Kopie van `Eurol - Oliewoordenboek`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Eurol - Oliewoordenboek
Categorie: Chemie, chemische- en kernindustrie > Olieën
Datum & Land: 05/08/2008, NL
Woorden: 123


Abrasieve slijtage
Slijtage tussen 2 langs elkaar bewegende oppervlakken door deeltjes of oppervlakteruwheden.

AGMA
American Gear Manufacturers Association; deze organisatie van tandwielfabrikanten legt specificaties vast voor tandwielen en tandwielkastoliën.

Anorganische verbindingen
Chemische verbindingen die geen koolstofatomen bevatten.

Anti Wear-additieven
Additieven die geactiveerd worden bij metaal-op-metaalcontact, waarbij een beschermende laag (tegen slijtage) op het metaaloppervlak komt.

Antioxidant
Een chemische verbinding dat wordt toegevoegd aan smeermiddelen om oxidatie van de olie tegen te gaan; hiermee worden de oxidatiereacties gestopt cq. vertraagd.

Antischuim
Een toevoeging dat de oppervlaktespanning van de vloeistof verlaagt, zodat luchtbellen die aan het oppervlak komen snel knappen.

Antivries
Koelmiddelen die bestaan uit monoethyleenglycol, of het minder schadelijke monopropyleenglycol, alsmede additieven (zoals anti-corrosie), die gemengd dienen te worden met water voor gebruik in het koelsysteem van bijvoorbeeld auto's.

AO
antioxidant, een additief dat oxidatiereacties in het smeermiddel vertraagt dan wel tegengaat.

API
American Petroleum Institute

API-Klasse voor benzinemotorolie
(Service-Klasse) Motoroliën voor benzine motoren worden in de klassen SA tot SM ingedeeld, waarbij de eisen toenemen met de letter achter de "S".

API-Klasse voor dieselmotorolie
(Commercial-Klasse) Motorenoliën voor 4-taktdieselmotoren worden in de klassen CA tot CI-4 ingedeeld. Daarnaast zijn er voor 2-takt dieselmotoren de specificaties API CD-II (vervallen) en CF-2. Hoe hoger de letter achter de "C", hoe hoger de specificatie eisen liggen. Thans is CI-4 (met name voor vrachtwagens met EGR en huidige Amerikaanse emissie-…

API-Klasse voor transmissieolie
(Gear Lubricant) Transmissieoliën worden met de classificaties GL-1 tot GL- 5 aangeduid. GL-1 - Transmissieolie zonder EP-additieven, enkel met additieven tegen roest en oxidatie. GL-2 - Iets zwaarder geadditiveerde transmissieolie dan GL-1. Deze classificatie komt zelden voor. GL-3 - Transmissieolie met een lichte EP-additivering voor bepaalde ver…

As
Mineraal residu dat bij het verassen (verbranden) van smeermiddelen als oxide (oxide as) of als sulfaat (na toevoeging van zwavelzuur) overblijft. As is een indicatie voor de hoeveelheid op metaalgebaseerde additieven, of in gebruikte olie een indicatie voor onbrandbare vervuiling.

ASLE
American Society of Lubrication Engineers, thans bekend onder de naam Society of Tribologists and Lubrication Engineers (STLE)

ASTM
The American Society for Testing and Materials (ASTM) is een professionele organisatie die verantwoordelijk is voor de publicatie van test methoden.

ATC
Technical Committee of Petroleum Additive Manufacturers in Europe.

ATF
Automatic transmission fluid

ATIEL
Association Technique de L’lndustrie Europeene des Lubrifiants - verbond van Europese smeerolieproducenten

AW
anti-wear (anti slijtage)

BSI
British Standards Institute: deze Engelse organisatie legt o.a. meetmethoden vast.

CCMC
Commitee of Common Market Automobile Constructors, voorganger van ACEA; CCMC heeft toentertijd ook motoroliespecificaties uitgegeven: G1 - G5: voor benzinemotoren; PD-1 en 2 voor diesel personenwagens en lichte bedrijfswagens en D1 - D5 voor zwaardere diesels (trucks). Deze specificaties zijn nu verouderd en opgevolgd door ACEA-specificaties.

