Kopie van `Tutti Frutti - Fruitlexicon`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Tutti Frutti - Fruitlexicon
Categorie: Landbouw, voedsel en voedselverwerking > Fruit
Datum & Land: 17/05/2007, BE
Woorden: 36


Aardbei
De vruchten zoals wij ze kennen, hebben Amerikaanse voorouders. Ze zijn voornamelijk afkomstig uit de staat Virginia, maar ook uit Chili. Ze werden meegebracht door de Franse ontdekkingsreiziger met de veelzeggende naam Antoine Amadée Frézier. In de 19e eeuw werd het telen van aardbeien algemeen verspreid. Momenteel zijn er maar liefst zo'n zeshonderd verschillende rassen bekend die allemaal hun eigen kwaliteiten en specifieke smaakaroma’s hebben. De bekendste aardbeisoorten in België zijn de Elsanta, de Selva en de Darselect.

Ananas
Net als de meeste andere Bromelia-achtigen bestaat de ananasplant (Ananas comosus) uit een rozet van lange stevige bladeren. Die hebben een stekelige rand. Op die manier beschermt de plant zijn kwetsbare eindknop, die in het centrum van de rozet ligt. Uit die eindknop groeien steeds nieuwe bladeren en een zeer kort stukje stengel. Op een bepaald ogenblik zal de eindknop geen nieuwe bladeren vormen maar een bloeiwijze. Uit het centrum van de rozet rijst dan een lange stengel omhoog waarop tientallen kleine bloemetjes ingeplant zijn, elk in de oksel van een schutblaadje. Uit al die bloemen zal later één samengestelde vrucht ontstaan, de ananas. De ananasplant zoals wij haar kennen, vormt vruchten zonder dat een bevruchting moet optreden. Onze ananas bevat bijgevolg geen zaadjes.

Appel
Appels zijn net als peren familie van de rozen.
GESCHIEDENIS
Tien eeuwen voor Christus kweekte men in Israël reeds appels. De Grieken en de Romeinen brachten de appel naar Europa. Aanvankelijk werden appels en peren alleen in kloostertuinen aangetroffen. De handel kwam in de middeleeuwen op gang. Van de middeleeuwen tot 1850 werd de appel maar matig geteeld, want bij ons aten de mensen liever peren. Op het einde van de 19e eeuw waren er in Frankrijk al 500 variëteiten officieel bekend en vandaag tellen we meer dan 11.000 soorten over heel de wereld. De appel is verreweg de belangrijkste fruitsoort in het noordelijk halfrond. In toenemende mate wordt de appel ook geteeld in het zuidelijk halfrond onder andere in Zuid-Amerika, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland.

Appelbanaan of Manzano banaan
een korte, eerder plompe banaan met een lichte appelnasmaak.

Babybanaan
een kleinere en zoetere variant van de Cavendish banaan.

Bakbanaan
een erg grote banaan, meestal groen van kleur. Deze banaan wordt overwegend gebruikt in de keuken.

Banaan
Ook al komen onze bananen van Latijns-Amerika, hun geschiedenis start in de jungle van Maleisië in Zuid-Oost-Azië waar momenteel de meeste variëteiten te vinden zijn. Waarschijnlijk is de banaan het eerste stuk fruit dat door de mens werd gekweekt. Er wordt voor het eerst gesproken van de banaan in de 6e eeuw voor Christus. Alexander de Grote proeft voor het eerst een banaan in 327 voor Christus, in de streek van de Indusvallei. Rond het jaar 200 werd het bestaan van georganiseerde bananenplantages vermeld. De Arabische handelaars hebben ze geëxporteerd naar alle delen van Afrika. Rond 1500 zouden Portugese of Spaanse ontdekkingsreizigers de eerste plantages naar de Caraïben en Midden-Amerika hebben overgebracht.

Beurre Hardy
Perensoort. De Beurre Hardy is een bronskleurige, middelmatige tot grote vrucht, met een lichtzure smaak. Deze peer wordt gebruikt als dessertpeer of als stoofpeer en is beschikbaar in de maanden september tot december.

Cavendish banaan
de bekendste en populairste banaan. Dit is de banaan die je het hele jaar door in de winkel vindt.

Clémentine
Mandarijnsoort. De Clémentine is ontstaan door een kruising tussen een mandarijn en een bittere sinaasappel. De vrucht dankt zijn naam aan zijn uitvinder, broeder Clément.

Conférence
Perensoort. De Conférence is een langwerpige peer en heeft een slanke, flesvormige vorm. De vrucht is groenbruin en wordt bij rijpheid lichtgeel. Het vruchtvlees is wit, maar wordt geler naarmate de peer rijper wordt. De smaak van de conférencepeer is zeer fijn. Het ideale seizoen om deze peer te eten is van januari tot mei.

