCT) +1 uur.

CHANNEL
Kanaal of frequentiegebied voor een specifieke (radio, TV, telex) uitzending. TV-kanaal is 6 MHz breed, AM radio 15 KHz, FM 300 KHz, Satelliet 27-36 MHz.

CHROMINANTIE
Kleurinformatie bij de overdracht van een kleurentelevisiesignaal.als deel van het gedemoduleerde TV-signaal.

CHURNRATE
Samengevoegd uit `change and return`! bv.verhuisratio met betrekking op mensen en meubilair. Bijv. een churnrate van 40% geeft aan dat in één jaar 40 van de 100 mensen in het gebied verhuizen.

CIRCULAIRE POLARISATIE
Om wederzijdse beïnvloeding en storing te voorkomen, wordt bij deze polarisatie (elektrische vector) het signaal links- dan wel rechtsdraaiend (roterend) gepolariseerd. uitgezonden of ontvangen.

CLAMPING
Begrenzende schakeling of limiter, soms het signaal op een zeker niveau vastleggend.

CLARKE
Een Engelse ingenieur en auteur Arthur Clarke die in 1945 het idee van satellietzenders publiceerde.

CLARKE BELT
Zie ook Geostationaire baan. Gordel of baan om de aarde waarop geostationaire satellieten kunnen worden gesitueerd.

CLUSTER
Een groep satellieten op dezelfde nominale baanpositie.

CMS
Centre de Météorologie Spatiale.

CMV
Cloud Motion Vectors. Uit de wolkenbewegingen afgeleide windvectoren.

COAX
De speciale transportkabel tussen schotel en ontvanger waarbij de binnenader omgeven is door meestal een gevlochten draadmantel als buitengeleider. Om het signaal zo optimaal mogelijk de ontvanger in te krijgen worden er aan weerzijde van deze kabel speciale f-connectoren gebruikt. U dient er voor te zorgen dat de kabel bv. niet geplet of beschadigd wordt, de impedantie (weerstand) zal hierdoor veranderen en de ontvangstkwaliteit zal afnemen. Let ook op de vele uitvoeringen. Voor satelliet ontvangst zijn speciale typen verkrijgbaar. Pas op er is ook veel `rotzooi` verkrijgbaar!

CODERING
Gecodeerde pay-tv-programma`s worden veelal op deze manier uitgezonden, zodat alleen abonnees naar dit signaal kunnen kijken. In de decoders zal een decodeersleutel aangebracht moeten worden, om beeld en-of geluid te verkrijgen.

COINCIDENTIE
Komt veel voor in het voor- en najaar. Dit is , vanuit de ontvangstschotel gezien, het in 1 lijn `zien` van satelliet en de zon. Schotelbezitters vinden dit niet fijn, omdat dit niet alleen spikes veroorzaakt maar soms ook nog ergere schades. Ook de warmte wordt immers teruggekaatst naar het brandpunt van de schotel, en daar bevindt zich ook de LNB.

COMMON INTERFACE
Soort ontwerp van digitale ontvangers, waarbij alle software voor de diverse encodering in een CAM wordt ondergebracht. Deze ontvangers zullen voor diverse coderingsvormen geschikt zijn. Fabrikanten kunnen ontvangers d.m.v software naar eigen smaak inrichten. Doordat alle coderingsaangelegenheden in de CAM zijn ondergebracht kan er snel worden omgeschakeld tussen de coderingssystemen. Vroeger moest er voor elk coderingssysteem een aparte ontvanger worden aangeschaft. Zo`n CI kost wel geld en moet bij de aanschafprijs worden opgeteld.

COMPOSITIESIGNAAL
Composite Baseband Door de satelliettuner gemoduleerd audio-videosignaal. Met dit signaal kan een videoapparaat rechtstreeks via de AV-bus (scart) worden aangestuurd, of indirect via de antenne-ingang, na remodulatie.

CONAX
Een Scandinavisch digitale TV coderingsvorm.

CPU
Central Processing Unit. Centrale Verwerkings Eenheid (CVE) ook wel genoemd. Dit is bij computers de voornaamste chip (IC).

CROS POLARISATIE
De hoeveelheid van een signaal in een tegenovergestelde polarisatie wordt onderdrukt en wordt cross polarisatie genoemd. Wanneer er een slechte scheiding is tussen de signalen van verschillende polarisaties treed een verlies op van de ontvangstkwaliteit (C-N).

CROSS-COLOR
Dit is de overspraak van het luminantiesignaal (helderheidssignaal) naar het chrominantiesignaal.

CROSS-LUMINANTIE
Dit is de overspraak van het chrominantiesignaal (kleursignaal) naar het luminantiesignaal (helderheidssignaal).

CRV
Crew Return Vehicle Dit vaartuig brengt in geval van nood een ISS-bemanning veilig terug naar aarde. ESA en NASA werken op dit moment aan een prototype van de X-38. In augustus 2002 zal een onbemande proefvlucht plaatsvinden. Het is niet ondenkbaar dat in de toekomst een CTV (Crew Transfer Vehicle) een bemanning heen en weer zal vliegen. Voorlopig wordt de Russische Sojoez nog gebruikt als reddingssloep aan het ISS.