CCS
Cold Cranking Simulator, een dynamische viscositeitsmeter, waarmee de verpompbaarheid van een motorolie gemeten kan worden bij lage temperaturen.

CD-2,CF-2
API 2-takt diesel motorolie specificatie

CEC
Coordinating European Council

CEFIC
Conseil Europeen des Fédérations de l'Industrie Chimique



Centipoise
(cP) Eenheid van de dynamische viscositeit. (1 cP = 1 mPa s)

Centistoke
(cSt) Eenheid van de kinematische viscositeit. (1 cSt = 1 mm2/s)

CNG
Compressed natural gas

cP
centiPoise: eenheid van de dynamische viscositeit

cSt
centiStokes: eenheid van de kinematische viscositeit.

CSTCC
Continuously slipping torque converter clutch

CVT
Continu Variabele Transmissie, in tegenstelling tot de conventionele automatische transmissies heeft een CVT geen tandwielen die geschakeld moeten worden. In plaats hiervan wordt er een riem of een ketting tussen twee kegelvormige paleis gebruikt. Bij snelheidveranderingen verandert de diameter van de pulleys en wordt hiermee de overbrengingsverhou…

DCC
DaimlerChrysler Corporation

DDC
Detroit Diesel Corporation

Dn-waarde
Een maat voor de draaisnelheid in een lager, zijn de het product van de gemiddelde diameter (in mm) en de draaisnelheid (in omwentelingen per minuut). Hoge Dn-waarden vereisen een lage basisolieviscositieit.

DPF
Diesel particulate filter Droge film smeermiddel Vaste stof dat tussen twee bewegende oppervlakken wordt gebracht om metaal-metaalcontact te voorkomen. Bekende droge-film smeermiddelen zijn MoS2(Molybdeendisulfide), grafiet en PTFE (teflon).

EELQMS
European Engine Lubricant Quality Management System

EGR
Exhaust Gas Recirculation: Systeem dat de uitstoot van stikstofoxides (NOx) reduceert. De uitlaatgassen van een motor worden deels gemengd met het lucht/brandstofmengsel, zodat piektemperaturen gereduceerd worden, met als gevolg minder vorming van NOx. EGR wordt met name in dieselmotoren toegepast.

EHD-smering
Elasto-HydroDynamische smering: smeringsmodel, waarbij rekening wordt gehouden met de elastische eigenschappen van het lagermateriaal (wat leidt tot tijdelijke vervorming) en de viscositeitsstijging van het smeermiddel onder hoge drukken.

ELGI
European Lubricating Grease Institute

EMA
Engine Manufacturers Association

Emcor-Test
Corrosietest voor vetten bij aanwezigheid van water. De waarden varieren van 0 (geen corrosie) tot 5 (ernstige corrosie).

Emulgatoren
Oppervlakte-actieve stoffen die ervoor zorgen dat water en olie een stabiele emulsie vormen, deze chemische verbindingen verhinderen dus de afscheiding van olie uit water of van water uit olie.

Emulgeren
Een mechanische menging van twee vloeistoffen die niet onderling mengbaar zijn (bv olie en water). Emulgering is in bepaalde omstandigheden wenselijk. Emulgeerbare snijoliën zijn voorzien van een emulgator, om een stabiele olie-wateremulsie te vormen voor het smeren (olie) en koelen (water) van metaalbewerkingsprocessen.

EOLCS
Engine Oil Licensing and Certification System (API)

EP
Extreme Pressure

EPA
Environmental Protection Agency (US)

Esters
Synthetische basisoliën met op een aantal aspecten uitstekende eigenschappen. Esters worden gevormd uit de reactie van alcoholen en zuren. Bij deze reactie komt ook water vrij dat wordt afgescheiden ten einde een watervrije basisolie te verkrijgen.

EUROPIA
European Petroleum Industry Association

FDA
Food and Drug Administration (VS.), deze organisatie schrijft eisen voor waaraan smeermiddelen en hun componenten moeten voldoen om ingezet te worden als voedselveilig smeermiddel.