Darselectaardbei
Aardbeisoort. De Darselectaardbei is een kruising tussen Elsanta en Parker. Grote, stevige, mooi gevormde en donkerrode vruchten. Zeer goede smaak, vrij zoet en aromatisch tot einde seizoen. Verdraagt zeer goed transport en heeft een lang uitstalleven.

Doyenné du Comice
Perensoort. Doyenné du Comice is een dikke vrucht met een korte steel en een geelgroene kleur met bruinrode blos. Het vruchtvlees is wit. De smaak is zeer zoet en de peer is buitengewoon sappig. Al die eigenschappen maken haar tot de koninginnenpeer. De Doyenné du Comice is beschikbaar van september tot maart.

Druif
De druif is één van de oudste gekweekte fruitsoorten. De Egyptenaren kweekten al druiven en maakten ook wijn. In Romeinse taferelen is de druif een symbool van welstand. In druiven is er een grote verscheidenheid aan soorten en aan landen van herkomst. In de lente komen de meeste druiven uit Chili, Argentinië of Zuid-Afrika, in de zomer komen de druiven vooral uit Frankrijk, Italië en België. Wereldwijd bestaan er talloze druivenvariëteiten waarvan de meeste bestemd zijn voor de wijnbouw. De populairste wijndruiven zijn de Cabernet Sauvignon, de Pinot Noir, de Syrah en de Merlot voor rode wijn, en de Riesling, de Chardonnay, de Sémillon, de Sauvignon Blanc en de Chenin Blanc voor witte wijn.

Druiven
De druif is één van de oudste gekweekte fruitsoorten. De Egyptenaren kweekten al druiven en maakten ook wijn. In Romeinse taferelen is de druif een symbool van welstand. In druiven is er een grote verscheidenheid aan soorten en aan landen van herkomst. In de lente komen de meeste druiven uit Chili, Argentinië of Zuid-Afrika, in de zomer komen de druiven vooral uit Frankrijk, Italië en België. Wereldwijd bestaan er talloze druivenvariëteiten waarvan de meeste bestemd zijn voor de wijnbouw. De populairste wijndruiven zijn de Cabernet Sauvignon, de Pinot Noir, de Syrah en de Merlot voor rode wijn, en de Riesling, de Chardonnay, de Sémillon, de Sauvignon Blanc en de Chenin Blanc voor witte wijn.

Durondeau
Perensoort. De Durondeau heeft bij de pluk een ruwe, donkergroene schil met bruinrode blos. Als ze rijper wordt, krijgt ze een warm goudkleurige schil. Het vruchtvlees is wit van kleur en heeft een typische smaak. Als ze wordt geplukt in de maand september is deze peer uitsluitend te gebruiken in de keuken. Vanaf oktober is het echter een uitstekende dessertpeer. De Durondeau is beschikbaar van augustus tot februari.

Elsanta
Aarbeisoort. De Elsanta is de belangrijkste aardbeivariëteit in België. Het zijn mooie kegelvormige vruchten met een rode, glanzende vruchthuid. Ze zijn zoetzuur van smaak. Door hun goede textuur of hardheid en de middellange bewaartijd zijn ze uiterst geschikt voor de export.

Elstar
Appelsoort. Elstar is een zeer mooie geelrood gekleurde appel met een verrukkelijke lichtzoete smaak. Wegens het handige formaat, is dit een zeer gewaardeerde appel. De Elstar is beschikbaar van augustus tot april.

Golden Delicious
Appelsoort. Golden Delicious wordt aanvankelijk groen geplukt, en krijgt zijn typische goudgele kleur naarmate het rijpingsproces vordert. Het frisse vruchtvlees is eveneens geel en is knapperig. Na bewaring wordt de smaak zoeter. De Golden Delicious is het hele jaar beschikbaar.

Granny Smith
Appelsoort. Granny Smith is een gladde, heldergroene appel, knapperig met een lichtzoete smaak. Een Granny Smith heeft heerlijk dorstlessend vruchtvlees en is de favoriet van velen.

hergroenen
Sommige sinaasappels ondergaan een natuurlijk proces dat hergroenen wordt genoemd. Als de sinaasappels aan de boom blijven hangen gedurende de zomermaanden veroorzaakt de warme temperatuur een pigmentatie, namelijk chlorofyl. Daardoor krijgen de sinaasappels een groene tint. Door een gebrek aan vorst tijdens de rijping blijven ze meestal overwegend groen en missen ze vaak die dieporanje kleur. Koude nachten breken het chlorofyl af in de schil (hetzelfde effect treedt op in de herfst als de groene bladeren aan de boom verkleuren). Sinaasappels worden nooit bijgekleurd zoals vaak wordt gedacht. De oranje kleur zegt dus ook niets over de rijpheid.

