Kopie van `Filahome Postzegels - Podtzegel encyclopedie`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Filahome Postzegels - Podtzegel encyclopedie
Categorie: Sport, welzijn en vrije tijd > Filatelie
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 253


Abklatsch
Postzegelbeeld in spiegelbeeld op de achterzijde Soms wordt per ongeluk tijdens het drukken van een postzegel het postzegelbeeld in spiegelbeeld eveneens op de achterzijde van de postzegel aangebracht. Meestal is dit een lichte afdruk.
Redenen ontstaan abklatsch Er zijn twee redenen waardoor deze afdrukken kunnen voorkomen: - Hapering in de papiertoevoer waardoor de papiergeleiders van inkt worden voorzien. - Terwijl de inkt nog nat is wordt op het net gedrukte vel een nieuw vel gestapeld, waardoor de inkt aan de achterzijde van het laatste vel een afdruk achterlaat.
Drukfout Omdat deze fouten ontstaan tijdens het drukproces, noemen we deze verschijnselen ook wel drukfouten.

Accessoires
Benodigdheden voor postzegelverzamelaars Alle hulpmiddelen die een filatelist gebruikt zoals pincet, plakkers, tandingmeter, catalogus, stockboek, etc. noemen we accessoires of benodigdheden.

Afgevaardigdenzegels
Spaanse postzegels Tussen 1896 en 1916 werden in Spanje speciale postzegels uitgegeven voor gebruik door Spaanse parlementsleden. Zoals in veel landen genoten de parlementsleden portvrijdom. De postzegels waren daarom ook niet voorzien van een waardeaanduiding.

Afstempeling
Afstempeling op een postzegel Met afstempeling wordt een op een postzegel aangebracht stempel of ander kenmerk bedoeld met het oogmerk een tweede gebruik onmogelijk te maken: - Stempel - Penvernietiging - Opduk (specimen, sample, inutilizado) - Geperforeerd
Aanduiding van datum en of plaats Normaal zijn deze stempels voorzien van een aanduiding van datum en of plaats, maar er bestaan ook typen waarin deze gegevens ontbreken. Naast het gebruikelijke plaatsnaamstempel worden postzegels in Nederland veelal vernietigd met zgn. vlagstempels. In het laatste geval vindt de afstempeling machinaal plaats. De vlag van het stempel bevat veelal een opmerking en tekening, maar kan ook bestaan uit een aantal gegolfde lijnen.

Afweken van postzegels
Sorteren Voordat u postzegels gaat afweken, sorteert u de postzegels eerst op kleur van het papier waarop ze zijn bevestigd. Knip al het overbodige papier rond de postzegels weg.
Gebruik veel waarde Pak een schaal en vul deze met warm water. Voeg iets zout toe aan het water. Het zout voorkomt dat postzegels verkleuren. Leg de postzegels met de beeldzijde naar beneden in het water. Hierdoor wordt het water sneller opgezogen door de postzegel en kan deze gemakkelijker verwijderd worden.
Oppassen Wees voorzichtig met het afweken van oudere postzegels, want soms is de postzegel gedrukt met inkt die gevoelig is voor water. Zelfklevende postzegels zijn niet altijd af te weken. Als de brief een interessant stempel heeft kunt u het stuk beter bewaren zoals het is.
Geduld Wacht geduldig, ongeveer dertig minuten, tot alle postzegels van het papier zijn gekomen en haal ze voorzichtig, bij voorkeur met pincet, uit het water. Doe dit voorzichtig, want natte postzegels kunnen gemakkelijk worden beschadigd. Uiteraard is de afweektijd afhankelijk van de gebruikte gom. Vooral bij oudere postzegels moet soms aanzienlijk meer geduld worden uitgeoefend. Ik heb wel eens postzegels een week in het water laten liggen!
Postzegels drogen op waterabsorberend papier Nadat u de postzegels uit het water hebt gehaald legt u deze, bij voorkeur op waterabsorberend papier, te drogen. Door er een zwaar voorwerp op te leggen, zullen de postzegels netjes plat opdrogen. Nu rest u alleen nog wat geduld tot de postzegels opgedroogd zijn.

Agentschap
Postkantoor in een ander land Een agentschap is een postkantoor van een land op het grondgebied van een ander land.

Albert Willem ten Geuzendam
Postzegelhandelaar uit Den Haag Albert Willem ten Geuzendam (1925-1997) was postzegelhandelaar uit Den Haag met een grote belangstelling voor postwaardestukken en poststukken. Eigenlijk was Ten Geuzendam meer verzamelaar dan handelaar. Zijn klanten maakten regelmatig een vergeefse tocht naar zijn winkel in de Torenstraat in Den Haag, want Ten Geuzendam nam het niet zo nauw met de openingstijden.
Catalogus van Albert Willem ten Geuzendam Ten Geuzendam publiceerde geregeld in het blad `De Postzak` van de Nederlandse Vereniging van Poststukken- en Poststempelverzamelaars. Onder verzamelaars was hij vooral bekend vanwege de naar hem genoemde catalogus met betrekking tot postwaardestukken, waarvan in 1961 de eerste editie verscheen. Andere werken van zijn hand zijn o.a.: `Particuliere en particulier bedrukte postwaardestukken`, `Catalogus der oude brieven met de poststempels en merken van Nederland` en `De vierkantstempels van Nederlands-Oost-Indië 1892-1916`.
Onderscheiding Ten Geuzendam was erelid van de de Nederlandse Vereniging van Poststukken- en Poststempelverzamelaars sinds 1986. Ook was hij drager van de Costerusmedaille.

Album
Eenvoudig album Als u net bent beginnen te verzamelen kunt u het beste een eenvoudig album kopen dat u geschikt acht. Koop niet meteen een duur exemplaar. Een duur album kunt u later ook nog aanschaffen, nadat u meer inzicht heeft gekregen hoe en wat u wilt gaan verzamelen.
Bewaar uw album niet in een vochtige ruimte Het is heel belangrijk om uw album niet in een vochtige ruimte te bewaren. Het beste kunt u uw album in een kast opbergen. Uiteraard zorgt u er voor dat uw album schoon blijft. Stof en vuil kunnen uw album binnendringen en uw postzegels beschadigen.
Verschillende soorten albums Er zijn verschillende soorten albums. Het traditionele startersalbum heeft vastzittende bladzijden met de namen van de landen. U kunt beter een album kopen, waarin u losse bladen kunt toevoegen, omdat uw verzameling zal groeien.
Soorten albums - Wereld - Land - Thematisch - Blanco
Toevoegen albumbladen Na verloop van tijd zult u ondervinden dat een album waarin u bladen kunt toevoegen u het beste zal bevallen. Hierdoor kunt u uw postzegels naar eigen inzicht rangschikken. Uiteraard is het leuk om opschriften en bijschriften op uw pagina`s te plaatsen. Op deze wijze krijgt uw verzameling een eigen karakter en zal zij ook interessant zijn voor anderen!

Alfonso Mucha
Tsjechoslowaakse postzegel ontwerper De kunstenaar Alfonso Maria Mucha was de ontwerper van de eerste Tsjechoslowaakse postzegels. De kunstenaar werd geboren op 24 juli 1860 te Ivancice (Moravië) en verhuisde naar Wenen, omdat hij niet werd toegelaten op de kunstacademie van Praag.
München en Parijs Later werkte Mucha in München en Parijs. In Parijs ontmoette hij Sarah Bernardt en ontwikkelde hij zich tot een groot Jugendstil illustrator. Hij ontwierp posters en theaterdecoraties.
New York In 1903 verhuisde Mucha naar New York. Gedurende zijn verblijf in de Verenigde Staten van Amerika schilderde hij voornamelijk portretten en symbolische werken. Ook hielp hij een vereniging die opkwam voor Slowaakse belangen.
Slavische Geschiedenis In 1911 ging Alphonso terug naar Tsechoslowakije. Tussen 1910 en 1928 schilderde Mucha zijn belangrijke serie `Slavische Geschiedenis`. Mucha ontwierp ook bankbiljetten. Hij overleed in Praag op 14 juli 1939.

Andreaskruis
Ornament om veldelen te bedrukken Het andreaskruis is gebruikt als ornament om veldelen te bedrukken, die anders onbedrukt zouden zijn gebleven, omdat het gehele vel of boekje een rond getal moest opleveren.
Andreaskruis is ook in Nederland toegepast Oostenrijk gebruikte in 1850 reeds een andreaskruis, maar ook in Nederland zijn dergelijke kruizen toegepast. Omdat het voor de werking van de automaten beter is om postzegelboekjes geheel te vullen, zodat het boekje volkomen vlak is, werden onbedrukte delen in postzegelboekjes voorzien van een kruis of van teksten.

Aniline
Aniline kleuren worden gedestilleerd uit koolteer Aniline kleuren worden gedestilleerd uit koolteer. Inkt gemaakt van deze substantie is gebruikt voor verschillende postzegels of proeven. Aniline-inkt wordt snel geabsorbeerd door papier.
Rode kleur lost gemakkelijk op Aniline inkt komt veel voor in een rode kleur en lost gemakkelijk op in water. Meestal schijnt de inkt dwars door de postzegel en is aan de achterzijde duidelijk zichtbaar.
Postzegels Verenigde Staten Deze inktsoort werd o.a. gebruikt in de Verenigde Staten van Amerika voor proeven van de Roosevelt uitgaven.

Arabisch gom
Gom op postzegels Arabisch gom werd tot ongeveer 1970 gebruikt om postzegels van een gomlaag te voorzien. Deze gom werd als een glanzende laag aangebracht.
Gele gomkleur De gom is in pure vorm transparant, maar heeft een gelige tint als gom, die minder goed geraffineerd is, wordt gebruikt. Arabisch gom wordt vervaardigd uit een substantie die wordt gewonnen uit de acaciaboom.

Automaatperforatie
Postzegels gebruikt in verkoopautomaten Automaatperforatie is perforatie die bekend is van de eerste typen verkoopautomaten of postzegelplakmachines. De postzegels voor deze machines worden meestal aan de rol aangeleverd.
Rolzegels van de Verenigde Staten In de begintijd werden voor deze machines de postzegels ongeperforeerd, of in één richting geperforeerd aangeboden. De machine perforeerde aan het einde van elke aflevering. Dit verschijnsel komt bijvoorbeeld voor bij de rolzegels van de Verenigde Staten van Amerika.

