Kopie van `Architectenweb - Archipedia`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Architectenweb - Archipedia
Categorie: Bouw en Constructie > Architectuur
Datum & Land: 16/10/2008, NL
Woorden: 1806


Aanaarden
[ bouwkundige termen] Het funderingsmetselwerk rondom met aarde of zand aanvullen.

Aanbouw
[ bouwkundige termen]

Aanbranden
[ bouwkundige termen] Aanbranden is het behandelen van het oppervlak van een vloer of wand met een dunne cementpap, bestaande uit cement en water, om een goede hechting te krijgen met de later aan te brengen afwerklaag.

Aangekapt deel
[ architectonische termen] Bouwdeel dat met een kap bevestigd is aan een dakvlak.

Aanhoeker
[ bouwkundige termen] Een aanhoeker is een schuin afgehakte dakpan die grenst aan een dakrib (hoek- of kilkeper).

Aanlegbreedte
[ bouwkundige termen] De aanlegbreedte is de berekende breedte van een fundering op staal.

Aanleggen
[ bouwkundige termen] Wanneer men het bouwen begint met de het leggen van de eerste laag stenen voor een gemetselde fundering, wordt dat aanleggen genoemd.

Aannemer
[ overig] Bedrijf of persoon die door een architect of opdrachtgever wordt belast met de uitvoering van (delen van) de bouw. De werkzaamheden en voorwaarden worden vooraf bepaald en op schrift gesteld. De aannemer kan ook onderaannemers aanstellen voor bepaalde zaken waar zij in ...

Aannemers-classicisme
[ architectuurstromingen]

Aanpasbaar bouwen
[ bouwkundige termen] Met aanpasbaar bouwen wordt een manier van bouwen bedoeld waarbij in het ontwerp reeds rekening is gehouden met aanpassingen voor gebruik door mensen die minder valide zijn. Dit begrip is gepopulariseerd door het tegenwoordig niet meer bestaande keurmer...

Aanrazeren
[ bouwkundige termen] Aanrazeren is het aanvullen van de holten tussen gewelfkappen onderling, of tussen een gewelfkap en de aangrenzende muur. Als vulling wordt betonspecie of metselwerk gebruikt.

Aanrecht
[ bouwkundige termen]

Aanslag
[ bouwkundige termen] Het gedeelte van een stijl en een dorpel waar een deur of (draaiend) raam tegenaan sluit. Een losse aanslaglijst wordt ook naald genoemd.

Aansluitwaarde
[ bouwkundige termen] Het maximale vermogen dat een elektrisch apparaat, gastoestel of meterkast aankan. De aansluitwaarde wordt uitgedrukt in Watt.

Aantrede
[ bouwkundige termen] De aantrede is de horizontale afstand tussen de voorkanten van twee opeenvolgende traptreden, gemeten op de looplijn. De verhouding tussen de optrede en de aantrede bepaalt hoe steil de trap is. Deze verhouding hoort te voldoen aan de algemene vuistregel:2x ...

Aanwasboor
[ bouwkundige termen] Een holle boor die wordt gebruikt bij het bepalen van de ouderdom van bomen en de kwaliteit van de binnenkant van hout. In de bouw wordt de aanwasboor gebruikt bij het beoordelen van de kwaliteit van houten heipalen.

Aanwerken
[ bouwkundige termen] Het zorgvuldig opsluiten in metselwerk van bijvoorbeeld muurzijden van raamkozijnen, lateien, balken, etc.)

Aanzet
[ bouwkundige termen] De aanzet is het punt waar een boog of gewelf, of de rechtstand (ondersteuning van de genoemde constructies) begint. De eerste steen wordt aanzetsteen genoemd.De geboorte van een boog is een ander woord voor de aanzet.

Aanzetsteen
[ bouwkundige termen] De eerste steen aan weerzijden in een gemetselde boog. De bovenzijde van deze steen helt en volgt hierbij de radiaal van de van de boog. Omdat deze steen een grote belasting moet dragen (hij is immers als onderste geplaatst), is hij meestal van natuursteen. ...

