Kopie van `TenneT - Begrippenlijst elektriciteit `

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


TenneT - Begrippenlijst elektriciteit
Categorie: Elektrotechniek en Elektronica
Datum & Land: 04/05/2007, NL
Woorden: 69


Ampère
De eenheid Ampère staat voor de stroomsterkte, de aantrekkingskracht die een elektriciteitvoerende kabel uitoefent op een andere elektriciteitvoerende kabel. Ampère vermenigvuldigd met spanning (Volt) levert het vermogen op, uitgedrukt in Watt.

APX
De Amsterdam Power Exchange (APX) is een elektriciteitsbeurs waarop erkende marktpartijen in elektriciteit handelen. Op de APX wordt een belangrijk deel van de handel met het buitenland afgewikkeld. Zie voor meer informatie de website van APX Group.

asymmetrie
De toestand waarin de spanningen en/of stromen in de geleiders in een driefasensysteem niet met elkaar in balans zijn.

avondtarief
De tariefcategorie, zoals bedoeld in 3.7.14 van de Tarievencode, waarbij de meetinrichting onderscheidbaar het verbruik op een netaansluiting in de laaguren en in de normaaluren registreert en de aangeslotene dienovereenkomstig wordt afgerekend en waarbij het schakelmoment van normaaluren naar laaguren omstreeks 21.00 uur valt en van laaguren naar normaaluren omstreeks 07.00 uur valt.

buitenlandverbinding
Een verbinding (> 500 V) tussen het Nederlandse hoogspanningsnet en het net van een buitenlandse netbeheerder.

bulk PV-switch
Een switch waarbij, na schriftelijke overeenstemming tussen een netbeheerder en een leverancier, alle aansluitingen van de desbetreffende netbeheerder met een bepaalde leverancier/PV-combinatie worden geswitcht van de ene PV-er naar een andere PV-er met handhaving van de leverancier.

CertiQ
CertiQ B.V. geeft garanties van oorsprong uit voor milieubewust opgewekte elektriciteit. De overheid heeft een systeem ingevoerd om de handel in en de levering van groene stroom vorm te geven. Het betreft een certificatensysteem dat het traject van producent tot eindverbruiker inzichtelijk en controleerbaar maakt. Productiecertificaten worden gebruikt als bewijs van duurzame opwekking, als 'Garanties van Oorsprong'.

circuitlengte
De lengte van elke verbinding van 3-fasen tussen twee railsystemen gemeten.

CPS
Het Centraal Postbus Systeem (CPS) is een mailsysteem op het extranet van TenneT ten behoeve van het EDINE berichtenverkeer. Er is een CPS voor het operationele berichtenverkeer tussen TenneT en partijen, een CPS voor tussen de partijen onderling en een CPS voor de EDINE-testomgeving. Operationele berichten worden in principe versleuteld en digitaal ondertekend uitgewisseld.

DTe
Directie Toezicht Energie. De DTe is onderdeel van de Nederlandse mededingingsautoriteit NMa en fungeert als toezichthouder voor de Nederlandse energiesector. Zie voor meer informatie de website van de DTe.

dwarsregeltransformator
Transformator waarmee transporten beter bestuurd en verdeeld kunnen worden. Hierdoor kan de benuttingsgraad van de transportcapaciteit op verbindingen verhoogd worden.

E-programma's
Een Energieprogramma is een tussen de marktpartijen afgesproken levering van elektrische energie, zoals aangemeld bij TenneT. In een Energieprogramma staat hoeveel elektriciteit een programmaverantwoordelijke de volgende dag per kwartier verwachten te transporteren of te ontvangen.

EAN-code
Een EAN-code is het identificatienummer van een aansluiting. Deze code bestaat uit een uniek getal van 18 cijfers, waardoor leveranciers of netbeheerders direct kunnen zien welke aansluiting het betreft.

EDI-communicatie
E(lectronic) D(ata) I(nterchange), kortom: elektronische informatie-uitwisseling.

EDIFACT-standaard
Internationale standaard van elektronische informatie-uitwisseling welke programma-verantwoordelijken ondersteunt bij het elektronische berichtenverkeer. De specificaties van de elektronische berichten worden vastgelegd in zogenaamde Message Implementation Guides (MIGs).

