Kopie van `ABC van de medezeggenschap`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


ABC van de medezeggenschap
Categorie: Bestuur en organisatie > medezeggenschapsraad
Datum & Land: 07/10/2007, NL
Woorden: 30


Adviesaanvraag
Officieel stuk waarin de bestuurder de OR om advies vraagt. Dit is min of meer de kern van het OR-werk: het geven van adviezen. Het ontvangen van een adviesaanvraag betekent niet dat de directeur ook écht wil weten wat u ervan vindt. Hij heeft volgens het adviesrecht in de WOR gewoon de plicht om bij sommige onderwerpen de OR advies te vragen. Bovendien kan hij de mening van de OR gewoon negeren. Eén troost: u kunt in dat geval naar de rechter stappen.

Ambtelijk secretaris
Een niet-gekozen persoon die de OR organisatorisch en administratief ondersteunt. Het is meer dan zomaar een secretaresse, want hij of zij heeft ook kaas gegeten van het OR-werk. Schrik dus niet als hij tijdens de overlegvergadering opeens zijn mond open doet.

Arbodienst
Commercieel bedrijf dat zich verhuurt om voor werkgevers en werknemers het ziekteverzuim te bestrijden. Moet ook aan preventie en voorlichting doen, bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden. Dient samen te werken met de OR. Ook andere organisaties mogen arbodienstverlening aanbieden. Bij wijzigingen heeft de OR instemmingsrecht.

Bedrijfscommissie (BC)
Een typisch Nederlands polderorgaan, waar u als OR eerst langs moet vóór u naar de rechter mag. Is samengesteld uit mensen van vakbonden en werkgeversorganisaties. Deze per sector opgezette clubs werken soms erg traag.

Beroepsrecht
Het recht om bij een conflict met de bestuurder naar de rechter te stappen. Voor alle geschillen, behalve die over het adviesrecht, begint de OR eerst bij de bedrijfscommissie, en eventueel daarna bij de kantonrechter. Geschillen over het adviesrecht komen bij de Ondernemingskamer (het gerechtshof in Amsterdam) terecht.

Bestuurder
Zo noemt de WOR de big boss in uw bedrijf, bijvoorbeeld een directeur of vestigingsmanager. Hij is de officiële overlegpartner van de OR. Niet te verwarren met de vakbondsbestuurder.

Commissie
Door de OR opgerichte club met OR-leden en eventueel niet-OR-leden, die zich met een bepaald onderwerp bezighoudt (public relations, arbeidsomstandigheden). Handig om te delegeren, of voorbereidend werk te laten doen. Kunnen echter bij onvoldoende toezicht in slaap vallen.

COR, GOR en OC
Afkortingen voor verschillende medezeggenschapsorganen (centrale ondernemingsraad, groepsondernemingsraad en onderdeelcommissie). In een gelaagde medezeggenschapsstructuur staat als kern de OR, met daar bovenop een GOR en eventueel een COR. Ook is het mogelijk om bijvoorbeeld per vestiging een OC te hebben, en daarboven een OR.

Dagelijks bestuur (DB)
Bestaat vaak uit drie leden, waaronder de OR-voorzitter en de OR-secretaris. Doet voorbereidend werk, en kookt soms adviezen voor. Het DB is verantwoordelijk voor de gang van zaken binnen de OR, regelt de scholing en zorgt ervoor dat elk OR-lid zijn of haar talent kan inzetten.

Euro-OR
Grote bedrijven die in Europa actief zijn, dienen een Europese OR te hebben. Heeft veel minder rechten dan we in Nederland gewend zijn. Er geldt vooral een informatieplicht. Is handig om elkaar als werknemers op de hoogte te houden. Komt meestal één à twee keer per jaar bij elkaar.

Faciliteiten
OR-werk kost tijd en moeite. Daar moet de bestuurder dus faciliteiten tegenover stellen. Bijvoorbeeld dat u wat minder werk krijgt, of dat er budget komt om iemand anders (een deel van) uw werk te laten doen. Maar ook het gebruik van het kopieerapparaat, (eigen) briefpapier en een vergaderruimte horen daarbij.

Informatierecht
De OR heeft recht op alle informatie die hij nodig heeft om zijn taak goed te kunnen uitvoeren. Dat lijkt helder. Het betekent in de praktijk echter soms zeuren, trekken en smeken bij botte bestuurders en onwillige P&O-ers. Veel informatie moet de bestuurder simpelweg gewoon geven, zonder dat de OR er om moet vragen. Artikel 24 gebiedt de bestuurder de OR twee keer per jaar informatie te geven over plannen die hij in voorbereiding heeft. Steeds meer OR’en maken daar gebruik van.

Initiatiefrecht
Er zijn OR’en die pas iets ondernemen als de werkgever een plannetje in het postvak van de OR heeft gelegd. Stom. De raad kan over elk onderwerp dat in de onderneming speelt uit zichzelf een voorstel bij de directie op tafel leggen. Wel eerst informeren of de bestuurder bereid is er serieus over te praten. Anders verdwijnt het mooie plan zomaar in de prullenbak.

Instemmingsrecht
Naast het adviesrecht een van de belangrijkste bevoegdheden van de OR. Eigenlijk een plicht van de bestuurder. Die moet bij diverse onderwerpen (vooral over het sociaal beleid) de OR om instemming vragen. Dat heet een instemmingsverzoek. De OR kan dan bijvoorbeeld ‘Ja, mits…’ of ‘Nee, tenzij…’ zeggen. Als hij voldoende tijd krijgt om na te denken natuurlijk. Als de OR geen instemming geeft, heeft de directie een probleem. Dat betekent dus onderhandelen.

