Kopie van `Wendy van Belle - politieke begrippen`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Wendy van Belle - politieke begrippen
Categorie: Politiek
Datum & Land: 10/03/2007, NL
Woorden: 24


Actualiteitsdebat
Een actualiteitsdebat is een debat in de plenaire vergadering over een actueel onderwerp. Het Uitgebreid Bureau beslist of een actualiteitsdebat wordt gehouden.
Tot besluit van het debat kan een motie van aanbeveling of een actualiteitsmotie worden ingediend.
Als een actualiteitsmotie wordt aangenomen, kunnen geen moties van aanbeveling meer worden ingediend en vervallen de moties van aanbeveling die al naar aanleiding van dat debat werden ingediend. De plenaire vergadering stemt over een actualiteitsmotie voor de sluiting van de vergadering waarin het debat wordt gehouden, over een motie van aanbeveling pas in een volgende vergadering.
Door het organiseren van actualiteitsdebatten, en ook van themadebatten, hoorzittingen, gedachtewisselingen en werkbezoeken op het terrein wil het Vlaams Parlement zich meer profileren als forum voor wat er leeft in Vlaanderen.

Actualiteitsmotie
Een actualiteitsmotie is een officiële tekst van één of meer Vlaamse volksvertegenwoordigers die zij kunnen indienen tot besluit van een actualiteitsdebat in plenaire vergadering. In een dergelijke motie doet het Vlaams Parlement aanbevelingen aan de Vlaamse Regering over maatregelen of beleidsopties die de regering zou moeten nemen in verband met het onderwerp van het actualiteitsdebat.
Een actualiteitsmotie houdt geen verplichtingen in voor de Vlaamse Regering, maar heeft wel politiek gezag. Over een actualiteitsmotie wordt gestemd nog voor de sluiting van de plenaire vergadering waarin het actualiteitsdebat wordt gehouden, en na verloop van ten minste tien minuten na de verspreiding van de motie.

Actuele interpellatie
Een actuele interpellatie is een interpellatie over dringende aangelegenheden. Actuele interpellaties worden in de plenaire vergadering gehouden. De actuele interpellaties werden in 1996 afgeschaft, maar zijn in 2004 opnieuw ingevoerd.

Actuele vraag
Een actuele vraag is een beknopte, mondelinge vraag over een actueel probleem die een Vlaamse volksvertegenwoordiger in de plenaire vergadering aan een minister kan stellen. Ze wordt onmiddellijk, kort en mondeling beantwoord tijdens het wekelijkse vragenuur.
De vragen kunnen kort voor de vergadering worden ingediend, waardoor volksvertegenwoordigers zeer actuele onderwerpen kunnen aansnijden. Als over eenzelfde thema verschillende actuele vragen worden ingediend, kunnen zij omgevormd worden tot een actualiteitsdebat.
De actuele vragen worden gepubliceerd in de Handelingen van de plenaire vergaderingen.

Administratieve begroting
De administratieve begroting is een begrotingsdocument waarin alle basisallocaties verzameld worden. Een basisallocatie is een deeltje van een begroting dat bestaat uit een bedrag (het krediet) en een tekst die de specifieke doelstelling van dat krediet weergeeft.
De algemene uitgavenbegroting is opgebouwd uit programma`s waarin de uitgaven gegroepeerd worden volgens grote algemene doelstellingen, bijvoorbeeld huisvesting, natuur, gehandicaptenzorg, buitengewoon basisonderwijs, gebouwen, wegen, gemeenschappelijk vervoer, enzovoort. Elk programma bestaat verder uit een aantal basisallocaties. Een basisallocatie is een genummerd onderdeel van een programma en bestaat uit een krediet en een tekst die de specifieke doelstelling van een uitgave weergeeft.
Binnen het totale krediet van een programma kan de Vlaamse Regering, met naleving van een aantal voorwaarden, de kredieten van de basisallocaties veranderen.. De Vlaamse Regering doet dat met een besluit tot herverdeling van basisallocaties. Bijvoorbeeld: Een programma met een totaal krediet van 100 miljoen frank bestaat uit 4 basisallocaties van elk 25 miljoen frank. Met een herverdelingsbesluit kan de Vlaamse Regering twee kredieten van 25 miljoen behouden, het derde krediet op 26 miljoen frank brengen en het vierde op 24 miljoen frank. Het totale programmakrediet blijft 100 miljoen frank.
De administratieve begroting werd niet door het Vlaams Parlement goedgekeurd. Wel onderzocht het Vlaams Parlement of de administratieve begroting overeenstemde met de algemene uitgavenbegroting.

