Kopie van `Architectenweb - Archipedia`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Architectenweb - Archipedia
Categorie: Bouw en Constructie > Architectuur
Datum & Land: 16/10/2008, NL
Woorden: 1806


Baander
[ architectonische termen] Dubbele deur die de ingang vormt van de bedrijfsruimte van een boerderij. De baander wordt ook wel mendeuren of deeldeuren genoemd. Paard-en-wagen beladen met graan kon door de mendeuren naar binnen gereden (gemend) worden. De dubbele inrijdeuren zijn ...

Baard
[ bouwkundige termen] Baard is een woord dat meerdere bouwkundige betekenissen kent.veelgebruikte betekenissenDe term baard wordt veel gebruikt om bij molens het versierde en uitgesneden stuk hout aan de voorzijde van de molenkap aan te duiden. Op de baard wordt vaak de naam en h...

Baarhuisje
[ gebouwtypologieën]

Badding
[ bouwkundige termen] Badding, ook wel batting genoemd, is een meskant bezaagde balk van naaldhout. De doorsnede van een dergelijke balk heeft een breedte van 6,5 cm en doorgaans een hoogte van 16,5 cm, welke nog kan variëren van 10-23 cm...

Bakgoot
[ bouwkundige termen] Rechthoekige goot van zink of hout aan de bovenzijde van een gevel, die bestaat uit een platte bodem en twee opstaande wanden. Een bakgoot wordt ondersteund door ingemetselde houten gootklossen of ijzeren consoles.

Bakhuis
[ gebouwtypologieën] Een gebouwtype uit de achttiende eeuw waar zich de oven voor het bakken van brood bevond wordt een bakhuis genoemd. Het kleine gebouw stond los van het huis, meestal op het erf van een boerderij. Het bakhuis kon ook voor algemeen gebruik in een dorp dienen.

Baldakijn
[ architectonische termen] De term baldakijn wordt gebruikt voor vele uiteenlopende soorten overkappingen, die, naast het bieden van beschutting, hoofdzakelijk bedoeld waren voor het verlenen van waardigheid. De baldakijn is afkomstig uit het Midden-Oosten, voortgekomen uit ...

Balk
[ bouwkundige termen] Een balk is een dragend horizontaal constructiedeel vervaardigd uit hout, ijzer, staal of beton en in de meeste gevallen aan weerszijden opgelegd op een verticaal dragend element. Als synoniem voor balk wordt ook vaak de term ligger gebruikt. Het voorvlak va...

Balkanker
[ bouwkundige termen] Een balkanker of bintanker is een anker waarmee (zolder)balken in de muur bevestigd worden. Op deze manier vormt het balkanker de verbinding tussen een (houten) balk en een (stenen) muur. Hierdoor worden tevens gevels aan elkaar gekoppeld, zodat er een stevi...

Balkbrug
[ gebouwtypologieën] De balkbrug is de oudste en meest eenvoudige type brug. Een balkbrug wordt ook wel liggerbrug genoemd en bestaat uit een balk of plank, die aan twee zijden ondersteund wordt. Eventueel wordt een balkbrug tussendoor ondersteund, waardoor meerdere overspanninge...

Balkenzoldering
[ bouwkundige termen] Een balkenzoldering of balkenzolder is een zoldering zonder afgewerkt plafond, waardoor de constructie van balken zichtbaar is.

Balkkop
[ bouwkundige termen] De balkkop of het balkhoofd is de benaming voor het voorvlak van een balk. Het is het gedeelte waar het kopse hout zichtbaar is.

Balklaag
[ bouwkundige termen] Een balklaag is een reeks balken die in één vlak liggen, bestemd om een vloer of zolder op te dragen. Als een balklaag enkelvoudig is, bestaat deze uit een serie evenwijdig gelegde balken. Indien een balklaag bestaat uit een combinatie van moerbinten en kind...

Balkrishna Doshi
[ invloedrijke architecten] Balkrishna Doshi (Pune, 1927) is een van de meest invloedrijke architecten op de ontwikkeling van de Indiase architectuur geweest. loopbaanDoshi heeft gestudeerd in Bombay en Londen. Na zijn afstuderen heeft hij gewerkt onder twee van de meest bek...

Balksleutel
[ bouwkundige termen] Een balksleutel, ook wel een sleutelstuk of slof genoemd, is een korte hulpbalk die ter ondersteuning van een balkeinde dient. Door middel van de balksleutel wordt het draagvlak onder een moer- of zolderbalk vergroot. Een sleutelstuk rust in de meeste gevall...

Ballastlaag
[ bouwkundige termen] Een laag materiaal (zoals grind of tegels) dat deel uitmaakt van de dakopbouw en dient om de dakbedekking op zijn plaats moet houden. Daarnaast dient het als bescherming.Het benodigde gewicht van de laag wordt hoofdzakelijk bepaald door de windbelasting. De ...

Balloon-methode
[ bouwkundige termen] De balloon-methode is een Noord-Amerikaanse bouwmethode, waarbij het goedkoper en lichter maken van de houten draagconstructie een belangrijk uitgangspunt was. Nadat de introductie van de zaagmachine in de 19e eeuw het mogelijk maakte om het hout in s...