Jonagold
Appelsoort. Jonagold is één van onze beste appelrassen. Het is een tamelijke dikke vrucht met een felle oranje blos, en met een geelgroene achtergrond. Het vruchtvlees heeft een lichtgele kleur, is stevig en heeft een heel sappige smaak. Wordt geoogst in september, maar wordt plukvers bewaard in ultramoderne koelkasten.

Kers
Meer dan 4000 jaar geleden werden in China al kersen verbouwd. Ze waren bekend bij de oude Grieken en zijn beschreven door de botanicus Theophrastes in 300 voor Christus. De kers is een steenvrucht, verwant aan de pruim. Het vruchtvlees bevat een steenachtige pit. Kersen zijn echter kwetsbaarder dan pruimen. Er bestaan zoete en zure kersen. Zure kersen, krieken genoemd, zoals de Morel worden verwerkt in dranken. Zoete kersenrassen zijn er in verschillende kleuren, zoals zwart-purper, helderrood, geel met een rode blos en oranje-geel of met een wit buikje. De zoete kersen groeien aan grote bomen en komen in het wild voor in bijna heel Europa, West- en Centraal-Azië. Tegenwoordig zijn vooral geïmporteerde kersen in ons land verkrijgbaar. Die kersen komen voornamelijk uit Griekenland. Kersen zijn er vooral in juni en juli. In de wintermaanden zijn ze sporadisch verkrijgbaar, afkomstig uit onder meer Chili.

Kiwi
De meeste kiwi’s zijn afkomstig uit Nieuw-Zeeland en Chili. De kiwi komt van oorsprong uit China. De oorspronkelijke naam was Chinese kruisbes. In Nieuw-Zeeland is de naam veranderd in kiwi. De naam kiwi komt van de kiwivogel, een loopvogel die op Nieuw-Zeeland voorkomt. Het ronde lichaam van deze loopvogel is bedekt met bruine veren en heeft iets weg van een kiwivrucht. Ondanks het exotische voorkomen van de kiwi groeit de kiwiplant alleen in gematigde streken. Vanwege het heerlijke parfum en dito aroma begonnen de Chinezen deze vrucht rond 1600 voor het eerst te kweken. Het product laat wel even op zich wachten: 3 à 5 jaar heeft de plant nodig voor de eerste vruchten tevoorschijn komen. Maar als de productie eenmaal goed op gang is getrokken, is er geen houden meer aan.

Mandarijn
Mandarijnboompjes komen uit zuidelijk China. Heel lang geleden werden de vruchten vanuit dat land door handelaars verspreid over de hele wereld. Tegenwoordig worden veel mandarijnen verbouwd in Noord-Afrika en in de landen rond de Middellandse Zee. Spanje, Italië en Marokko zijn de grootste producenten. Er zijn veel soorten mandarijnen, ze zijn allemaal lekker zoet en makkelijk met de hand te pellen. In de handel worden soms namen als Satsuma, Clémentine, Mineola en Tangerine gebruikt (om een bepaalde groep mandarijnen met dezelfde eigenschappen van de rest te onderscheiden). Weetje: In China spreken ze heel veel talen, maar de taal die elke Chinees op school leert is het Mandarijn. Het is de meest gesproken taal in de wereld, gevolgd door Engels.

Mineola
Mandarijnsoort. De Mineola is een kruising tussen een mandarijn en een pompelmoes. Hij is gemakkelijk te herkennen aan zijn typische ‘nekje’, een uitstulping van de schil op de plaats waar de steel heeft gezeten. Hij is feloranje en groter dan een mandarijn.

Navelsinaasappels
Navelsinaasappels zijn de populairste sinaasappels. Ze zijn pitloos, gemakkelijk te pellen, sappig en heel lekker van smaak. Hoe kregen de Navelsinaasappels hun naam? De onderkant van de Navelsinaasappel lijkt op een navelputje. De navel is verbonden aan een kleinere vrucht in de sinaasappel. Als je de sinaasappel pelt en in partjes breekt, zie je het klein vruchtje zitten. Hoe groter dit vruchtje wordt, hoe groter de navel van de sinaasappel wordt. De eerste drie Navelsinaasappelbomen waren afkomstig uit Brazilië. Ze werden verscheept en geplant in California. Deze nieuwe variatie startte met productie in 1878. De kwaliteit ervan was superieur aan die van de andere sinaasappels die in Californië groeiden en de andere sinaasappels werden dan ook snel verdrongen van de markt.