Aanzetstuk
[ bouwkundige termen] klokgevel met aanzetstukken, Leliegracht 60 Amsterdam

Aardelektrode
[ bouwkundige termen] Koperen draad die in de grond is geslagen om bliksem- en andere elektrische ladingen af te voeren naar de aarde.

Aardlekschakelaar
[ bouwkundige termen] Schakelaar die stroom automatisch uitschakelt wanneer er kortsluiting is. Een aardlekschakelaar vergelijkt de uitgaande en de inkomende stroom. Wanneer deze ongelijk zijn wordt de elektriciteit afgesloten.

Aardvochtig
[ bouwkundige termen] Aardvochtig is het tweede van de acht consistentiegebieden, waarmee de plastisciteit van betonspecie wordt aangegeven. Als betonspecie in het consistentiegebied aardvochtig is ingedeeld, betekent dit dat het zich in een van de minst vloeibare vormen bevindt....

Aarne Ervi
[ invloedrijke architecten]

Aarno Ruusuvuori
[ invloedrijke architecten] Aarno Emil Ruusuvuori (Kuopio, 1925 - Helsinki, 1992) was een Fins architect. Zijn architecturale uitgangspunten zijn simpele geometrische figuren of objecten. werkzaamhedenRuusuvuori studeerde aan de Technische Hogeschool van Helsinki, ...



Abacus
[ architectonische termen] Een abacus is de stenen dekplaat op het kapiteel van een zuilenorde. Op de abacus rust het hoofdgestel of entablement, dat bestaat uit architraaf, fries en kroonlijst. De abacus komt voor bij alle zes verschillende zuilenorden die w...

Abby Aldrich Rockefeller Sculpture Garden
[ beroemde gebouwen] De Abby Aldrich Rockefeller Sculpture Garden is de strak ontworpen binnenplaats van het Museum of Modern Art in New York, waar in de buitenlucht kunstwerken worden gepresenteerd. De tuin is ontworpen door de architect Philip Johnson in 1953 en heeft een ...

Abdij
[ gebouwtypologieën] Een abdij is een klooster voor mannen of vrouwen, waarbij een abt of abdes de bestuurder is.Een abdij kan uit verschillende gebouwen bestaan. Zowel het eigenlijke klooster als de bijbehorende gebouwen worden abdij genoemd. Een abdijkerk is vaak één van de cen...

Abdij Fontenay
[ beroemde gebouwen] De abdij van Fontenay is in 1118 in Bourgondie gesticht door Saint Bernard. Het is een van de best bewaard gebleven voorbeelden van de vroeg-cisterciënzer architectuur. In 1130 vestigden de monniken zich in Fontenay. In de hoogtijdagen verbleve...

Abdij Saint-Denis
[ beroemde gebouwen] De abdij van Saint-Denis, vernoemd naar haar standplaats in de Parijse voorstad, is zeer bekend geworden dankzij het werk van haar abt Suger. Deze liet namelijk bij de verbouwing van de abdijkerk dusdanige wijzigingen aanbrengen dat men de kerk heden t...

Abdijkerk
[ gebouwtypologieën] Abdijkerk Saint-Denis

Abe Bonnema
[ invloedrijke architecten]

Abel Cahen
[ invloedrijke architecten] Abel Cahen (Geldrop, 1934) studeerde bouwkunde aan de Technische Universiteit in Delft. Na zijn studie doceerde hij achtereenvolgens aan de Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam, het Instituut voor Architectuur (huidig NAI) te Utrecht en...

Abraham van der Hart
[ invloedrijke architecten] Abraham van der Hart was net als zijn vader en opa opgeleid tot meestertimmerman en daarnaast werkzaam als makelaar in onroerend goed. Vanaf 1777 tot aan zijn dood was Van der Hart stadsbouwmeester van Amsterdam. Tijdens zijn bouwmeesterschap vond...

