Kopie van `Wijn.org`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Wijn.org
Categorie: Landbouw, voedsel en voedselverwerking > Wijn
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 381


abboccato
IT; halfzoet

ABC
US; consumenten/wijnmakers die uitsluitend hetzelfde drinken/maken: Anything But Chardonnay/Cabernet. Heeft wat weg van Henri Ford: We maken elke auto, als deze maar zwart is

Abfüller
DE; bottelaar

abocado
ES; licht zoete wijn, halfzoet

Abona, Tenerife, Spanje
ES; DO, wijnbouwgebied sinds 1995 in het zuiden van Tenerife, rood, rosé, 80% is wit. Subgebieden zijn Adeje, Arona, Vilaflor, San Kiguel, Granadilla, Arico en Fasnia

abstoppen
DE; het onderbreken van de gisting waardoor een gedeelte van het onvergiste suiker in de most blijft en dus een zoete wijn ontstaat, zie versterkte wijn

abstufen
DE; een wijn van hoge kwaliteit als lagere kwaliteit verkopen. Zo maak je bijvoorbeeld van een Spätlese een Kabinett. Wordt door praktisch alle prestigieuze producenten toegepast, maar niet elk jaar

aged, in cask
1 - Eng; gerijpt of gelagerd (in houten vaten). Oaky IT: invecchiato 2 - aged in wood. Verplichte vermelding voor port met ouderdomsgarantie

aglianico
blauw druivenras, met Griekse herkomst. Succesvol is de wijn in de zuidelijke wijnbouwgebieden van Italië: Campania, Puglia, Basilicata: cépages, Aglianico del Vulture. De wijn kan/moet rijpen Ook: ellenico, of uva nera

agrelo
AR; wijnbouwgebied in Mendoza. Malbec en cabernet sauvignon, worden hier stevige, volle wijnen met veel kleur, diepte en structuur, maar ook zachte tannine

airconditioning
om de keldertemperatuur te regelen, voor meer informatie

airén
meest aangeplante wijndruif ter wereld. Komt (voornamelijk) voor Spanje, in La Mancha en ook Valdepeñas

Aix-en-Provence, Côteaux d`
FR; wijnbouwgebied in de Provence. Klassieke rassen: rode grenache, carignan, cinsault en mourvèdre; wit: clairette, ugni en muscat

amabile
IT; enigszins zoet, halfzoet

amaro
IT; bittersmaak, vergelijk de drank ammaretto en de druif negro amaro

Amarone
IT; beroemde rode wijn uit Veneto. Reciotowijn: men laat de druiven drogen (conserveren en concentreren), maar de gisting wordt niet gestopt: zware, soms bijna bruine droge wijn met power (15%) en een bijzondere bitter (amaro)

amber, ambré, ambra
ambré (FR), ambra (IT) barnsteenkleurig, bruinig. Kleuraanduiding voor lang gerijpte wijnen. Bij rode wijn zichtbaar aan de rand van de wijn in het schuine glas. Ook zoete wijnen hebben deze kleur Zie ook Rivesaltes ambré

American Viticultural Area
US; afgekort: AVA. Gebied met herkomstbescherming, zoals AOC. Een AVA is door klimaat, bodemsamenstelling en hoogte vastgesteld. In de AVA zijn niet zo veel regels voor de wijze van productie/vinificatie vastgesteld, zoals in veel Europese landen. Dit systeem bestaat de USA sinds 1980 Minimaal 85% van de op het etiket weergegeven druivenrassen komt uit het aangegeven gebied. Er zijn nu (2006) 162 gebieden door de BATF erkend, waarvan 94 in Californië.

amfoor
oude opslagmethode in Griekenland, Italië, Spanje. Ook om wijn in te laten rijpen. Af en toe duikt er nog eens een op van de zeebodem. Zie ook retsina, kruiken, verpakken, amforafles. Momenteel meer een sierobject

amforafles
fles in gebruik voor Verdicchio dei Castelli di Jesi. Zie ook verpakken

amigno
druivenras, komt voor in Zwitserland

aminen, biogene
voorbeelden: histamine, methylamine etc. Deze stoffen worden door velen als de veroorzaker van een kater genoemd. Na grootschalig onderzoek kan dit niet worden bevestigd. Evenmin geldt dat een witte wijn minder nadelen heeft dan een rode wijn. Beide wijnen bevatten evenveel histamine

amoroso
ES; lichtzoete oloroso sherry (amor = liefde)

ampelografie
wetenschap die de uiterlijke kenmerken van de wijnstokrassen beschrijft, soortverschillen worden hierbij vastgelegd. Grote nadruk op de bladvorm, zie logo Wijn.org, linksboven

ampelologie
wetenschap die de zich bezighoudt met de beschrijving van de wijnstok in algemene zin, dus niet de uiterlijke kenmerken, maar de groei, de ontwikkeling etc.