Ballon Monté
Ballon met piloot Ballon Monté is een Franse term en betekend: `Ballon met piloot`. Dergelijke stempels werden gebruikt tijdens het beleg van Parijs (1870-71). Hiervoor moest een hoger port worden betaald. Ballonnen werden gebruikt voor het postvervoer, omdat de Duitsers de stad hadden omsingeld.
Ballonpost zonder piloot Voor per ballon verzonden post zonder piloot `non monté` werd een lager tarief gehanteerd, maar dat was geen succes. Deze ballonnen kwamen daar terecht, waar de wind hen heenvoerden en bereikten zelden de geadresseerden.

Batonné papier
Watermerk in Batonné papier Batonné papier heeft een watermerk van ver uit elkaar liggende lijnen. Deze lijnen lijken op de lijnen in een schoolschrift.

Bedrukte achterzijde
Tekst of afbeelding op achterzijde postzegel Af en toe wordt ook de achterzijde van een postzegel bedrukt. Dit vindt in de regel plaats voordat de gomlaag wordt aangebracht.
Informatie die op de achterzijde wordt aangebracht - Informatie bestemd voor het publiek, zoals bijvoorbeeld de aanleiding van de aangifte (V.S. en Portugal). - Voor beveiliging; de naam of initialen van de organisatie die gerechtigd is de postzegels te gebruiken. - Advertenties. - Telcijfer (Nederlandse rolzegels).
Na het afwijken nog zichtbaar Als de druk onder de gomlaag is aangebracht zal deze ook na het afwijken nog zichtbaar zijn.

Beide zijden bedrukt
Economische achtergrond Soms is een postzegel die aan beide zijden is bedrukt een foutdruk, maar meestal heeft het een economische achtergrond.
Onvoldoende kwaliteit Nadat de drukker constateerde dat het vel onvoldoende kwaliteit had heeft hij het vel omgekeerd en op de andere kant een betere afdruk gedrukt.

Benzine
Gebruikt om het watermerk van een postzegel te zien Benzine wordt door postzegelverzamelaars gebruikt om het watermerk van een postzegel te kunnen vaststellen. U koopt deze benzine bij een drogist. Ga er niet voor naar een pompstation, omdat de benzine voor een auto een andere samenstelling heeft.
Werkwijze Giet een beetje benzine in de watermerkzoeker en leg de postzegel (ondersteboven) in het bakje. Zodra de postzegel is doordrongen met benzine kan het watermerk duidelijk worden waargenomen.
Optische instrumenten Als u benzine gebruikt loopt u altijd het risico dat de postzegel zal worden aangetast. Tegenwoordig zijn er ook optische instrumenten verkrijgbaar om watermerken te bestuderen als de Safe Signoscope. Dit optische instrument werkt met een lampje waardoor licht door de postzegel valt. Doordat u door een lens de postzegel bekijkt wordt het geheel tevens vergroot. Ook defecten en reparaties kunnen met dit instrument worden vastgesteld.

Beveiliging
Voorkoming tweede gebruik Postdiensten hebben er een hekel aan om post te vervoeren waar geen vergoeding tegenover staat, daarom worden soms tijdens het drukken van postzegels technische grepen toegepast, die het tweede gebruik van een postzegel voorkomen.
Beste technieken Doorgaans worden postzegels gedrukt bij een drukkerij, die de laatste technieken gebruikt, waardoor een kleine drukkerij niet hetzelfde resultaat kan behalen. Bovendien geven de gebruikte materialen (papier, inkt en fosfor) enige garantie.
Experimenten In het verleden is veel geëxperimenteerd met papier en inkt. Sommige landen hebben gebruik gemaakt van zogenaamd `veiligheidspapier`. Aan dit in sommige Duitse staten gebruikte papier werden chemicaliën toegevoegd die reageerden op andere stoffen. Hierdoor kon men controleren of de postzegel `echt` was. Ook het aanbrengen van een watermerk in het papier was een methode om het de boeven zo moeilijk mogelijk te maken.
Tweede postaalgebruik Om te voorkomen dat de zegels van de envelop werden geweekt, het stempel werd verwijderd en vervolgens een tweede keer werden gebruikt, zijn zowel met de stempelinkt (watervast) als de drukinkt van de postzegel verschillende proeven uitgevoerd. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de zegels van Nederlands-Indië uit 1912. Dit experiment, waarbij het zegelbeeld vlekt of verdwijnt, werd door de filatelisten niet zo op prijs gesteld, want een verzamelaar van gebruikte zegels wil de postzegels graag van het papier verlossen.

Bishop-stempel
Britse Directeur-generaal van de posterijen Henry Bishop (1605-`91) werd de eerste Britse Directeur-generaal van de posterijen in 1660. Hij betaalde 21.500 pond voor het privilege om de portkosten te mogen behouden. Het was zijn taak om de snelheid van de postdienst te vergroten en om de postale dienst te reorganiseren.
Introductie poststempels Om de ontvangst van poststukken vast te leggen introduceerde hij stempels. Deze ronde handstempels zijn voorgangers van de stempels zoals we die in onze tijd kennen. Deze stempels bestonden uit twee segmenten. Het bovenste segment gaf de maand weer en het onderste de dag, of andersom. Bishop-stempels bestonden in verschillende vormen.
Gebruikt in Groot-Brittannië Allereerst werden de stempels in Londen gebruikt, maar later werd post in geheel Brittannië gestempeld met dit stempel tot 1787.

Blauwe Mauritius
Beroemde postzegel De ontstaansgeschiedenis van één van de beroemdste postzegels ter wereld, de Blauwe Mauritius, is haast te mooi om waar te zijn. Toch heeft deze geschiedenis zich in het echt afgespeeld op het eiland voor de kust van Oost-Afrika.
Moderne uitnodiging De vrouw van de gouverneur van het eiland Mauritius, Lady Gomm, organiseerde in 1847 een geconsumeerd bal. Lady Gomm wilde uitnodigingen versturen met een voor die tijd moderne postzegel. Pas zeven jaar eerder was in Groot-Brittannië de eerste postzegel verschenen. Op Mauritius waren echter nog geen postzegels verschenen.
Het ontwerp van de Mauritius Graveur, goudsmid en horlogemaker Joseph Osmond Barnard (1816-1865) kreeg de opdracht om twee postzegels te ontwerpen. Hij ontwierp twee postzegels: een blauwe van 2 pence en een oranje-rode van 1 pence. Hiervoor gebruikte Joseph Barnard de twee in Engeland verschenen postzegels met de beeltenis van koningin Victoria als voorbeeld. Aan de rechterkant van de postzegel kwam de naam Mauritius. Bovenin plaatste de graveur het woord Postage (post) en onderin graveerde hij de waardeaanduiding.
Post Office De postzegel was iets nieuws en de bevolking wist nog niet wat het was. Daarom stond op de postzegels, ook op de eerste postzegels van Nederland, de term Postzegel. Bovendien betekende de komst van de postzegel een breuk met het verleden. In het vervolg moest de verzender het porto voldoen. Joseph Barnard twijfelde waarschijnlijk aan de term Postage Paid (porto betaald) en liep even naar het postkantoor.

Blindtanding
Fout tijdens perforeren Blindtanding is perforatie waarbij een gat (of enkele gaten) niet geheel werd doorboord, waardoor in het papier wel een putje zichtbaar is. Deze fouten ontstaan gewoonlijk door een botte pin in de perforatiekam.
Extra waarde In het algemeen wordt aan deze variëteit wel een extra waarde toegekend, maar wordt er geen exorbitant bedrag voor betaald.

Blok
Meer dan drie postzegels Postzegels die aan elkaar vastzitten noemen we een blok, indien hun aantal groter is dan drie.
Blok van vier postzegels Tegenwoordig wordt deze term vooral gebruikt indien vier postzegels (2 x 2) nog met elkaar verbonden zijn. Ook wordt het woord `blok` gebruikt voor een zogenaamd miniatuur velletje.

Briefkaart
Kaart met betaald porto Een briefkaart is een door een postale dienst uitgegeven kaart waarop het betaalde porto is aangegeven. Meestal wordt de waarde aangegeven met een op een postzegel lijkende afbeelding.
Ansichtkaart Een ansichtkaart heeft meestal geen waarde-indruk en wordt ook niet door de post gemaakt en verstrekt. Een dergelijke kaart is in de regel aan de ene kant voorzien van een foto of tekening, terwijl de andere kant ruimte biedt voor een postzegel, adres, en mededeling van de verzender.
Postwaardestuk Een briefkaart behoort tot de postwaardestukken, maar een ansichtkaart meestal niet, want op de meeste ansichtkaarten moet u gewoon een postzegel plakken.

Briefstukje
Gedrukte postzegelbeelden op briefkaartmodel Gedrukte postzegelbeelden van bijvoorbeeld briefkaarten worden veelal verzameld op briefstukje. Indien de verzamelaar een stempel wil bewaren, maar de envelop te groot vindt, knipt hij het gedeelte met de postzegel en de stempel uit de envelop.
Gehalveerde postzegels Ook gehalveerde postzegels worden op briefstukje verzameld, omdat anders niet aanwijsbaar is dat het een gehalveerde postzegel is. Week deze postzegels dan ook nooit af, maar bewaar ze als briefstukje.
Rechthoekige vorm U kunt het beste knippen in een rechthoekige vorm. Dat staat netter in uw verzameling.



Buitengebruikstelling
Beperkte gebruikduur van postzegels Een postzegel wordt door een postale autoriteit doorgaans buiten gebruik gesteld door middel van de publicatie van dat feit. Vaak worden postzegels buiten gebruik gesteld als een andere munteenheid wordt ingevoerd.
Verschild van land tot land Elk land voert zijn eigen beleid bij het al of niet buiten gebruik stellen van postzegels. In de Verenigde Staten van Amerika zijn alle postzegels nog steeds geldig voor frankering, terwijl in Groot-Brittannië alleen nog de postzegels die zijn uitgeven na de invoering van het decimale stelsel geldig zijn voor frankering.
Nederland In Nederland waren bijzondere postzegels tot 1970 slechts gedurende een korte tijd, in de regel niet langer dan twee jaar, geldig voor frankering. Hierop zijn recent echter weer enkele uitzonderingen gemaakt.

Cachet
Frans woord voor bijzonder handstempel Cachet is een Frans woord waarmee een handstempel wordt bedoeld dat op een envelop of kaart wordt gestempeld om de bijzondere omstandigheden aan te geven waaronder het poststuk aan de post werd aangeboden.
Bijzondere gebeurtenis met cachet Dit kan een belangrijke expeditie, een bijzondere vlucht of een tentoonstelling zijn. Een cachetstempel wordt ook gebruikt om de eerste dag van gebruik aan te geven of een herdenking of speciale gebeurtenis. Een cachet kan zowel officieel als door een particulier worden aangebracht.

