Kopie van `Satelliet begrippen`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Satelliet begrippen
Categorie: Elektrotechniek en Elektronica > Satelliet TV
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 108


AGC
Automatic Gain Control = Automatische regeling van de versterking.

AM
Amplitude Modulatie. Informatieoverdracht via wijziging van de amplitude. De grootte of sterkte van een signaalbron.

ANIK
Een serie van Canadese communicatiesatellieten. ANIK 1-3 is een c-, en ku-band satelliet.

ANTENNE
Meestal een stuk koper of aluminium dat ethersignaal omzet in een bruikbaar elektrisch signaal. Dit signaal kan b.v. dmv een ontvanger verder worden verwerkt. Draad, staaf- of ferrietantenne, bij microgolven `probe` genoemd.

ANTENNEVERSTERKER
Een elektronische schakeling die een te zwak elektrisch antennesignaal versterkt tot een goed bruikbaar niveau voor een ontvanger.

ANTENNEWINST
Een maat voor de versterking van een antenne (in dBi). Winst in dB t.o.v. een isotrope straler, die signalen uit alle richtingen ontvangt. Aan het isotrope model wordt een winst van 0 dB toegekend. Bepalend voor de hoogte van de antennewinst zijn de antennediameter d (in m), de frequentie f (in GHz) en het oppervlakterendement n (=60%). GA=10log[n(d.f)²]. De antennewinst is evenredig met het kwadraat v/d frequentie (Gf2) en de antennediameter (G~d²).

APM
Attached Pressurised Module, of Ruimtelaboratorium.

APOGEUM
Na de lancering komt een satelliet in een zo gunstig mogelijk ellipsvormige (GTO) baan. De ellipsvormige baan heeft als hoogste punt (het Apogeum) zo`n 36000 km. De snelheid van de Satelliet heeft op dit punt een snelheid van 1597 m/sec. Daarna wordt hij weer door de aarde aangetrokken en komt op het PERIGEUM (het punt van de ellipsvormige baan dat het dichtst bij de aarde ligt met z`n 400 km).

ASAP
Automated Shipboard Aerological Program.

ASDAR
Aircraft to Satellite Date Relay.

ASTON SECA(Mediaguard) CI-MODULE
Dit is een insteekmodule volgens de CI-technologie waar weer een smartcard in kan worden gestoken. Aston heeft deze SECA-module ontwikkeld. SECA heeft de Mediaguard coderingen ontwikkeld die o.a. bij Canal+ wordt gebruikt.

ASTRA
Inmiddels een 7-tal satellieten geparkeerd op 19.2 gr Oost. Eigendom van de S.E.S uit Luxemburg. Het 2e geostationaire slot van Astra is op 28.2 gr Oost.

ASTRASCHOTEL
Een oude benaming die men vroeger gaf aan een vast opgestelde -vaak met een doorsnede van 60 of 80 cm schotel, die op 19.2 gr Oost was uitgericht. Omdat de Astra de eerste was die meerdere (mediumpower) satellieten op dit slot parkeerden, kon er met 1 vaste schotel relatief veel zenders ontvangen worden. Met de kreet Astraschotel vlogen toen de ~setjes over de toonbank.

ATMOSFERISCHE VERLIEZEN
Een klein deel van de uitgezonden energie komt daadwerkelijk aan op aarde. Tussen zend- en ontvangstantenne verliest het signaal maar liefst 205dB (in de KU-band) aan sterkte. Binnen de dampkring is een deel van de verliezen te wijten aan elektronenabsorbtie door zuurstofmoleculen en door waterdamp. Door de lagere frequentie in de C-band zijn hier de verliezen wat geringer.

ATTENUATION
Dit is de verzwakking van een elektrisch signaal of lichtbron.

ATV
Automated Transfer Vehicle Een ATV is een ruimtevoertuig die stuwstof, voedsel en apparatuur aanlevert, b.v. aan het in aanbouw zijnde ISS. Voor de bevoorrading van het ISS vliegt de ATV autonoom na een lancering met een Ariane 5 draagraket. dit gebeurd ongeveer eens per jaar. De motoren van de ATV kunnen ook het ISS weer omhoogstuwen en zo het ruimtestation weer in een optimale baan houden. Na ca 6 maanden keert de ATV volgeladen met afval terug naar aarde. Dit gebeurd in een steile baan zodat het volledig in de atmosfeer zal verbranden.