Amtlich Prüfungsnummer
DE; op de fles afgekort tot A.P. nr. Dit controlenummer wordt toegekend aan een wijn (alle QbA en predikaatswijnen) nadat deze ter analyse is aangeboden bij een erkend laboratorium. Aan de laatste twee cijfers is het jaar van bottelen te zien

Anbaugebiet
DE; wijnbouwgebied. Duitsland kent er 13, zoals Baden, Rheingau en Saale-Unstrut

Andalusia
1 - ZA; ward in Zuid-Afrika 2 - ES; zie Andalusië

Andalusië, Spanje
ES; 1 - grootste autonome gebied, regio, in Spanje 2 - streek in het zuiden van het land. Herkomstgebied van sherry, DO Montilla-Moriles

Anjou-Saumur, Frankrijk
FR; wijnbouwgebied binnen de Loire, ten oosten van Vins de Nantes (Coteux d`Ancenis) en ten westen van Touraine (Bourgueil). Levert frisse en fruitige wijnen Belangenorganisatie is CIVAS, Conseil Interprofessionnel des Vins d`Anjou et de Saumur. Zover ik weet nog zonder website

annata
IT; vintage. Slecht: insufficiente, matig: discreta, goed: pregevole, erg goed: ottima, perfect: eccezionale.

annato
IT; wijnjaar

anorganisch
in de chemie het begrip voor de leer van de minerale stoffen. Kenmerkend zijn de ionbindingen (bij metalen de metaalbindingen). Vergelijk organisch

Anreicherung
DE; suiker toevoegen aan de most, zie chaptaliseren

Anschnitt
DE: de snoeiwijze bij het aansnijden van de wijnstok. De Anschnitt heeft bijvoorbeeld twee ogen

antão vaz
wit druivenras, zoals in Portugal, Alentejo

antocyaninen, anthocyanen
een van de kleurstoffen in wijn, een polifenol, maar ook een flavonoïde. Zit veel in bosbes, maar ook in bloemen, bloesems, vruchten, bessen en groenten. In de druif 100-135 mg/100 gr fruit. Heeft grote invloed op de kleur van de wijn Chemisch: cyclische koolwatersstof. Behoort toe aan tannine Zie ook: rode tong en tanden, gekleurde lippen

aôut fait le moût
FR; gezegde waarmee wordt bedoeld dat de vele uren zon in augustus bepalend zijn voor de uiteindelijke wijn. Een goede augustusmaand kan een koud jaar compenseren Vergelijk DE: Goldene Oktober, waarbij de riesling laat in het jaar tot rijke edelzoete wijnen rijpt

Apóstagma, Tsípoero
GR; eau-de-vie (brandewijn), gedistilleerd

appel
aroma- en smaakcomponent dat in veel witte wijnen zonder/met weinig houtlagering voorkomt, fris, groene appel, elstar, zuurtje

appel-melkzuurgisting
wordt ook wel tweede gisting genoemd, of malolactische gisting, of kortweg malo. Niet te verwarren met de tweede gisting op fles Gisting welke spontaan kan ontstaan na de alcoholische gisting. Meestal rond de 20 °C. Het kan soms wat langer duren. Hierbij wordt het scherpere appelzuur omgezet in het mildere melkzuur (en koolzuur). Gisting waarbij niet gisten maar bacteriën het werk doen. Deze gisting is te voorkomen bij het rijpen, door zuurstof in de wijn te brengen, bijvoorbeeld door roeren. Wordt veel toegepast, bijvoorbeeld in Bordeaux. De wijn verliest wel frisheid DE: biologische säureabbau, milchsäuregärung, FR: fermentation malolactique, ES: fermentación maloláctica

appellatie, appellation
FR; appellatie, soortnaam. Komt van het Franse appeller = een naam geven, zie Appellation Contrôlée (AC)

apre
FR; wrang

ascorbinezuur
bestanddeel van wijn (een sinaasappel per dag is beter!). Is hetzelfde als vitamine C Zie ook antioxydant en wordt in de Nieuwe Wereld als antioxidant toegevoegd aan de most

