Kopie van `Nederlandse Luchtvaart Encyclopedie`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Nederlandse Luchtvaart Encyclopedie
Categorie: Transport en verkeer > Luchtvaart
Datum & Land: 26/08/2008, NL
Woorden: 236


Acars
Zie Aircraft Communications Addressing and Reporting System

Acas
Zie Airborne Collision Avoidance System

Afterburner
Zie Naverbrander

Air Proximity
Air Proximity is een situatie waar de separatie tussen twee vliegtuigen zo klein is geworden dat het mogelijk gevaar heeft opgeleverd voor de veiligheid van de betrokken vliegtuigen. Een piloot zal een Airprox rapport indienen als de afstand tussen twee vliegtuigen zo klein is geweest dat dit de veiligheid in gevaar gebracht kan hebben. Dit kan eve...

Airborne Collision Avoidance System
Een Airborne Collision Avoidance System of ACAS is een systeem waarmee, onafhankelijk van de luchtverkeersleiding of grondradars, dreigende botsingen tussen vliegtuigen vroegtijdig gedetecteerd en daardoor voorkomen kunnen worden. Hiervoor worden aan boord geïnstalleerde transponders gebruikt. ACAS is geen aanduiding van een specifiek systeem; het ...

Aircraft Communications Addressing and Reporting System
Aircraft Communications Addressing and Reporting System (of ACARS) is een digitaal datalink system om berichten via radio of sateliet tussen vliegtuigen en grondstations te versturen. Het protocol,ontwikkeld door ARINC om hun VHF communitatie te vervangen, gebruikt telex formaten. Met ACARS kan routinematige informatie zoals vertrekrapporten, aanko...

Airforce
Zie Luchtmacht

Airport Surface Detection Equipment
Airport Surface Detection Equipment is een veiligheidshulpmiddel dat luchtverkeersleiders waarschuwt zodra een potentieel risico op een taxibaan of een startbaan ontstaat. Het verzamelt van diverse bronnen informatie over vliegtuigen en voertuigen op de luchthaven. Om te beginnen houdt een speciale radar de bewegingen op de grond in de gaten. Daar ...

Anthony Fokker
Anton Herman Gerard Fokker (Blitar, 6 april 1890 – New York, 23 december 1939) was een Nederlandse vliegtuigbouwer. Anthony Fokker werd geboren in Blitar (Kediri) op Java, in het toenmalige Nederlands-Indië, als zoon van de koffieplanter Herman Fokker. Vier jaar later verhuisde de familie naar Haarlem om Tony en zijn oudere zus Toos e...

Apu
Zie Auxiliary power unit

Area Control Center
In de luchtverkeersleiding, is een Area Control Center (ACC)verantwoordelijk voor het begeleiden van vliegtuigen die volgens instrument flight rules op grote hoogte vliegen in een bepaald gedeelte van het luchtruim. De verkeersleiders zorgen voor luchtverkeersleiding, alarmering en het verstrekken van vluchtinformatie. In het FIR Amsterdam zorgt he...

Asde
Zie Airport Surface Detection Equipment

Atis
Zie Automatic Terminal Information Service

Automatic Terminal Information Service
Automatic Terminal Information Service (ATIS) is een radioservice die over het algemeen wordt aangeboden aan vertrekkend en aankomend luchtverkeer op de grotere luchthavens, zoals Brussels Airport, Schiphol, Groningen Airport Eelde, Rotterdam Airport en Maastricht Aachen Airport. ATIS bestaat uit een automatisch bericht dat continu wordt uitgezonde...

Auxiliary power unit
Een auxiliary power unit (APU) is een apparaat dat in een voertuig de eniergie levert voor functies anders dan voortstuwing van het betreffende voertuig. APU’s worden vooral aangetroffen in vliegtuigen, en verder op een paar grote landvoertuigen. [top]Vliegtuigen Het primaire doel van een vliegtuig-APU is de energie levern voor het starten van de h...

Aviobrug
Een aviobrug (Engels Aviobridge) is een beweegbare brug die aan één kant scharnierend bevestigd is aan de terminal en bewegingen in drie richtingen toestaat: zwenken in verticale en horizontale richting en verlengen (of verkorten). Daarmee kan een overdekte verbinding tot stand worden gebracht met elk vliegtuig dat zich voldoende dichtbij de termin...

