Kopie van `Evenwicht! - woordenlijst Schizofrenie`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Evenwicht! - woordenlijst Schizofrenie
Categorie: Medisch > Schizofrenie
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 19


Agranulocytose
Toestand waarbij het aantal korrelcellen of granulocyten (type witte bloedcellen) in het bloed sterk verminderd is, waardoor de afweerkracht van het lichaam tegen infecties afgenomen is. Onstaat meestal door beschadiging van de bloedvormende organen.
Wanneer deze witte bloedcellen te weinig of niet meer in het bloed voorkomen, is er een sterk verhoogde kans op infecties en houden infecties langer aan. Te weinig witte bloedcellen in het bloed uit zich in eerste instantie als keelpijn, koorts en vermoeidheid.
Er is sprake van agranulocytose, als een telling van de witte korrelcellen(granulocyten) op lager dan 500/mm3, wordt geschat en er tegelijkertijd sprake is van Clozapine-medicatie. In samenhang met Clozapine komt agranulocytose in ongeveer 1% van de gevallen voor. Dit percentage is gebaseerd op 17 gevallen van 1780 patiënten die Clozapine ontvingen tijdens klinische experimenten in de V.S. Ook in januari 1991 bleken er tijdens studies in de V.S. en Engeland, met wekelijkse bloedcontroles, -voordat Clozapine op de markt zou worden gebracht- 68 gevallen van agranulocytose. In studies nadat er Clozapine op de markt was gebracht bleken er eveneens 1% van de gevallen uit te monden in agranulocytose.
Tot 31 december 1989 werden wereldwijd 224 gevallen van agranulocytose in samenhang met Clozapine geconstateerd. Hiervan was 20 % fataal. Hierbij moet echter worden aangetekend dat de helft van deze doden voor 1977 werden geteld. Nog voordat het risico van agranulocytose in samenhang met Clozapine en het daarom noodzakelijk controleren van het bloed, bekend was.

Amenorroe
Wegblijven van de menstruatie. Men spreekt van primaire amenorroe als de vrouw nooit gemenstrueerd heeft en van secundaire amenorroe wanneer zij dat wel deed, maar de menstruatie achterwege is gebleven.
Hiervoor kunnen verschillende oorzaken zijn
Wanneer baarmoeder of eierstokken niet zijn aangelegd of zo weinig ontwikkeld dat zij niet reageren op de normale hormonale prikkels, treedt geen menstruatie op
Tijdens de zwangerschap en de eerste tijd van het zogen blijft de menstruatie weg.
Op oudere leeftijd of na verwijdering van de eierstokken of baarmoeder, blijft de menstruatie definitief weg.
Het wegblijven van de menstruatie kan ook duiden op afwijkingen in de organen die voor normale menstruatie nodig zijn.
Indien geen menstruatie optreedt ondanks aanwezigheid van de baarmoeder en eierstokken, dan moet de oorzaak daarvan gezocht worden in een onvoldoende werking van het hersenaanhangsel(hypofyse)

Anticholinerg
Remt de prikeloverdracht door acetylcholine in het motorische zenuwstelsel.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen gewenste en ongewenste anticholinerge werkingen bij het geven van bepaalde geneesmiddelen.
Antiparkinsonmiddelen zoals akineton en tremblex hebben een anticholinerge werking die gewenst is.

Antidotum
Tegengif: middel wat in staat is een in het lichaam aanwezig gif onschadelijk te maken. Er zijn maar weinig specifieke antidota bekend.

Antihistaminerge
Antihistaminica zijn stoffen die histamine tegenwerken. Histamine is een van nature in het lichaam voorkomende stof, die een rol speelt bij overgevoeligheidsreacties (allergieën)(Neusslijmvlies, Overgevoeligheidsreacties van de huid zoals eczeem en netelroos. Een belangrijke toepassing van antihistaminatica is het onderdrukken van allergieën.

