Kopie van `NC-IUCN - Regenwoud encyclopedie`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


NC-IUCN - Regenwoud encyclopedie
Categorie: Planten en dieren > Regenwoud
Datum & Land: 27/01/2014, NL
Woorden: 15


Amazone
Het grootste regenwoud op aarde. Het Amazone-regenwoud ligt in tien verschillende landen van Zuid-Amerika, het grootste deel in Brazilië. Het Amazone-woud is twee keer zo groot als heel Europa! (meer dan 5 miljoen km2).

Cultuur
Het geheel van gewoontes van een bepaalde groep mensen zoals muziek, eten, kunst, taal enzovoort.

Epifyten
Een plant die hoog in bomen groeit om zo dicht mogelijk bij het zonlicht te komen. Epifyten leven niet van de boom, ze gebruiken die alleen als houvast. De voortdurende zoektocht naarvoedsel, water, ruimte en zonlicht is een strijd die 24 uur per dagdoorgaat. Planten en bomen vechten om het licht en proberen daarom zo hoog mogelijk te komen. Jonge bomen in de tussenlaag wachten totdat er eenplekje vrijkomt om door te stoten naar het zonlicht. Epifyten zijn zo slim om geen wortel op de grond te schieten,maar gelijk hoog in een boom. Sommige laten hun wortels zakken naar de grond, bijvoorbeeld bij de (door Tarzan) bekende lianen. Anderen hebben genoeg aan het water en voedsel dat in een boomholte achterblijft zoals bromelia`s, orchideeën, varens en mossen. Ook kortmossen die op bomen zitten zijn epifyten.

Erosie
Afslijting van land en grond door de inwerking van regen, wind, stromend water, ijs, zee. Een groot deel van alle voedingsstoffen in een regenwoud is `opgeslagen` in planten en dieren. In deze kringloop van voedingsstoffen wordt het voedsel direct weer gebruikt door de planten. Wanneer een regenwoud wordt gekapt, is de kringloop verstoord en kunnen de omstandigheden snel veranderen. De bodem droogt snel uit door de zon en wanneer het regent spoelt de grond weg met die voedingsstoffen. Dan ontstaaterosie.

Evenaar
Een denkbeeldige lijn rond de aarde op gelijke afstand van de Noord- en Zuidpool.

FSC-keurmerk
Een keurmerk voor hout dat betekent dat het hout opeen duurzame wijze uit het bos is geoogst, zonder schade aan het bos toe te brengen. Dus als je produkten koopt die gemaakt zijn van tropisch hardhout (meubels, kozijnen, deuren, triplex) ga dan na of dat hout het FSC-keurmerk draagt. Dat kun je zien aan het FSC-beeldmerk dat op het hout moet staan. FSC staat voor Forest Stewardship Council. In Nederland zijn het Wereld Natuur Fonds en Milieudefensie samen met bedrijven als Gamma, Praxis en Staatsbosbeheer en gemeenten als Amsterdam, Gouda en Apeldoorn bezig om het FSC-keurmerk te promoten in Nederland. Het zou handig zijn als `doe-het-zelf` zaken de verkoop van hout met een erkend keurmerk duidelijk zouden vermelden in de winkel. Sommige doe-het-zelfzaken doen dat al. Meer informatie hierover kun je vinden op de site van Milieudefensie en FSC.

IUCN
Een wereldwijde natuurbeschermingsorganisatie die zich richt op het beschermen van de natuur op aarde. Zij streeft naar een duurzaam gebruik en een rechtvaardige verdeling van de natuurlijke hulpbronnen. Het NederlandsComité voor IUCN is het platform van de Nederlandse lidorganisaties van de IUCN, waaronder bekende organisaties als Natuurmonumenten, WNF, ANWB en de Waddenvereniging. Het Nederlands Comité IUCN ondersteunt in opdracht van de Nederlandse overheid in het kader vanhet Regeringsstandpunt Tropisch Regenwoud meer dan 140 projecten in 40 landen om regenwoud te beschermen. Veel projecten zijn er op gericht om samen met de lokale bevolking het bos duurzaam te beheren. De afkorting IUCN staat voor International Union for the Conservation of Nature ook wel `The World Conservation Union` genoemd.

Kleine boeren
Zelfstandige boeren die weinig geld en geen grondhebben. Zij trekken naar het regenwoud om daarvan een stukje land te ontginnen. Het zijn vaak kleine stukjes, maar ze zijn met velen.