Aspres, les, Roussillon, Frankrijk
FR; AOC (2004) in de Côtes du Roussillon in de gemeenten les Aspres en les Albères, het omvat 37 dorpen. Het gebied ligt in het zuidoostelijke deel van Roussillon, tussen Perpignan en Céret Details: 45 hl/ha, 90 ha, 4000 stokken/ha. Stille rode wijn met minimaal 12 maanden rijpen, van carignan noir, grenache noir syrah en mourvèdre± minimaal 3 druivenrassen, met minimaal 10% per soort. S, M en G elk niet meer dan 50%, C niet meer dan 25%, S en M samen en apart lager dan 20%

assemblage, assembleren
FR; zie samenstellen

Asti, Piemonte, Italië
IT; gemeente en provincie in Piemonte, Italië. Bakermat van Asti Spumante en Moscato d`Asti

Ászár-Neszmély
HU; wijnbouwgebied in Hongarije. De parel van de blauwe Donau. Dit gebied strekt zich uit over de heuvels tussen de Donau en het Dunántúli-gebergte. In de tweede helft van de 19e eeuw werden hier de beroemde wijngaarden en de wijnkelder van de Esterházy Csákvári Uradalom (het hof van de baron Esterházy) opgericht Druiven die hier voorkomen zijn: olaszrizling, tramini, chardonnay en irsai olivér. De wijnen hebben een relatief hoog zuurgehalte en ze zijn rijk van geur en smaak. Zeer fris, intens fruitig en bijzonder aangenaam Lekker met gans, eend of vis. Drinktemperatuur: 10-12°C

Atacama
CL; noordelijke regio in Chili met als wijnbouwgebieden: Copiapó Vallei en Huasco Vallei. In deze valleien in de Atacama woestijn van Chili worden vooral tafeldruiven geteeld en druiven voor Pisco De Atacama woestijn is de droogste ter wereld

AVA
US; zie American Viticultural Area

Avia
ES; rivier in het wijnbouwgebied Ribeiro

Avignon, Vaucluse, Frankrijk
FR; hoofdstad van het departement Vaucluse, ligt aan de Rhône

Ayse, Savoie, Frankrijk
AOC in de Savoie sinds 1973

azijn
water of wijn met 1% azijnzuur, of meer, maar dan wordt het steeds sterker en kan je minder gebruiken, wordt het ook minder fijn Wijnazijn: uit wijn of sherry kan met behulp van azijnzuurbacteriën azijn ontstaan

azijnsteek
beroemde ziekte, ontstaan doordat azijnzuurbacteriën (Mycoderma aceti) in de wijn terecht zijn gekomen door onhygiënisch werken en/of door een te warme most. De azijnzuurbacteriën zetten met zuurstof het (ethyl)alcohol om in azijnzuur. Een bijproduct hierbij is ethylacetaat, dat naar lijm ruikt. De kleur van een wijn wordt bleker en de smaak wordt onaangenaam, bijtend, prikkelend Dé fout van de beginnende wijnkoper is een dergelijke wijn in de maag gesplitst te krijgen

azijnzuur
ook: ethaanzuur. Zie H+ overzicht. Uiteindelijk wordt alle wijn azijn. GB: acetic acid of ethanoic acid, IT: acido acetico, DE: Essigsäure

Bucelas
PT; wijnbouwgebied in Estremadura

buena
ES; goede wijn/wijnjaar

Buena Vista
US; wijngebied in Californië. Is door een Hongaar na de goldrush gesticht

buikfles
zie bocksbeutel

Bulgarije
Wijngebieden Brestnik Zwarte Zee

Bullas
ES; DO in het wijnbouwgebied Murcia. Veel monsatrelldruif

Burgenland
deelstaat in Oostenrijk. Wijngebieden kenmerken zich door zanderige zwarte aarde

bush vines
traditionele plantgroei. Door de droge en hete omstandigheden laat men de druivenstokken tot de vorm van een open paraplu groeien. Het blad dekt de druiven af en dat houdt het vocht langer vast. De zon weerkaatst via de stenige bodem op de druiven. Dat zie je in Spanje, Zuid-Frankrijk (Roussillon)

CCPAE
ES; Catalaans overheidsinstituut voor biologische producten: Consell Catalàde la Producció Agrària Ecológica Zie Organisatie`s Biologische wijnbouw