Bambi-bucket
Een Bambibucket in actie, gezien vanuit de helikopter Een Bell 212 vult een Bambi-bucket Een Bambi-bucket, ook wel Helibucket genoemd, is een is een speciale bak of zak die onder helicopters gehangen kan worden om branden te bestrijden. Afhankelijk van het type dat wordt gebruikt, hoeft de peol waaruit water wordt geschept maar 30 centimeter...

Bank
Zie Rollen

Blackbox
Zie Zwarte doos

Blimp
Een blimp is een slap luchtschip. In tegenstelling tot de (stijve) zeppelin heeft een blimp geen skelet. De vorm van een blimp ontstaat door overdruk van het gas waarmee hij is gevuld. Naast die slappe type er ook een halfstijf type, dat geen volledig skelet heeft, maar wel een verstevigde kiel over een groot deel van de onderzijde van de ballon, w...

Bochtaanwijzer
De bochtaanwijzer (Engels: Turn indicator) geeft aan of een vliegtuig de goede snelheid heeft en goed overhelt om een bepaalde bocht te maken. Met de zwarte stip onderin de meter geeft de bochtaanwijzer aan of er een goede bocht wordt gemaakt (een gecoördineerde bocht), het vliegtuig slipt (het verder rechtdoor gaat, hoewel er al een bocht ...

Bommenwerper
Een bommenwerper is een militair vliegtuig dat is ontworpen om gronddoelen aan te vallen met bommen. Het eerste bombardement vanuit een vliegtuig vond plaats op 14 april 1914, tijdens de Mexicaanse Revolutie. De piloot Gustavo Salinas wierp enkele bommen af op het oorlogsschip Cañonero Guerrero. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden bommenwerpers v...

Boordwerktuigkundige
Een boordwerktuigkundige (flight engineer) is aan boord van een vliegtuig of luchtschip de persoon die verantwoordelijk is voor het correct functioneren van alle technische systemen. Tegenwoordig hebben alleen de grotere en-of oudere types vliegtuigen nog een boordwerktuigkundige: in moderne types is de cockpit dermate ver geautomatiseerd, dat de t...

Brevet
Een brevet wordt ook wel vliegbewijsgenoemd. Het vermled gegevens van de houder en de bevoegdheden. [top]Brevetten Hieronder een overzicht van de verschillende brevet-types: • GPL: Glider Pilot License - Zweefvlieger (Nederlands) • RPL: Recreational Pilot Licence - Sportvlieger (Nederlands) • PPL: Private Pilot Licence - Privévlieger...

Chartermaatschappij
Een chartermaatschappij is een luchtvaartmaatschappij die chartervluchten aanbiedt. Dit zijn vluchten, die niet volgens een vaste dienstregeling gevlogen worden, maar in opdracht van een of meer klanten, die een groep mensen samen willen laten reizen. De klanten van chartermaatschappijen zijn meestal bedrijven die complete vakanties op zonnige toer...



Chemtrail
Chemtrail is een samentrekking van de Engelse woorden chemical (chemisch) en trail (spoor) en daarmee een variant op contrail (condensation (condensatie) en trail). Het bestaan van chemtrails wordt in het algemeen gezien als een complottheorie, er zijn wereldwijd complottheorie-aanhangers die overtuigd zijn van het bestaan van chemtrails. Condensst...

Co-co
Tweede officier of tweede co-piloot. In Nederland kennen alleen Martinair en de KLM tweede co-piloten op bepaalde vliegtuigen zoals de Boeing 747 en 777 en de MD-11.

Co-piloot
Zie Eerste officier

Cockpit
Inhoud 1Woordherkomst 2Door de jaren heen 3Belangrijkste elementen in een cockpit 3.1Displays en instrumenten 3.2Besturing 3.3Veiligheidsmaatregelen [top]Woordherkomst Oorspronkelijk kwam het woord cockpit van een kuil (pit) om hanen(cock) in te laten vechten voor gokdoeleinden. In 1759 produceerde de Engelse artiest William Hogart een sat...

Cockpit voice recorder
Cockpit voice recorder De cockpit voice recorder (CVR) registreert de stemmen van de piloten, evenals andere geluiden in de cockpit van het vliegtuig, zoals het geluid van de motoren. Het is één van de twee zwarte dozen in een vliegtuig. De andere is de Flight data recorder, die de gegevens van de instrumenten vastlegt. [top]Functie van de...

