Kopie van `Wijn Encyclopedie On-Line`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Wijn Encyclopedie On-Line
Categorie: Landbouw, voedsel en voedselverwerking > Wijn
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 1886


Abboccata
Italiaanse wijnmakersterm. Halfzoet, maar meestal aan de lichte kant.

Abestong
bamboe mondharp van de Kankana-ey uit de Filippijnen

Abkhiardza
2-snarige vedel uit Abkhazië

Achala
Nigeriaanse bamboe segmenten die met stokken worden bespeeld

Achere
Cubaanse ratel gebruikt in de Santeria-muziek

Achim
Abkhazische citer

Achkarren
Duitsland - Baden - Kaiserstuhl-Tuniberg - Achkarren Dorp in Baden subdistrict Kaiserstuhl-Tuniberg dat de betere wijnen van het subdistrict voortbrengt.

Adamo
Nigeriaanse ‘talking drum’

Adenkum
kalebas met een langwerpig uiteinde uit Ghana, dat als stampstok dienst doet

Adga
grote steen die met twee vijzels wordt aangeslagen. De adga wordt nog als percussie instrument gebruikt door volkeren in de Sahara

Adja
Braziliaanse metalen handbel

Adjheli
dunne plankciter uit Benin

Adungu
7-snarige Oegandese boogharp met klankresonator

Adyá
metalen ratel uit Cuba

Aeolusharp
citer met een rechthoekige resonansdoos en een stuk of 10 snaren die door de wind tot vibreren worden gebracht. De snaren zijn alle even lang, doch van verschillende dikte en produceren akkoorden wanneer het instrument op de tocht wordt gezet

Afiw
metalen mondharp van de Bontoc en de Igorot stammen uit de Filippijnen

Afuche
Braziliaanse ratel bestaande uit een gedroogde kalebas met losjes daaromheen gewikkeld een net met metalen kralen

Agan
ijzeren schoffel die op Curaçao als percussie-instrument wordt gebruikt. De agan is een voorloper van de chapi

Agogô
verchroomde metalen koebellen. Agogô’s kunnen zowel uit 2 als 3 koebellen bestaan, maar zijn altijd met een metalen lus aan elkaar verbonden tot één instrument. Dit Braziliaanse instrument wordt met een houten stok bespeeld en is met name geschikt voor samba, afoxé, frevo, maracatú en capoeira

Agogo
`chinese woodblock` uit Zuid-India. Zie aldaar

Agong
gong uit Mindanao en de Sulu Eilanden

Agong apa
tweevellige trommel van de Bidaye uit Sarawak (Borneo)

Agwa m’basa
basxylofoon van de Banda uit Centraal-Afrika

Ahr
Duitsland - Ahr Het rodewijnland van het noorden van Duitsland. Ongeveer 500 ha teeltoppervlak (30 km lang). Meer dan de helft van het teeltoppervlak is beplant met spätburgunder. Verder wordt de blauwe portugieser en de frühburgunder geteelt. Witte wijn druiven als de riesling, müller-thurgau, bacchus of kerner komen hier niet of nauwelijks voor. De wijnbouwgebieden in het Ahrdal zijn de meest noordelijke wijngebieden ter wereld en daarmee klimatologisch het meest veel eisend. Door de ideale ligging en schieferbodem van de steile hellingen vangen de druivestokken veel zonlicht. De kwaliteit van wijnen uit Ahr is wisselend. De droog opgevoede spätburgunder (gerijpt in barriques) kan af en toe een buitengewoon goede kwaliteit vertonen. De beste wijngaarden liggen tussen Bad Neuenahr en Altenahr.

Aidjé
snorrebot uit het Amazonegebied in Brazilië

Aihao
ratel van de Luo uit Kenia

Ajeng
gestreken Koreaanse plankciter, veelal gebruikt in shamanistische muziek

Akadinda
zeer grote Oegandese xylofoon met houten toetsen, meestal door meerdere personen bespeeld

Akagovogovo
1-snarige vedel van de Nande uit Zaïre veelal bespeeld door herders. De klankkast van de akagovogovo bestaat uit een uitgeholde koehoorn bespannen met een vel. De enkele snaar van metaal of raffia wordt aangestreken door een strijkstok van hout en raffia