AV-bus
De vroegere DIN-aansluiting op TV`s, bedoeld voor videorecorders, satellietontvangers en en/of Hifi-installaties, is inmiddels vervangen voor de scart-bus. De scartconnector is een 21-polige, vrij vierkanten connector.

AZIMUTH
De Azimuth wordt uitgedrukt in kompasgraden (in het horizontale vlak) en geeft dus aan in welke richting de satelliet staat. Het spreekt voor zich dat dit voor iedere plaats op de kaart een ander getal zal zijn. Kompas graden 90° zuiver oost, 180° zuiver zuid, 270° west. Voor 19,2° oost (Astra) in Nederland is dit ca 163°. De andere hoek, waar een schotel aan moet voldoen wanneer deze geplaatst wordt, is de Elevatie.

B-FRAME
Dit is bij MPEG een voorgeschreven manier van digitale beeldopbouw. Bij zo`n `bi-directioneel` frame worden componenten van zowel voorafgaande als komende beelden meegewogen.

BDB
British Digital Broadcasting. `Kabel` concurrent van BSkyB.

BK
Breedbandkabel (-net).

BNC
Bajonet Nut Connector. Dit is een hoogfrequente coaxiale stekerverbinding.

C-BAND
Dit zijn de satellietfrequenties in het gebied 3.7 t/m 4.1 GHz. Door deze lage frequenties moet er een grote schoteldiameter worden gebruikt. Grote schotels hebben een grote openingshoek en c-bandsatellieten zenden met grote footprints. Voor ontvangst van deze signalen is naast een grote schotel ook een geschikte LNB en aanpassingen aan de receiver nodig.

C-MAC
Relatief nieuwe overdrachtsnorm voor tv-signalen met grotere bandbreedte (15 MHz), zoals die bij satellieten beschikbaar is (in tegenstelling tot aardse zenders). Bij deze norm worden de afzonderlijke beeldcomponenten gemultiplext. De C staat voor het audiomodulatiesysteem, terwijl MAC staat voor Multipexed Analogue Components.

CCIR
Comite Consultatif International de Radio, ofwel een internationaal adviescomité voor radio en televisie. CCIR is op haar beurt weer een onderdeel van ITU (Internationale Telecommunicatie-Unie). Deze instelling stelt regels vast voor radio en tv, wijst frequenties toe en registreert alle radiofrequenties. Ook worden gegevens over allerlei aspecten van de telecommunicatie verzameld, er wordt onderzoek gedaan en advies uitgebracht. Deze club is natuurlijk ook verantwoordelijk voor satellietradio en -televisie.



CCITT
Comite Consultatif des Telegraf et Telecommunication. Dit is de telecommunicatieafdeling van de ITU.

CDS
Climate Date Set, of klimaatgegevens.

CEPT
Conference Europeen des Administrations des Postes et Telecommunication, ofwel het comité van de Europese post-, telefonie- en telegrafie directies.

CEST
Central Europe Summer Time (Centrale Europese Zomer Tijd). Zomertijd Engeland (GMT/UCT) +1 uur (GMT +2). Ook wel CETDST

CET
Central Europe Time (Centrale Europese Tijd). Engeland (GMT/UCT) +1 uur.

CIRCULAIRE POLARISATIE
Om wederzijdse beïnvloeding en storing te voorkomen, wordt bij deze polarisatie (elektrische vector) het signaal links- dan wel rechtsdraaiend (roterend) gepolariseerd. uitgezonden of ontvangen.

CLAMPING
Begrenzende schakeling of limiter, soms het signaal op een zeker niveau vastleggend.

CLARKE
Een Engelse ingenieur en auteur Arthur Clarke die in 1945 het idee van satellietzenders publiceerde.

CLARKE BELT
Zie ook Geostationaire baan. Gordel of baan om de aarde waarop geostationaire satellieten kunnen worden gesitueerd.

CLUSTER
Een groep satellieten op dezelfde nominale baanpositie.

CMS
Centre de Météorologie Spatiale.

CMV
Cloud Motion Vectors. Uit de wolkenbewegingen afgeleide windvectoren.

CPU
Central Processing Unit. Centrale Verwerkings Eenheid (CVE) ook wel genoemd. Dit is bij computers de voornaamste chip (IC).