Cederberg
ZA; ward in Zuid-Afrika

cellar
Eng; kelder

cellar potential
de termijn hoelang een wijn is te bewaren. Voor de meeste wijnen is dat max. 2-3 jaar

cencibel
andere naam voor tempranillo, druif die in de Valdepeñas wordt verbouwd

Central California Coast
US; kustregio ten zuiden van San Francisco, via Monterey tot Santa Barbara. Gelegen in de staat California. Wijnbouwgebieden Livermore Valley, Santa Cruz Mountains, Monterey County, San Luis Obisbo County en Santa Barbara County

cépages nobles
FR; edele druivensoorten waarvan traditioneel de beste wijnen worden gemaakt. Ook streekbepaalde druiven die tradionioneel in een bepaald ijnbouwgebied staan. Geen wettelijke benaming In Duitsland is dat riesling en spätburgunder, in de Bordeaux: cabernet sauvignon en sauvignon blanc, Bourgogne: chardonnay en pinot noir en in de Beaujolais gamay. Chardonnay, pinot meunier en pinot noir in de Champagne. Tannat in Uruguay, malbec in Argentinië Zie ook nobles vignes

cider
licht mousserende appelwijn uit Normandië en Bretagne. Kan ook van peer zijn gemaakt De drank bevat koolzuur, omdat hij volgens de traditionele bereidingswijze op de fles nagist. Cider bevat 5-10% alcohol. Er is droge (sec) en lichtzoete (demi-sec) variant verkrijgbaar. Evenals echte champagne, wordt de kurk op zijn plaats gehouden door een korfje van ijzerdraad. Heerlijk in de zon

Cierzo, el
ES; een bitterkoude winterwind uit de Pyreneeën, zie Campo de Borja

Cigales wijngebied
ES; DO sinds 1991. Wijnbouwgebied in de deelstaat Castilië-León, in het noordwesten van Spanje. Wijnen: rosado, cigales nuevo (van min. 60% tinto del país en 20% witte druiven), rosado cigales en cigales tinto (als nuevo) Consejo Regulador

Cima Corgo
PT; centraal gelegen streek in het Douro wijnbouwgebied. Gesitueerd rond het plaatsje Pinhão

cinsault, cinsaut
druivenras voor rode wijn. Houdt van de zon in het zuiden van Frankrijk. Vroegrijp, redelijke zuren, finesse, assemblagewijn door gebrek aan kleur. Lekkere rosé. Wordt in Zuid-Afrika hermitage en cinsaut genoemd 2005: mag in de Pays d`Oc gebruikt worden voor rode wijn. Voor rosé mocht dat al

Ciró
IT; 1 - wijn uit Calabria 2 - druivenras uit Sardinië

cisterciënzer
vrouwelijke kloosterorde welke voor een enorme impuls aan de wijnbouw in Europa heeft gezorgd. De orde werd opgericht in 1098 door St. Robert. De idealen sluiten aan bij die van de vroeg Benedictijnen. Het leven en het werk van St. Bernard was hen tot voorbeeld Landbouw werd gezien als een zuivere activiteit om af te zonderen, te denken en te bidden. Regionaal hadden de nonnen soms erg veel invloed, zoals in Catalonië, Bourgogne en Duitsland, Portugal (Dourogebied)

citroenzuur
bestanddeel van citroenen, sinaasappels, druiven en dus ook wijn, zie ook zuur. Mag worden toegevoegd aan wijn: 0,2 - 0,6 g/l

clairet
zie Bordeaux Clairet

clairette
wit druivenras. Wordt gebruikt voor de mousserende wijn Clairette de Die, zoals in in de Rhône/Drôme en de stille Clairette du Languedoc, wat een basiswijn voor vermouth is Staat ook in Californië Clairettewijnen hebben weinig zuren en zijn gevoelig voor maderisatie. Tot 1978 was dit druivenras in Limoux toegestaan voor de productie van Blanquette de Limoux. Vanwege de snelle oxidatie/maderisatie werd het ras toen verboden Vergelijk: claret

