Kopie van `TechPlaza - digitale tv, sateliet televisie`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


TechPlaza - digitale tv, sateliet televisie
Categorie: Elektrotechniek en Elektronica > TV
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 41


Aston / AstonCrypt
Aston was de fabrikant die een compatible vervanger voor Seca decoders heeft ontworpen. Seca was de codeermethode die door Canal+ dochter Seca ontwikkeld en zwaar gepatenteerd is. Een doorn in het oog van veel producenten van ontvangers. AstonCrypt gaf veel fabrikanten toch de mogelijkheid Seca-compatible ontvangers te produceren. Aston introduceerde hiervoor speciale insteekmodules die in Common Interface (CI) ontvangers gebruikt kunnen worden. In deze modules kan net als bij andere CI insteekmodules een gewone Seca smartcard gestoken worden. (+A3)

Azimuth
Om een schotel optimaal uit te richten op een satelliet heb je te maken met twee instellingen: de elevatie en de azimuth. De laatste is gerelateerd aan de kompasrichting van de satellietpositie. Bij een kompas is dat 90º in zuiver oostelijke, 180º in zuidelijke en 270º in westelijke richting. Voor de Astra-1 satellieten (19,2º oost) geldt in Nederland een azimuth van ongeveer 163º.

C-band
Een frequentieband die gebruikt wordt voor satellietcommunicatie. De schotel heeft een behoorlijke omvang. De openingshoek van schotels op de C-band schotels is groot. Satellieten die in die band uitzenden hebben heel grote footprints en zijn dus over een groot gebied te ontvangen. Voor ontvangst van de C-band zijn, naast relatief grote schotels, ook speciale LNB`s en voor C-band geschikte satellietontvangers nodig. In Nederland worden de meest gangbare satellietzenders uitgezonden in KU-band.

Clarke belt
De Clarke belt is de denkbeeldige baan boven de evenaar waarin satellieten gepositioneerd zijn. De Clarke belt bevindt zich ongeveer op 35786 km boven de evenaar. De Clarke belt is vernoemd naar Arthur C.Clarke die lang voordat er maar enige sprake was van satellieten, bedacht had dat je satellieten op een vaste plaats boven de evenaar kon positioneren om ontvangst over een groot gebied mogelijk te maken.

CPU
Central Processing Unit. Dit is het hart (de digitale regelneef) van een computer. In pc`s is de CPU meestal in één IC (chip) ondergebracht. Alles wat in een computer gebeurt, of wat de gebruiker wil dat er gebeurt, wordt via computerinstructies (programmacodes) door de CPU uitgevoerd. Ook in digitale ontvangers worden CPU`s toegepast. Een digitale ontvanger, en zeker het decodeerdeel, is daardoor goed te vergelijken met een slimme computer.

CVBS
CVBS is een afkorting voor Color-Video-Blanking-Synchronisation. Dit signaal wordt ook wel `composiet video` genoemd. Het bevat alle elementen om een videobeeld op een televisie weer te kunnen geven. Doordat alle benodigde video-informatie in het CVBS-signaal aanwezig is, heb je genoeg aan een enkelaardige aansluitkabel, meestal coax. Andere transportmethodes (RGB of S-video) vereisen complexere kabels.

D2MAC
Een inmiddels verouderde en door digitale technieken achterhaalde norm voor overdracht van tv-signalen. D2MAC staat voor `Digital Multiple Analog Channels`, waarbij het geluid digitaal wordt overgedragen en het beeld analoog, maar waarbij de kleurcomponenten gescheiden zijn van de helderheidscomponenten. Gaf tien jaar geleden een grote vooruitgang in beeldkwaliteit, maar vraagt ook veel (kostbare) bandbreedte.

dBµV
Bij ontvangst van hoogfrequente signalen (zoals satellietsignalen) wordt de veldsterkte (signaalsterkte) in dBµV uitgedrukt. Dit is het aantal dB`s dat een signaal groter (of kleiner) is dan 1 µV (1 miljoenste Volt). Een signaal van 1 µV staat gelijk aan 60 dBµV.

DVB
DVB staat voor Digital Video Broadcasting. DVB is een internationaal erkende norm om tv, radio en ook data (zoals internet) digitaal uit te zenden. Er bestaan verschillende uitvoering van DVB. Bij satellietontvangst hebben we te maken met DVB-S, terwijl bij het (aardse) Digitenne project gebruikgemaakt wordt van DVB-T. Bij DVB-S wordt bij het videogedeelte gebruikgemaakt van de MPEG-2 compressienorm. Het audio wordt conform het Musicam-principe uitgezonden. Veruit de meeste satellietprogrammaÕs worden volgens deze norm uitgezonden.