Klimaat
De gemiddelde weersomstandigheden van een bepaald gebied door het hele jaar heen. Regenwouden spelen samen met de oceanen een belangrijke rol in het klimaat op aarde. Ze bepalen uiteindelijk dus ook het weer in Nederland. Als de regenwouden er niet zouden zijn, zou het op de aarde waarschijnlijk veel droger zijn, ook in Nederland.

Niet-hout produkten
Alle produkten uit bos die geen hout zijn noemt men eenvoudigweg niet-hout bosprodukten. Produkten uit het bos, waarvoor geen bomen gekapt hoeven teworden. Bijvoorbeeld: pecan-noten, hars, natuurlijke rubber, palmwijn, bamboe, rotan, vlees, recreatie, sierplanten en medicijnen.

Overlevings methoden
Dieren eten vaak andere dieren. Om niet te worden opgegeten hebben sommige dieren zich op unieke wijze aangepast. Bijvoorbeeld de Wandelende tak lijkt zoveel op een bladstengel dat vogels hem niet opmerken. Die methode heet camouflage. De Hoatzin of stinkvogel uit het Amazonewoud heeft weer een andere methode. Die ruikt zo vies dat niemand hem wil eten. En de Reuzenpad uit Zuid-Amerika bijvoorbeeld, smaakt niet lekker en is bovendien giftig. Andere methoden zijn mimicry, waarbij een dier de vorm en kleur aanneemt van een dier dat gevaarlijker is dan hem. Of dieren die door hun felle kleuren en vormen zo opvallen dat iedereen ervoor wegloopt.

Voedings produkten
Veel bekende vruchten en kruiden komen uit het regenwoud zoals tomaat, banaan, paranoot, kaneel, vanille, peper, gember en papaja. Maar ook noten colanoten en pecan-noten. Verder ook honing van tropische bloemen. Vruchten uit regenwoud zijn: doerian, mango, zapotilla, stervrucht en guave.

Vruchtbaar
Gebied waar veel voedingsstoffen in de grond aanwezig zijn

Wederzijdse afhankelijkheid
Planten en dieren zijn onderling soms elkaars maaltijd, soms elkaars alarmsysteem, soms elkaars huis of ze helpen elkaar bij de voortplanting. Ze zijn dus heel vaak afhankelijk van elkaar. Dat heet `wederzijdse afhankelijkheid`. Sommige soorten zijn zo afhankelijk van elkaar dat als de ene uitsterft ook de andere dood gaat. Dat gebeurde bijvoorbeeld bijna met de Calvaria-boom die afhankelijk was van de Dodo-vogel in het regenwoud van Mauritius (Indische Oceaan). Deze vogel stierf uit omdat Nederlandse zeevaarders (onze voorouders dus) er te veel op hebben gejaagd. Kort daarna kwam de Calvaria-boom in moeilijkheden omdat de zaden van deze boom eerst gegeten en verteerd moeten worden door de Dodo en pas daarna kunnen ontspruiten. De Calvaria kon worden gered door de zaden te voeren aan kalkoenen. Maar of elke soort op die manier gered kan worden? Een ander voorbeeld is de Doerian-boom. Als die bloeit komen daar vleermuizen op af. Die leven van het stuifmeel. Zonder bezoek van de vleermuis vindt geen bevruchting plaats. Maar de Doerian bloeit niet het hele jaar door en dus moet de vleermuis na de bloeitijd overstappen op een andere boom. En als die weer uitgebloeid is moet hij weer naar een andere boom. Zo heeft de vleermuis 6 verschillende boomsoorten in een jaar nodig om in leven te blijven. Als één van die bomen verdwijnt, verdwijnt ook de vleermuis en zouden dus ook die andere 5 boomsoorten (waaronder de Doerian) kunnen verdwijnen.

Wereld Natuur Fonds (WNF)
De Nederlandse afdeling van een grote internationale natuurbeschermings organisatie WWF, bekend door het panda-logo. Je kunt `Ranger` van het WNF worden (van 8 tot 16 jaar), dan krijg je het blad Tamtam elke maand in de bus. Als `gewoon` lid krijg je het tijdschrift Panda. Meer hierover vind je op hun internetsite (zie andere sites). WWF is opgericht door IUCN.