Advies van de Raad van State
Een advies van de Raad van State bevat de opmerkingen en bedenkingen van de Raad over een voorstel of ontwerp van decreet of een amendement daarop. De Raad onderzoekt of het initiatief juridisch en technisch in orde is en of het past binnen de bevoegdheden van de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaamse Gewest.
Ontwerpen van decreet moeten altijd een advies van de Raad van State krijgen (met uitzondering van begrotingen e.d.). De voorzitter van het Vlaams Parlement kan, vóór de eindstemming in de plenaire vergadering, het advies vragen van de Raad van State over ontwerpen en voorstellen van decreet en amendementen erop (met uitzondering van begrotingen e.d.). De volksvertegenwoordigers kunnen vóór het einde van de algemene bespreking in de plenaire vergadering, altijd een advies van de Raad van State eisen met een motie. Een motie houdende raadpleging van de Raad van State moet door tenminste één derde van de volksvertegenwoordigers ondertekend zijn.

Adviesorganen
Adviesorganen zijn instanties die het Vlaams parlement krachtens een aantal decreten kan raadplegen voor opmerkingen en bedenkingen, zoals de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (de SERV) en het Kinderrechtencommissariaat.
De voorzitter van het Vlaams Parlement kan, vóór de algemene bespreking in de plenaire vergadering, het advies vragen van een adviesorgaan over ontwerpen en voorstellen van decreet en amendementen erop (met uitzondering van begrotingen e.d.). De volksvertegenwoordigers kunnen, tot vóór de opening van de algemene bespreking in de plenaire vergadering, de voorzitter verplichten om zo`n advies te vragen met een motie. Een motie houdende raadpleging van adviesorganen moet door de meerderheid van de volksvertegenwoordigers aangenomen worden.

Adviezen
Een advies over een ontwerp of voorstel van decreet of een amendement daarop bevat een aantal opmerkingen en bedenkingen van bepaalde adviesinstanties.
Het Vlaams Parlement kan adviezen vragen aan de Raad van State, het Rekenhof en verschillende adviesorganen. Een commissie kan het advies van een andere commissie vragen, na instemming van het Uitgebreid Bureau. Ook het Overlegcomité kan advies uitbrengen, in het kader van een bevoegdheidsconflicten- of belangenconflicten-procedure Wanneer een advies wordt gevraagd, wordt in de regel de behandeling van voorstel of ontwerp van decreet voorlopig stopgezet (geschorst).

Agenda van de commissievergadering
De agenda van de commissievergaderingen is een document waarin de onderwerpen staan die de commissies behandelen in een bepaalde vergaderweek: ontwerpen en voorstellen van decreet, voorstellen van resolutie, interpellaties, vragen om uitleg, hoorzittingen, gedachtewisselingen en-of werkbezoeken.
Een commissie bepaalt in principe zelf haar agenda. Daarbij gelden bepaalde regels: begrotingsaangelegenheden en ontwerpen van decreet hebben bijvoorbeeld voorrang, voorstellen van decreet of resolutie worden in principe behandeld in de volgorde waarin ze werden ingediend. De agenda wordt gedrukt, en is ook raadpleegbaar op deze website en op VRT-teletekst . Agendawijzigingen worden afzonderlijk gedrukt en verspreid.

Agenda van de plenaire vergadering
De agenda van de plenaire vergaderingen is een document waarin de onderwerpen staan die de Vlaamse volksvertegenwoordigers tijdens een bepaalde vergaderweek in de plenaire vergadering behandelen.
De agenda van de plenaire vergaderingen wordt opgesteld door het Uitgebreid Bureau. Iedere Vlaamse volksvertegenwoordiger kan tijdens een plenaire vergadering met een motie van orde voorstellen om de agenda aan te vullen of te wijzigen. De agenda van de plenaire vergaderingen wordt gedrukt, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad en in sommige dagbladen.

Amendement
Een amendement is een voorstel om de tekst van een ontwerp of voorstel van decreet, een voorstel van resolutie of een motie te wijzigen. De Vlaamse volksvertegenwoordigers en de Vlaamse Regering kunnen amendementen indienen.
Amendementen kunnen zowel tijdens de bespreking in de commissie als in de plenaire vergadering ingediend worden. Elke vergadering stemt over de amendementen die in die vergadering werden ingediend. De tekst die door een commissie naar de plenaire vergadering wordt gestuurd, bevat dus al de amendementen die in de commissie werden aangenomen. Deze tekst kan in de plenaire vergadering geamendeerd of gewijzigd worden. De tekst die uiteindelijk door de plenaire vergadering wordt aangenomen bevat al de amendementen die in de plenaire vergadering werden aangenomen.
Van elk amendement wordt in het commissieverslag of in de Handelingen van de plenaire vergadering aangegeven of het werd aangenomen of niet.