Condensspoor
De witte condenssporen (ook wel vliegtuigstrepen of contrails genoemd) die het licht van de zon iets kunnen temperen, zijn kunstmatige wolken die ontstaan doordat uitlaatgassen van vliegtuigmotoren de hoeveelheid waterdamp en roetdeeltjes in de lucht op de vliegroute doen toenemen. Dat gebeurt meestal rond 10 kilometer hoogte in de atmosfeer, waar ...

Contrail
Zie Condensspoor

Control Zone
De Control Zone is een gecontroleerd stuk luchtruim rondom burger- of militaire vliegvelden. In Nederland zijn dat: Schiphol, Rotterdam, Beek, Eindhoven, Eelde, Twente, Deelen, Soesterberg, Volkel, Valkenburg, De Kooy en Leeuwarden.

Crash Landing
Zie Noodlanding

Cros
De CROS (Commissie Regionaal Overleg luchthaven Schiphol) is een overlegorgaan van bestuurders, bewoners en de luchtvaartsector, die vooral de geluidhinder, luchtverontreiniging en veiligheid rondom de luchthaven Schiphol bespreekt. CROS is opgericht in 2003 naar aanleiding van de Wet Luchtvaart 2003. [top]TakenOnderwerpen waar de CROS zich mee bez...

Crosswind
Zie Dwarswind

Ctr
Zie Control Zone

Density altitude
Density altitude is de gemeten drukhoogte gecorrigeerd voor de temperatuur waarbij deze gemeten is. Toename van zowel temperatuur als vochtigheid hebben een afname van de luchtdichtheid tot gevolg. Als gevolg daarvan kan in een warme en vochtige omgeving de density altitude flink hoger zijn dan de werkelijke hoogte (altitude) [top]Veiligheid...

Ditch
Zie Noodlanding

Downwash
Downwash is een veel voorkomend verschijnsel dat optreedt bij vliegtuigen. Downwash houdt in dat door het ontstaan van wervels langs het vleugelprofiel (zoals tipwervels) de stroming voor en achter het vliegtuig naar beneden wordt gedrukt. Dit veroorzaakt een verandering in de invalshoek (angle of attack), deze wordt kleiner (zonder dat de vleugel ...

Dwarswind
Klik op deze link als het filmpje niet werkt. http://www.youtube.com/watch?v=u0QSXkJgdAQ Een dwarswind (Engels: crosswind) is een wind welke haaks op een bepaalde richting staat, bijvoorbeeld de richting waarin een object zich voortbeweegt. In de luchtvaart is de dwarswind vooral bekend als een lastige factor bij de landing. Elk vliegtuig ...

Ecam
Zie Engine Indicating and Crew Alerting System

Eerste Officier
In de burgerluchtvaart wordt de Eerste Officier vaak co-piloot of First Officer genoemd. Hij is na de gezagvoerder verantwoordelijk voor het vliegtuig. Het daadwerkelijke vliegen (van start tot en met landing) wordt normaal gesproken tussen de twee piloten verdeeld, waarbij één piloot een vlucht vliegt (Pilot Flying), en de ander assisteert (Pilot ...

Eicas
Zie Engine Indicating and Crew Alerting System

Electronic Centralized Aircraft Monitoring
Zie Engine Indicating and Crew Alerting System

Encyclopedie Boeken
Handleiding Encyclopedie - Inhoud 1Encyclopedie Inleiding 2Encyclopedie Syntax 3Encyclopedie CSS Styles 4Encyclopedie Sjablonen 5Encyclopedie Boeken De encyclopedie maakt het mogelijk om artikelen samen te voegen in collecties die boeken genoemd worden. Een boek is een collectie artikelen in de encyclopedie. Als een artikel wordt toegevoegd...

Encyclopedie CSS Styles
Handleiding Encyclopedie - Inhoud 1Encyclopedie Inleiding 2Encyclopedie Syntax 3Encyclopedie CSS Styles 4Encyclopedie Sjablonen 5Encyclopedie Boeken Enkel BBCodes in de encyclopedie ondersteunen CSS Styles om hun aanzien te kunnen wijzigen. Het gaat om de BBCodes: DIV, SPAN, TABLE, TR en TD. De CSS Styles volgen de regels van de CSS standaa...

Encyclopedie Inleiding
Handleiding Encyclopedie - Inhoud 1Encyclopedie Inleiding 2Encyclopedie Syntax 3Encyclopedie CSS Styles 4Encyclopedie Sjablonen 5Encyclopedie Boeken Deze encyclopedie werkt een beetje zoals het bekende Wikipedia. Gebruikers van deze website kunnen artikelen toevoegen en bewerken. Het schrijven van artikelen gaat ingeveer zoals het schrijven...