Akakelaya
kleine trommel van de Nande uit Zaïre

Akalere
instrument uit Oeganda

Akasai
duimpiano van de Nande uit Zaïre bestaande uit een houten plank met daarop bevestigd 16 metalen tongen in twee rijen van 8, die een octaaf in toonhoogte van elkaar verschillen. Om het geluid te versterken wordt de akasai bespeeld in een halve kalebas, dat dus als losse klankkast fungeert

Akoogo
duimpiano uit het noorden en oosten van Oeganda

Albana
Witte druif. Groeit in het noorden van Italië in de Emilia-Romagna regio. Deze druif wordt daar verbouwd sinds de dertiende eeuw. De wijnen die ermee geproduceerd worden variëren enorm in kwaliteit en worden zelden beschouwd als erg goed. Albana di Romagna wijnen zijn benoemd tot DOCG (hoogste officiële classificatie in Italië), echter vele experts vragen zich af of deze wijnen een DOCG classificatie waard zijn. Op zijn best zijn Albana wijnen zacht en knapperig met tinten van noten. De Albana druif wordt verwerkt tot vele soorten wijnen waaronder: Amabile, Droog, Passito, Bubbles and zoet. Albana staat ook bekend als Biancame, Greco di Ancona en Greco (waarbij gezegd wordt dat er geen enkele relatie bestaat met de echte Greco die gebruikt wordt in Greco di Tufo.

Albana di Romagna
Italië - Emilia Romagna - Albane di Romagna Volgens een oude legende kreeg Galla Placida, dochter van keizer Theodosius (4 e eeuw), tijdens één van haar reizen in een dorpje in Romagna een terracotta mok met Albana aangereikt. Zij was hier zo van onder de indruk dat zij in extase beval deze wijn voortaan alleen nog maar in gouden bokalen te schenken. Hierop werd het dorp waar zij zich bevond op staande voet omgedoopt in Bertinoro, wat zoveel betekent als ‘drink het uit goud’. Sindsdien is Bertinoro, tot op de dag van vandaag, een belangrijk centrum voor de productie van Albana. In de Middeleeuwen was het Frederik Barbarossa die, na eenmaal van de wijn geproefd te hebben, zich met grote regelmaat te buiten ging aan de overheerlijke wijn. De Albana di Romagna kreeg als eerste witte wijn van Italië al in 1987 de DOCG-status. Deze wijn, gemaakt van de gelijknamige druif Albana is in een droge, lichtzoete, zoete en passito-versie verkrijgbaar. De droge versie is bleekgeel van kleur, harmonieus en complex met een vleugje amandel in de smaak en een licht bittertje in de afdronk. De wijn kan enige jaren rijpen en is een goede begeleider van visgerechten en gerechten op basis van schaal- en schelpdieren. Maar ook met slakken, en zachte jonge kazen komt de wijn tot zijn recht. De ideale serveertemperatuur is 10-12 o in middelgrote glazen. De zoetere varianten kunnen het best bij het dessert genuttigd worden, in kleinere glazen. De Albana di Romagna Passito vormt een goede combinatie met de klassieke tulband met geconfijt fruit.

Albariño
Witte druif. De Albariño is de edelste soort van de Galicië en een van de beste wittedruivenvariëteiten van Europa. De variëteit wordt gekenmerkt door kleine, dicht op elkaar groeiende druiven met harde schillen en veel pitten en levert in warme vochtige klimaten een middelgrote opbrengst. Hij is behoorlijk resistent tegen botrytis, maar gevoelig voor bladziekten. De beste resultaten krijgt men op leisteen of graniet. De wijnen zijn elegant, met complexe aroma`s van pels, begeleid door plantaardige tonen en een hint van eucalyptus. Vooral in de D.O. Rias Baixas levert hij voortreffelijke, droge witte wijnen op.

Albarola
Witte druiven variëteit Wordt onder andere verbouwd in: Ligurië

Alberello
Term uit de Italiaanse wijngaard. Vrijstaande, tot struiken gesnoeide wijnstokken; typerend voor het zuiden van Italië

Alboka
Baskische hoornpijp, bestaande uit twee rieten pijpen, een houten handvat en een hoorn aan elk uiteinde

Alella
Spanje - Catalonië - Alella Omvang gebied: 525 ha Soort wijn: voornamelijk wit Druiven: Wit: Pansa B lanca (wordt hier xarel-lo) en Chardonnay Rood: Merlot, Cabernet Sauvignon, Tempranillo