FE olie
FE = fuel economy, of te wel brandstofbesparing; een FE-olie draagt bij aan de verlaging van het brandstofverbruik, doordat het betere wrijvingskarakteristieken heeft dan gewone olie. De twee meest gebruikte manieren om dit doel te bereiken zijn: 1)Het verlagen van de viscositeit van de olie om de inwendige wrijving door de olie te verminderen. 2)D…

Fosfor
Chemisch element dat vaak in EP-additieven wordt gebruikt

FTIR
FTIR = Fourier Transform Infrared Spectroscopy Test waar dmv absorptie van infrarood licht de niveaus van roet, sulfaten, oxidatie, nitro-oxidatie, glycol, benzine an waterverontreiniging geëvalueerd worden. Met FTIR worden chemische functionele groepen geïdentificeerd doordat deze licht van een bepaalde golflengte absorberen. De mate van absorptie…

FZG
Forschungstelle fuer Zahnrader und Getriebebau; de FZG-test is een test om EP eigenschappen te bepalen.

GDI
gasoline direct injection

GF-2-3-4
Classificatie voor personenwagenmotorolie (ILSAC)

GM
General Motors

GO-J
Mack gear oil specificatie Grenssmering Smeringsconditie waarbij de loopvlakken niet volledig door een dragende smeerfilm gescheiden worden. De oppervlakteruwheden raken elkaar wat resulteert in wrijvingsverliezen en slijtage indien er geen additieven in het smeermiddel zijn toegevoegd. Voor milde omstandigheden kunnen gecompoundeerde oliën met pol…

HC
Hydrocracked

HF-O-1-2
Specificaties voor hydraulische olie uitgegeven door Denison

HL
Hydraulische oliën met corrosiebescherming en bescherming tegen oxidatie (veroudering) volgens de specificatie: DIN 51 524 deel 1.

HLP
Specificatie voor hydraulische oliën met bescherming tegen corrosie, oxidatie en slijtage volgens: DIN 51 524 deel 2, VDMA 24 318.

HLPD
Hydraulische oliën met HLP-specificatie die detergerende eigenschappen hebben.

HTHS
High temperature high shear: de viscositeit van een motorolie bij 150 graden Celsius en hoge afschuifkrachten. Een lagere HTHS-viscositeit leidt tot brandstofbesparing

HVLP
Specificatie voor hydraulische oliën die voldoen aan de HLP-specificatie, en die een verhoogde viscositeitsindex hebben volgens: DIN 51 524 T 3.

Hydraulische olie
Vloeistof dat als krachtoverdrachtsmedium dient in een hydraulisch systeem. De meeste hydraulische oliën zijn mineraal. Biologisch afbreekbare hydraulische oliën zijn gebaseerd op plantaardige olie, synthetische esters of polyalkyleenglycolen. Voor speciale gevallen waar brandgevaar heerst (bv mijnbouw) worden synthetische oliën, olie-wateremulsies…

Hydrocracked basisolie
Basisolie dat een alternatief raffinageproces heeft ondergaan. Hierbij zijn grotere moleculen door de hoge temperaturen gekraakt (gebroken) en zijn onverzadigde verbindingen verzadigd door waterstof. Deze basisoliën neigen qua structuur en eigenschappen steeds meer naar PAO's.

Hydrodynamische smering
Smeringstoestand waarbij de bewegende oppervlakken door een continue dunne smeerfilm volledig van elkaar worden gescheiden. De olie "plakt"aan de bewegende oppervlakken en vormt door middel van druk een wig tussen de bewegende oppervlakken.

Hydrostatische smering
Smeringstoestand waarbij de bewegende oppervlakken door een dunne smeerfilm volledig van elkaar worden gescheiden door drukken die extern (bv. een pomp) worden opgewekt. Dit in tegenstelling tot hydrodynamische smering, waarbij het smeermiddel zelf voor drukopbouw zorgt.

ICP
Inductively coupled plasma - instrument dat gebruikt wordt om metalen in een vloeistof te bepalen.

IDI
indirect injection

ILMA
Independent Lubricant Manufacturers Association, Amerikaanse organisatie van onafhankelijke smeerolieproducenten.

ILSAC
International Lubricant Standardization and Approval Committee. Organisatie van Amerikaanse en Japanse automobielfabrikanten, dat specificaties uitbrengt voor motorolie.

IP
Institute of Petroleum, Engelse organisatie die standaarden en meetmethoden uitgeeft voor olieproducten.