Elevatie
Dit is de hoek waarbij de schotel t.o.v. de horizon naar boven kijkt om de satelliet te kunnen ontvangen. Voor b.v. Astra-ontvangst bedraagt deze hoek in Nederland ongeveer 29 graden.

EPG
Electronic Program Guide. Een electronische programmagids, die bij digitale satelliet-TV meegezonden wordt. Kan via de tv worden geraadpleegd. Maakt deel uit van de DVB-norm, maar Canal+ hanteert haar eigen EPG-norm waardoor alleen Seca ontvangers deze EPG ontvangen kunnen. Andere ontvangers kunnen dit niet maar tonen wel de EPG van b.v. Duitse programma`s.

F-connectoren
Dit is de connector die standaard gebruikt wordt voor de aansluiting van een coaxkabel, op zowel de LNB als op de ontvanger. Meestal wordt voor een F-connector gebruikgemaakt van een uitvoering die eenvoudig op de coaxkabel geschroefd kan worden. Dit type is simpel van opzet maar functioneert goed op de satelliet-middenfrequenties (950 -2150 MHz). (+ F4)

FEC
Forward Error Correction. Deze term wordt gebruikt bij digitale satelliettransmissie. Het geeft de mate van automatische foutherstel bij ontvangst aan. Zo wordt bij een FEC van 3/4 bij een groep van 4 uitgezonden bitjes er drie voor het signaal gebruikt en de vierde voor foutherstel. Bij een FEC van 1/2 wordt er van elk uitgezonden 2 bitjes er een gebruikt voor het signaal en een voor foutherstel. Hierdoor kan men een zeer groot aantal ontvangstfouten automatisch herstellen.

Feedhorn
Ook wel `feed` genoemd. Bij een parabool worden alle invallende signalen in een brandpunt gebundeld. Omdat de golflengte van de microgolven (ong. 25 mm) niet oneindig klein is ten opzichte van de schotelafmetingen, ontstaat er geen brandpunt maar een brandwolk die bovendien niet homogeen gevuld is met energie. De feedhorn heeft tot taak de energie nog verder te bundelen, zodanig dat het optimaal in de LNB terechtkomt. Bij een bepaalde schotelconstructie behoort een bepaalde feedhorn: bij meting aan antennes meet men dus altijd de kwaliteit van de feedhorn mee.

Footprint
Een gebied waarbinnen de veldsterkte van een satelliet gedefinieerd is. In de praktijk worden daarvoor landkaarten gebruikt waarop contourlijnen zijn aangebracht. Deze lijnen kunnen een aanbevolen schoteldiameter vermelden of de veldsterkte (in dBW-Eirp). Buiten de footprint is ontvangst niet gegarandeerd.

FTA
Free-to-Air. FTA-signalen worden niet gecodeerd en zouden met iedere digitale ontvanger ontvangen en bekeken moeten kunnen worden. Dit gaat helaas niet op voor de zogenoemde Seca-ontvangers (lees Canal+), waar ook nog altijd een geldige(!) smartcard voor een ontvangst vereist is, en ontvangers die de technische specificaties van de DVB-norm (onder andere de aanwezigheid van zogenaamde B-Frames) niet volledig ondersteunen.

I-Q demodulatie
Na versterking van het oorspronkelijke digitale signaal vindt de demodulatie (=terugwinnen van oorspronkelijk signaal) plaats. Bij digitale satellietontvangst wordt tegelijk gebruikgemaakt van twee draaggolven die onderling in fase verschillen. De ene draaggolf bevat de I-informatie en de andere de Q-informatie.

Irdeto
Irdeto was één van de eerste coderingen die gebruikt werd bij satelliettelevisie. Irdeto werd in het begin van digitale satelliettelevisie door het toenmalige MultiChoice gebruikt en voorlopig nog door Canal+ Nederland ondersteund, maar bevindt zich in een afbouwfase. Dit systeem wordt door overige zendgemachtigden maar spaarzaam gebruikt.

LNB
Low Noise Block converter. Een converter is een schakeling die de frequentie van een signaal omzet naar een andere frequentie. Bij satellietontvangst wordt de Ku-band omgezet naar een veel lagere frequentie met een LNB. Een LNB maakt het mogelijk om na de omzetting gebruik te maken van een coaxkabel voor het transport van het satellietsignaal vanaf de LNB naar de ontvanger.