Antipsychotische medicatie
Antipsychotische medicatie is de standaard medische behandeling voor een psychose of schizofrenie(hallucinaties, paranoïdie, etc.). Andere benamingen zijn ook wel antipsychotica, neuroleptica of major tranquillizers.
De meeste antipsychotische medicatie heeft twee weken nodig om in het lichaam tot een werkzame hoeveelheid opgebouwd te worden. Om te beoordelen of er positieve effecten van deze medicijnen zijn is tenminste een periode van zes weken vereist maar ook een periode van 3 maanden tot een half jaar. Helaas doen de bijwerkingen zich al na 1 tot 2 dagen voor. De gebruiker moet dus goed hierop worden voorbereid.
Of het medicijn werkt dient afgewacht te worden. Wat bij de een werkt hoeft niet bij de ander niet te werken. Soms is het nodig meerdere medicijnen achter elkaar te proberen.
Over de vraag hoe antipsychotica werken bestaan verschillende theorieën. Antipsychotische medicatie stompt zo af dat bepaalde verschijnselen van de psychosen zoals hallucinaties en waanvoorstellingen als minder erg worden ervaren of verdwijnen. Het afstompend effect kan overigens ook het effect van psychotherapeutische interventies beperken evenals effecten van psycho-educatie.
Van belang is verder de onderverdeling klassieke- en atypische antipsychotica. Het onderscheid tussen beide bestaat hierin dat de klassieke antipsychotische medicatie een blokkerende werking uitoefent op de neurotransmitter dopamine in de hersenen terwijl de atypische antipsychotische medicatie in mindere mate een blokkerende functie op dopamine uitoefent.

Antiserotonerge
Mensen met tekorten in de serotonerge en adrenerge neurotransmissie-systemen. Uitgangspunt hierbij is dat zij sterker dan anderen geneigd zijn taken als belastend en gebeurtenissen als bedreigend te ervaren . Hier zal hun stemming en prestatieniveau onder lijden. Omdat de samenstelling van de voeding invloed heeft op de aanmaak van de neurotransmitters serotonine en noradrenaline, wordt uitgeprobeerd of speciale dieten stressvolle omstandigheden voor deze mensen draaglijker maken.

DSM-IV
staat voor Diagnostic Statistical Manual. Psychiatrische diagnoses hebben jarenlang in een kwaad daglicht gestaan. Wat de ene psychiater schizofrenie noemde werd door de ander als dusdanig niet erkend. Men zei wel 10 verschillende psychiaters 10 verschillende diagnoses van een en dezelfde patiënt. Men had aldus geen overeenstemming over de inhoud van de terminologie. Dit remde vanzelfsprekend de onderlinge communicatie en de wetenschappelijke ontwikkeling binnen de psychiatrie. Derhalve is men sinds jaar en dag(1952) bezig de psychiatrische diagnostiek systematisch te classificeren waarbij men zoveel mogelijk en wereldwijd streeft naar excactheid en onderlinge overeenkomst in de gemeenschappelijk gehanteerde begrippenkaders. Inmiddels(1995) is men al weer toe aan het vierde grote handboek van onderscheiden psychiatrische diagnoses

Eerste keus middel
Bij de keuze van medicijnen laat men zich leiden door een aantal overwegingen: het middel dient bewezen werkzamer te zijn dan andere vergelijkbare middelen, hierbij is ook van belang of het medicijn zo weinig mogelijk bijwerkingen en in prijs zo gunstig mogelijk t.o.v. de andere medicijnen.

Eosinefiele myocarditis
Ontsteking van de hartspier op basis van de toeneming van het aantal eosinefiele cellen: dit zij cellen in de vorm van granulocyten die in hun protoplasma korreltje hebben die zich sterk kleuren met zuur reagerende kleurstoffen. Hetgeen bij sommige allergische ziekten, vormen van leukemie en roodvonk voorkomt.

Epinefrine
Epinefrine stimuleert de alfa- en bèta receptoren van het sympathisch zenuwstelsel en heeft een geringe centraal stimulerende werking. Door beïnvloeding van de alfareceptoren, treedt vernauwing op van de meeste vaten, met name die van de huid

Hyperfagie
Abnormaal verhoogde eetlust of consumptie van voedsel die vaak in verband wordt gebracht met een beschadiging van de hypothalamus.

Hypokinesie:(bradykinesie)
De bewegingsarmoede (akinesie of hypokinesie) is op vele manieren omschreven. Het belangrijkste kenmerk is de afwezigheid van beweging, het onvermogen aan een willekeurige beweging te beginnen,(minder gezichtsmimiek,verminderde armzwaai, gebogen schouders, schuifenelde gang, monotone spraak, speekselvloed) of de neiging van een combinatie van lichamelijke verschijnselen, waarvan spierstijfheid, tremoren, bewegingsarmoede en loopstoornissen het meest voorkomen.