Alghaita
1#) Nigeriaanse volksschalmei met een metalen mondstuk en een met leer bedekt lichaam, waarin zich slechts 3 vingergaten bevinden. De bespeler blaast zijn wangen bol om een windkamer te vormen
2#) Marokkaanse schalmei, enigszins gelijkend op de Indiase shanai en de zurna uit Zuidoost-Europa

Alghoza
fluit met vier vingergaten uit de Punjab (India), welke vaak in paren door dezelfde persoon wordt bespeeld. De lucht wordt recht in het mondgat geblazen

Algojha
dubbelfluit met één melodiepijp, met daarin 8 vingergaten, en één bourdonpijp. De algojha wordt d.m.v. `circular breathing` aangeblazen en is populair in de volksmuziek van Sind (Pakistan), alsmede in de Indiase deelstaten Rajasthan en Madhya Pradesh

Alicante
Spanje - Levante - Alicante Omvang gebied: 80.000 ha Traditioneel is dit gebied bekend om zijn muscat wijnen. Verder wordt er veel monastrell verbouwd waaruit rosado`s wordt geperst. Een verhaal apart vormt de dessertwijn Fondillon

Aligoté
Een witte druif bleek van kleur. Vroeger stond de aligoté bekend als plante des trois raisins In Frankrijk vooral Cablis en Bourgogne Alligot Bouzeron. In oost Europa (Roemenië, Moldavie) is meer dan 25000 hectare beplant. Droge en lichte wijnen met een licht kruidig karakter, citroen, iets appel en noten. Het aroma is aangenaam maar weinig apart.

Almas
platte Kongolese gitaar

Alo
lange, holle metalen gong uit Nigeria

Alpenhoorn
blaasinstrument dat vnl. in het Alpengebied wordt bespeeld. Het standaardtype bestaat uit een 4 à 5 meter lange, conisch gevormde buis, die aan het uiteinde is omgebogen en uitloopt in een beker. De alpenhoorn is vaak van dennenhout gemaakt en met boombast omwonden. Voor het ketelmondstuk wordt hout, been of metaal gebruikt

Alugoyya
herdersfluit uit het zuiden van Orissa en het noorden van Andhra Pradesh (India)

Alumaru
fluit van de Iteso uit Nigeria

Alvarinho
Blauwe druiven variëteit Een bijzonder aromatische druivensoort voor witte wijn met een dikke schil. Deze soort kan goed gekweekt worden in een warm tot heet klimaat. Vooral in Portugal’s Vinho Verde en noordwest Spanje is de Albarinho volop aangeplant. Mits goed behandeld en met een laag rendement kunnen de licht gekleurde wijnen aromatisch zijn met een goed alcoholpercentage. In smaak en geur treft men abrikoos, perzik en citrus.

Amabile
Italiaanse wijnmakersterm Zoeter en voller dan abboccata

Amadinda
grote Oegandese xylofoon, meestal door meerdere personen tegelijk bespeeld

Amakondera
lange hoorn van boombast of kalebas, en onmisbaar in de muziek van pygmeevolkeren uit Ruanda, Burundi en Oeganda. De hoorns worden vaak in aantallen tegelijk bespeeld

Amalengga
fluit van de Nande uit Congo-Zaire

Amay
rieten fluit van de Maya uit Mexico

Ambala
houten hoorn van de Mangbele uit Congo-Zaïre. De ambala produceert slechts één toon en wordt daarom meestal in groepen bespeeld

Amicra
lange cederhouten pijp van zo’n 60 à 70 cm., omwonden met rendierdarm of boomschors en door Tuvaanse jagers gebruikt om prooien te lokken. De amicra wordt bespeeld door de pijp tegen de lippen te drukken met de tanden op elkaar, en hard te zuigen. Er kunnen verschillende tonen op worden gespeeld

Amzat
1-snarige vedel met korte hals en een ronde houten resonator afgedekt met geitenhuid. Dit strijkinstrument van de Berbers uit Marokko wordt met een strijkstok van paardenhaar bespeeld

Anand lahari
ritmisch snaarinstrument uit Bengalen. De anand lahari bestaat uit een  houten trommel, een soort kleine dholak, maar dan slechts aan één kant met een vel bespannen. In het midden van het vel is met een knoop een darmsnaar bevestigd die door de drum loopt en aan het andere eind is bevestigd aan een stukje hout dat in de linkerhand wordt gehouden. Als men het stukje hout aantrekt spant de snaar zich en wordt de toon verhoogd. Andersom wordt de toon weer verlaagd. De snaar wordt door de rechterhand met een klein houten stokje getokkeld. Op dit volksinstrument kunnen gecompliceerde en interessante ritmes worden gespeeld