Carrier-stamps
Carrier-stamps is een Amerikaans begrip De postbezorging in de Verenigde Staten van Amerika vond in de begintijd (1842-1859) veelal plaats van postkantoor naar postkantoor. De afstand van en naar het postkantoor werd veelal door een particuliere onderneming verzorgd.
Speciale postzegels Hiervoor werden speciale postzegels uitgegeven. De `Eagle` en `Franklin` postzegels werden uitgegeven door de overheid, maar er werden ook op plaatselijk niveau postzegels uitgegeven.
Ook in andere landen Ook in andere landen werd soortgelijke postzegels uitgegeven voor dit doel.

Carta postale bollata
Uit Sardinië in Italië Op 7 november 1819 werd in Sardinië (Italië) een besluit aangenomen dat voorzag in de uitgifte van door de post gestempeld briefpapier. De verkoop van deze bladen, carta postale bollata, vond plaats vanaf 1 januari 1819 en de bladen bleven tot mei 1836 in gebruik.
Carta postale bollata met watermerk Er bestonden bladen in verschillende waarden (15, 25 en 50 centesimi); ze waren voorzien van waardestempels waarin een koerier te paard was afgebeeld. Bovendien was het papier van de carta postale bollata voorzien van een watermerk om vervalsers het werk te bemoeilijken.
Typen Er werden twee typen watermerk gebruikt: - Koning Victor Emanuel I in uniform. - Het wapen van Sardinië met twee leeuwen als schilddragers. - Een adelaar met op de borst het wapen van Sardinië met de tekst `Direzione generalle dello regie Poste`.
Porto naar afstand Het porto werd berekend naar afstand: - 15 mijl (15 centesimi). - 15 tot 35 mijl (25 centesimi). - Meer dan 35 mijl (50 centesimi).
Recht op vervoer De aanschaf van een postblad gaf de koper slechts het recht op vervoer, want men moest ook nog het normale porto betalen.

Catalogus
Catalogus met de waarde van postzegels Postzegelcatalogi bewijzen verzamelaars een grote dienst als richtlijn voor bepaling van de waarde van postzegels. Een catalogus is een geïllustreerde prijslijst van alle postzegels die in een bepaald gebied zijn uitgegeven. Door de afbeeldingen kunt u de postzegel snel thuisbrengen. In een catalogus kunt u zien welke postzegels allemaal zijn uitgebracht en kunt u bepalen welke postzegels u wilt aanschaffen.
De eerste catalogus voor postzegels De eerste catalogus werd in september 1861 uitgegeven door Oscar Berger-Levrault in Straatsburg in een oplage van veertig exemplaren. Het boekje heette `Timbres-Poste` (Postzegels) en beschreef 973 verschillende postzegels. De eerste catalogus met prijzen werd in juli 1863 uitgegeven door Zsiesche & Köder als bijlage in een tijdschrift. De eerste catalogus met prijzen in boekvorm werd uitgegeven door Arthur Maury in Parijs in 1863. Twee jaar later, in 1865, verscheen de eerste Stanley Gibbons.
Uitgegeven door postzegelhandelaren Deze eerste catalogi waren prijslijsten die werden uitgegeven door postzegelhandelaren. Tegenwoordig is in een catalogus veel meer informatie opgenomen: Zij verschaft richtprijzen opgesteld aan de hand van recente verkopen en andere informatie. Een catalogus is tegenwoordig een soort encyclopedie, die veel interessante informatie over de uitgegeven postzegels verstrekt als verschijningsdatum, omschrijving van de afbeelding, ontwerp, drukmethode etc.
Cataloguswaarde Zonder catalogus zouden we niet weten welke postzegels we zouden willen aanschaffen.

Cinderella
Een cinderella lijkt op een postzegel Een `cinderella`-zegel lijkt op een postzegel, maar is het niet, omdat deze niet door de post is uitgegeven. Ook kan een echte zegel zijn voorzien van een opdruk, die niet door de officiële instantie is aangebracht.
Charitatief gebruik Veelal worden dit soort zegels uitgegeven door charitatieve instellingen met als doel het bijeenbrengen van geld of ter vergroting van de bekendheid van de instelling. Dergelijke zegels worden bijvoorbeeld gebruikt op geld bijeen te brengen voor de tuberculose of daklozen.

Conditie
Conditie bepaald waarde Het belangrijkste met betrekking tot de waarde van uw verzameling is de conditie of staat van een postzegel of poststuk.
Een goede postzegel heeft - Geen verdunde plekken - Geen scheuren - Geen verkleuring - Geen vlekken - Een postfrisse postzegel heeft geen plakker of plakkerresten en is nog voorzien van de originele gomlaag - Geen zwaar stempel, indien de postzegel is gebruikt
De staat van een postzegel Natuurlijk bestaan sommige oudere postzegels nauwelijks in deze perfecte conditie. Hoe recenter de postzegel hoe beter een postzegel hoort te zijn. De staat van een postzegel wordt vaak omschreven als: - Pracht exemplaar zonder gebreken - Zeer fraai exemplaar, kan lichte gebreken hebben - Fraai exemplaar met sterkere gebreken (albumstuk)
Gebruikte postzegels Gebruikte postzegels worden vaak omschreven als: - Licht stempel - Zwaar stempel

Controle-letters
Britse postzegels In de hoeken van de oude Britse postzegels komen we controle-letters tegen. Deze lettercombinaties werden zodanig gekozen dat op elke postzegel een andere combinatie voorkwam.
Letters in hoeken Aanvankelijk werden deze controle-letters alleen in de onderhoeken aangebracht. Later werden ze ook in de bovenhoeken opgenomen, maar in een omgekeerde lettervolgorde.
Voorkoming misbruik De voornaamste reden om deze letters op te nemen was om misbruik tegen te gaan. Veel Britten knipten gebruikte postzegels in tweeën en plakten twee ongestempelde delen op een brief. Hierdoor liep de post veel omzet mis. Het gebruik van de controle letters maakte een eind aan deze zwendel.

Costerusmedaille
Hoogste filatelistische onderscheiding De Costerusmedaille is de hoogste onderscheiding die een filatelist in Nederland als auteur ten deel kan vallen. De medaille is vernoemd naar W.P. Costerus (1874-1951) en wordt door de Nederlandse Bond van Filatelisten Verenigingen (N.B.F.V.) toegekend.
Bondsmedaille Van 1921 tot 1933 werd voor dit doel de `Bondsmedaille` toegekend. Onder de nieuwe naam `Costerus-medaille` werd de onderscheiding vanaf 1934 uitgereikt. De onderscheiding wordt niet elk jaar uitgereikt.
Costerus-medaille - 1921 J.B. Robert - 1922 H.J. Spitzen - 1923 L. de Raay - 1924 A.J. Warren - 1925 P.W. Waller - 1926 J.E. Bohlmeijer - 1927 H.Fr.W. Becking - 1929 W.P. Costerus Pzn. - 1931 J.D. v. Brink - 1932 H. Munk - 1933 O.M. Vellinga - 1934 P.C. Korteweg - 1934 W.G. Zwolle - 1935 H.Y. Gatsonides - 1937 A.M. Benders - 1938 J.H. v. Peursem - 1939 M.J. Besse v. Heerdt Kolff - 1948 N.F. Hedeman - 1948 R. Boekema - 1950 H.J.H. v. Strieland - 1951 C.D. Ricardo - 1954 J. Eijgenraam - 1959 W.S. Wolff de Beer - 1955 A.M.A. van der Willigen - 1956 E.W. Gèrrish - 1957 F.H.M. Post - 1963 G.J. Scheepmaker - 1964 J. de Kruyff - 1966 J. Dekker - 1966 J.F. Cleij - 1969 G.C. van Balen Blanken - 1971 F. Blom - 1971 J. Giphart - 1973 D.W. de Haan - 1976 G. Holstege - 1978 B. Buurman - 1979 L.P.A. Herlant - 1981 L. Goldhoorn - 1981 D. Hille Ris Lambers - 1982 P.R. Bulterman - 1983 J. Vellekoop - 1984 E.A.B.J. ten Brink - 1984 T.B. Steiner-Spork - 1985 W.S. da Costa - 1987 C. Muys - 1988 L.

Cubiertas
Voor verzekerde stukken Cubiertas zijn grote labels die aan verzekerde stukken werden bevestigd in Colombia en sommige staten van Colombia in de jaren 1865-1909.
Typen cubiertas Er bestonden twee typen: - Zendingen waarbij de waarde was vastgesteld - Zendingen waarbij de waarde niet was vastgesteld
Geen postzegels Oorspronkelijk werden ongeveer honderd verschillende typen gecatalogiseerd, maar zij behoren eigenlijk niet tot het verzamelgebied van een postzegelverzamelaar.

Datumstempel
Datum in stempel Een hand- of machinestempel waarin de datum van gebruik is vermeld, noemt men een datumstempel. Een datumstempel kan worden gebruikt voor vernietiging van de postzegel maar ook andere stempels zijn van een datum voorzien.
Vernietiging In Nederland zijn de meeste stempels van een datum voorzien. In de vorige eeuw zijn twee stempels in gebruik geweest voor de vernietiging van postzegels, die niet van een datum waren voorzien: Het nummerstempel en het `franco in kastje` stempel.
Ptt post Aan het einde van de twintigste eeuw werd een `ptt post` stempel gebruikt op het postkantoor om postzegels te vernietigen, die om welke reden dan ook op het sorteercentrum per abuis niet waren afgestempeld. Dit `ptt post` stempel heeft geen datum. Dit stempel werd ook gebruikt door de drukker om tijdens het gereedmaken van een massamailing poststukken van een zgn. stempel te voorzien.

Departmentals
Postzegels van de Verenigde Staten van Amerika Met de term departmentals duiden verzamelaars van de postzegels van de Verenigde Staten van Amerika de postzegels aan die werden gebruikt door diverse staatsdepartementen. Het woord `Department` of de afkorting `Dept.` werd voor dit doel op postzegels aangebracht.
Dienstzegel De gebruikelijke Nederlandse term voor dit soort postzegels is `dienstzegels`.

Didactische verzameling
Leren via filatelistisch materiaal Met deze verzameling wordt getracht om informatie over te brengen, waarbij de basis wordt gevormd door filatelistisch materiaal.