Isolement
Letterlijk betekent isolement: op een eiland leven of afgezonderd van anderen leven. Patiënten met schizofrenie leven vaak in de maatschappij vaak alleen en hebben nauwelijks contact met hun directe omgeving. In extreme vorm hebben zij zich letterlijk in hun woning verschanst en hebben vaak al jaren niemand meer toegelaten. Soms vormt hun woning een fort tegen de buitenwereld waarbij de ramen geblindeerd zijn. Wanneer familieleden vrienden en maatschappelijk onvoldoende de helpende/sturende hand kunnen bieden vervallen vele patiënten met schizofrenie tot zwervenzonder een enkele vorm van inkomen.
De reden hiervoor is dat patiënten met schizofrenie zich in hun psychose vaak bizar gedragen zonder dat ze hier zelf erg in hebben. Daar schizofrenie bovendien een betrekkelijk zeldzame ziekte is, worden de meeste mensen nooit met deze ziekte geconfronteerd en zijn hierdoor onwetend. In de maatschappij heerst veel onbegrip naar deze patiënten. Door dit onbegrip onstaan veel niet kloppende vooroordelen naar patiënten met schizofrenie en is men geneigd zich van hen af te wenden.
De patiënten met schizofrenie zelf beseffen vaak maar al te goed dat ze zich anders gedragen hebben in hun psychose. Uit schaamte trekt men zich vaak terug. Voor zichzelf is de angst opnieuw terug te vallen in een psychose groot en wil men er liever niet aan herinnerd worden laat staan over hun ziekte praten met de mensen in hun omgeving waarvan ze gemerkt hebben dat dezen dit niet kunnen of willen begrijpen.

Orthostatische hypotensie
Verlaging van de bloeddruk indien men van een liggende houding tot zit of stand komt. De reflex die de bloedruk op peil houdt bij het opstaan uit een zittende of liggende houding, is verminderd. De hypotensie kan enkele minuten duren, maar kan vooral bij oudere mensen ook langer aanhouden. Door de hypotensie treedt duizeligheid en een versnelde hartslag op. Met name ouderen kunnen als gevolg van duizeligheid vallen. Langzaam opstaan uit een zittende houding kan het probleem enigszins verminderen.
Het essentiële kenmerk van het paranoïde type schizofrenie is de aanwezigheid van overheersende wanen of gehoorshallucinaties tegen de achtergrond van een relatief behoud van het cognitief functioneren en van het affect.

Serotonine
Serotonine (5-hydroxytryptamine, 5-HT) komt voor bij mensen, dieren en planten evenals aan serotonine verwante stoffen. Van alle chemische neurotransmitters heeft serotononie bij behandeling het grootste aandeel. Serotonine wordt gebruikt bij de behandeling van onrust, depressie, obsessieve compulsieve stoornissen, schizofrenie, beroerte, vetzucht, pijn hoge bloeddruk, stoornissen in de bloedsomloop, migraine en misselijkheid. De ontspannende en relaxerende neurotransmitter serotonine speelt een belangrijke rol bij het in en doorslapen Een belangrijke factor in het begrijpen van de rol van serotonine bij al deze stoornissen is een grotere kennis van de rol die verschillende receptor-subtypes spelen.
Serotonine werd voor het eerst van bloed geïsoleerd in 1948 door Page. Hierna ontdekte men dat deze stof ook voorkwam in het centrale zenuwstelsel, de darmwand (waar het gerelateerd lijkt aan verhoogde activiteit van maag en darmen) en de bloedvaten (grote bloedvaten lijken hierdoor samen te trekken.) Zoals bij de meeste neurotransmitters bleek ook serotonine over een relatied simpele structuur te beschikken. De farmacologische eigenschappen bleken echter complex.
De effecten op het centrale zenuwstelsel zijn het meest bestudeerd. De functies van Serotonine zijn talrijk: controle over eetlust, slaap geheugen en leren, temperatuur regulatie, stemming, gedrag(sexualiteit en hallucinogeen gedrag), hart en bloedvaten, spierspanning, klierregulatie en depressie. Verder schijnt serotonine een belangrijke rol te spelen in het evenwicht van de bloedplaatjes, de beweeglijkheid van het maag-darmkanaal en bij de carcinogene tumor afscheiding.

Significant
Een statistisch begrip dat betekent dat de kans dat een bepaald verschijnsel bepaald verschijnsel voorkomt groter is dan het toeval normaal gesproken wil.

Sympathisch zenuwstelsel
Deel van het autonoom zenuwstelsel dat stimulerend werkt op hart en longen.

syncope
Plotseling, meestal kortdurend bewustzijnsverlies ten gevolgen van een doorbloedingsstoornis van de hersenen door een plotsaeling verlaagde bloeddruk. Staande houding,extreme inspanning en warme omgeving zijn bevorderende factoren.