Absolute zetting
[ bouwkundige termen] Indien een pand in zijn geheel is gezakt, is er sprake van absolute zetting. Een manier om de absolute zetting te meten is het bepalen van de zakking van het pand ten opzichte van het NAP. Constructief gezien vormt absolute zetting een veel minder ...

Abt Suger
[ invloedrijke architecten] Abdij Saint-Denis

Académie de France
[ architectuurstromingen] De Académie de France is een zeventiende eeuws instituut in Rome, waar ten tijde van de 'Académie royale de peinture et de sculpture' (Koninklijke school voor schilder en beeldhouwkunst) de winnaars van de Prix de Rome vier jaar lang ...

Academiegebouw
[ beroemde gebouwen] Het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht is ontworpen door de architect Eugen Gugel die bijna altijd ontwierp volgens de stijl van de renaissance. Het gebouw was een cadeau van de burgers en provincie van Utrecht voor het 250-jarig bestaan van de univer...

Acanthusblad
[ architectonische termen] Blad van de acanthus, een plant (berenklauw) met krullende bladeren.De Grieken gebruikten acanthusbladeren als deocratie van corinthische en composiete kapitelen. Ook later, zowel in de romaanse als de gotische stijlen werd de vorm van het acanthusblad ...

Accoladeboog
[ architectonische termen] Dit is een boog in de vorm van een accolade; beide delen krommen vanaf de aanzet eerst naar binnen en daarna naar buiten. Deze vorm komt veel voor in de late gotiek.Indien de middelpunten van de holle en bolle kromming minder vertikaal boven elkaar staa...

Achmeatoren
[ beroemde gebouwen]

Achtergevel
[ architectonische termen] Een achtergevel is een gevel aan de achterzijde van een huis.Achtergevels zijn vaak soberder uitgevoerd dan voorgevels. Het kan echter ook zo zijn dat een achtergevel een volledig eigen karakter heeft en daarmee een tegengewicht biedt aan de voorgevel, ...

Achtergevellijn
[ architectonische termen] De denkbeeldige lijn die is getrokken langs de achtergevel van een gebouw tot aan de grenzen van het perceel.

Achterhuis
[ architectonische termen] De term achterhuis heeft twee betekenissen. Meestal wordt het extra huis aan de achterzijde van een bestaand huis bedoeld. Deze werd vaak dwars geplaatst ten opzicht van het eigenlijk huis en was te bereiken via een overbouwde gangloggia.oorsprongVanaf ...

Achterkant
[ architectonische termen] Alles aan de achterzijde van het perceel (rekenend dat de straatkant de voorzijde is). Hiertoe worden gerekend: de achtergevel, het achtererf en het dakvlak aan de achterzijde.

Actieve gevel
[ bouwkundige termen] Actieve gevels zijn gevels die actief reageren op wisselende omstandigheden van het buitenklimaat. (Er zijn ook gevels die zich aanpassen aan veranderingen in het binnenklimaat, zoals de klimaatgevel.) In actieve gevels is een deel van de klimaatinstall...

Adalberto Libera
[ invloedrijke architecten]

Ademen
[ bouwkundige termen] De eigenschap dat een materiaal waterdamp doorlaat wordt ademen genoemd. Om materialen als hout en beton te laten ademen mogen ze onder veel omstandigheden niet volledig worden afgesloten door bijvoorbeeld verf of een bekleding. Het al dan niet ademen is een...

Adobe
[ bouwkundige termen] Een van vochtige leem gemaakte steen, die is gedroogd in de zon (ook wel leemsteen). Het komt als bouwmateriaal vooral voor in (sub)tropische streken. Omdat de steen in de zon gedroogd wordt en niet wordt gebakken, verweert hij snel.