Begroting
Een begroting is een jaarlijkse schatting door de Vlaamse Regering van de ontvangsten en uitgaven van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest voor het volgende jaar. Die schatting wordt in de vorm van twee ontwerpen van decreet ter goedkeuring aan het Vlaams Parlement voorgelegd.
Het eerste ontwerp is het ontwerp van decreet houdende de middelenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap: dat bevat de schatting van de ontvangsten van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest voor het volgende jaar.
Het tweede ontwerp is het ontwerp van decreet houdende de algemene uitgavenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap waarin de schatting van de uitgaven van het volgende jaar staat. Als het Vlaams Parlement het ontwerp van middelenbegroting goedkeurt, dan mag de Vlaamse Regering de ontvangsten die ze geschat heeft, ook echt innen. Als de algemene uitgavenbegroting wordt goedgekeurd, dan mag de Vlaamse Regering de uitgaven die daarin werden gepland, ook doen.
De begrotingsontwerpen kunnen vergezeld worden van een ontwerp van programmadecreet. Tussen 1990 en 1996-1997 kende het Vlaams Parlement ook de administratieve begroting. De Vlaamse Regering moet ook jaarlijks verantwoording afleggen aan het Vlaams Parlement over de uitvoering van de begroting. Dit gebeurt in het ontwerp van decreet houdende de eindregeling van de begroting.

Bekrachtiging
De bekrachtiging is, samen met de afkondiging, de officiële goedkeuring die de Vlaamse Regering hecht aan een voorstel of ontwerp van decreet dat door het Vlaams Parlement werd aangenomen.
De bekrachtiging en de afkondiging gebeuren met een enkel document. De datum die een decreet draagt, is de datum waarop de Vlaamse Regering het heeft goedgekeurd. Samen met de afkondiging en de bekrachtiging beveelt de Vlaamse Regering ook dat het decreet in het Belgisch Staatsblad bekendgemaakt moet worden.

Beleidsbrief
Een beleidsbrief is een overzicht door elke Vlaamse minister van de manier waarop de begroting uitgevoerd wordt voor zijn of haar beleidsdomeinen tijdens het lopende begrotingsjaar en van het beleid dat hij of zij tijdens het volgende begrotingsjaar wil voeren. Een beleidsbrief bevat ook een overzicht van de manier waarop de regering het regeerakkoord, de beleidsnota`s, en de resoluties en moties van het Parlement heeft uitgevoerd. Elke minister dient één of meer beleidsbrieven in, voor de domeinen waarover hij of zij bevoegd is. Beleidsbrieven worden samen met het ontwerp van decreet houdende de algemene uitgavenbegroting ingediend. De beleidsbrieven worden besproken in de commissie die bevoegd is voor het domein van de beleidsbrief, samen met het gedeelte van het ontwerp van decreet houdende de algemene uitgavenbegroting waarvoor diezelfde commissie bevoegd is.
Tot besluit van het debat in de commissie kan elke volksvertegenwoordiger een motie van aanbeveling indienen. De plenaire vergadering stemt over die moties van aanbeveling in een volgende vergadering.
In het jaar waarin de regering wordt benoemd, moet zij geen beleidsbrieven indienen, wel beleidsnota`s.

Beleidsnota
Een beleidsnota is een document waarin een minister aangeeft hoe hij of zij voor zijn of haar bevoegdheden het regeerakkoord zal realiseren in de loop van de legislatuur. De ministers moeten de beleidsnota`s indienen bij het begin van een nieuwe legislatuur.
De beleidsnota`s worden eerst in de commissie besproken. Elke volksvertegenwoordiger kan, als besluit van het debat in de commissie, een met redenen omklede motie, of een motie van wantrouwen indienen. Dan worden de beleidsnota`s in de plenaire vergadering besproken, op basis van die moties. Daarna stemt de plenaire vergadering over de moties.