Ondernemingskamer (OK)
Onderdeel van het Gerechtshof in Amsterdam, waar de OR naartoe kan als hij een conflict heeft rond het adviesrecht . Van de huidige OK-voorzitter zegt men dat hij de rechten van de OR nauwlettend in de gaten houdt.

Ondernemingsovereenkomst
Schriftelijk akkoord tussen OR en werkgever, over bijvoorbeeld arbeidsvoorwaarden of de werkwijze van de OR. Ook extra bevoegdheden of faciliteiten kunnen erin worden geregeld.

Overlegvergadering
Dit prachtige pleonasme is de wettelijke term voor de officiële vergadering tussen OR en bestuurder. Er worden notulen gemaakt, die beide partijen moeten goedkeuren en juridische kracht hebben. In de wandelgangen zegt men dat Dries van Agt de term als compromis heeft verzonnen, bij de grootste wijziging van de WOR in 1979. De werkgevers hadden het kabinet de oorlog verklaard.

Personeelsvertegenwoordiging (PVT)
Het kleine broertje van de OR., met veel minder bevoegdheden en rechten. Het is een medezeggenschapsorgaan voor bedrijven met minder dan vijftig werknemers. Directie hoeft alleen een PVT op te richten als een meerderheid van de werknemers dat wil.

Plan van Aanpak
Volgens de Arbowet moet de werkgever regelmatig onderzoeken hoe het staat met de arbeidsomstandigheden. Dit heet een Risico-Inventarisatie en –Evaluatie (RI&E). Nog belangrijker is dat hij vervolgens een Plan van Aanpak moet maken waarin hij vastlegt hoe de pijnpunten aan te pakken. Wanneer, hoe en door wie. De OR heeft hierover instemmingsrecht .

Platform
Praatgroep van OR’en uit dezelfde sector. Het bespreken van gemeenschappelijke problemen helpt ieder vooruit.

Politiek primaat
Geldt voor de OR’en bij de overheid. Is een grote beperking bij het adviesrecht. Politiek gaat boven de OR, zou je kunnen zeggen. Bij een besluit van een democratisch gekozen orgaan (zoals de gemeenteraad) om bijvoorbeeld een afdeling op te heffen, hoeft de OR niet om advies te worden gevraagd. In het bedrijfsleven is dat vanzelfsprekend.

Reglement
Elke OR moet een reglement hebben. Daarin staan afspraken over de OR-verkiezingen, het opvullen van vacatures en zaken als zittingstermijnen en kiesgroepen. Dit stoffige document kan soms erg belangrijk zijn. Voor luiaards of efficiënterikken: de Sociaal-Economische Raad (SER) heeft een voorbeeldreglement.

RI&E
Staat voor Risico-Inventarisatie en –Evaluatie (RI&E). Het onderzoek van hoe het ervoor staat met de arbeidsomstandigheden. Aan de hand hiervan moet de bestuurder het belangrijke Plan van Aanpak maken, in overleg met de OR. De arbodienst speelt hier een belangrijke rol.

Scholing
Ieder OR-lid heeft recht op vijf dagen scholing per jaar, als lid van een vaste OR-commissie komen daar nog eens drie dagen bij. Vaak gaat de raad een paar dagen de hei op, om met de hele club iets te leren over de aanpak van het OR-werk. Is leuk, nuttig en erg noodzakelijk.

Vacatures
OR-werk is niet voor iedereen een missie. Denk aan de hoge werkdruk en een slecht imago van de OR bijvoorbeeld. Veel OR’en krijgen de raad niet vol, en kampen met een aantal lege zetels. Vacatures dus.

Vakbondslijst
Bij OR-verkiezingen kunnen de vakbonden (geschikte) kandidaten leveren. Die komen op een lijst, de vakbondslijst. De mensen die niet via een bond deelnemen, doen dat via de vrije lijst. Zij moeten wel eerst dertig (straks in de nieuwe wet maar tien) handtekeningen ophalen om die lijst te kunnen indienen.

VGWM
Staat voor Veiligheid, Welzijn, Gezondheid en Milieu, op de werkvloer ook wel arbo genoemd. Een van de gebieden waar de OR veel invloed heeft. Over vrijwel alle regelingen moet de OR instemming geven. De meeste OR’en hebben dan ook een VGWM-commissie, die zich op arbozaken stort.

Voorgenomen besluit
Typisch WOR-jargon. Deze juridische term staat voor een plan van de bestuurder. Feitelijk een definitief besluit in wording, dat pas een echt besluit wordt als de OR er ‘Ja’ tegen heeft gezegd.

WOR (Wet op de ondernemingsraden)
Nog steeds de wettelijke basis van de medezeggenschap in Nederland. Hoeft niet op de vergadertafel te liggen, maar wel ergens in een kast waar hij makkelijk te vinden is. Sommige directeuren willen niet weten wat er in staat, dan moet u hen daar even bij helpen. Deze 55-jarig wet nadert zijn einde. Volgend kabinet komt waarschijnlijk met aanpassingen.

Zittingstermijn
Hoe lang blijft de raad aan? Standaard is drie jaar, maar ook twee of vier jaar mag ook.