Clairette de Die
wijn uit de Drôme. Van muscat blanc àpetits grains mousserend: zoetig, appel, muscatgeur en -smaak, rozen, lychee. Lekker en licht. Bij een warm appeltaartje aan te bevelen. Wordt ook van het druivenras clairette gemaakt

claret
1 - GB; zie Bordeaux claret. Een lichte stijl rode wijn welke nog steeds wel wordt toegepast, ook in Spanje Vergelijk clairette

clarete, clarette
zie claret of clairette

Classic
1 - algemeen: klassiek 2 - DE; wijnkwaliteit sinds 2000. Prima prijs/kwaliteitverhouding. Droog, maar mag tot 15 g/l suiker bevatten. Kan daarom zoeter zijn dan trocken. Typische druivenrassen voor het gebied. In 2004 meer dan 100.000 hl Overzicht toegestane druivenrassen en kwaliteitseisen

classico
IT; 1 - algemeen: klassiek 2 - wijn uit het hart of oudste deel van een productiegebied, zoals Chianti Classico of Bardolino Classico. Het beste deel van een wijnbouwgebied 3 - spumante classico is een mousserende wijn volgens de traditionele méthode champenoise (tweede gisting op fles)

classificeren
belangrijk begrip om de etikettering van wijnen te kunnen begrijpen. Een beroemde classificatie is die van de Bordeaux in 1855; de oudste classificatie is uit 1716 uit het Chiantigebied. Classificaties worden vastgesteld zoals een AOC is ingedeeld. In de Bourgogne per wijngaard, in de Bordeaux per producent of wijn. Vintage port: moet jaarlijks worden gedeclareerd bij het IVDP IT: classificatione Zie overzicht classificerende instellingen, kwaliteitssyteem Classificatie is belangrijk in de wijnwereld. Een classificatie kan omschreven worden als een afspraak waarin van wijngaarden wordt vastgelegd wat de eigenschappen zijn en hoe de onderlinge verhoudingen tussen de wijngaarden is Chianti, Italië De eerste classificatie was in 1716 in het Chiantigebied. In 1841 werd in een `ijzeren formule` vastgelegd dat een Chianti voor een groot gedeelte moet bestaan uit sangiovese, een klein deel canaiolo voor de afronding en wat malvasia voor een wijn voor de dagelijks consumptie. Dat is heden ten dage nog een norm Douro, Portugal Een andere oude classificatie stamt uit 1756. In de Douro, Portugal, werd dat jaar door Marqués Pombal het gebied verdeeld in A- en B-gebieden, grenzen werden vastgesteld en gebieden aangewezen die niet geschikt waren voor de productie van druiven t.b.v. port. Daarmee vindt de appellation zijn oorsprong in de Douro Voor port werkt men nu met garantiezegels, voor wijnen staat dit op het achteretiket. De gebieden worden nu ingedeeld in een A t/m F gebied, en wordt ingedeeld volgens een puntentelling.

clavelin
FR; typische fles van 62 cl voor de vin jaune uit de Jura

Clessé
FR; stad in Mâconnais, Bourgogne. Zie AC Viré-Clessé

clevner
in de Ortenau (Baden): zie traminer. Ook een synoniem voor de roter traminer en voor een mutatie van de spätburgunder

climat
FR; geeft in Bourgogne de herkomst van een wijn aan. Dat kan een (deel van) een wijngaard zijn, maar ook van een dorp of een streek

clos
FR; letterlijk: gesloten, dicht. In wijnland wordt een omheind stuk land bedoeld, meestal door een muur van de in de omgeving gevonden stenen. Wordt ook gebruikt om een wijnhuis mee te duiden

cult wine
Eng; zie garagewijn

cuvée
FR; melange of assemblage van een wijn. Een wijn die voortkomt uit het mengen van verschillende gistingskuipen. De term wordt ook in andere landen toegepast. Zie samenstellen van wijn

cuvée fermé, close
FR; het vat is gesloten, de deksel dicht, geen zuurstof, anaëroob. Zie reductief, de gistende massa wordt afgedekt door de chapeau, waardoor zuurstof niet goed bij de vloeistof kan komen, zie charmat, macération carbonique, ...

dpw
DE; zie Deutscher Prädikats Winzergenossenschaften

Ebro
ES; rivier met een lengte van 900 km. Ontspringt in het Cordillera Cantábricagebergte in Noordoostspanje. Ontvangt water van de Pyreneeën uit de rivieren Cinca en Sègre en wordt dan een van de grootste rivieren van het land. De enige grote rivier welke van west naar oost stroomt. Mondt uit in de Middellandse Zee, ten zuiden van Tarragona. Stroomt o.a. door Rioja en Calatayud

edele rotting
zie Botrytis cinerea

edelvernatsch
zie vernatsch

Edelzwicker
witte wijn uit de Elzas. Bestaat uit een mengsel van pinot blanc met een of meer van de soorten riesling, gewürztraminer, pinot gris en muscat