IPTO
Independent Power Take-Off, onafhanklijke aftakas, vaak gebruikt bij tractoren.

ISO
International Organisation for Standardisation, een organisatie dat vele soorten standaarden uitgeeft. ISO classificeert smeermiddelen (Klasse L) in 18 families op grond van hun toepassing. Verder worden er ISOviscositeitsklassen gedefinieerd bij 40°C.

Iso-paraffine
Verzadigde koolwaterstofketen, dat in tegenstelling tot n-paraffine wel vertakt is.

Isomeer
Een molecuul dat dezelfde structuurformule heeft als een ander molecuul, maar een andere structuur, en daardoor andere eigenschappen heeft. Decaan (C10H22) heeft 75 isomeren; de koolstof- en waterstofatomen kunnen dus 75 verschillende structuren vormen.

JD
John Deere, tractoren fabricant

JIS
Japanese Industrial Standards Kabelolie Olie die stalen kabels smeert en tegen corrosie beschermt.

LS
Limited slip

MB
Mercedes-Benz

Nitratie
Tijdens de brandstofverbranding in verbrandingsmotoren worden nitratieproducten gevormd. Als er te veel zuurstof aanwezig is, is de kans op de vorming van nitratieproducten het grootst. Deze producten zijn zeer zuur, vormen neerslag in de verbrandingskamer en versnellen de oxidatie.

NLGI
National Lubricating Grease Institute; dit is een organisatie dat zich bezighoudt met smeervetten, vettechnologie en toepassingen. NLGI is onder meer bekend vanwege de NLGI-klassen voor smeervetten, die de consistentie (stijfheid) van vetten beschrijven.

NMMA
National Marine Manufacturers Association

NSF
National Sanitation Foundation, geeft o.a. goedkeuringen voor smeermiddelen die geschikt zijn voor de voedingsmiddelenindustrie; opvolger van USDA. Voor smeermiddelen zijn de klassen H1 en H2 het meest relevant.

OCP
Olefin copolymer: een polymeer dat ingezet kan worden als VIImprover.

ODI
Oil drain interval; olieverversingsinterval

OEM
Originele Equipement Manufacturers: fabrikant van apparatuur of voertuigen

Olefine
Onverzadigde, relatief onstabiele koolwaterstofverbindingen, die gekarakteriseerd worden door een dubbele elektronenbinding tussen twee koolstofatomen. Deze dubbele binding is reactief, en reageert dus makkelijk met zuurstof (oxidatie), hetgeen ongewenst is voor smeermiddelen. Voorbeeld van een olefine is ethyleen (gasvormig), die met andere ethyle…

Organische verbindingen
Koolwaterstofverbindingen

Oxidatie
Chemische reactie tussen een stof en zuurstof. Smeermiddelen kunnen ook oxideren met als gevolg verslechtering van de samenstelling en de prestaties. Het oxidatieproces wordt versneld door warmte, licht en sommige metalen (bv. koper) alsmede door vervuilingen zoals water en zuur. Het oxidatieproces geschiedt in meerdere stappen. Na verloop van tijd…

Oxidatie inhibitor
(anti-oxidant) Een additief dat aan het smeermiddel wordt toegevoegd, om het oxidatieproces tegengaan dan wel sterk te vertragen. Oxidatie inhibitoren neutraliseren oxidatieproducten, of deactiveren metaal(ionen) die als katalysator in het oxidatieproces een rol kunnen spelen.

PCEO
Passenger Car Engine Oil

PCMO
Passenger Car Motor Oil

PCV
Positive Crankcase Ventilation

PVL
permanent viscosity loss; permanente daling van de viscositeit, vaak veroorzaakt door afschuifspanningen die verdikkende additieven (VIImprovers) doen afbreken in een smeerolie, waardoor het verdikkend effect hiervan afneemt.

RBOT
Rotating Bomb Oxidation Test Refractometer Optisch instrument dat de brekingsindex meet van een vloeistof. Voor emulgeerbare metaalbewerkingsproducten is de brekingsindex een maat voor de olieconcentratie.

RME
rapeseed methyl ester Roest Corrosie dat optreedt op ijzer of ijzerlegeringen.

RPM
Revolutions per minute: omwentelingen per minuut.