Dienstorder
Mededeling voor postmedewerkers Door middel van een dienstorder worden de postmedewerkers op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen. Dit kunnen voorschriften zijn omtrent de dienstverlening of het gebruik van postzegels en poststukken. Ook worden de medewerkers met dit orgaan op de hoogte gehouden van nieuwe uitgiften en buitengebruikstellingen van postzegels of poststukken.

Dienstzegels
Postzegels voor de overheid Dienstzegels worden door de overheid gebruikt. Meestal ter controle op de verzonden hoeveelheid post van een bepaald departement. Veel landen hebben dienstzegels uitgegeven (bijv.: Argentinië, Groot-Brittannië, Nederland en de Verenigde Staten van Amerika).
Service Vaak zijn deze postzegels voorzien van een opdruk (`service`, `O.S.`, `servicio oficial`) om dit specifieke gebruik aan te geven. Het woord Service duidt hier niet op een goede dienst van de postdienst, maar geeft het gebruik van de postzegel door de overheid aan.
Armenwet Ook Nederland heeft dienstzegels uitgegeven: Armenwet, 1913. Nederlandse postzegels uit de serie Cijfer (1899-1913) en Koningin Wilhelmina (1890-1921) kregen de opdruk ARMENWET.
Hof van Justitie Ook de postzegels van het Internationale Hof van Justitie in Den Haag worden als Nederlandse dienstzegels beschouwd. - 1934, Cour Permanente de Justice Internationale - 1940, Cour Permanente de Justice Internationale - 1947, Cour Internationale de Justice - 1950, Cour Internationale de Justice - 1951, Cour Internationale de Justice - 1989, Cour Internationale de Justice

Doorloper
Dubbele koe Op 30 juli 1974 verscheen een postzegel van 25 cent ter gelegenheid van het eeuwfeest van de vereniging Het Nederlandsche Rundvee-Stamboek. De door Jaap Drupsteen ontworpen postzegel tonen drie runderen, waar toch iets raars mee aan de hand is. Voor complete runderen heb je twee postzegels nodig. Toen het voordrukalbum voor deze postzegel een dubbel vakje gaf, wilde elke verzamelaar de postzegel plotseling als paartje hebben. Er ontstond schaarste en de prijs liep op. De beelddoorloper was een begrip geworden in Nederland.
Wat is een doorloper Doorlopers zijn postzegels met een zegelbeeld, dat op zich een zelfstandig geheel vormt, maar dat met één of meer andere postzegels kan worden uitgebreid tot een grotere samenhangende eenheid. Verder kent de filatelist nog tweezijdige en vierzijdige doorlopers. Tweezijdige doorlopers kunnen naar links en rechts of boven en onder worden uitgebreid tot een groter plaatje. De vierzijdige doorloper kan naar alle kanten worden uitgebreid.
Ondergrond doorloper Een ondergrond doorloper zijn postzegels, waarin een ondergrond of achtergrondkleur is gebruikt, die zich over het hele drukvel uitstrekt. Deze doorlopers worden ook wel kleurdoorlopers genoemd.
Opvallend veel doorlopers Aan het begin van de zeventiger jaren werden door ontwerpers opvallend veel doorlopers bedacht, zoals Bevrijding (1970), Nederlandse Vlag (1972) Tulpenveld (1973), Gymnastiek (1973), Ontwikkelingssamenwerking (1973), Natuur en Milieu (1974) en Het Nederlandsche Rundvee-Stamboek (1974).

Drukkersmerk
Geeft drukkerij aan De naam of initialen van de drukkerij die de postzegels vervaardigde, zoals die kunnen worden aangetroffen in de marges van postzegels of vellen, wordt drukkersmerk genoemd.
Bradbury Wilkinson & Co. Ltd Op Nederlandse postzegels treffen we zelden drukkersmerken aan. In 1944, tijdens de oorlog, werd de bevrijdingsserie, in opdracht van de Nederlandse Regering in Londen, gedrukt bij Bradbury Wilkinson & Co. Ltd. Deze drukker plaatste haar naam in de ondermarge van de vellen.

Druktechnieken
Verschillende druktechnieken Voor het drukken van postzegels staan verschillende druktechnieken ter beschikking. De drukkerij bepaald de te gebruiken druktechniek aan de hand van: - de technische mogelijkheden van de drukkerij - de eis die het postbedrijf aan de postzegel stelt - de vorm waarin de postzegels worden uitgegeven (vel, rol, boekje) - de druktechniek waarin het postzegelontwerp het beste tot zijn recht komt
Hoogdruk, vlakdruk en diepdruk De druktechnieken kunnen worden onderverdeeld in: - hoogdruk: ook wel boekdruk of typografie genoemd: de hoogliggende gedeelten van de drukvorm geven inkt af op het papier (boekdruk). - Diepdruk: de diepliggende gedeelten van de drukvorm geven inkt af op het papier (rasterdiepdruk). - Vlakdruk: bij deze druktechniek bestaan geen verschillen in hoogte van de drukvorm, maar wordt een deel van de drukvorm inktafstotend gemaakt (offset).
Combinatie van druktechnieken Soms worden postzegels in verschillende oplagen en ook in verschillende druktechnieken uitgegeven. Indien ook dezelfde perforatiekammen zijn gebruikt en de postzegels op soortgelijk papier zijn gedrukt zijn de verschillende oplagen alleen door de specifieke kenmerken, die behoren tot een bepaalde druktechniek uit elkaar te houden. Zo is een rasterdiepdrukzegel te herkennen aan de rasterpuntjes, die hoewel grote inktvlakken zijn dicht gelopen, toch nog herkenbaar zijn aan de rasterpuntjes aan de randen. Voor een postzegel in offset hoeft geen raster te worden gebruikt en ontstaat een egaler inktvlak.

Dubbeldruk
Fout van de drukker Als door een fout van de drukker een vel of een gedeelte daarvan per ongeluk twee keer wordt voorzien van een afdruk noemen we het resultaat daarvan een dubbeldruk.
Foutdruk Een dubbeldruk is een voorbeeld van een foutdruk, omdat deze fout tijdens het drukken is gemaakt.
Effect van dubbeldruk Het effect van een dubbeldruk ontstaat ook als een vel niet goed aangelegd ligt in de pers en reeds wordt beroerd door de drukplaat voordat de eigenlijke druk plaats vindt.

Dubbele opdruk
Twee keer opdruk Een dubbele opdruk is een per ongeluk tweemaal aangebrachte opdruk en is een foutdruk, omdat deze fout tijdens de druk van de postzegel ontstaat.

Dubbele perforatie
Fout tijdens het productieproces van postzegels Een dubbele perforatie is een fout tijdens het productieproces van postzegels, waarbij aan één van de postzegelzijden de perforatie door een vergissing twee keer is aangebracht.
Ruimte tussen perforatie Tussen deze twee perforaties kan een ruimte zitten, maar ze kunnen ook heel dicht bij elkaar zijn aangebracht. In het laatste geval zal de postzegel van een rij zeer kleine tandjes, of de aanzet daarvan, zijn voorzien.

Dubbelringstempel
Handstempel met twee cirkels Een rond handstempel dat is voorzien van twee evenwijdige cirkels wordt dubbelringstempel genoemd. Dergelijke stempels zijn in vele landen gebruikt.

Dulwich-stempel
Meest gebruikte stempeltype Het Dulwich-stempel is een Engels stempel dat werd geïntroduceerd in 1894. Dit stempeltype was voorzien van een dubbele cirkel en werd het meest gebruikte stempeltype in Groot-Brittannië in de jaren die volgden.

Dunne plek
Verdunning in het papier Een dunne plek is een verdunning in het papier op één of meerdere plaatsen. In het algemeen wordt deze term gebruikt als papiervezels aan de achterkant van de postzegels zijn verdwenen. Vaak is zo`n verdunning het resultaat van slordige verwijdering van een postzegel van een envelop of albumblad.
Minder waard Een postzegel met een dunne plek is aanzienlijk minder waard, afhankelijk van de mate van beschadiging. Deze term komen we dan ook regelmatig tegen als waarschuwing in een veilingcatalogus.

Edward Stanley Gibbons
Kaapse driehoeken Op een dag in 1863 bezochten enkele zeelui de winkel van Stanley Gibbons om te vragen of hij interesse had in buitenlandse postzegels. Dat had hij. De volgende ochtend kwamen ze terug en boden hem een grote zak met postzegels aan. De zak bevatte voornamelijk driehoekige postzegels van Kaap de Goede Hoop, waarbij veel strippen, paren en veldelen. Ze hadden die postzegels gewonnen bij een verloting tijdens een kerkbazaar. Gibbons kreeg de postzegels voor een bedrag van vijf pond (destijds een redelijk maandsalaris). Hij wist de postzegels vlot te verkopen, voornamelijk aan collega-handelaars.
Postzegelhandelaar Wie was deze postzegelhandelaar? Wel, Edward Stanley Gibbons was de zoon van een drogist in Plymouth. In zijn jeugdjaren was hij al gefascineerd door de postzegels, die pas in zijn jeugdjaren begonnen te verschijnen. Hij ging ze ijverig verzamelen. Na zijn schooljaren trad hij als bankbediende in dienst van een bank in zijn geboortestad. In 1856 verliet hij de bank om bij zijn vader als leerling in de drogisterij te gaan werken. Al gauw kreeg hij van zijn vader toestemming om in een hoekje van de winkel een toonbank te mogen gebruiken voor de verkoop van zijn postzegels. Ook mocht hij in een zijvenster een etalage inrichten. Hiermede is wellicht de eerste postzegelwinkel in het westen van Engeland ontstaan. De zaken gingen goed. In 1859 richtte hij een kantoortje in boven de winkel en nam een meisje in dienst als verkoopster in de winkel. Hij legde vele contacten in het buitenland, van wie hij nieuwe uitgaven betrok.

Eerste dag
Ingangsdatum van gebruik Meestal wordt de term eerste dag gebruikt om de eerste dag aan te geven waarop een postzegel postaal gebruikt mag worden, maar deze postzegelterm kan ook toegepast worden op de eerste dag van een tarief, opening van een postkantoor of een andere gebeurtenis.
Eerstedag-envelop Een voorbeeld van een filatelistisch stuk met betrekking tot de eerste dag is de FDC of eerstedag-envelop. Een eerstedag-envelop is een poststuk met een stempel of waarde-indruk (bijv. briefkaart) met een stempel met datum waaruit blijkt dat het stuk werd gestempeld op de eerste dag van uitgifte van de postzegels of het poststuk.