CVBS
Color-Video-Blanking-Synchronisation. Ook wel Composiet video genoemd. Dit is een compleet signaal (PAL) dat zo op uw TV gezet kan worden door gebruik van een enkel coax-kabeltje

D2-MAC
Multiplexed Analogue Components (Digital Multiple Analog Channels), door Frankrijk en Duitsland overeengekomen nieuwe televisienorm voor hoogkwalitatieve beeld- en geluidsoverdracht per satelliet. In Engeland had men de voorkeur voor de C-MAC variant. Is inmiddels een verouderd, en door de digitale technieken achterhaald, systeem. Ten opzichte van de bekende PAL en SECAM systemen gewijzigd overdrachtsysteem, dat naast een betere beeldkwaliteit ook `n hoge mate van flexibiliteit mogelijk maakt. Zo kunnen meerdere audiokanalen tegelijk worden uitgezonden, plus bv. een meer uitgebreide of nieuwe data- en informatieservice.

D2-MAC DECODER
Dit apparaat heeft men nodig, om een in D2-Mac uitgezonden programma op `n gewone tv te kunnen bekijken en wordt doorgaans via de scart- of AVbus aangesloten.

dB
Decibel. Logaritmische maat voor de verhouding van twee signalen. Internationale dimensieloze eenheid, bedacht door Alexander Graham Bell, om de verhouding aan te geven tussen 2 elektrische vermogens, spanningen, stromen of geluidsniveaus. 1 Bell (B)= 10 decibel.

dBi
Antennewinst ten opzichte van een isotrope (in alle richtingen dezelfde eigenschappen vertonend) straler.

dBm
Vermogensverhouding t.o.v. een milliwatt.

DBS
(Direct Broadcasting Satellite). Een omroepsatelliet met een hoog zendvermogen (vaak met een spotbeam), die met relatief kleine paraboolantennes te ontvangen zijn.

DBS-BAND
Het frequentiegebied in de KU-band tussen 11.75 en 12.5 GHz. Dit gebied is voor broadcastsatellieten.

dBu
Spanningsverhouding t.o.v. een microvolt.

dBW
Logaritmische vermogensverhouding en geeft de verhouding van een signaal in dB`s ten opzichte van 1 W.

DBµV
Uitdrukking van veldsterkte bij satellietontvangst. Dit is het het aantal dB`s dat groter / kleiner is dan 1µV. Zo wordt een signaal van 1mV uitgedrukt in 60 dBµV.

DCP
Data Collection Platform, of data-acquisitieplatform.

DCPRS
Data Collection Platform Re-transmission System.

DCS
Data Collection System of data-acquisitiesysteem.

DFS
Deutscher Fernmelde Satelliet. De eerste Duitse communicatiesatelliet, de Kopernikus.

DSR
Ongecompresseerde radiosignalen wat Digitale Satelliet Radio heet. In tegenstelling van ADR dat wel gecompresseerde signalen kent zal dit geen lang leven meer hebben.

DTC
Direct To Car. Satellietradio voor direct-ontvangst.

DTH
Direct To Home. (schotelmarkt).

DTO
Direct To Office.

DV
Digital Video. Dit is de norm die hoofdzakelijk gebruikt wordt bij digitale camera`s. Hierbij is er compressie op frame niveau. Hierdoor kan er achteraf nog een montage plaatsvinden. Hierdoor is de transportsnelheid zo hoog dat dit niet geschikt is voor uitzendingen (25Mbps). Hiervoor is de DVB-norm. DV heeft ook de hoogste resolutie 720x576 en heeft een uitstekende kleurweergave.

DVB
Digitale Video Broadcasting. Dit is een relatieve nieuwe, en internatioaal erkende, uitzendnorm als uitbreiding op de MPEG-2 norm (TV-,Radio- en Internet Data). Hierdoor kunnen meerdere programma`s digitaal in e e n frequentie worden uitgezonden

EACEM
European Association of Consumer Manufactures

EAST
EAST Easter Island Time (Chile) UTC-06

EBITDA
Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization (winst vóór belastingen, rente, afschrijvingen en buitengewone lasten)

EBU
European Broadcasting Union. De vereniging van de belangrijkste Europese publieke omroepen.