Encyclopedie Sjablonen
Handleiding Encyclopedie - Inhoud 1Encyclopedie Inleiding 2Encyclopedie Syntax 3Encyclopedie CSS Styles 4Encyclopedie Sjablonen 5Encyclopedie Boeken Een Encyclopedie Sjabloon is een artikel dat in andere artikelen gebruikt kan worden. Je kunt sjablonen maken om algemene content te maken welke in meerdere artikelen geplaatst kan worden. Denk...

Encyclopedie Syntax
Naast de BBCode die u al van forums kent, gebruikt deze encyclopedie extra BBcode om artikelen vorm te kunnen geven. Hieronder volgt een beknopte beschrijving van de BBCode die naast de standaard BBCode in deze Encyclopedie mogelijk is: Handleidi...

Engine Indicating and Crew Alerting System
Engine Indicating and Crew Alerting System (EICAS) is een belangrijk systeem in de cockpit van moderne verkeersvliegtuigen. EICAS voorziet de vliegers van een grote hoeveelheid informatie over de status van de motoren en overige systemen en waarschuwt de vliegers actief wanneer een onderdeel of een systeem in het vliegtuig niet juist werkt. Het EIC...

Enschede Airport Twente
Zie
Vliegbasis Twenthe

Fairing
Een fairing, ookwel stroomlijnkap genoemd, is een onderdeel om een egale vorm te creëren en luchtweerstand te verminderen. Het zijn doorgaans lichtgewicht vormen en kappen die gaten en ruimtes tussen onderdelen bedekken. [top]Types Voorbeelden van fairings zijn te vinden op: • motorkappen om luchtweerstand te verminderen door een egaal opperv...

Flap
Zie Welvingsklep

Flarm
Flarm is een Airborne Collision Avoidance System voor zweefvliegtuigen. Het wordt gemaakt door de vereniging Flarm technology uit Zwitserland. Dit systeem heeft tot doel om het aantal botsingen met zweefvliegtuigen te verlagen. Het instrument kost ongeveer € 650 (2006). [top]Werking Flarm is een instrument dat de positie van het zweefvliegtuig met ...

Flight
Een flight (of vlucht) is de aanduiding voor een vliegende luchtmachteenheid ter grootte van 3 tot 6 vliegtuigen, inclusief de bijbehorende vliegers en het grondpersoneel. 3 Flights vormen samen een squadron. Het commando van een flight wordt gevoerd door de Flight Lieutenant, een rang die gelijk staat aan die van luchtmacht Kapitein. Als deze ontb...

Flight data recorder
Flight Data Recorder De Flight data recorder (FDR) is een recorder die specifieke gegevens over de prestaties van het vliegtuig bijhoudt. Een ander apparaat is de cockpit voice recorder (CVR). Hoewel sommige versies, inclusief het origineel, beide apparaten ineen bevatten. De apparaten zijn algemeen bekend onder de naam "zwarte doos&qu...

Fokker
Anthony Fokker 1912 Fokker was de naam van een vliegtuigfabriek, genoemd naar de stichter Anthony Fokker. Fokker raakte al zeer vroeg in zijn jeugd geïnteresseerd in vliegen. Hij is geboren op 6 april 1890 in het toenmalige Nederlands-Indië. Begin 1900 keert het gezin Fokker terug naar Nederland en vestigt zich in Haarlem. Antony begint rond...

Fokker 100
Inhoud 1De grote doorbraak 2Vijzels 3Cockpit 4Motor 5Orders [top]De grote doorbraak Bij Fokker had men zich de eerste vlucht van de Fokker 100 op zaterdag 29 november 1986 anders voorgesteld. Tot diep in de nacht hadden technici aan het eerste prototype gesleuteld, maar een dikke mistdeken maakte het onmogelijk met de nieuwste trots de luch...

Fokker 130
De Fokker 130 zou, hoewel klein vergeleken met de Boeing 737 en Airbus A320, het grootste verkeersvliegtuig worden dat Fokker zou gaan bouwen. Het vliegtuig was bedoeld voor korte afstanden en biedt plaats aan ongeveer honderddertig passagiers. De Fokker 130 is, net zoals de Fokker 100, in wezen een verlengde en ingrijpend gemoderniseerde variant v...