Andalusië
Spanje - Andalusië Wijngebieden: DO Montilla-Moriles DO Málaga DO Jerez-Xérès-Sherry y Manzanilla de Sanlúcar de Barameda DO Condado de Huelva

Angklung
set van 18 of 24, ingenieus gebouwde, bamboe rammelaars van verschillende lengte. Zorgvuldig gestemde, verticale bamboebuizen kunnen op en neer glijden in een groeve in een horizontaal stuk bamboe en produceren een aangenaam geluid bij het stoten tegen de rand. Oorspronkelijk in slendro (5-toons systeem) gestemd, maar tegenwoordig ook in de westerse stemming verkrijgbaar. Eén persoon bespeelt slechts twee angklungs tegelijkertijd en melodieën worden door middel van een hoketus-systeem geproduceerd. Angklung-orkesten komen voor in Thailand en op West-Java

Anjou
Frankrijk - Loirevallei - Anjou Dit omvangrijke wijngebied is voornamelijk bekend om zijn lichtzoete, fruitige rosé-wijnen die de appellation Rosé d`Anjou dragen. Vin de Pays du Jardin de la France Herkomstbenaming van wijnen binnen de Anjoustreek. Veel van deze wijnen behoren tot de categorie `cépagewijnen`.

Annata
Italiaans: Het wijnjaar

Ansonica Costa dell`Argentario
Italië - Toscane - Ansonica Costa dell` Argentario

Aponga
met stokken geslagen trom uit Madagaskar

Apostelhoeve
Nederland - Apostelhoeve Met 6 Ha. de grootste wijngaard van Nederland. Verbouwde druivensoorten: Müller Thurgau, Riesling, Pinot Gris en Auxerrois. Alle wijnen zijn cépagewijnen.

Appassimento
Italiaanse wijnmakersterm. Het laten indrogen van druiven, bestemd voor het maken van passito wijnen.

Aragón
Spanje - Aragón Dit gebied bestaat uit de volgende DO`s: Campo de Borja Calatayud Cariñena Somontano Aramon Blauwe druiven variëteit Een enorm produktief druiveras dat simpele wijnen levert. Wordt vooral in Zuid-Frankrijk en Californië gekweekt.

Arbab
3-snarige citer gemaakt uit jackfruithout met snaren van bamboe, rotan of paardenhaar

Ardin
12-snarige harpluit met een perkament beklede klankkast uit Mauritanië. Vele meetrillende schelpjes zorgen voor het typische geluid

Argentinië
Aan weerskanten van het ruige Andes-gebergte bevinden zich de belangrijkste wijngronden van Zuid-Amerika. In Argentinië werd de wijnbouw al in de 16de eeuw geïntroduceerd door wijnminnende missionarissen uit Europa. Tegenwoordig strekken de wijngaarden zich van noord naar zuid uit over een afstand van bijna 2.000 kilometer. Argentinië is dan ook een van de grootste productielanden van wijn ter wereld. Op de huidige ranglijst neemt het de vijfde plaats in.

Arghul
Egyptische dubbelklarinet met pijpen van ongelijke lengte, waarvan de langste de baspijp is

Arpanetta
rechtopstaande plankciter met snaren aan beide kanten van de resonator. Dit aan beide kanten getokkelde instrument was populair in de 17de en 18de eeuw in Duitsland

Arpeggione
de 6-snarige arpeggione, een kruising tussen een cello en een gitaar, werd in 1824 bedacht door de Weense instrumentenmaker Georg Staufer. Van de gitaar nam hij de vorm, de fretten en de stemming over, van de cello leende hij de grootte en de manier van spelen. De arpeggione ziet er dus uit als een reusachtige gitaar die als een cello tussen de knieën geklemd en gestreken wordt. De tonen van dit vreemde strijkinstrument klinken luid, lang en doordringend. Helaas werd deze geniale uitvinding geen succes en het instrument verdween al snel in de vergetelheid. Toch bracht dit instrument de mooiste sonate van Franz Schubert voort, namelijk de Arpeggione-sonate

Arrigirigi
1-snarige vedel uit Oeganda

Arudin
dunne bamboe mondharp van de Tagbanua uit Palawan (Filippijnen), vrijwel identiek aan de kubing uit naburig Mindanao