EDT
EDT Eastern Daylight Time (USA) UTC-04

EEST
EEST - East European Summer Time

ELEKTROMAGNETISCH(E)
Elektromagnetische trillingen spectrum: Golven die zich met de snelheid van het licht door de ruimte verplaatsen. Het totale gebied van frequenties waarbij deze wijze van voortplanting mogelijk is wordt het elektromagnetisch spectrum genoemd.
ELF Extremely Low Frequencies 30 Hz - 300 Hz
VF Voice Frequencies (Audio) 300 Hz - 3 kHz
VLF Very Low Frequencies 3 kHz - 30 kHz
LF Low Frequencies 30 kHz - 300 kHz
MF Medium Frequencies 300 kHz - 3 MHz
HF High Frequencies 3 MHz - 30 MHz
VHF Very High Frequencies 30 MHz - 300 MHz
UHF Ultra High Frequencies 300 MHz - 3 GHz
SHF Super High Frequencies 3 GHz - 30 GHz
EHF Extremely High Frequencies 30 GHz - 300 GHz
IR Infra Red 300 GHz - 30 THz
ZL/UV Light & Ultra Violet Light 30 THz - 300 THz

ELEVATIE
Dit is de hoek die de schotel maakt met het aardoppervlak, horizontaal gezien. Deze hoek wordt, net zoals de Azimuth, in graden uitgedrukt. Oorspronkelijk de hoogte van een ster boven de horizon. Voor astra-ontvangst (19,2° oost) in Nederland is de Elevatie ca 29 graden.

EPG
Electronic Programme Guide - Elektronische Programma Gids. Deze wordt samen met het digitale satelliet-signaal meegezonden. Het is een programmagids die op het televisiescherm wordt geprojecteerd, net als bij teletekst. De EPG maakt deel uit van de DVB-norm. Canal+ heeft een eigen EPG alleen te gebruiken met mensen met een Seca-ontvanger. De Duitse kanalen maken het meest van deze optie gebruik. Sommige digitale ontvanger kunnen wel informatie ophalen van een week vooruit, zoals de Echostar.

ERA
European Robotic Arm
Eén van de drie robotarmen op het ISS. Deze wordt gebruikt voor assemblage van het Russische platform. Later zal deze arm worden gebruikt voor bv onderhoudwerkzaamheden en reparaties aan het ruimtestation. Ook zal het worden gebruikt tijdens experimenten. De arm is 11 meter lang en kan een gewicht van 8000 kg dragen. De Era kan zich als een wandelende tak over het ISS verplaatsen.

ESA
European Space Agency, ofwel Europese Ruimtevaart Organisatie. ESA is een consortium van meerdere Europese bedrijven.

ESOC
Europese Satelliet Organisatie in Darmstadt

EUROCRYPT
Een veelgebruikte coderingsvorm bij D2MAC (M en S varianten). Vooral tussen 5gr Oost en 5 gr West wordt deze vorm veel gebruikt door Scandinavische en Franse zenders.

EUTELSAT
European Telecommunication Satellite Organisation, een samenwerkingsverband van de Europese PTT-bedrijven, waaronder KPN.

F-CONNECTOR
Een coaxiale connector ontwikkeld voor hoge frequenties zoals bij satellietontvangst. Wordt gebruikt op zowel de ontvanger als op de LNB. Deze connector wordt eenvoudig op de kabel geschroefd waarbij de coaxkern direct de `middenpik` van de connector is (950-2150 MHz).

FEC
Een methode bij digitale transport, fouten te kunnen herstellen, wordt Forward Error Correction genoemd. De Fec werkt wel d.m.v. extra meegezonden correctiebits.

FEEDHORN (Belichter)
Omdat bij het terug kaatsen van de signalen in een paraboolantenne niet echt een brandpunt ontstaat, maar een wat grotere vlek, moeten de signalen verder worden gebundeld. Dit verder bundelen van de ontvangen energie wordt, d.m.v. een soort buisje (soort trechter) gekoppeld aan de LNB, verzorgt. Dit `buisje` wordt Feedhorn genoemd. Na doorkomst van de feedhorn komt het signaal in de LNB terecht. Zodoende kunnen de signalen optimaal aan de coaxkabel worden aangeboden . U kunt zich wellicht voorstellen dat bij iedere frequentie en schotelconstructie een andere feedhorn hoort.

FM
Frequentie Modulatie, overdracht van informatie door het in overeenstemming daarmee variëren van de frequentie van een draaggolf (carrier).

FOCUSHOEK
De openingshoek van de feedhoorn. Wanneer je eigen oog bv de feedhoorn is, en de kijkrichting naar het schoteloppervlak is, is het de bedoeling om een zo groot mogelijk deel van het schoteloppervlak te zien. Hierdoor kan een zo optimaal mogelijk deel van de signalen naar de lnb worden gestuurd.

FOOTPRINT
Dit is een soort veldsterkteafdruk (vermogensfluxdichtheid) die een gebied weergeeft op het aardoppervlak waar een transponder met een bepaalde sterkte is te ontvangen. Een superbeam zal een kleinere maar sterkere footprint hebben dan een Widebeam. Met deze techniek kunnen er verschillende plekken op het aardoppervlak worden aangewezen waar een bepaalde satelliet te ontvangen moet zijn. De benaming verwijst naar de gelijkenis met een vingerafdruk.