Fokker 50
Inhoud 1Opvolger van de legendarische Friendship 2Ontwerp filosofie 3Motor 4Airframe 5Samenwerking 6Eerste vlucht [top]Opvolger van de legendarische Friendship Er is een tijd geweest dat Fokker verwachtte de F27 tot aan het eind van de twintigste eeuw in productie te kunnen houden. Zover is het niet gekomen. Ontwikkelingen op de markt noopt...

Fokker 70
Inhoud 1Een toevoeging aan de "jetline" familie 2Korter 3Overeenkomsten 4Bestellingen [top]Een toevoeging aan de "jetline" familie Fokker startte in December 1990 diepgaande gesprekken met luchtvaartmaatschappijen over de hele wereld. Voorspellingen maakte duidelijk dat er behoefte was aan een nieuw modern vliegtuig voor...

Fokker C-2
[top]Voortzetter van het F.VII succes De prestaties van de F.VIIa-3m in de Ford Reliability Tour gingen niet onopgemerkt voorbij aan het Amerikaanse leger. Het Army Air Corps vroeg het vliegtuig te mogen testen, waarop Fokker de in de wedstrijd gebruikte F.VIIa-3m uitleende. De militairen waren enthousiast en bestelden drie toestellen. Wel stelden ...

Fokker C.II
[top]Een Vroege LuchttramAl vroeg in de geschiedenis van de burgerluchtvaart vonden reizigers de mogelijkheden van lijndiensten te beperkt. De dienstregeling dwong hen tot vaste tijdstippen voor vertrek en aankomst en lang niet altijd vlogen luchtvaartmaatschappijen naar bestemmingen waar zij heen wilden. Ook groeide er vraag naar luchtvervoer vanu...

Fokker F.10
Inhoud 1Een robuust werkpaard 2Basisuitvoering 3Fabrieken 4Ongeluk [top]Een robuust werkpaard Het Fokker F.10 verkeersvliegtuig speelde omstreeks 1930 samen met de Ford Trimotor een belangrijke rol in de vloten van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen. Het toestel deed jarenlang zijn werk als een betrouwbaar werkpaard, maar als gevolg va...

Fokker F.11
[top]Een amfibie verkeersvliegtuig Fokker is nooit succesvol geweest met vliegboten en amfibievliegtuigen, noch in Nederland noch in Amerika. Toch heeft de vliegtuigbouwer meermalen geprobeerd dergelijke toestellen op de markt te krijgen. Een van de pogingen betrof het vliegbootverkeersvliegtuig F.11 en de daarvan afgeleide amfibie F.11a. De F.11 w...

Fokker F.14
[top]Fokkers laatste Amerikaan De geschiedenis van het luchtverkeer in Amerika verliep in het begin van de jaren twintig heel anders dan in Europa. In Europa richtten luchtvaartmaatschappijen zich goeddeels op het vervoer van passagiers. Post ging meestal mee op de passagierslijndiensten, al moet daarbij gezegd worden dat veel diensten zonder postv...

Fokker F.32
[top]Een voortijdige "Jumbo" Fokker behoorde aan het eind van de jaren twintig tot de toonaangevende vliegtuigbouwers in de wereld. Fokkervliegtuigen maakten toen een aanzienlijk deel uit van de luchtvloot van de luchtvaartmaatschappijen. Dat Fokker vooraan stond, bleek tevens uit de bouw van een van voor die tijd grootste verkeersvliegtu...

Fokker F.56
[top]Ontwerp voor een luchtreus In november 1935 publiceerde Fokker voor het eerst gegevens over Ontwerp 127, dat spoedig daarna de aanduiding F.56 kreeg. Hoewel toen in Amerika geen Fokkervliegtuigen meer werden gebouwd, nam Fokker wel de in Amerika gebruikelijke nummering met Arabische cijfers over. Daarover kon voortaan geen verwarring meer onts...

Fokker F.9
[top]Een tekentafel project Niet alleen de Nederlandse maar ook de Amerikaanse Fokkervestiging kende ontwerpen die nooit zijn gebouwd. Onder de projecten waarvan nog gegevens bekend zijn, bevindt zich één verkeersvliegtuig: de F.9. Men moet serieus overwogen hebben dit ontwerp te realiseren, omdat de Fokker Aircraft Corporation of America de F.9 in...