Eerste postzegels van België
Eerste Belgische postzegel In 1849 werden de eerste postzegels in België uitgegeven in navolging van de postzegels die in Engeland en andere landen verschenen. Zoals voor veel landen werd de Britse postdienst als voorbeeld gebruikt. De Belgische Post stuurde een inspecteur, Louis Bronne, naar Engeland. Deze reis had als doel om het revolutionaire idee van Rowland Hill, het versturen van post door middel van vooruitbetaling met een postzegel als bewijs, te bestuderen. Het eerste rapport van Bronne bleef echter zonder gevolg voor de Belgen, omdat vermoed werd dat de verliezen te hoog zouden oplopen werd voorlopig besloten geen postzegels uit te geven.
Uniforme tarieven en invoering eerste postzegel Op aandrang van de handel werd op 24 december 1847 echter een wet aangenomen die in uniforme tarieven en de invoering van de eerste postzegel in België voorzag. De twee belangrijkste hervormingen die het gevolg waren van deze wet waren: a) Vereenvoudiging van de frankeerkosten voor brieven. In het vervolg werden twee afstands- en gewichtsschalen gebruikt voor de vaststelling van het te betalen port. b) De invoering van frankering vooraf met behulp van postzegels.
Lagere posttarieven Net als in de omringende landen stimuleerde de invoering van de lagere tarieven het postverkeer. Het aantal bezorgde brieven steeg in de periode van 1839 tot 1860 met 10 miljoen tot 17,5 miljoen brieven per jaar. Hierbij speelde de toenemende economische activiteit en het afnemende alfabetisme uiteraard ook een grote rol.

Eerste postzegelverzamelaars
Postzegels op voorwerpen De eerste verzamelaars gebruikten de postzegels om hiermee meubelstukken als kasten en schemerlampen te beplakken. Ook wanden werden met postzegels, die nu uiterst zeldzaam en een vermogen waard zijn, versierd. Deze verzamelaars waren vooral geïnteresseerd in postzegels vanwege de kleur of de afbeelding. In kranten werden in die tijd regelmatig advertenties geplaatst door verzamelaars die op zoek waren naar grote hoeveelheden postzegels om hiermee de slaapkamer- of woonkamerwanden te versieren.
Nederland Ook op de eerste in Nederland georganiseerde expositie werden met postzegels beplakte voorwerpen tentoongesteld.

Eerste Tsjechoslowaakse postzegels
Nieuwe staat Tsjechoslowakije Eén van de gevolgen van de Eerste Wereldoorlog was de oprichting van de staat Tsjechoslowakije. De onafhankelijkheid werd op 28 oktober 1918 uitgeroepen. Massaryk werd de eerste president van het land en meteen na de onafhankelijkheidsverklaring werd de roep om eigen postzegels hoorbaar. In Bohemen en Moravië werden tot op dat moment Oostenrijkse postzegels gebruikt, die werden gedrukt in Wenen en in Slowakije waren Hongaarse postzegels in omloop. Daardoor beschikte men niet over de apparatuur en de kennis, die nodig is om postzegels te kunnen drukken. Dit is de reden waarom de eerste postzegels van Tsjechoslowakije zo slecht waren gedrukt!
Weinig tijd Aanvankelijk speelde men met de gedachte om een prijsvraag uit te schrijven voor het ontwerp van de eerste uitgave, maar er was slechts weinig tijd en een belangrijke kunstenaar werd gevraagd voor het ontwerp. De schilder en illustrator Alphons Mucha kreeg drie dagen de tijd. In deze korte periode moest hij niet alleen de frankeerzegels ontwerpen, want er moesten ook port-, kranten- en expreszegels ontworpen worden.
Eerste schetsen Binnen twintig uur presenteerde Mucha zijn eerste schetsen op 30 oktober 1918. Mucha koos als centrale punt op zijn postzegels het kasteel Hradcany. Wie ooit Praag heeft bezocht weet dat dit bouwwerk de stad domineert. Het grote kasteel staat op een berghelling bij de rivier. Oorspronkelijk was dit gebouw de plaats van waaruit de Tsjechische lijders regeerden; het kasteel was daardoor ideaal om de herkregen onafhankelijkheid te onderstrepen.

Eerstedag-envelop
Eerste dag van uitgifte van de postzegels Een eerstedag-envelop is een poststuk met een stempel of waarde-indruk (bijv. briefkaart) met een stempel met datum waaruit blijkt dat het stuk werd gestempeld op de eerste dag van uitgifte van de postzegels of het poststuk.
First day cover Meestal gebruiken verzamelaars voor dit type enveloppen de Engelse afkorting fdc (first day cover).
N.V.P.H. In Nederland wordt van elke nieuwe serie postzegels door de N.V.P.H. een envelop uitgegeven. Deze enveloppen zijn doorgaans fraai van vormgeving en van een doorlopende nummering voorzien. In de Speciale Catalogus (uitgegeven door de N.V.P.H.) staan deze enveloppen apart vermeld.
Maakwerk Sommige verzamelaars zijn van mening dat een eerstedag-envelop niet zo interessant is, omdat het `maakwerk` is. Deze verzamelaars verwijzen hierbij naar het feit dat een envelop met adres, zoals in de catalogus staat vermeld, aanzienlijk minder waard is dan een envelop die niet echt heeft gelopen.
Thematische verzamelaars Feit is wel dat vooral voor thematische verzamelaars eerstedag-enveloppen een verrijking kunnen opleveren van de verzameling, omdat de afbeeldingen op de enveloppen zaken afbeelden die niet op postzegels zijn afgebeeld. Bovendien kan door opname van enveloppen op albumbladen een afwisselender beeld gecreëerd worden.

Envelop
Omslag voor een brief Een envelop is een omslag om een brief te beschermen tijdens het postvervoer. De uitvinder van de envelop was de Brit Bewer. Bewer bracht in 1835 zijn eerste enveloppen in de handel, dus enige jaren voor het verschijnen van de eerste postzegel.
Lakzegel of ouwel Voordat de envelop werd uitgevonden werden brieven samengevouwen. In de regel werd de brief met een lakzegel of ouwel voorzien, zodat de brief niet door onbevoegden kon worden gelezen.

Etsingnummers
Cijfers en of letters Eigenlijk is de term etsingnummer misleidend, omdat dit nummer ook (mede) uit letters kan bestaan. Nederlandse postzegels die in rasterdiepdruk worden gedrukt hebben meestal kleine letter- en cijfertekens in de rechter onderhoek.
Linker- of rechtervel Deze tekens geven de nummers van de drukcilinder weer en de letter `L` of `R` geeft aan of het een linker- of rechtervel is. Met een `M` wordt een middenvel weergegeven.
Etsingnummer staat in de marge van het vel Gewoonlijk worden twee loketvellen tegelijk gedrukt op dezelfde drukcilinder. Voor elke kleur wordt een drukcilinder aangemaakt, daarom treft u voor elke kleur tevens een nummer in de rechter onderhoek aan. Op Britse postzegels staat het cilindernummer meestal in de linker marge.
Speciale belangstelling Veel verzamelaars hebben speciale belangstelling voor etsingnummers. Er bestaat zels een specialistsche Nederlandse vereniging van verzamelaars, die zich met dit fenomeen bezighouden.

Expreszegels
Spoedberichten Expreszegels worden gebruikt voor de verzending van ijlbrieven. Met expreszegels wordt deze extra dienstverlening in rekening gebracht. Voor het begrip `expres` worden in diverse talen verschillende termen gebruikt. Zo kennen we de `special delivery` postzegels uit de Verenigde Staten van Amerika en de `espresso` uit Italië.
Rennende postbode De afbeelding op een expreszegel geeft vaak de dienstverlening aan. Een rennende postbode of bestelling per motorfiets zijn veel gebruikte motieven hiervoor.
Soms naast frankeerzegel Expreszegels werden regelmatig gebruikt als toeslagzegel naast de normale frankeerzegel.

Facsimile
Herdruk van een zeldzame postzegel Een facsimile is een herdruk van een, meestal zeldzame, postzegel. Deze herdrukken worden meestal niet gedrukt met het doel daarmee verzamelaars te misleiden.
Valse postzegel Als op de voor of achterkant van een postzegel het woord `facsimile` is gedrukt geeft dit aan dat het een valse postzegel is. Andere woorden die we hiervoor tegenkomen zijn: `falsch`, `faux` or `san-ko`.
François Fournier De beroemdste drukker van facsimiles is zonder twijfel François Fournier.

Filatelie
Verzamelen van postzegel en bijbehorende zaken Het verzamelen en de studie van postzegels en bijbehorende zaken wordt filatelie genoemd. Het woord filatelie is afgeleid uit de twee Griekse woorden `philos` (vriend) en `atelès` (vrij van betaling). Veel verzamelaars zijn niet alleen geïnteresseerd in postzegels; postale geschiedenis, eerste-dag enveloppen (FDC`s), poststukken, postzegelboekjes enz. worden ook verzameld en bestudeerd.
filatelist Iemand die postzegels verzamelt of bestudeert wordt ook wel filatelist genoemd.
Populaire hobby Het verzamelen van postzegels is één van de populairste hobby`s.
Eerste postzegel De eerste postzegel werd uitgegeven in 1840 door Groot-Brittannië: De Penny Black, met een portret van Koningin Victoria. In 1870 werd in Frankfurt (Duitsland) de eerste postzegeltentoonstelling gehouden.
Land en thema Veel verzamelaars verzamelen per land van uitgifte en specialiseren zich meestal in een paar landen. Na 1955 zijn steeds meer verzamelaars geïnteresseerd geraakt in het verzamelen per thema.
Organisaties Er bestaan veel organisaties en clubs van verzamelaars en handelaren.

Filler
Kartonnen strook Dit is een Engelse term waarmee een kartonnen strook wordt aangeduid die in eerstedag-enveloppen wordt aangebracht. Hierdoor wordt een duidelijker stempelafdruk verkregen en wordt voorkomen dat de envelop wordt gevouwen tijdens postaal vervoer.
Amerikaanse enveloppen Fillers komt men vooral tegen in Amerikaanse enveloppen.