Ashiko
op conga gelijkende trom uit Nigeria

Atabakes
Braziliaanse trommel in de vorm van een vat

Atabal
brede, dubbelzijdige cilindrische bastrommel uit het Baskenland

Atompan
Ghanese ‘talking drum’

Atranyatra
simpele xylofoon die op de knieën wordt bespeeld en waarvoor een kuil in de grond als klankkast dienst doet. Dit instrument wordt alleen bespeeld door de Antanosi-vrouwen uit het zuiden van Madagaskar

Atsimevu
grote Ghanese ‘master-drum’

Atumpan
Ghanese keteltrom

Au paina
lange pansfluit uit de Solomon Eilanden

Auloi
houten dubbelrietpijp uit het oude Griekenland

Auslese
Duitse term voor wijn die uitsluitend van bepaalde geselecteerde druiven is gemaakt. Voor een Beerenauslese worden van iedere tros bepaalde druiven uitgekozen. Voor een Trockenbeerenauslese worden overrijpe druiven één voor één geplukt.

Australië
Sinds enkele decennia is de bijrol die Australië speelde op het internationale wijnpodium veranderd in een bescheiden hoofdrol. Vooral technologische verbeteringen zoals irrigatie, droegen bij aan de doorbraak van Australische kwaliteitswijnen. De belangrijkste wijnregio`s liggen in de zuidoostelijke hoek rond Sydney en in het zuidwestelijke puntje van het continent. Daar is het klimaat iets milder en koeler en beter geschikt voor wijnbouw Regio`s: New South Wales South Australia South East Victoria

Autoclave
Term uit de Italiaanse wijnkelder. Een hermetisch afgesloten vat (meestal van roestvrij staal), gebruikt bij de produktie van frizzante en Cuve Close wijnen.

Autoharp
Engelse plankciter, in vorm gelijkend op de gewone akkoordenciter, maar zonder de akkoordensnaren. Daarentegen heeft de autoharp dempers die alle snaren afdempen behalve die welke nodig zijn om een bepaald akkoord te vormen. Het instrument wordt getokkeld

Auxerrois
Blauwe druiven variëteit. Lokale naam voor Malbec druif in Cahors streek.

Auzhitalam
kleine handcimbalen uit Tamil Nadu (Zuid-India), ook wel gewoon talam genoemd. In tegenstelling tot de nog kleinere manjira worden alleen de randen van het instrument  bespeeld

Avignonesi
Italië - Toscane - Vino Nobile di Montepulciano - Avignonesi Één van de allerbeste producenten van Vino Nobile di Montepulciano. De wijnen hebben meer finesse en in veel gevallen ook een langere levensduur van vele van zijn tegenhanger (Brunello). Door de opbrengst te beperken tot 30 hl-ha en het verblijf in het vat te verkorten produceert men een wijn die in zijn jonge jaren nog wat wrang is. Na 5 to 7 jaar komt de wijn tot ontplooiing en bereikt de élégance van een Bordeaux cru classé. Door de zorg die men hier aan de kwaliteit van de wijn besteedt, is het waarschijnlijk de aller beste van de streek..

Awaj
twee, met de ruggen aan elkaar verbonden, keteltrommen uit de Moghulperiode in Noord-India

Awal
halve kalebas, die met een ijzeren kammetje wordt aangeslagen. De awal is populair onder de Oegandese Acholi

Axatse
schudinstrument uit Ghana

Ayan mbasa
kleine xylofoon met 5 toetsen van de Banda uit Centraal-Afrika

Ayariqi
Boliviaanse pansfluit

Ayarkuzhal
curieuze herdersfluit uit Zuid-India van zo`n 120 cm. lengte. Precies in het midden van de fluit is een mondstuk gemaakt waarin een riet van palmblad wordt geplaatst. Aan beide zijden van het mondstuk bevinden zich 6 vingergaten, waarbij de verste vingergaten voor de melodie worden gebruikt en de vingergaten die dichter bij het mondstuk zitten doen dienst als drone. De drone kan worden volgehouden doordat de bespeler de techniek van het `circular breathing` gebruikt. De klank  van de ayarkuzhal is zacht en zoet

Azienda
Italiaans: Een landgoed of wijnboerderij. Een Azienda Agricola is een boerderijk waar alleen de eigen druiven voor de wijnproduciktie worden gebruikt. Een Azienda Vinicola koopt de druiven voor de wijnproductie in.