CVBS
Color-Video-Blanking-Synchronisation. Ook wel Composiet video genoemd. Dit is een compleet signaal (PAL) dat zo op uw TV gezet kan worden door gebruik van een enkel coax-kabeltje

C-BAND
Dit zijn de satellietfrequenties in het gebied 3.7 t-m 4.1 GHz. Door deze lage frequenties moet er een grote schoteldiameter worden gebruikt. Grote schotels hebben een grote openingshoek en c-bandsatellieten zenden met grote footprints. Voor ontvangst van deze signalen is naast een grote schotel ook een geschikte LNB en aanpassingen aan de receiver nodig.

C-MAC
Relatief nieuwe overdrachtsnorm voor tv-signalen met grotere bandbreedte (15 MHz), zoals die bij satellieten beschikbaar is (in tegenstelling tot aardse zenders). Bij deze norm worden de afzonderlijke beeldcomponenten gemultiplext. De C staat voor het audiomodulatiesysteem, terwijl MAC staat voor Multipexed Analogue Components.

DAB
Digitale Audio Broadcasting.

DATASTREAM
Het totale digitale TV signaal incl. geluid ed.

dB
Decibel. Logaritmische maat voor de verhouding van twee signalen. Internationale dimensieloze eenheid, bedacht door Alexander Graham Bell, om de verhouding aan te geven tussen 2 elektrische vermogens, spanningen, stromen of geluidsniveaus. 1 Bell (B)= 10 decibel.

dBi
Antennewinst ten opzichte van een isotrope (in alle richtingen dezelfde eigenschappen vertonend) straler.

dBm
Vermogensverhouding t.o.v. een milliwatt.

DBS
(Direct Broadcasting Satellite). Een omroepsatelliet met een hoog zendvermogen (vaak met een spotbeam), die met relatief kleine paraboolantennes te ontvangen zijn.

DBS-BAND
Het frequentiegebied in de KU-band tussen 11.75 en 12.5 GHz. Dit gebied is voor broadcastsatellieten.

dBu
Spanningsverhouding t.o.v. een microvolt.

dBW
Logaritmische vermogensverhouding en geeft de verhouding van een signaal in dB`s ten opzichte van 1 W.

DBµV
Uitdrukking van veldsterkte bij satellietontvangst. Dit is het het aantal dB`s dat groter - kleiner is dan 1µV. Zo wordt een signaal van 1mV uitgedrukt in 60 dBµV.

DCP
Data Collection Platform, of data-acquisitieplatform.

DCPRS
Data Collection Platform Re-transmission System.

DCS
Data Collection System of data-acquisitiesysteem.

DE-EMPHASIS
Voordat een analoog signaal de zendantenne verlaat is hier een extra ruisonderdrukking aan toe gevoegd. Dit wordt Pre-Emphasis genoemd. Nadat het signaal uw schotel bereikt heeft, en de ontvanger ingaat, wordt dit door de De-Emphasis schakeling getransporteerd. Het kan een beetje vergeleken worden met de `Dolby` schakeling van uw cassettedeck. Bij geringe uitsturing werkt het netwerk als een laag doorlaatfilter met variabele kantelfrequentie, waarvan het 3-dB-punt naar lagere frequenties verschuift.

DE-INTERLASER
Dit is een apparaat, om een geïnterlinieerd beeldsignaal (halfbeeld) om te zetten in een progressief, niet geïnterlinieerd beeldsignaal, (volbeeld).

DE-MODULATOR
Een schakeling (detector) om het gemoduleerde (informatie bevattende) signaal van de draaggolf te scheiden (de-moduleren).

DECLINATIEHOEK
Dit is de hoek (correctiehoek) tussen de pool-as en satellietantenne. Declinatie betekend neigen. Deze hoek bedraagt aan de evenaar 0° en neemt met de breedtegraad toe. De declinatie tussen de kijkhoek van sterren die op een oneindige afstand staan en de kijkhoek naar de satellieten die op de geostationaire baan staan boven de evenaar. Dit is alleen van belang bij draaibare opstellingen.

DECODER
Is een schakeling (descrambler) om versleutelde-verminkte (encoded) signalen weer zichtbaar te maken. Dit kan zowel in- als extern met uw ontvanger verbonden worden.

DEMPER
M.a.w. een verzwakker om de eventuele te sterke signalen kleiner te maken voor een goed signaal voor de ontvanger. Meestal worden deze dempers gewoon tussen de coax en de ontvanger opgenomen.

DESCRAMBLER
Schakeling om gecodeerde tv-programma`s aan de ontvangerkant weer te kunnen decoderen. Dit zijn veelal schakelingen om de programma-aanbieders het mogelijk te maken, om kijkgelden voor de geleverde programma`s te kunnen innen .

DFS
Deutscher Fernmelde Satelliet. De eerste Duitse communicatiesatelliet, de Kopernikus.

DIËLECTRICUM
Dit is de isolatie tussen twee geleiders, variërend van lucht tot diverse kunststoffen. De aard v-d isolatie bepaald de invloed op een elektrisch veld. Teflon of perspex als isolatie maakt ontvangst van circulaire polarisatie in een golfpijp (golfgeleider) mogelijk.

DIGITAAL
Niet geleidelijk , maar stapsgewijs variabel getransporteerd, uitgezonden of weergegeven signaal, meestal twee (binair) niveaus, een 0 of een 1. Door combinaties zijn er onuitputtelijke mogelijkheden.

DigiTAG
Digital Terrestrial Television Action Group.

Digitale TV
Digitale TeleVisie