Nectarine
De nectarine is een mutatie (een spontaan opgetreden variant) van de perzik. Een perzik heeft een geelrode, fluweelachtige schil die kwetsbaar is. De kleinere nectarine heeft een gladde schil en is veel minder kwetsbaar. De laatste jaren zien we dat de gebruiksvriendelijke nectarine langzaam maar zeker de plaats inneemt van de perzik. De belangrijkste aanvoer van nectarines en perziken vindt plaats in de periode mei-september. Italië is dan een belangrijk aanvoerland. Vanaf januari tot en met maart komen de vruchten uit Chili.

Peer
Peren zijn familie van de rozen.
GESCHIEDENIS
Men gelooft dat peren al als voedsel gebruikt werden in het stenen tijdperk. Appels en peren werden toen al gedroogd om ze op te eten of te bewaren. Waar de eerste bomen hebben gestaan weten we niet precies, maar men denkt rond het Kaukasusgebergte, tussen de Zwarte Zee en de Kaspische Zee. In het gebied ten noorden van de Kaukasus zijn er grote bossen met appel- en perenbomen (ongeveer 70.000 km2). In deze oude bossen staan verschillende bomen naast elkaar zonder dat er eentje ziek wordt van een andere boom. Dat maakt het zoeken naar de allereerste appel of peer veel moeilijker omdat ze elkaar continu bestuiven.

Perzik
FEITEN Evenals pruimen en kersen behoren ook perziken en nectarines tot de steenvruchten. De perzik en nectarine zijn nauw verwant aan elkaar. De naam Prunus persica ofwel perzische pruim doet vermoeden dat de perzik uit Perzië afkomstig is. Dat is echter misleidend. Perzië fungeerde slechts als transitgebied van de perzik tussen China en Europa. Chinezen cultiveerden de vrucht al twee millennia toen de Romeinen er via de Perzen mee kennismaakten. De perzik staat in China symbool voor onsterfelijkheid, of toch minstens voor een lang leven.

Rode banaan
een korte banaan met een rode schil die paars wordt bij het rijpen. Deze soort is zoet en romig.

Satsuma
Mandarijnsoort. De Satsuma is een Japanse, pitloze en zoete variëteit. Spanje is vooral bekend voor zijn Satsuma's.

Selva
Aardbeisoort. De Selva is een typisch doordraagras, met grote, mooie kegelvormige, glanzende rode vruchten. Inwendig zijn ze lichtrood van kleur en hebben zeer stevig vruchtvlees. Selva is sappig, heeft een zeer goed uitstalleven en verdraagt goed transport.

Sinaasappel
Sinaasappel is een verbastering van China’s appel. Sinaasappels worden vooral geproduceerd in Brazilië, gevolgd door de Verenigde Staten, China, Spanje en Mexico. Ze vormen één van de meest verspreide gewassen in de wereld. De eerste sinaasappels kwamen uit China. Het staat vast dat dit soort fruit al millennia werd gecultiveerd in Azië voor de Europeanen er dankzij de kruistochten mee kennismaakten. Naar alle waarschijnlijkheid hebben de Chinezen vele generaties lang de beste variëteiten geselecteerd om de oorspronkelijk bittere vrucht te transformeren tot de zoete sinaasappel, een product dat intussen wereldwijd waanzinnig populair is en het wellicht nog lange tijd zal blijven.

Steenvrucht
Tot de steenvruchten horen de fruitsoorten waarvan de vruchten slechts één harde kern hebben, die steen genoemd wordt. In Nederland en België zijn kersen en pruimen de meest voorkomende soort. Andere vormen van steenvruchten zijn perziken, abrikozen, nectarines en amandelen.

Valenciasinaasappels
Valenciasinaasappels zijn oorspronkelijk afkomstig uit Spanje en Portugal. Ze worden vaak perssinaasappels genoemd, maar zijn ook de voornaamste eetsinaasappels in de zomer. De Valenciasinaasappels hebben een hoog sapgehalte en worden omschreven als verfrissend, lekker en zoet. Sommige Valenciasinaasappels ondergaan een natuurlijk proces dat hergroenen wordt genoemd. Als de sinaasappels aan de boom blijven hangen gedurende de zomermaanden veroorzaakt de warme temperatuur een pigmentatie, namelijk chlorofyl. Daardoor krijgen de sinaasappels een groene tint. Door een gebrek aan vorst tijdens de rijping blijven ze meestal overwegend groen en missen ze vaak die dieporanje kleur. Koude nachten breken het chlorofyl af in de schil (hetzelfde effect treedt op in de herfst als de groene bladeren aan de boom verkleuren). Sinaasappels worden nooit bijgekleurd zoals vaak wordt gedacht. De oranje kleur zegt dus ook niets over de rijpheid.