Fiscaalzegels
Zegels om andere zaken te betalen Een fiscaalzegel is een postzegel die niet gebruikt is voor een postale dienst, maar ergens anders voor. Fiscaalzegels bestaan om verschillende redenen: Van invoerrechten tot jachtvergunning.
Dubbel gebruik van zegels Meestal konden fiscaalzegels tevens gebruikt worden voor postale diensten. In dergelijke gevallen kan met behulp van het stempel bepaald worden tot welke categorie de postzegel hoort.
Niet in postzegelverzameling Fiscaalzegels horen niet in een postzegelverzameling thuis, hoewel veel postzegelverzamelaars toch geïnteresseerd zijn in deze postzegels.

Foutdruk
Fout tijdens de productie van een postzegel Een foutdruk of drukfout is een afwijking die door een fout tijdens de productie van een postzegel of stempel is opgetreden. Een geheel of gedeeltelijk omgekeerd postzegelbeeld of een gedeeltelijk niet aangebrachte perforatie zijn zeer gezocht door verzamelaars.
Fouten in het ontwerp Fouten die in de ontwerp fase worden gemaakt vallen hier niet onder, maar kunnen heel grappig zijn. Zo gebruikte Columbus al een verrekijker die pas enkele honderden jaren later werd uitgevonden of werd in Oost-Duitsland een componist herdacht met een afbeelding van een muziekstuk van een collega. Postzegels met dergelijke fouten worden soms weer uit de handel genomen door de post en vervangen door postzegels met een correcte afbeelding.

François Fournier
Belangrijke vervalser François Fournier wordt beschouwd als één van de belangrijkste vervalsers van postzegels. Hij had een kleine drukkerij in Geneve waar hij zo getrouw mogelijk postzegels namaakte. Fournier exposeerde zijn werk op verschillende tentoonstellingen en verwierf daarmee veel aanzien en zelfs erediploma`s. In 1896 en 1898 fungeerde François Fournier als scheidsrechter op postzegeltentoonstellingen.
Namaak Aanvankelijk verkocht François Fournier zijn werk als namaak, maar na verloop van tijd kon hij de verleiding niet weerstaan en verkocht hij zijn werk rechtstreeks of indirect, dat is nooit helemaal duidelijk geworden, aan nietsvermoedende verzamelaars. Uiteindelijk kregen de verzamelaars dat in de gaten en werd hij geboycot. Als antwoord op de wantrouwige verzamelaars begon François Fournier met het tijdschrift `Le Fac-Simile`, dat hij uitgaf in de jaren 1910 tot 1913. Door het uitbreken van de oorlog in 1914 gingen de zaken achteruit.
Album des Facsimilés Na zijn dood werd de nog aanwezige voorraad postzegels opgekocht door de Union Philatélique de Genève en uitgegeven als complete verzameling in een album bekend geworden onder de naam `Album des Facsimilés`. Hiervan werden 480 exemplaren verkocht. Deze albums waren bestemd voor verenigingen en verzamelaars als studie object, waardoor de kenmerken van de vervalsingen van François Fournier algemeen bekend werden.
Museumstukken De naam van François Fournier zal voor altijd aan het woord `vervalser` verbonden blijven; de hulpmiddelen die deze beruchte postzegelvervalser gebruikte zijn museumstukken geworden.

Frankeerwaarde
Waarde van porto De frankeerwaarde is de waarde die een postzegel vertegenwoordigt voor het verzenden van post. Meestal wordt deze waarde aangegeven door middel van cijfers, maar ook andere wijzen bestaan. Soms worden de cijfers door letters aangegeven (bijv.: vijf cent).
Letters Veel landen geven tegenwoordig postzegels uit waarbij de waarde met een letter (bijv. Frankrijk) wordt aangeven. Deze letter geeft dan de dienst aan. Het voordeel van deze methode is dat geen nieuwe postzegels hoeven te worden aangemaakt bij verandering van het tarief. De postzegels worden dan gewoon voor een hogere prijs verkocht op het postkantoor.
Toeslag De toeslag, die eventueel geheven wordt, valt niet onder het begrip frankeerwaarde.

Frankeerzegel
Meest voorkomende postzegels Frankeerzegels komen we het meeste tegen in onze dagelijkse post. Meestal zijn er koningen of koninginnen, presidenten, belangrijke staatslieden of nationale symbolen op afgebeeld.
Frankeerzegels van Nederland Op de huidige frankeerzegels van Nederland is Koningin Beatrix afgebeeld. Op de lagere waarden staat een cijfer afgebeeld.
Meestal jarenlang gebruikt Frankeerzegels worden meestal jarenlang gebruikt en er worden dan ook tientallen miljoenen van deze postzegels gedrukt (vergelijk: Herdenkingszegel).

Free frank
Portvrijdom voor parlementsleden Met deze Engelse term wordt de portvrijdom aangegeven die de Engelse leden van het parlement genoten ten tijde van het Franking System (tot 1840). De poststukken van de parlementsleden werden voorzien van een handstempel, zodat deze gratis kon worden vervoerd.
Parlementariërs en soldaten genieten vaak portvrijdom In veel landen genieten parlementsleden portvrijdom. Ook soldaten op het slagveld hoeven meestal niet te betalen voor hun brieven naar het thuisfront. Ook deze brieven worden voorzien van een speciaal stempel, doorgaans een veldstempel, en bovendien meestal een opmerking dat de brief door de censor is ingezien.

Gebruikt
Gestempelde postzegel Een postzegel die voorzien is van een stempel noemen we gebruikt. Soms is een gestempelde postzegel echter niet echt gebruikt.
Afstempeling op verzoek Veel landen hebben postzegels afgestempeld om de vraag uit filatelistische hoek te kunnen beantwoorden en op deze wijze extra geld te verdienen. Meestal worden deze postzegels door de postale autoriteiten aangeboden met een prijs beneden de nominale waarde. Deze postzegels zijn niet altijd gemakkelijk te onderscheiden van postzegels die normaal werden gebruikt. Indien een speciaal stempel voor de vernietiging werd gebruikt is dit uiteraard wel mogelijk. Indien een postzegel voorzien is van gom en toch is gestempeld, kunt u ervan uitgaan dat de postzegel niet op een brief heeft gezeten en het stempel op `verzoek` is aangebracht.

Gebruikt in het buitenland
Niet elk gebied had eigen postzegels In de begintijd van de filatelie beschikte nog niet ieder land of kolonie over postzegels. Soms hadden ze zelfs geen of een slecht werkende postale dienst. Landen als Engeland, Frankrijk en de Verenigde Staten richtten daarom kantoren of agentschappen op in dergelijke landen en omdat geen postzegels beschikbaar waren, werden de postzegels van het eigen land gebruikt.
Herkenning door stempel Dergelijke postzegels zijn identiek aan die van het moederland en zijn alleen door het stempel te herkennen.

Gehalveerde postzegels
Postzegel in tweeën is geknipt Een postzegel die in tweeën is geknipt (verticaal of diagonaal) noemen we een gehalveerde postzegel. Meestal hebben ze de nominale waarde van de helft van een hele postzegel.
Ook gebruikers mochten soms knippen Soms mag ook de verzender, met toestemming van de postale autoriteit, een postzegel in tweeën knippen tijdens een tijdelijk tekort aan de lagere waarde.
Opdruk Soms gaat dit verschijnsel samen met een opdruk, aangebracht door de postale autoriteit.
Curaçao In Curaçao werden in 1918, wegens een tekort, postzegels op deze wijze uitgegeven.
Waarschuwing Week gehalveerde postzegels niet af, want nadat de postzegels van het papier zijn verwijderd kan niet meer aangetoond worden dat we met een dergelijke postzegel te maken hebben. Dus verzamel gehalveerde postzegels altijd als briefstukje.

Geheel stuk
Compleet poststuk Met de term geheel stuk wordt het complete poststuk bedoeld. Dit stuk kan een envelop, briefstukje of postwaardestuk zijn, maar het bericht zelf hoeft, indien dit op een los bijgevoegd blad was geschreven, niet persé aanwezig te zijn.

Gelegenheidsenvelop
Envelop voor speciale gelegenheid Een gelegenheidsenvelop is voorzien van een opdruk, meestal een fraaie illustratie, waaruit de aanleiding blijkt waarom de envelop werd uitgegeven. Dergelijke enveloppen worden uitgegeven ter gelegenheid van een speciale feit of om een gebeurtenis te herdenken.
Niet door postale autoriteit vervaardigd Gelegenheidsenveloppen zijn meestal niet door de postale autoriteit vervaardigd maar door een instelling. De uitgevers streven er in de regel naar om een envelop te vervaardigen waarbij de aanleiding, de afbeelding, de postzegel en het stempel verwantschap vertonen, maar dit lukt niet altijd.
Postzegelverenigingen Postzegelverenigingen geven soms tijdens een tentoonstelling een speciale envelop uit, waarmee deze gebeurtenis wordt herdacht. Ook tijdens congressen worden regelmatig voor de deelnemers fraaie enveloppen vervaardigd.

Georges Fouré
Franse postzegelverzamelaar De Fransman Georges Fouré vestigde zich in 1875 in Berlijn als privé-leraar. In 1878 richtte hij het tijdschrift `Berliner Illustrierte Briefmarkenzeitung` op. Hij was redacteur van dit blad tot 1887. Later werd dit blad voortgezet onder de naam `Deutsche Philatelisten Zeitung`.
Fouré verkocht vervalsingen Georges Fouré maakte gebruik van zijn positie om zijn vele vervalsingen, vooral variëteiten, te verkopen.
Fouré ontmaskerd Reeds snel werd Georges Fouré ontmaskerd en kwam er een einde aan zijn carrière. Uiteindelijk vluchtte hij naar Parijs, waar Georges Fouré in 1902 stierf.

Gestempeld aan de achterzijde
Stempel op de achterkant van een envelop Als op de achterzijde van een envelop een stempel is aangebracht noemen we dit gestempeld aan de achterzijde. De aankomsttijd of vertrektijd werd vroeger veelal door de post op de achterzijde van een poststuk aangebracht.
Nederland In Nederland worden tegenwoordig alleen nog stempels op de achterzijde van een envelop geplaatst als er iets bijzonders aan de hand is, bijvoorbeeld als het poststuk naar het verkeerde postkantoor is verzonden.

Getint
Postzegels gedrukt op gekleurd papier De term getint wordt in het algemeen gebruikt om aan te geven op welk soort papier een postzegel is gedrukt. Soms zijn de postzegels niet op wit papier gedrukt, maar op iets gekleurd papier, zoals crème, bruin of een andere kleur.
Kleurverschillen van gom De term wordt ook gebruikt om kleurverschillen van de gomlaag te beschrijven, zoals `een gelig getinte gom`.
Verkleurd Postzegels en enveloppen kunnen ook verkleurd zijn, maar in dat geval is de verzamelwaar beschadigd en niet meer interessant voor de serieuze verzamelaar. Dus een aanbieding in een veilingcatalogus van een bijzondere postzegel als `iets getint` kunt u beter niet kopen. De verkoper zegt hiermee, dat de postzegel waardeloos verkleurd is.