Bevoegdheidsconflict
Een bevoegdheidsconflict ontstaat wanneer een wetgever of decreetgever regelgeving maakt over onderwerpen waarover hij niet bevoegd is.
Als een voorontwerp van decreet, een voorstel van decreet, of een amendement op een ontwerp of voorstel van decreet, volgens de Raad van State niet tot de bevoegdheid van het Vlaams Parlement hoort, moet dat aan het zogenaamde Overlegcomité voorgelegd worden. Dat Overlegcomité is een orgaan dat opgericht werd in het kader van de staatshervorming om onder meer bevoegdheidsconflicten te voorkomen en belangenconflicten te regelen. Het Overlegcomité probeert binnen de veertig dagen een oplossing te zoeken waar alle leden van het comité mee instemmen. Als het oordeel is dat er inderdaad bevoegdheidsoverschrijding is, vraagt het comité aan de regering om het voorontwerp te verbeteren of de nodige amendementen in te dienen.
Als een wet, een decreet van een andere gemeenschap of een ander gewest, of een ordonnantie (een Brusselse wet) zaken regelt op het bevoegdheidsdomein van het Vlaams Parlement, kan het Vlaams Parlement een beroep tot vernietiging instellen bij het Arbitragehof.

Bijzonder decreet
Een bijzonder decreet is een decreet dat met een bijzondere meerderheid, nl. twee derde van de uitgebrachte stemmen, terwijl de meerderheid van de volksvertegenwoordigers aanwezig is, wordt aangenomen. Decreten die de `constitutieve autonomie` vorm geven en sommige onderwijsdecreten zijn bijzondere decreten. De `constitutieve autonomie` is de bevoegdheid voor de gemeenschappen en de gewesten om de inrichting en de werking van hun eigen instellingen te organiseren.

Buitengewone zitting
Buitengewone zitting is de naam die vroeger gebruikt werd voor de eerste zitting na de verkiezingen.
De eerste zitting begint op de vierde dinsdag na de verkiezingen (in de praktijk is dat begin juli) en loopt tot eind september van hetzelfde jaar. Die eerste zitting loopt dus altijd binnen één kalenderjaar, en is dan ook veel korter dan de daarop volgende zittingen, die ongeveer een jaar duren, namelijk van eind september tot eind september. Op alle officiële documenten worden buitengewone zittingen aangegeven met de letters BZ en het jaartal (bv. BZ 1995). Sedert 1999 wordt de eerste zitting na de verkiezingen geen buitengewone, maar een gewone zitting genoemd (zitting 1999). De term buitengewone zitting wordt sindsdien alleen nog gebruikt voor zittingen die niet geopend worden op een dag die wettelijk vastgelegd is, maar op een dag die door de regering bepaald is.

Commissie
Een commissie is een vaste vergadering van een beperkt aantal Vlaamse volksvertegenwoordigers, die gespecialiseerd is in een bepaalde materie. Alle ontwerpen en voorstellen van decreet, voorstellen van resolutie, en de begroting daarover worden in principe eerst in de commissie behandeld en pas daarna in de plenaire vergadering. In de commissie kan de minister die bevoegd is over die materie ondervraagd worden met vragen om uitleg of interpellaties.
De commissies bestaan in de regel uit vijftien vaste leden en vijftien plaatsvervangers, verdeeld volgens de sterkte van de politieke fracties. Ze doen meestal het voorbereidende werk over het domein dat hun is toegewezen, zoals onderwijs, welzijn, economie? Een commissie kan hoorzittingen, gedachtewisselingen en werkbezoeken organiseren om zich beter te informeren, of een subcommissie oprichten, om zeer technische onderwerpen in een kleine groep te laten voorbereiden. Sommige onderwerpen worden uitsluitend (beleidsbrieven) of bij voorkeur (verzoekschriften) in de commissie behandeld. Er kunnen ook speciale commissies zijn, die bijvoorbeeld themadebatten voorbereiden, de vervolging van een volksvertegenwoordiger of een minister bespreken, of een onderzoek voeren naar een speciaal probleem.

Commissieverslag
Een commissieverslag is een samenvatting van alles wat er over een bepaald onderwerp in de vergaderingen van een commissie door de verschillende volksvertegenwoordigers is gezegd. Het bevat de beslissingen en resultaten van de stemmingen over een bepaald onderwerp, en, als die er is, de tekst aangenomen door de commissie.
In principe is het verslag schriftelijk. Een verslaggever, die daartoe door de commissie is aangewezen, stelt het op en rapporteert in de plenaire vergadering. Bij dringende zaken kan de verslaggever ook alleen een mondeling verslag geven in de plenaire vergadering. In dat geval wordt een zeer beknopt verslag opgesteld met alleen de belangrijkste standpunten.