Adolf Leonard van Gendt
[ invloedrijke architecten] Concertgebouw

Adolf Loos
[ invloedrijke architecten]

Adolf Meyer
[ invloedrijke architecten] Adolf Meyer (Mechernich, 1881-Baltrum, 1929) is vooral bekend van zijn samenwerking met Walter Gropius. Hij had een groot aandeel in enkele belangrijke werken van de voorman van het Bauhaus. Zijn hoofdwerk als solo-architect is de elektricite...

Adolfo Natalini
[ invloedrijke architecten] Adolfo Natalini (Pistoia, 1941) is een Italiaanse architect die in 1966 afstudeerde. In datzelfde jaar richt hij samen met enkele architecten, waaronder C. Toraldo di Francia, het bureau Superstudio op. Natalini heeft verschillende gebouwen, stede...

Adriaan Dortsman
[ invloedrijke architecten] Adriaan Dortsman kwam uit een familie van timmermannen uit Vlissingen. Hij studeerde wiskunde in Leiden alvorens hij bekend werd als architect. Verder was hij opgeleid als landmeter en vestingbouwer.sober classicisme Dortsman was een aanhanger van het ...

Adriaan Willem Weissman
[ invloedrijke architecten] Adriaan Willem Weissman (1858-1923) heeft niet alleen een aantal gebouwen tot stand gebracht in zijn functie als stadsarchitect van Amsterdam, maar ook een enorm geschreven oeuvre achtergelaten met artikelen en boeken over architectuurhistorische onder...

Adrianus Cyriacus Bleijs
[ invloedrijke architecten] Adrianus Cyriacus Bleijs (Hoorn, 1842-Kerkdriel, 1912) was een Nederlands architect die vooral werkzaam was in Hoorn en Amsterdam. opleiding A.C. Bleijs werd geboren als zoon van de timmerman Johannes Bleijs, die in Hoorn een aantal huizen verva...

Adrianus van der Steur
[ invloedrijke architecten] Adrianus (Ad) van der Steur (1893 - 1953) is bekend als de ontwerper van Museum Boijmans van Beuningen en vele andere gebouwen in Rotterdam. Deze realiseerde hij voornamelijk tijdens zijn aanstelling als stadsbouwmeester (1931-1939). Zijn bou...

Aedicula
[ architectonische termen] Een aedicula is een versieringsmotief op een gevel in de vorm van een klein huisje of tempeltje, met twee pilasters, zuilen en- of een fronton. etymologie Het woord is afkomstig van het Latijnse aedicula, dat 'kamertje' betekent en ook een kapel...

Afboeren
[ bouwkundige termen] Het spontaan afbreken van een constructie of afbrokkelen van materiaal. Dit kan gebeuren wanneer de constructie of het materiaal te zwaar of te eenzijdig wordt belast, bijvoorbeeld door verzakking of verwaarlozing. Dit proces wordt ook afspatten genoemd.

Afdak
[ architectonische termen] Een hangend of op stijlen rustend hellend dak tegen een gebouw of muur dat is bedoeld als gedeeltelijke beschutting.

Afdekband
[ bouwkundige termen] De afdekking van borstweringen en (tuin)muren in natuur- of baksteen. Het vervult voornamelijk een decoratieve functie, maar kan een bouwkundige functie vervullen als afsluiting van een spouwmuur ter voorkoming van inwatering. Een afdekband wordt ook wel afd...

Affonso Eduardo Reidy
[ invloedrijke architecten]

Afföhnen
[ bouwkundige termen]

Afgeknot
[ bouwkundige termen] Zie het artikel over afknotten

Afgewolfd
[ bouwkundige termen] Als een uiteinde van de nok van een zadeldak is afgeschuind, dan wordt dit afgewolfd genoemd. Er onstaat een zogenaamd wolfsdak met wolfseinden.

Afhangen
[ bouwkundige termen] Het haaks afwerken en in de scharnieren hangen van een deur of raam.