EDINE
Standaard voor zakelijke elektronische informatie-uitwisseling voor de Nederlandse elektriciteitssector.

eenmalig aansluittarief
Het bedrag dat voor een aansluiting in rekening wordt gebracht ter dekking van de specifiek voor de desbetreffende nieuwe aansluiting gedane investering, voor zover deze investering geen betrekking heeft op herbruikbare activa.

eenzijdige transacties (SST)
Een markttransactie, die slechts door één daartoe gemachtigde PV wordt aangemeld bij TenneT.

elektriciteitsnet
Een netwerk van bovengrondse verbindingen, ondergrondse kabels, transformatoren en schakel- en verdeelstations en verdere hulpmiddelen waarover elektriciteit wordt getransporteerd. Het elektriciteitsnet is onder te verdelen in een hoofdtransportnet (TenneT) met spanningen van 380.000 Volt en 220.000 Volt (380/220 kV), een transportnet met spanningen van 150.000 Volt, 110.000 Volt en 50.000 Volt (150/110/50 kV) en een distributienet met spanningen van 25.000 Volt, 20.000 Volt, 10.000 Volt en 380/220 Volt (25/20/10 kV en 380/220 V).
Volgens DTe: Eén of meer verbindingen voor het transport van elektriciteit en de daarmee verbonden transformator-, schakel-, verdeel- en onderstations en andere hulpmiddelen, behoudens voor zover deze verbindingen en hulpmiddelen liggen binnen de installatie van een producent of van een afnemer.

elektriciteitssysteem
Het samenstel van elektriciteitsnetten, variërend in spanningsniveau van lijnen en in de capaciteit van centrales die de netten invoeden.

elektriciteitstransport
Het transporteren van elektrisch vermogen over het elektriciteitsnet van centrales naar verbruikers.

elektriciteitsvoorzieningsysteem
Het totale systeem van onderling verbonden netten en aansluitingen.

Elektriciteitswet
De Elektriciteitswet vormt tegen de achtergrond van de Europese regelgeving het kader voor marktwerking in de Nederlandse elektriciteitsvoorziening. De Elektriciteitswet beoogt vrije marktwerking voor opwekking, in- en uitvoer en levering van elektriciteit en een non-discriminatoire toegang tot de elektriciteitsnetten.
Er zijn in de Elektriciteitswet 1998 duidelijke voorwaarden en spelregels gesteld, die ervoor moeten zorgen dat de elektriciteitsvoorziening goed blijft functioneren. De wet bepaalt onder andere dat de gezamenlijke netbeheerders een voorstel voor de tarievenstructuur en de technische voorwaarden ter vaststelling voorleggen aan de directeur van de DTe.

elektrische velden
Een elektrisch veld ontstaat wanneer er een verschil is in spanning tussen een voorwerp en zijn omgeving. Anders gezegd: een elektrisch veld is het effect van aantrekking of afstoting van een bepaalde elektrische lading door een andere elektrische lading. Het elektrisch veld hangt samen met de spanning en wordt uitgedrukt in Volt. Het elektrisch veld wordt gemeten in Volt per meter (V/m). Meer informatie vindt u in de brochure over dit onderwerp.

elektrochemische opslag
Bij elektrochemische opslag wordt elektrische energie omgezet in chemische energie en vervolgens opgeslagen als chemisch-reactieve stoffen. Bij het ontladen komt de chemisch gebonden energie weer vrij als elektrische energie.



elektronische certificaten
Digitaal aangemaakte certificaten door TenneT-dochter CertiQ B.V. ten behoeve van het productiecertificatensysteem. Certificaten vormen een ‘garantie van oorsprong’ en zijn het bewijs dat elektriciteit milieubewust is opgewekt.

Elia
De Belgische Transmission System Operator en landelijk netbeheerder. Zie voor meer informatie de website van Elia.

Elined
Elined is een 100%-dochter van TenneT en richt zich op het verhuren van: ongebruikte glasvezels, locaties waarop telecommunicatie-apparatuur kan worden geïnstalleerd, locaties waarop antennes kunnen worden geïnstalleerd, locaties voor het vestigen van telehotels inclusief de hiervoor benodigde elektriciteitsvoorziening. Zie voor meer informatie de website van Elined.

emissie
Uitworp of uitstoot. Een hoeveelheid luchtverontreinigende verbinding(en) die bij het verbranden van fossiele brandstoffen vrijkomt en (eventueel na reiniging) de schoorsteen verlaat.

emissiebron
In principe: de opening waaruit de emissie plaatsvindt, bijvoorbeeld een schoorsteen. Soms kan ook de veroorzaker als bron worden aangeduid.

ETSO
Afkorting voor de associatie van European Transmission System Operators. De ETSO is een internationaal verbond waarbij 32 onafhankelijke TSO’s, afkomstig uit de 15 landen van de Europese Unie en uit Noorwegen en Zwitserland zijn aangesloten. De organisatie heeft als doel onderling afspraken te maken om de betrouwbaarheid en kwaliteit van de levering te waarborgen en tegelijkertijd het gebruik van primaire bronnen van energie en capaciteit te optimaliseren.