LNBF
Dit is een LNB waarbij de feedhorn volledig geïntegreerd is. Deze feedhorn bundelt de door de schotel opgevangen energie zodanig, dat die optimaal door de LNB verwerkt kan worden. (+ L2

MHP
Multimedia Home Platform. Betreft software-integratie van multimedia en normering van de Application Interfaces (API`s). Met behulp van MHP kunnen bijvoorbeeld digitale satellietontvangers allerlei andere media, zoals internet, ondersteunen. De normering van dit soort zaken is in handen van de Multimedia Home Experts Group (MHEG).

Offset-schotel
Als je kijkt naar de verschillende schotelvormen, dan valt op dat een offset-schotel het meest gebruikt is. Bij de prime focus-schotel, de oervorm van de schotel, zit de LNB in het brandpunt van de schotel gemonteerd. Juist hierdoor zal een schaduweffect optreden, omdat de LNB toch een deel van de satellietsignalen verhindert via de schotel gereflecteerd te worden naar de LNB. Door de schotelvorm iets te wijzigen is het mogelijk om dit schaduweffect behoorlijk te verminderen. Bij offset-schotels zit de LNB niet meer direct in het zichtgebied van de satellietsignalen, maar is de LNB een beetje onder de schotel gemonteerd. Het was overigens wel noodzakelijk hiervoor de vorm van de schotel wat aan te passen. Offset-schotels zijn wat meer ovaler van vorm en, in tegenstelling tot prime focus-schotels, lijken zij niet direct op de satelliet uitgericht te staan. Het tegendeel is echter waar. Een offset-schotel heeft een hoger rendement dan een prime focus-schotel. (+O1)

Offsetpolarisatie
Voor een goede ontvangst - vooral van digitale signalen - is het gewenst om ook de LNB in een dusdanige stand te zetten dat de ontvangst van ongewenste signalen minimaal is. In grote delen van Europa betekent dit dat de onderkant van de LNB vrijwel loodrecht op de aarde staat, maar dat is niet overal zo. Vooral in het zuiden van Frankrijk, Spanje en Portugal moet de onderkant van de LNBF in westelijke richting verdraaid worden, tot soms wel 22 graden. Als je last hebt van blokvorming in het beeld, verdraai dan de LNBF zodanig dat er een blokvrije digitale ontvangst bereikt wordt.

PVR
Personal Video Recording. Een moderne trend die bestaat uit het aanbrengen van een harddisk in een digitale satellietontvanger, televisie of andere videobron. Deze harddisk neemt de binnenkomende signalen digitaal op en kan die zonder kwaliteitsverlies weergeven. Tevens kan deze `recorder` tegelijk opnemen en weergeven. De opnamecapaciteit is sterk afhankelijk van zowel de opslagcapaciteit van de harddisk als van de kwaliteit van het op te nemen videomateriaal. (+P5)

QPSK
Quadrature Phase Shift Keying is de modulatienorm voor digitale satellietcommunicatie. Het is een modulatiemethode waarbij in twee draaggolven (die onderling 90 graden in fase verdraaid zijn) het volledige signaal wordt ondergebracht.



RF tuner
Het van de schotel afkomstige signaal wordt in de satellietontvanger eerst versterkt en in een andere frequentie omgezet waarna demodulatie (het terugwinnen van het oorspronkelijke signaal) plaatsvindt. Bij alle satellietontvangers, digitaal of analoog, is zowel de omzetting in frequentie als de demodulator in een afgeschermde behuizing, de RF tuner, ondergebracht. Ook kan je de demodulator buiten de RF tuner aantreffen (zoals bij digitale ontvangers). (+ R5)

RF-Doorlus-connector
Dit is een aansluiting bij satellietontvangers, waarbij het van de schotel afkomstige signaal via de ontvanger opnieuw ter beschikking wordt gesteld, waardoor het mogelijk wordt om er een andere ontvanger op aan te sluiten.

RGB
Een methode voor aansturing van een televisie of monitor vanuit een videobron (zoals een satellietontvanger of videorecorder). Bij de RGB-modus worden de drie primaire kleuren (Rood Groen en Blauw) via aparte kabels naar de tv-ontvanger overgebracht. Deze wijze van transport garandeert de beste beeldkwaliteit omdat er geen verdere omzetting in de ontvanger plaatsvindt.