Afknotten
[ bouwkundige termen] • Het aan de bovenzijde afplatten van een schuin dak. Het dak is dan afgeknot. Molens worden voor hergebruik vaak afgeknot, van het wiekgedeelte ontdaan. • Het van scherpe hoeken of kanten ontdoen van een plank of balk.

Afkorten
[ bouwkundige termen] Het in de dwarsrichting, dwars op de vezelrichting, doorzagen van hout. Het in de langsrichting doorzagen van hout wordt schulpen genoemd.

Afkrijten
[ bouwkundige termen]

Afloden
[ bouwkundige termen] Afloden is een meetmethode om een punt recht boven een ander punt te krijgen. De term afloden is ontstaan door het gebruik van een stukje lood aan een touw te hangen waarlangs gemaatvoerd kan worden.

Afreien
[ bouwkundige termen]

Afschot
[ bouwkundige termen] De lichte helling die opzettelijk wordt aangebracht in goten, platte daken, stoepen, terrassen, balkons of afvoerbuizen, zodat geen water kan blijven staan.Tevens is het afschot een maataanduiding die gebruikt wordt om de helling aan te geven bij leidingnett...

Afsluitdijk
[ beroemde gebouwen] Al vanaf de zeventiende eeuw werd er door de Nederlandse regering gesproken over het afsluiten en eventueel droogleggen van de Zuiderzee. Halverwege de negentiende eeuw kwamen er daadwerkelijk plannen voor een dijk. Cornelis Lely vereeuwigd op zijn 'eige...

Afsnuiten
[ bouwkundige termen] Het wegnemen van de scherpe kanten (snuit) van een stuk hout. Het woord afsnuiten wordt echter ook gebruikt voor het wegnemen van een hoek van een gebouw of van een hoek van een kap. In het geval van een kap onstaat er een kap met een wolfseind.

Afstandhouder
[ bouwkundige termen] • Een blokje, ring of dop van beton, metaal of kunststof dat er voor zorgt dat de wapening in een betonconstructie voldoende dekking krijgt. Andere benamingen zijn stekeindafstandhouder en wapeningsafstandhouder. • De pinnen die de gevelbekle...

Aftapkraan
[ bouwkundige termen] Een kraan in een watermeterput waarmee de waterleiding afgetapt kan worden.

Afwerkvloer
[ bouwkundige termen] Ander woord voor dekvloer

Agitator
[ bouwkundige termen] Een stalen trommel met een roerinrichting die tijdens transport betonspecie vloeibaar houdt, ookwel truckmixer genoemd.

Agnetapark
[ beroemde gebouwen] Het Agnetapark in Delft is een zogenoemde 'fabriekskolonie', gebouwd in de jaren 1882-1885 op initiatief van de directeur van de Nederlandse Gist- en Spiritusfabriek Jacob Cornelis van Marken (1845-1906). Het ontwerp van het park kwam van de bekende landschap...

Ajour
[ architectonische termen] Dit is de benaming voor beeldhouw-, houtsnij- of aardewerk dat van voorzien is van decoratieve openingen, die licht doorlaten. Dit wordt meestal gedaan door uithakken of uitzagen

Akashi-Kaikyo brug
[ beroemde gebouwen] De Akashi-Kaikyo brug is een de langste hangbrug ter wereld en ligt tussen Kobe en het eiland Awaji in Japan. De brug is 1990,9 meter lang, wat maar liefst 366 meter langer is dan de tweede langste brug ter wereld. In april 1998 werd de brug geopend...

Akoestiek
[ bouwkundige termen] Akoestiek beschrijft de eigenschappen die een gebouw heeft op het gebied van geluidsreflectie en -absorptie. Wat men verstaat onder een goede akoestiek is afhankelijk van de functie van een ruimte. Een collegezaal en een muziekzaal hebben heel verschillende ...

Akropolis
[ architectonische termen] Een akropolis is letterlijk een 'hoog gelegen stadsburcht' in het klassiek Grieks. De akropolis was een hoger gelegen deel binnen of net buiten een Griekse stad, bijvoorbeeld op een natuurlijke heuvel of citadel. Hier bevonden zich de politieke, ...