Eurelectric
In 1997 ging Unipede, de sinds 1925 bestaande International Union of Producers and Distributors of Electrical Energy, op in Eurelectric (zie ook: http://public.eurelectric.org)

fossiele brandstof
Brandstoffen ontstaan uit resten van biologisch materiaal in het verre verleden.

GCB
Op 1 juli 2001 werd Groencertificatenbeheer (GCB) opgericht. Naar aanleiding van een verbreding van het takenpakket is haar naam op 1 juli 2003 veranderd in CertiQ. De aandelen van CertiQ zijn volledig in handen van TenneT. GCB registreerde de productie van en handel in duurzaam opgewekte elektriciteit ('groene elektriciteit'). Haar opvolgster CertiQ verstrekt naast productiecertificaten die een 'garantie van oorsprong' vormen ook RECS-certificaten en warmtekrachtkoppeling-certificaten.

gigawattuur
Een energieverbruik van 1.000.000.000 watt vermogen gedurende één uur.

HGRT
La Societé Holding des Gestionnaires de Réseau de Transport d'Electricité: Holdingmaatschappij van RTE Net (TSO Duitsland), Elia (TSO België) en TenneT om deel te nemen in de Franse elektriciteitsbeurs PowerNext.

joule
Eenheid (notatie) voor energie. Sinds 1978 vervangt de Joule de daarvoor gebruikte eenheid kilocalorie.

kilowatt (kW)
Eén kilowatt is 1.000 watt. De eenheid 'watt' staat voor vermogen en een kilowatt wil zeggen: een vermogen van 1.000 watt.

kilowattuur (kWh)
Een energieverbruik van 1.000 watt vermogen gedurende één uur. Het is een maatstaf voor energie-inhoud. Een elektrische kachel met een maximaal vermogen van 2 kilowatt verbruikt per uur 2 kilowattuur (kWh) als hij maximaal aanstaat.

kleinverbruiker elektriciteit
Afnemer met een aansluiting tot en met 3*80A.

klimaatcorrectiefactor (KCF)
Een klimaatafhankelijke vermenigvuldigingsfactor die per profielcategorie kan verschillen teneinde de verschillende profielen te corrigeren voor klimaatsinvloeden. Vooralsnog wordt de klimaatcorrectiefactor gelijk gesteld aan 1.

kvarh tarief
Het door een afnemer te betalen bedrag voor het blindverbruik.

Niet-normale toestand
TenneT kan een 'niet-normale toestand' afroepen van het net en/of van het systeem. Bij een niet-normale toestand van het net is er sprake van een ernstig transportprobleem als gevolg van een overbelasting of spanningsprobleem in het net. Daardoor komt de energievoorziening in gevaar en dreigt een storing. Bij een niet-normale toestand van het systeem is er sprake van een aanzienlijke landelijke onbalans waardoor de energievoorziening in gevaar is en er een storing dreigt. Als de niet-normale toestand door TenneT of een regionale netbeheerder (geldt alleen voor net) is afgeroepen, krijgen zij extra bevoegdheden zoals het laten starten en opregelen van productie-eenheden met een nominaal vermogen > 5 MW. Bij zeer ernstige problemen kan gedwongen afschakelen van een deel van de belasting noodzakelijk zijn om een grootschalige storing te voorkomen.

NLink
Een 100% dochter van TenneT opgericht voor ontwikkelen, bouwen, verhuren en exploiteren van interconnectorkabels. Dit kan ook door deelneming in een andere onderneming. Op dit moment heeft NLink een deelname van 50% in BritNed, een joint venture tussen NLink en National Grid uit Groot-Brittannië.

NMa
NMa staat voor Nederlandse Mededingingsautoriteit, de instantie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de Mededingingswet. In de Elektriciteitswet zijn regels en procedures opgesteld waarbinnen de elektriciteitsmarkt moet gaan functioneren. Om te zorgen voor een correcte werking en toepassing van deze regels wordt namens de overheid toezicht uitgeoefend door de Directie Toezicht Energie (DTe), onderdeel van de NMa. Als marktpartijen met elkaar een geschil krijgen, kunnen ze daarvoor bij de NMa om beslechting vragen. Zie voor meer informatie de website van de NMa.

overdrachtspunt
Het tussen de netbeheerders onderling of de netbeheerder en de aangeslotene overeengekomen fysieke punt waar respectievelijk een scheiding tussen de aansluiting van twee netten onderling of tussen de aansluiting van een net en de installatie van de aangeslotene kan worden gerealiseerd.

Overgangswet 01-2000
Wetgeving die onder andere regelt de consequenties van het opheffen van de OVS en het aandeelhoudersschap van TenneT.