Decreet
Een decreet van het Vlaams Parlement is een Vlaamse wet. Een decreet heeft dezelfde rechtskracht als een wet van het federale Parlement.
Hoe komt een decreet tot stand ?
Zowel de Vlaamse volksvertegenwoordigers als de Vlaamse Regering kunnen het initiatief nemen voor een nieuw Vlaams decreet. Als een Vlaamse volksvertegenwoordiger het initiatief neemt spreken we van een voorstel van decreet, als het initiatief uitgaat van de Vlaamse Regering, van een ontwerp van decreet.
Een ontwerp of voorstel van decreet wordt bijna altijd eerst behandeld in de commissie die bevoegd is voor de materie waarover het decreet gaat (alleen bij een spoedbehandeling wordt het ontwerp of voorstel rechtstreeks in de plenaire vergadering besproken). De commissie kan hoorzittingen en gedachtewisselingen organiseren om zich beter te informeren over de inhoud van het ontwerp of voorstel. De tekst van het ontwerp of voorstel kan in de commissie gewijzigd of geamendeerd worden. Van de besprekingen en de stemmingen in de commissie wordt een verslag gemaakt. Elke volksvertegenwoordiger kan nu in principe een reflectienota indienen over een voorstel of ontwerp dat in de commissie werd aangenomen.
Als het voorstel of ontwerp van decreet aangenomen werd door de commissie, gaat het naar de plenaire vergadering. De plenaire vergadering bespreekt vervolgens de tekst die aangenomen werd door de commissie, waarin de amendementen verwerkt zijn die door de commissie werden aangenomen. Het commissieverslag en de eventuele reflectienota`s vormen de basis van de bespreking.

Deontologische code
De Deontologische Code van de Vlaamse volksvertegenwoordigers bevat een aantal bepalingen en afspraken over hoe de volksvertegenwoordigers hun dienstverlening aan de bevolking kunnen uitoefenen en welke dienstverlening verboden is. De code bevat ook afspraken over hoe de Vlaamse volksvertegenwoordigers publiciteit kunnen geven aan hun dienstverlening en hoe de naleving van de code gecontroleerd wordt.
Als iemand een klacht heeft omdat hij-zij vindt dat een Vlaams volksvertegenwoordiger de code niet naleeft, dan kan die klacht worden ingediend bij de Deontologische Commissie, die ze verder behandelt.

Eindregeling van de begroting
Het ontwerp van decreet houdende de eindregeling van de begroting is een ontwerp van decreet waarin de Vlaamse Regering verantwoording aflegt aan het Vlaams Parlement over de uitvoering van de begroting. De goedkeuring van dat decreet betekent dat de uitgaven en inkomsten definitief worden vastgesteld. Bovendien wordt aan de Vlaamse Regering een zogenaamde kwijting gegeven voor de uitvoering van de begroting, wat eigenlijk wil zeggen dat de begroting goed werd uitgevoerd. De eindregeling van de begroting bestaat uit tabellen met dezelfde indeling als de middelenbegroting en de algemene uitgavenbegroting. In die tabellen wordt bijvoorbeeld een vergelijking gemaakt tussen de geschatte inkomsten en de werkelijk ontvangen inkomsten en tussen de geplande uitgaven en de gedane uitgaven. De Vlaamse Regering moet het ontwerp van eindregeling van de begroting indienen in de loop van de maand oktober volgend op het einde van het begrotingsjaar. Het Vlaams Parlement heeft wel vroeger een idee van die eindregeling, omdat het Rekenhof al in mei een voorafbeelding van de uitslagen van de uitvoering van de begroting indient. Die voorafbeelding is een voorlopige eindregeling die aanleiding kan geven tot de goedkeuring van een motie houdende voorlopige regeling van de begroting.

Fractie
Een fractie is een groep van volksvertegenwoordigers die zich binnen het parlement organiseert met het oog op inhoudelijke en logistieke samenwerking. De leden van een fractie behoren in beginsel allen tot dezelfde politieke partij. Men spreekt van een fractie vanaf drie volksvertegenwoordigers.
Een fractie wordt erkend als ze bij het begin van de zittingsperiode uit ten minste 5 volksvertegenwoordigers bestaat. Een erkende fractie heeft recht op een aantal faciliteiten (een eigen administratie, meer spreektijd in de plenaire vergadering en dergelijke). Elke fractie kiest een fractievoorzitter, die optreedt als woordvoerder van de partij. De voorzitters van de erkende fracties maken deel uit van het Uitgebreid Bureau.