Fokker F.I
Inhoud 1De "koets" van Facklam 2Ontwikkelingen 3Facklam 4Type-aanduidingen [top]De "koets" van FacklamHet einde van de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918 wierp lang tevoren schaduwen vooruit. Insiders was het vele maanden eerder duidelijk, dat de Duitsers deze Krieg niet lang meer konden volhouden. Tot die insiders ...

Fokker F.II
Inhoud 1Fokkers eerste verkeersvliegtuig 2Kenmerken 3Reinhold Platz 4Eerste vlucht 5KLM-Test 6Licentie [top]Fokkers eerste verkeersvliegtuigHet zal niet vaak gebeuren, dat een medewerker van een vliegtuigfabriek van zijn baas opdracht krijgt om bij zijn eigen bedrijf een vliegtuig te stelen. Toch was het deze merkwaardige opdracht, waarmee ...

Fokker F.III
Inhoud 1De eendekker Limousine 2Commentaren 3Testprogramma 4Londen 5Regelmaat 6Motoren 7Buitenland 8Gebruikers 9Continenten 10Bijzondere ontwikkelingen [top]De eendekker LimousineOp de Parijse luchtvaartsalon, het podium om de nieuwste aviatische snufjes wereldkundig te maken, kon de luchtvaartwereld zich in het najaar van 1921 onder meer v...

Fokker F.IV
[top]De Coast-to-Coast PionierEind 1920 kreeg Anthony Fokker een uitnodiging voor een oriëntatiereis naar de Verenigde Staten. Vooral de Amerikaanse militaire autoriteiten hadden grote belangstelling voor, de befaamde bouwer van roemruchte Duitse oorlogsvliegtuigen. Fokker aarzelde dan ook niet de uitnodiging aan te nemen. Hij rook interessante afz...

Fokker F.IX
Inhoud 1Slachtoffer van de Crisisjaren 2Luchtwaardig 3Ongenoegen 4Indië-vluchten 5F.39 [top]Slachtoffer van de CrisisjarenEen goed vliegtuig voor zijn tijd, maar de tijd was niet zo goed. Zo kan het lot van de Fokker F.IX worden omschreven. Het was de grootste driemotorige Fokker, die in Nederland werd gebouwd. Het economisch tij maakte de ...

Fokker F.V
Inhoud 1Eendekker en Tweedekker 2Nieuwigheden 3Cabine 4Eerste Vlucht 5Indië 6Geschrapt [top]Eendekker en TweedekkerEen vliegtuig dat als eendekker én als tweedekker kan vliegen; dat komt in de luchtvaartgeschiedenis niet veel voor. De Fokker F.V was zo'n merkwaardig vliegtuig. Naar keuze kon de ondervleugel worden gemonteerd of weggelaten. ...

Fokker F.VII
Inhoud 1Voorloper van wereld successen 2Uitgangspunt 3Eerste vlucht 4Noodlanding 5Demontabel motorblok 6Laatste vlucht [top]Voorloper van wereld successenOp 12 november 1919 vertrokken de gebroeders Ross en Keith Smith met een Vickers Vimy bommenwerper uit Londen voor de eerste vlucht naar Australië. De twee pioniers hadden succes en zetten...

Fokker F.VIIa-3m
Inhoud 1Wegbereider in de States 2Verschepen 3Vertrouwen 4US Army 5Engeland 6Langer [top]Wegbereider in de StatesIn de Verenigde Staten had de luchtvaart in de eerste helft van de jaren twintig het imago van een riskante kermisattractie. Deze reputatie was ontstaan onder invloed van de zogeheten "barnstormers", gewezen oorlogsvlie...

Fokker F.VIIb-3m
Inhoud 1Het Grootste Vooroorlogse succes 2Artic expedition 3Southern cross 4Friendship 5Licenties 6Drukke Jaren [top]Het Grootste Vooroorlogse succes De wereldwijd beroemdst geworden Fokker is zonder twijfel de "Southern Cross". De Australische luchtvaartpionier Charles E. Kingsford Smith maakte met dit toestel in de jaren rond 19...

Fokker F.VIII
[top]Een Vooroorlogse TweemotorigeVliegtuigen en motoren vormen een onverbrekelijke eenheid. Zo hebben vliegtuigconstructeurs altijd gezocht naar de optimale verhoudingen tussen gewicht, beschikbaar motorvermogen en het aantal benodigde motoren. Dat was zo in de pioniersjaren van de luchtvaart en dat is vandaag nog steeds zo. Als voor een nieuw te ...