OVS
De Overeenkomst Van Samenwerking tussen de vier Nederlandse elektriciteitsproductiebedrijven en hun samenwerkingsverband Sep. Deze overeenkomst is per 1 januari 2001 opgeheven.

RTE
Gestionnaire de Réseau de Transport d'Electricité (RTE), de Franse Transmission System Operator en landelijk netbeheerder. Meer informatie vindt u op de website van RTE.

Service Centrum (SVC)
Het Service Centrum (SVC) beantwoordt vragen die bij TenneT binnenkomen: algemene en technische vragen, maar ook aanvragen voor publicaties en eventuele klachten. U kunt het Service Centrum bereiken via telefoonnummer 026 - 373 17 17 of via e-mail: servicecentrum@tennet.org.

spanning Uc
De spanning 'Uc' is de door de netbeheerder aangegeven en met de verbruiker overeengekomen toegekende waarde van de spanning.

spanningsniveau
De hoogte van de spanning in een bepaald net.

spanningsregeling
Primaire spannings- en blindvermogensregeling lokaal op productiemiddelen uitgevoerd.

spanningsstatiek
De verhouding tussen optredende spanningsverandering (relatief) en geregelde blindvermogen (relatief) uitgedrukt in procenten.

spotmarkt
De spotmarkt is een plaats waar overschotten verhandeld en tekorten gedekt worden. Dagelijks worden de noteringen van energieprijzen opgetekend en gepubliceerd. Bij de prijsvorming van energie speelt zowel de heersende stemming op de ‘spot market’ alsook overwegingen van marktpartijen op de langere termijn een rol.

SysteemCode
In de SysteemCode is vastgelegd op welke wijze de netbeheerder van het landelijke hoogspanningsnet en afnemers en de overige netbeheerders zich ten opzichte van elkaar gedragen voor wat betreft de systeemdiensten en voorwaarden met betrekking tot programmaverantwoordelijkheid.

systeemdienst(en)
De diensten die de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet uitvoert om het transport van elektriciteit over alle netten op een veilige en doelmatige wijze te waarborgen, om grootschalige storingen van het transport van elektriciteit op te lossen en om de energiebalans op alle netten te handhaven of te herstellen.

systeemdienstentarief
Het tarief in rekening gebracht door de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet bij aangeslotenen op het Nederlandse elektriciteitsnet en programmaverantwoordelijken ter dekking van de kosten van de systeemdiensten.

system operator
De netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet, waar deze verantwoordelijke is voor het leveren van de systeemdiensten.

TSO
De beheerder (Transmission System Operator) van het landelijk transportnet, met taken zoals gedefinieerd in artikel 16 Elektriciteitswet 1998.

TSO Auction
TSO Auction B.V. richt zich op de veiling van de capaciteit op de vijf buitenlandverbindingen van het hoogspanningsnet (twee naar België en drie naar Duitsland). TSO Auction B.V. is een 100% dochter van TenneT. Naast TenneT nemen de Duitse TSO’s E.ON Netz en RWE Net en de Belgische TSO Elia deel aan de activiteiten van het veilingbureau. Zie voor meer informatie de website van TSO Auction.

UCTE
'Union pour la Coordination du Transport de l’Electricité'. Dit is de unie van elektriciteitsbedrijven verantwoordelijk voor de betrouwbaarheid van het elektriciteitssysteem en de landelijke netten die onderling synchroon gekoppeld zijn uit de landen: België, Bosnië-Herzegovina, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Kroatië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Servië, Slovenië, Spanje en Zwitserland.

uit-switch
Een verhuizing waarbij een (rechts)persoon een onroerende zaak verlaat en de beschikkingsbevoegdheid over de aansluiting overdraagt.

uitwisseling met het buitenland
De som van alle importen uit het buitenland van elektrische energie verminderd met de som van alle exporten naar het buitenland van elektrische energie.

volt (V)
Volt is de eenheid van elektrische spanning.

voorzieningsgebied
Het gebied of de gebieden zoals genoemd in de aanwijzing van de netbeheerder.

vrije afnemer
Een afnemer niet zijnde een beschermde afnemer.

werkdag
Een dag, niet zijnde een zaterdag of een zondag en niet zijnde een algemeen erkende feestdag als bedoeld in artikel 3, eerste lid, van de Algemene Termijnenwet, noch een in het tweede of krachtens het derde lid van genoemd artikel met een algemeen erkende feestdag gelijkgestelde dag.

zonne-energie
Energie aanwezig in de straling van de zon. Deze energie kan worden opgevangen met behulp van zonnepanelen en rechtstreeks worden omgezet in elektriciteit.