Getint papier
Gekleurd postzegelpapier Getint papier is papier dat reeds is voorzien van een kleurlaag voordat het drukken van de postzegelbeelden plaats vindt.
Getint papier De term `getint papier` wordt alleen gebruikt voor papier dat een kleur heeft die lichter is dan de kleur die gebruikt wordt om de postzegelbeelden te drukken. Anders wordt gesproken van `gekleurd papier`.

Gezamenlijke uitgave
Postzegeluitgave van twee of meer landen Als twee of meer landen postzegels uitgeven waarbij dezelfde gebeurtenis, onderwerp, plaats of persoon als onderwerp wordt gekozen spreken we van een gezamenlijke uitgave.
Afspraken tussen twee of meer landen Indien enkele landen samen postzegels uitgeven worden hierover in de regel vooraf afspraken gemaakt. Soms worden ook series gezamenlijk uitgegeven, omdat bijvoorbeeld de Verenigde Naties dit aan de aangesloten landen vraagt.
Voorbeelden van gezamenlijke uitgaven - Europa - Jaar van het kind - Internationaal jaar van de telecommunicatie - 200 jaar Verenigde Staten van Amerika - Etc.

Gioriprocédé
Meerdere kleuren met plaatdruk In de regel wordt plaatdruk gebruikt om in één kleur te drukken, want de enorme kracht, die door de tegendrukcilinder wordt uitgeoefend op het papier, kan tot gevolg hebben dat papier gaat `werken`. Door deze kleine verandering van papierformaat zijn de te drukken kleuren moeilijk op elkaar aan te sluiten. Daarom wordt, indien meerdere kleuren gewenst zijn, met sjabloon-rollen gedrukt.
Nederland Hierdoor is het mogelijk in meerdere kleuren te drukken terwijl toch slechts één drukplaat wordt gebruikt. Deze techniek wordt vooral in Frankrijk en Spanje veel gebruikt, maar is in Nederland ook een enkele keer toegepast: - Rode Kruis, 1953 - KLM, 1959 - Mariniers, 1965 - IAO, 1969
Bewerkte inktrollen Met behulp van een afdruk van de drukplaat worden de rollen zodanig bewerkt dat het oppervlak van de rol nog slechts bestaat uit die delen welke op de uiteindelijke postzegel de betreffende kleur moet achterlaten. Voor elke kleur moet dus een aparte rol worden vervaardigd. Door de inkt via sjabloon-rollen naar de drukplaat te geleiden zullen alleen de niet verwijderde oppervlakken inkt naar de drukplaat overbrengen. In feite wordt de drukplaat door de rollen bestempeld. Door de drukplaat meerdere keren achter elkaar te `bestempelen` wordt een afdruk in meerdere kleuren vervaardigd. Bij deze techniek moeten de sjabloon-rollen nauwkeurig gericht worden op de drukcilinder, daar zij in feite de functie van meerdere drukcilinders overnemen.
Giori-pers De techniek wordt in de Nederlandse literatuur ook wel aangeduid als Gioriprocédé; genoemd naar de Giori-pers waarop Nederlandse plaatdrukzegels worden vervaardigd.

Goed gecentreerd
Afbeelding niet in het midden van de postzegel Een postzegel is goed gecentreerd als de afbeelding precies in het midden van de postzegel te vinden is en dus de marge aan alle kanten precies even groot is. Het tegengestelde van goed gecentreerd noemen we slecht gecentreerd.
Redenen Er zijn verschillende redenen waarom een postzegel slecht gecentreerd kan zijn: - De perforatie is niet op de juiste plaats aangebracht. - De postzegel is onzorgvuldig uit het vel geknipt (ongeperforeerd uitgegeven postzegels)

Gomming
Bevestigingsmiddel voor postzegels Een postzegel moet kunnen worden bevestigd op een brief. Dit kan met behulp van gom. Er bestaan twee soorten gomming: Gom die moet worden bevochtigd om hem te laten plakken en zelfklevende gom. Soms is een postzegelbeeld gedrukt op een envelop, briefkaart of omslag. In dat geval hoeft geen postzegel te worden bevestigd.
Ontwikkeling In het begin werd de gom met een kwast aangebracht op de vellen. Dit vond plaats na het drukken, maar voor het perforeren. Later werden machines gebruikt om de gom aan te brengen. Dit machinale proces lijkt veel op de manier waarop inkt wordt aangebracht op papier als één zijde van het papier met een kleur moet worden voorzien. Drukkers van postzegels brengen tegenwoordig nog zelden zelf gom aan.
Niet te veel likken In de marges van de vellen van de eerste Britse postzegels stond het advies: `Als u de achterzijde van de postzegel bevochtigt, pas dan op dat u de gom niet verwijdert`.

Grafietlijnen
Postzegels van Groot-Brittannië In Groot-Brittannië werden postzegels uitgegeven met één of twee zwarte grafietlijnen onder de gom op de achterzijde van de postzegel gedurende de periode 1957-1961.
Automatische sorteerinrichting Deze postzegels werden gebruikt ten behoeve van proeven met een automatische sorteerinrichting. Vanaf 1959 werden fosforbanden op de voorzijde aangebracht die de grafietlijnen vervingen.

Gravure
Drukmethode De gravure is een drukmethode waarbij de lijnen van de voorstelling verdiept worden aangebracht in metaal. De inkt wordt tijdens het drukproces uit deze verdiept in de plaat aangebrachte lijnen onder hoge druk op het papier geperst. Hierdoor komt de inkt op het papier te liggen en is duidelijk voelbaar als met de vinger over het oppervlak van de postzegel wordt gewreven. Een gravure is een voorbeeld van laagdruk.

Guilloche
Ornament in rozetvorm Het Franse woord Guilloche betekent ornament in rozetvorm en was een technische vinding van de Fransman Guillot. In de filatelie wordt dit woord gebruikt voor graveringen, die worden gevormd door een elkaar kruisend netwerk van ronde lijnen. Deze lijnen worden mechanisch aangebracht.
Nederlandse postzegelserie In 1940 verscheen in Nederland een serie die de naam `Guilloche` heeft gekregen. Postzegels van het type `Vliegende Duif` werden van een overdruk voorzien die bestond uit een netwerk van gekrulde lijnen en de nieuwe waardecijfers. Vreemd genoeg noemden de mensen deze postzegels `Tralie-zegels`, waarschijnlijk omdat de Tweede Wereldoorlog was begonnen en de mensen zich gevangen voelden.

Handstempel
Niet gemechaniseerd stempel Een handstempel is een stempel dat met de hand op poststukken wordt aangebracht.
Massal gebruik Sinds het begin van de twintigste eeuw worden voor het vernietigen van postzegels op poststukken machines gebruikt. Tegenwoordig wordt een handstempel alleen gebruikt bij speciale gelegenheden en om postale opmerkingen op het poststuk te plaatsen.

Hendrick Jacobsz. Van der Heijden
Postmeester van Zevenbergen Van der Heijden, postmeester van Zevenbergen, is een belangrijk man geweest voor het postvervoer per postiljon te paard in Nederland. In 1649 verwierf hij het alleenrecht voor het vervoer van de Zuidhollandse brieven van Rotterdam naar Antwerpen. Hij verving de lopende boden door postiljons te paard. Hij werkte samen met het kantoor van Thurn en Taxis in Antwerpen en kreeg steun van de Rotterdamse postmeester Jacob Quack.
Thurn en Taxis Per paard kon de afstand aanzienlijk sneller worden afgelegd. In de zomer duurde de rit naar Antwerpen 10 uur en in de winter werd de afstand in 12 uur afgelegd. Een lopende bode deed er twee keer zo lang over. Door de ervaringen die hij had opgedaan met de samenwerking met Thurn en Taxis had Van der Heijden een goed inzicht gekregen in de omvang van het brievenverkeer met Engeland. Hij had ook gezien dat er goed mee te verdienen was. In 1660 nam hij het initiatief om een rechtstreekse dienst tussen Nederland en Engeland te organiseren.
Verschillende postritten Later organiseerde Van der Heijden ook postritten van Amsterdam naar Hamburg, van Den Haag naar Amsterdam en in 1662 van Den Haag naar Rotterdam. In 1663 moest Van der Heijden wegens financiële moeilijkheden ontslag nemen.

Henry Archer
Uitvinder van de perforatie De Ier Henry Archer, die bij de spoorwegen werkte, wordt beschouwd als de uitvinder van de perforatie. Hij verkocht zijn patenten aan het Britse Ministerie van Financiën. Hierna ging Archer verder met de ontwikkeling van zijn vinding. Enige proto-typen werden gebouwd. Het grootste probleem vormden de gaatjes. Kleine stukjes papier verstopten de machine, waardoor deze telkens tot stilstand kwam.
Proeven werden gewoon verkocht Postzegels die tijdens deze proeven werden geperforeerd werden verkocht op de postkantoren gedurende de jaren 1848-1850. Deze postzegels worden beschouwd als de eerste geperforeerde postzegels.
David Napier & Sons In 1850 beeindigde Henry Archer zijn proeven. De Staatsdrukkerij werkte verder aan zijn de door David Napier & Sons ontwikkelde perforatiemachines. Vanaf 1854 werden in Groot-Brittannië alleen nog geperforeerde postzegels uitgegeven. In Nederland werden de eerste geperforeerde postzegels uitgegeven in het jaar 1864.

Herdenkingszegel
Postzegel voor bijzondere gebeurtenis Een herdenkingszegel wordt uitgegeven ter gelegenheid van een gebeurtenis of herdenking. Herdenkingszegels zijn kleurrijker en meestal groter dan een frankeerzegel. Herdenkingszegels herdenken meestal belangrijke personen of gebeurtenissen of worden uitgebracht om een bepaald onderwerp onder de aandacht te brengen.
Beperkte tijd te koop Herdenkingszegels zijn in de regel slechts een bepaalde tijd te koop (vergelijk: Frankeerzegel).
Propaganda In het begin werden alleen postzegels met portretten en symbolen uitgegeven, maar postzegels met andere afbeeldingen werden aan het einde van de 19e eeuw steeds meer gebruikt. In het begin van de 20e eeuw ontstonden de herdenkingszegels. Deze postzegels werden heel erg geliefd. Door herdenkingszegels te gebruiken konden boodschappen onder de aandacht van de verzender en ontvanger van een brief worden gebracht. Soms werden postzegels zelfs gebruikt voor propaganda doeleinden.