Fokker F.X
[top]Project voor een TienzitterIn 1925 ontstonden in de Fokkerfabriek niet alleen de eerste ontwerpschetsen voor de F.VIII en de F.IX, maar ook voor een vergrote uitvoering van de F.VIIa-3m, die werd aangeduid als F.X. Dit vliegtuig had ruimte moeten bieden aan maximaal tien passagiers, ofwel twee meer dan de F.VIIa-3m. Het ontwerp voor de F.X sto...

Fokker F.XI
[top]Een verwarrende stap terugOmstreeks 1970 vatte men bij de Australische luchtvaartmaatschappij Ansett het plan op om een oude Fokker Universal te kopen, te restaureren en ten toon te stellen als herinnering aan de Fokker Universal, waarmee Ansett op 17 februari 1936 het vliegbedrijf was begonnen. Die eerste Universal (VH-UT bestond namelijk nie...

Fokker F.XII
Inhoud 1Een trouwe Indië vlieger 2Indië-Route 3Crilly Airways 4KNILM 5DDL [top]Een trouwe Indië vlieger De F.XII is ontworpen naar aanleiding van de vraag van de KLM naar een driemotorig verkeersvliegtuig met een capaciteit tussen die van de F.VIIb-3m en de F.IX. Het moest daarnaast dezelfde goede prestaties en vliegeigenschappen bezitten. ...

Fokker F.XIII
[top]Een verkeersvliegtuig op drijversIn de jaren twintig waren veel bedrijven gevestigd aan het water. De boot was namelijk destijds het meest geschikte vervoermiddel voor de aan- en afvoer van grondstoffen en producten.Zakenmensen waren voor het bezoeken van deze fabrieken voornamelijk aangewezen op landverkeer. Ten behoeve van deze zakenmensen k...

Fokker F.XIV
[top]Een ongelukkige vrachtmachineDe rol van speciale vrachtvliegtuigen is in de burgerluchtvaart altijd beperkt geweest. "Cargo"-machines maakten slechts een fractie uit van de civiele luchtvloot en dat is thans nog steeds zo. De meeste vracht gaat mee met gewone passagiersvliegtuigen en combi's. Speciaal voor vrachtvervoer ontworpen ver...

Fokker F.XIX
[top]Een verkleinde F.32De F.XIX was, net als de F.XV de F.XVI en de F.XXI, bedoeld als vervanger van de F.XII op de Indiëlijn. De romp was identiek aan die van het F.XVI-ontwerp evenals de vleugel. Een bijzonderheid - althans voor de Fokker-fabriek in Nederland - was de tandem-opstelling van de motoren: twee achter elkaar in één gondel, met voor e...

Fokker F.XV
[top]Een Krachtige DriemotorigeVan het niet-gebouwde ontwerp F.XV zijn slechts twee tekeningen bewaard gebleven en een technische beschrijving van twee pagina's. De tekeningen, gedateerd 29 april en 6 mei 1931, tonen beide een grote driemotorige machine, voorzien van Armstrong Siddeley Leopard motoren. Volgens de fabrikant zouden de motoren elk 800...

Fokker F.XVI
[top]Een viermotorig Indië-projectIn 1932 bouwde Fokker vijf F.XVIII toestellen voor de KLM als vervangers van de F.XII's, die toen op de Indië lijn werden ingezet. Voordat de KLM de keuze voor de F.XVIII maakte, werden haar wensen uitgebreid met Fokker doorgesproken. De Wetenschappelijke Afdeling maakte aan de hand van de resultaten van de besprek...

Fokker F.XVII
[top]Een futuristisch gestroomlijnd VliegtuigDe beurscrisis van 1929 en de daaropvolgende recessie hadden ook voor de vliegtuigfabrieken kwalijke gevolgen, al werd het effect daarvan pas in de jaren daarop goed merkbaar. Geplaatste bestellingen konden meestal wel worden afgewerkt maar nieuwe orders werden steeds schaarser. Dat dwong Fokker tot het ...

Fokker F.XVIII
Inhoud 1Snip en Pelikaan 2Vijf toestellen 3Pelikaan 4Retour 5Snip 6Vertrek 7WIB [top]Snip en PelikaanTwee Fokkervliegtuigen, die in de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis naam hebben gemaakt, zijn de "Pelikaan" en de "Snip". Beide vliegtuigen maakten historische vluchten, die in Nederland groot enthousiasme losmaakten voo...