Akropolis Athene
[ beroemde gebouwen] De Akropolis van Athene, ook wel 'hoofd van de stad' of rotsvesting genoemd, is zo beroemd dat het naast de vele andere akropolissen in Griekenland bekend staat als 'De Akropolis'. Op een afgeslepen plateau van 300 bij 175 meter, op het hoogste punt van de st...

Alamillo Bridge
[ beroemde gebouwen] De door Santiago Calatrava ontworpen Alamillo Bridge is sinds de bouw in 1992 een icoon voor moderne bruggenbouw. Deze tuibrug, die de rivier de Guadalquivir overspant, werd ter gelegenheid van de Expo '92 in Sevilla gebouwd en is met zijn 142 mete...

Albert Frederik Aalbers
[ invloedrijke architecten] De Nederlandse architect Albert Frederik Aalbers werd in 1897 in Rotterdam geboren. Het werk van deze architect is vooral de zien in de Indonesische stad Bandung waar hij tussen 1930 en 1942 verbleef. In Nederland is hij een veelal vergeten architect. ...

Albert Kahn
[ invloedrijke architecten]

Albert Speer
[ invloedrijke architecten]

Alberto Campo Baeza
[ invloedrijke architecten] In 1971 voltooide de in 1946 geboren Alberto Campo Baeza zijn studie aan de Technische Hogeschool voor Architectuur in Madrid. Zijn vroege ontwerpen, zoals de openbare school Infantas Elena y Cristina in San Sebastián de los Reyes (1983), zijn al puris...

Aldo van Eyck
[ invloedrijke architecten]

Aleksandr Vesnin
[ invloedrijke architecten]

Alessandro Pasqualini
[ invloedrijke architecten] Alessandro Pasqualini werd in 1493 geboren in het Italiaanse Bologna. Hoewel de adellijke Pasqualini eigenlijk was opgeleid tot goudsmid, werkte hij vooral als architect. Hierin vormde hij overigens geen uitzondering; zelfs grondleggers ...

Alexander Bodon
[ invloedrijke architecten] De in 1906 in Wenen geboren Hongaar Alexander Bodon is bekend als de architect van de RAI in Amsterdam. Hij heeft echter veel meer gebouwen op zijn naam staan, allen gebouwd volgens de principes van het (naoorlogse) modernisme. leermeesters Bodo...

Alexander Jacobus Kropholler
[ invloedrijke architecten] De Amsterdammer Alexander Jacobus Kropholler staat bekend om zijn baksteenarchitectuur, die tot de Delftse school wordt gerekend. Hij ontwierp voornamelijk raadhuizen en kerken. Onder collega-architecten was hij vanwege een aantal controverses niet gel...

Alfred C. Finn
[ invloedrijke architecten] Alfred Charles Finn werd op 2 juli 1883 in Bellville, Texas, geboren. In 1895 ging hij naar Hempstead waar hij meewerkte aan de Brazos River Bridge. Vervolgens vertrok Finn in 1900 naar Houston waar hij voor de Southern Pacific Railway ging werken...

Alfred Messel
[ invloedrijke architecten]

Algemene voorwaarden
[ bouwkundige termen] In de algemene voorwaarden liggen de voorwaarden voor de bouw en de rechten en plichten van de aannemer en opdrachtgever vastgelegd. De algemene voorwaarden worden meestal opgenomen in het bestek. Er zijn een aantal standaardvoorwaarden die vaak van to...

Alhambra
[ beroemde gebouwen] Het Alhambra dankt haar naam aan het Arabische al-Kasr al-Hamra, wat 'rood kasteel' betekent. Het is een op een heuveltop boven de Spaanse stad Granada gelegen gefortificeerd paleizencomplex. Het complex is een van de belangrijkste overbli...

Alison Smithson
[ invloedrijke architecten]

Alkoof
[ architectonische termen]