RJ-11
De RJ-11 connector wordt veel gebruikt bij telefoons. Tegenwoordig wordt deze plug ook steeds meer toegepast bij onder andere (in digitale ontvangers ingebouwde) modems.

RJ-45
De RJ-45 connector wordt veel gebruikt bij op ethernet gebaseerde computernetwerken voor aansluiten van UTP-kabel en bij ISDN-telefonie.

S-Video
Maakt deel uit van de z.g. component videosignalen. Bij S-video, voor het eerst toegepast in S-VHS recorders, maar nu ook bij sommige digitale satellietontvangers, worden de kleuren- en helderheidscomponenten van het beeldsignaal gescheiden getransporteerd en verwerkt. Het voordeel hiervan is dat het scherpere beelden en een betere signaal/ruisverhouding oplevert.

Seca-Mediaguard
Een norm voor het coderen van digitaal uitgezonden beeld en geluid. Ontwikkeld door Seca, onder auspiciën van het Franse Canal+, onder de naam Mediaguard. Is in grote delen van Europa een standaard, maar wijkt op punten af van de DVB-norm. Wordt ook in Nederland door Canal Digitaal gebruikt, die de signalen tevens in Irdeto uitzendt in zogenaamd SimulCrypt.

SimulCrypt
Het tegelijkertijd uitzenden van een signaal met meerdere coderingen. We zien dit bij de tegenwoordige digitale Canal+ zenders, maar ook in het verleden is er sprake geweest van het uitzenden in SimulCrypt met VideoCrypt/VideoCrypt II.

Smart Card
Een plastic kaart, voorzien van een chip. Deze chip controleert of het aangeboden tv- of radiosignaal wel bekeken of beluisterd mag worden. Als dat het geval is, wordt het gecodeerde signaal vrijgegeven. En als het niet wordt vrijgegeven ontvangt u niets. Het merendeel van de coderingen maakt gebruik van deze kaarten.

SMD
SMD betekent Surface Mount Device. Het gaat om moderne electronische componenten die op één kant van de print zowel gemonteerd als gesoldeerd worden. De componenten hebben dus geen pinnen meer die door de print heen steken en aan de andere kant gesoldeerd moeten worden. Het grote voordeel is een flinke besparing op de montageruimte.(+S4)

SMTP
Simple Mail Transfer Protocol. Wordt bij internet voornamelijk gebruikt bij uitgaande mail van klanten. Deze mail wordt bij de serviceprovider via een aparte mailserver afgehandeld.

Switch Mode Power Supply
(schakelende voeding) Elektronische schakelingen moeten van elektrische energie voorzien worden. Dit gebeurt via een voeding. Bij de inmiddels nagenoeg in onbruik geraakte lineaire voeding traden verliezen op, die ook met een behoorlijke warmteontwikkeling gepaard gingen. Bij een Switch Mode Power Supply wordt op een slimme manier door middel van elektronische schakelaars alleen maar de benodigde energie doorgegeven en is het rendement aanzienlijk gestegen. De schakeling is wel veel gecompliceerder.

Symbol rate
De symbol rate (SR) geeft aan hoeveel digitale informatie verzonden wordt. Naarmate de symbolrate hoger ligt, is de beeldkwaliteit beter, tenzij de symbolrate gedeeld moet worden over meerder zenders. De hoeveelheid digitale informatie per zender kan dus verschillen.

THX
THX is het bioscoopgeluid dat ontwikkeld is door Lucas Film. Op zich lijkt dit niet zo spectaculair, maar als we even wijzen op de fantastische geluidseffecten bij de eerste Star Trek film, dan worden de oren gespitst. THX staat voor het optimale bioscoopgeluid en tegenwoordig kunnen we bij zgn. high end audio en videoapparatuur THX ook steeds meer ontdekken

UHF modulator
Een UHF modulator is een soort mini-televisiezender, die in alle satellietontvangers en videorecorders ingebouwd is. Doordat via deze zender veel kwaliteitsverlies optreedt, is dit de laatst wenselijke optie om een videosignaal op een televisie te kunnen weergeven.

VBI
Vertical Blanking Interval. Het televisiebeeld is opgebouwd uit horizontale beeldlijnen. Iedere beeldlijn schuift iets onder de vorige, totdat het scherm vol is. Dan wordt er weer bovenin begonnen. Dit kost enige tijd; het verticale interval (VBI) genaamd. In deze tijd kunnen heel veel dingen meegezonden worden die handig zijn, zoals testsignalen voor techneuten maar ook teletekst.