Fokker F.XX
Inhoud 1Een elegante pechvogel 2Intrekbaar 3Vleugelkleppen 4Diskrediet [top]Een elegante pechvogelOm drie uur in de, ochtend van de 18e december 1933 verzamelden zich op een koud en donker Schiphol een paar honderd mensen om het nieuwste KLM-verkeersvliegtuig, de Fokker F.XX "Zilvermeeuw", uitgeleide te doen voor een bijzondere po...

Fokker F.XXI
[top]Een interessante stap vooruitIn 1932 besprak Fokker met zijn Wetenschappelijke Afdeling ideeën voor een vliegtuig met een ovale rompdoorsnede in plaats van de tot dusver toegepaste rechthoekige. Het beschikbaar komen van steeds krachtiger motoren betekende dat vliegtuigen hogere snelheden konden bereiken. Daarbij deed zich steeds sterker de be...

Fokker F.XXII
[top]Het laatste vooroorlogse verkeersvliegtuigDe F.XXII is het laatste type verkeersvliegtuig dat Fokker in de periode vóór de Tweede Wereldoorlog bouwde. Het toestel verscheen ondanks het lagere typenummer later dan de F.XXXVI. De F.XXII was in wezen een verkleinde versie van de F.XXXVI. Tijdens de bouw van deze toenmalige luchtreus had Fokker co...

Fokker F.XXIII
De F.XXIII verscheen in 1935 op de tekentafel en was in feite niets anders dan een F.XXII met intrekbaar onderstel. De wielen van het hoofdonderstel zouden in de binnenste motorgondels, achter de motoren worden ingetrokken. Het staartwiel was niet intrekbaar. Aanvankelijk wilde Fokker Pratt & Whitney Wasp motoren van 550 pk inbouwen. In het Fok...

Fokker F.XXXVI
Inhoud 1Het Vliegend Hotel 2Nummering 3Motoren 4Trots 5Tevredenheid [top]Het Vliegend Hotel De in 1930 gestarte lijndienst Amsterdam-Batavia was voor de KLM een enorm succes. De aanwas van passagiers was ondanks de crisisjaren zo groot, dat al snel gekeken werd naar de mogelijkheid van het inzetten van grotere vliegtuigen. Dat leidde tot pl...

Fokker F.XXXVII
[top]Poging tot een "come-back" Ook al had de KLM inmiddels de keuze gemaakt voor de geheel metalen Douglas DC-2, toch wenste Anthony Fokker zich niet zonder meer bij het wegvagen van zijn eigen constructiemethoden neer te leggen. Op 12 februari 1936 schreef Fokker een vertrouwelijke brief aan de KLM met een offerte voor twee ontwerpen: d...

Fokker F24
[top]Voorbode van de Friendship Na de F.XXII en F.XXXVI was de rol van Fokker als leverancier van verkeersvliegtuigen voorlopig uitgespeeld. Weliswaar probeerde Fokker tussen 1935 en 1939 met tal van ontwerpen interesse te wekken bij de KLM, maar geen daarvan werd realiteit. Fokker had niet tijdig de overgang kunnen maken naar metaalbouw. Het eerst...

Fokker F25
[top]Een fraai zakenvliegtuig Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende ook bijna het einde van Fokker als vliegtuigfabriek. Vrijwel alle machines, apparatuur, materialen en voorraden waren door de bezetters na Dolle Dinsdag in september 1944 overgebracht naar Duitsland en de fabrieksgebouwen in Amsterdam-Noord lagen grotendeels in puin. De Fo...

Fokker F26
[top]Een ambitieus vliegtuigproject Op de eerste naoorlogse luchtvaartsalon in Parijs in 1946 trok Fokker de aandacht met een model van een opmerkelijk nieuw verkeersvliegtuig. Het was een zeer vooruitstrevend ontwerp, aangezien het vliegtuig zou worden voortgestuwd door twee straalmotoren. Het project werd aangeduid als F26 Phantom. Het was niet d...

Fokker F27
Inhoud 1Werkpaard in het spoor van de Dakota 2Dakota 3Concurrentie 4Lijmen 5Kunststoffen 6Prototype 7Klanten 8Versies 9Subversies 10Fairchild 11Beperkingen 12Verschillen 13Veelzijdig 14Stapsgewijs 15Support [top]Werkpaard in het spoor van de Dakota Vliegen in de rimboe van Ivoorkust is specialistenwerk. Het vergt veel van zowel de vliegers ...