FSS
Fixed Satellite Services, ofwel geostationaire satellieten. Dit zijn satellieten, die met dezelfde snelheid en richting als de rotatie van de aarde, op een hoogte van ca. 36.000 km boven de evenaar meebewegen, zodat ze, ten opzichte van de aarde, stilstaan.

FSS-BAND
De fss-band is ook een onderdeel van de KU-Band. Het gebied van deze band loopt van 10.7 t/m 11.75 GHz.

FTA
Free To Air. Wanneer een zender FTA te ontvangen is betekend dat de programma`s niet gecodeerd worden. De uitzendingen zijn dus vrij te ontvangen

GIGA HERTZ
GHz. 10 tot de macht 9 Hz. (10.000.000.000)

GOLFGELEIDER
Een holle geleider of golfpijp van passende afmeting, waarbinnen een elektromagnetische golf van ultra hoge frequentie kan worden getransporteerd.

GOLFLENGTE
Afstand tussen 2 punten in de voortplantingsrichting die zich in dezelfde bewegingsfase bevinden. ?=v/f (v=voortplantingssnelheid, 300.000km/s, f=frequentie).


GPCP
Global Precipitation Project, mondiaal project ter studie van de neerslag.

GPS
Global Positioning System. Een systeem waarmee je je eigen positie kunt bepalen op de aardbol. Vooral erg populair in het maritieme vak, bij bergsport en in het beroepsgoederenvervoer. Een netwerk van ca. 21 satellieten, die op een hoogte van ongeveer 20000 km om de aarde draaien. De omlooptijd van iedere satelliet is 12 uur. Deze satellieten zenden continu signalen uit die door de ontvanger worden opgepikt. Doordat de ontvanger telkens het signaal van 4 satellieten vergelijkt, kan hij zeer nauwkeurig de positie op het aardoppervlak bepalen. (10 tot 15 m.). De ontvangstfrequentie van de GPS satellieten is 1,57542 GHz en kan met een kleine kruisdipool goed ontvangen worden.

GSLV
Geosynchronous Satellite Launch Vihicle
Methode om vanuit een speciaal daarvoor bestemd vliegtuig satellieten te lanceren. De GSLV kan 2-ton aan vracht op een hoogte van 36.000 km brengen. Zoals bekent draait op deze afstand een satelliet net zo snel als de aarde zodat de satelliet op dezelfde plek blijft uitzenden.

HIGH-BAND
Frequentiegebied tussen 11.7-12.75 GHz.

HPA
High Power Amplifier ofwel krachtversterker.

I-FRAME
Een voor MPEG2 voorgeschreven manier van digitale beeldopbouw. Het i-frame beval alle informatie uit het beeld. Andere frames zoals b- en p-frames bevatten een beperkte informatie.

I-Q DEMODULATIE
Na versterking van het oorspronkelijke digitale signaal vindt de demodulatie plaats. Dit is het terugwinnen van het oorspronkelijke signaal. Bij digitale ontvangst wordt er tevens gebruik gemaakt van twee draaggolven die onderling in fase verschillen. De I-informatie en de Q-informatie draaggolf.

IC
Integrated Circuit. Een elektronische schakeling met halfgeleiders (transistoren) in uiterst compacte vorm (chip).

IDCS
International Data Collection System om meteorologische gegevens te verzamelen.

IF
IF wordt ook wel MF (Midden Frequent) genoemd. Dit is de vaste frequentie van een ontvanger alwaar het signaal wordt versterkt en gedemoduleerd.

IRIDIUM
Het wereldomvattende telecommunicatiesysteem van Motorola. Een systeem van een 66-tal satellieten waardoor het mogelijk wordt om met draagbare telefoons wereldwijde communicatie te plegen. Hierdoor is men niet meer afhankelijk van onze PTT.

ISCCP
International Satellite Cloud Climatology Project ter bestudering van wolken en klimaat.

ISP
Internet Service Provider

ISRO
Indian Space Research Organisation. Ruimmtevaartorganisatie van India.

ISS
ISS (International Space Station) Dit station heeft later de naam Alpha gekregen. Het is tot nu toe het grootste in aanbouw zijnde ruimte object dat ooit gebouwd is. In 2006 zal de bouw van het ISS klaar zijn.