Herdruk
Later gedrukte postzegels Indien een oplage wordt gedrukt van de originele plaat, maar nadat de betreffende postzegel buiten gebruik is gesteld of niet meer wordt verkocht door de post, noemen we deze oplage een herdruk.
Postzegels voor verzamelaars In de begindagen van de filatelie werden door veel postale diensten extra postzegels bij de drukker besteld om de vraag van verzamelaars naar niet meer beschikbare postzegels te lenigen. Een goed voorbeeld hiervan is Perzië (Iran). Dit land liet talrijke herdrukken vervaardigen door Enschedé in Nederland.
Herdrukken uitstekend herkenbaar Ook in latere jaren werden door de postale autoriteiten regelmatig herdrukken van klassieke postzegels besteld, maar deze zijn in de regel duidelijk herkenbaar, omdat ze zijn gedrukt op modern papier en vaak ook in een andere kleur.

Hergomd
Nieuwe gomlaag Een postzegel is hergomd als de originele gom is vervangen door nieuwe gom. Hergomming is een vorm van vervalsing met het doel verzamelaars te bedriegen, omdat postfrisse postzegels aanzienlijk meer waard zijn dan postzegels zonder gom of met plakkerresten.
Waarde van hergomde postzegels De waarde van hergomde postzegels moet gelijk worden gesteld aan postzegels zonder gom.

Herkennen van het watermerk
Bepaal het watermerk Het herkennen van het watermerk is belangrijk omdat vroeger veel postzegels op papier met verschillende watermerken of op papier zonder watermerk werden uitgegeven. Soms bestaan aanzienlijke waardeverschillen tussen deze typen. Om een watermerk te herkennen, dient u de postzegel aan de achterkant te bekijken. Een watermerk is het best zichtbaar als u de postzegel op een zwarte achtergrond legt.
Dikteverschil Het zal niet altijd meevallen om een watermerk te herkennen. Vooral als de postzegel op dun papier is gedrukt, zal het dikteverschil gering zijn, waardoor herkenning moeilijk wordt.
Optische watermerkzoeker Tegenwoordig zijn handige watermerkzoekers in de handel. Vooral de optische watermerkzoeker geeft doorgaans goede resultaten. Uiteraard dient de postzegel wel vrij te zijn van papierresten, want elke oneffenheid in het papier, ook reparaties, komen met deze watermerkzoeker aan het licht.

Het bewaren van je verzameling
Juiste opslagmethode van de verzameling Een goede verzorging van en een juiste opslagmethode van de verzameling is voor elke verzamelaar belangrijk. Er zijn een aantal punten die je gemakkelijk kunt toepassen. Als je daar rekening mee houdt zorg je er voor dat de postzegels en poststukken lang mooi blijven.
Begin bij aankoop Het behoud start eigenlijk reeds op het moment dat je een mogelijke aankoop bekijkt. Als je vlekken, schimmel of waterschade constateert, doe je er verstandig aan niet te kopen. Kijk bij aankoop naar het papier en de kleur van de postzegel. Als je iets verdachts ziet gaat de koop niet door.
Tips voor behandeling postzegels Enkele handige tips voor de behandeling van postzegels: - Gebruik altijd je pincet in plaats van je handen. - Bewaar postzegels in een ruimte waar niet wordt gerookt, gegeten of gedronken. - Gebruik altijd producten die speciaal voor postzegels zijn gemaakt.
Vocht is de grootste vijand De vijand van je verzameling is een te vochtige lucht. Afhankelijk van het klimaat waar je woont dien je de vochtigheid in de ruimte waar je de verzameling bewaart aan te passen. Blader minstens één keer per jaar door je albums. Hierdoor komt er frisse lucht bij de postzegels en blijft je verzameling langer in een goede conditie.

Hoekstuk
Blok postzegels uit de hoek van een postzegelvel Een hoekstuk is een blok postzegels met velrand uit de hoek van een vel. Deze zijn specifiek interessant als deze postzegels afwijken van de andere postzegels in het vel of als op de velrand een plaatnummer, controleteken of andere belangrijke informatie bevat.

Hoekstukken met datum
Frankrijk en Franse gebieden In de hoeken van de postzegelvellen van Frankrijk en Franse gebieden wordt veelal sinds 1992 de drukdatum vermeld. Verzamelaars van deze gebieden noemen deze hoeken `hoekstukken met datum`. In de regel worden deze hoekstukken in blokken van vier verzameld.

Interne zegels
Postzegels voor binnenlands gebruik Met interne zegels worden die postzegels aangeduid die alleen voor binnenlands gebruik geschikt zijn omdat deze niet door de UPU erkent zijn. In de regel is dit het geval omdat het land in kwestie zich nog niet heeft aangesloten bij deze unie.
Niet voor post naar het buitenland De eerste zegels van vele landen (bijv. Reunion, Kaap de Goede Hoop en Zwitserland) en veel zegels van enkele landen (bijv. Indiase staten en Shanghai) konden daardoor niet gebruikt worden voor post naar het buitenland.

Interneringszegels
Postzegels uit de Eerste Wereldoorlog In Nederland werden in 1916 twee postzegels gedrukt zonder waardeaanduiding, die tijdens de Eerste Wereldoorlog aan geïnterneerden uit de oorlogvoerende landen uitgedeeld. In de Nederlandse kampen verbleven vooral Belgen. In de Eerste Wereldoorlog verbleven veel gevluchte Belgische militairen in het neutrale Nederland. Deze vluchtelingen werden in Nederland in interneringskampen ondergebracht.
Portvrije verzending Elke geïnterneerde kreeg toestemming om twee brieven of briefkaarten per maand te verzenden. Ter controle werden plakzegels vervaardigd, waarna de eerste interneringszegel tegen 1 cent per twee stuks verkrijgbaar werd gesteld. Deze postzegels konden gebruikt worden in de maand februari 1916 voor portvrije verzending van brieven en kaarten.
Duitse censuur De interneringszegels werden normaal afgestempeld en kregen daarnaast een stempel met de tekst `Portvrij - Franc de port - Militaires etrangers internes dans les Pays-Bas`. De brieven en kaarten werden echter door de Duitse censuur meestal als ontoelaatbaar teruggezonden, omdat er onder de vrij grote portvrijdomzegels mogelijk militaire geheimen konden zijn geschreven. De brieven kwamen meestal niet bij de familie van de vluchteling terecht, omdat de Duitse censuur aan de verzending geen medewerking verleende. De reeds uitgegeven groene interneringszegels werden daarom binnen een week weer ingetrokken, terwijl reeds gedrukte bruine postzegel niet in gebruik werd genomen.

Item
Een verzamelobject In het algemeen wordt `item` in de filatelie gebruikt voor een verzamelobject als een postzegel, een brief, een postzegelboekje of een proef.

Jaartal
Jaar van uitgifte Het jaartal is het cijfer, dat het uitgifte jaar of het jaar waarin de postzegel gedrukt werd, weergeeft. Meestal is het jaartal tegenwoordig opgenomen in de afbeelding van de postzegel, maar soms is de datum alleen op de velrand te vinden.
Catalogus Met behulp van het jaartal kunt u de postzegel snel terugvinden in uw catalogus.

Jean Baptiste Moens
Belgische filatelist en handelaar Jean Baptiste Moens (1833-1908) was een bekend filatelist en handelaar. Hij wordt als de eerste postzegelhandelaar beschouwd. In 1852 begon hij in zijn boekhandel op de Marché de la Madeleine in Brussel postzegels te verkopen. Samen met zijn zwager J.F. Hanciau gaf Moens het tijdschrift `Le Timbre-Poste` uit en werd hierdoor een autoriteit in de filatelistische wereld. Hij leverde onder andere aan één van de grootste verzamelaars Ferrary.
Uitgever van het eerste Belgische postzegelalbum Moens was de uitgever van het eerste postzegelalbum in België. In 1862 publiceerde Moens het eerste omvangrijke werk over vervalsingen. Dit boek, `Manuel du Collectionneur de Timbres-Poste`, werd nog in het zelfde jaar in het Engels vertaald door E. Doble.
Belgische postzegel Ter herinnering aan deze markante persoonlijkheid, gaf België in 1973 een postzegel uit, waarop hij werd afgebeeld.

Jean de Sperati
Italiaanse postzegelvervalser De Italiaan Jean de Sperati behoort tot de bekendste vervalsers van postzegels. Aanvankelijk was deze meestervervalser kunstenaar. Hij werkte als kunstenaar met verschillende technieken.
Perfect nagemaakte postzegels Uiteindelijk haalde De Sperati een hoge graad van perfectie in het namaken van postzegels. Met zijn vervalsingen leidde hij de beste kenners uit zijn tijd om de tuin. Zoals veel vervalsers beweerde hij dat het nooit zijn bedoeling was geweest om iemand te misleiden. Hij vond dat hij een ware kunstenaar was die slechts facsimiles wilde leveren aan verzamelaars, zodat zij de lege vakjes in het album zouden kunnen vullen.
Facsimiles De zaak kwam aan het rollen, doordat een douanier een zending van De Sperati opende en constateerde dat de zending waardevolle postzegels bevatte. De Sperati verweerde zich hier tegen door te verklaren dat het `facsimiles` betrof, maar de ambtenaren weigerden hem te geloven. Zij dachten dat hij op deze manier probeerde betaling van invoerrechten te ontduiken. De rechter liet de postzegels door experts onderzoeken en zij waren overtuigd van de echtheid van de postzegels. Toen moest Jean de Sperati verklaren dat de postzegels door hem zelf waren gedrukt om aan betaling van de invoerrechten te ontkomen. Aanvankelijk weigerde men hem te geloven. Pas nadat hij in zijn werkplaats aan de rechter had laten zien hoe hij zijn vervalsingen maakte, werd hij geloofd. In 1949 werd De Sperati in Parijs tot een jaar gevangenisstraf veroordeeld.

Jeugdfilatelie in Nederland
Verenigingen voor jeugdige postzegelverzamelaars De stichting voor het Filatelistisch Jeugdwerk in Nederland is de overkoepelende organisatie van verenigingen voor jeugdige postzegelverzamelaars. De activiteiten van deze clubs wordt gecoördineerd in samenwerking met de Bond van Nederlandse Filatelisten Verenigingen.