Baluster
[ bouwkundige termen] Een veelal rijk gedecoreerde spijl van een borstwering of trapleuning. Een baluster bestaat uit een voet, een steel, een lijf of vaas en een hals of kapiteel.

Balustrade
[ bouwkundige termen] Borstwering of afzetting van een balkon, trap, galerij, venster of brug, bestaande uit houten, stalen of stenen balusters, met een daarop rustende een balk of lijst. Ten onrechte wordt een galerij van een flat ook vaak balustrade genoemd

Banderol
[ architectonische termen] De term banderol is afkomstig van het Franse banderole of het Italiaanse banderuola, dat wimpel of vaantje betekent. Het is dan ook een smalle tekstband in de vorm van een wimpel, waarop een spreuk of het bouwjaar is geschreven.Deze vaandels zijn vaak o...

Bank of China Tower
[ beroemde gebouwen] De toren van de Bank of China is een zeventig verdiepingen tellende wolkenkrabber in Hong Kong met een totale hoogte van 369 meter (inclusief de antennes op het dak). Bij de voltooiing van de bouw in 1990 was het bouwwerk van de in Amerika woonachtige Chinese...

Bankhamer
[ bouwkundige termen] Kleine voorhamer met een bolle of een vlakke kop. De bolle variant wordt gebruikt voor het bewerken van plaatwerk. Voor werk aan de werkbank wordt gebruikt gemaakt van een vlakke kop.

Baptisterium
[ gebouwtypologieën] Een baptisterium of doopkapel is een besloten ruimte in een rooms-katholieke kerk waarin de doop wordt uitgevoerd. losstaand baptisterium Aanvankelijk stond het baptisterium los van de kerk en had een gecentraliseerde aanleg; Het was een rond of achth...

Barbacane
[ architectonische termen] Een barbacane is een verdedigingswerk dat voor de stadsmuur ligt.De barbacane was door middel van een versterkte brug over de gracht verbonden met de toegang tot de stad. Een barbacane kan echter ook vrij liggen. Het vooruitgeschoven bolwerk met een eig...

Barbican Complex
[ beroemde gebouwen] Het Barbican complex is een grootschalig brutalistisch bouwproject, dat tussen 1965 en 1976 in het oude centrum van Londen is gebouwd. De Barbican is het bekendste ontwerp van Chamberlin, Powell and Bon, het bureau van Geoffry Powell, Peter Chamberlin en Chri...



Barcelona Paviljoen
[ beroemde gebouwen] Voor de Wereldtentoonstelling van 1929 ontwierp Ludwig Mies van der Rohe het Duitse Paviljoen in Barcelona. Dit deed hij in samenwerking met binnenhuisarchitecte Lilly Reich. Barcelona Paviljoen wordt gezien als een hoogtepunt van de moderne architectuur.&nbs...

Bart van der Leck
[ invloedrijke architecten] Bart Antony van der Leck (Utrecht, 1876-Blaricum, 1958) was een Nederlands vormgever en beeldend kunstenaar. met de Stijl Van der Leck is vooral bekend geworden als een van de oprichters van De Stijl, samen met Piet Mondriaan en Theo van Doesbu...

Bart van Kasteel
[ invloedrijke architecten]

Bartolomeo Ammanati
[ invloedrijke architecten] BartBartolomeo Ammanati was een Italiaanse architect en beeldhouwer die de stijl van Michelangelo nauw volgde. Hij nam deel aan verschillende belangrijke projecten in heel Italië. werkzaamhedenBartolomeo Ammanati werd in 1511 in Settignano, bij Florenc...

Basculebrug
[ gebouwtypologieën] Een basculebrug is een brug die zich kan openen en sluiten door te draaien om het scharnierpunt, waar de brug (ongeveer) in evenwicht is tussen het gewicht van het brugdek en dat van het contragewicht. werkingTower Bridge, Londen

Basement
[ architectonische termen] Een basement is de voet van een zuil, pilaster of pijler en staat direct op de vloer of op een plint of voetplaat. Bij de klassieke zuilenorden zijn de verhoudingen en profileringen van het basement aan strenge regels gebonden. Na de klassieke tijd is e...

Basement (beeldenreeks)
[ architectonische termen]

Basilica Julia
[ beroemde gebouwen]

Basilicaal
[ architectonische termen] Een kathedraal, kerk of een onderdeel ervan (zoals koor of transept) wordt basilicaal genoemd als er sprake is van een middenschip dat hoger is dan de zijbeuken, zoals bij een basiliek

Basiliek
[ gebouwtypologieën] Basilica Julia, Rome, 54 v. Chr.

Basiliek Oudenbosch
[ beroemde gebouwen] In 1865 begon men met de bouw van de basiliek van de heilige Agatha en Barbara in Oudenbosch. Vijftien jaar later werd de basiliek plechtig ingewijd door Breda's derde bisschop H. van Beek. In 1892 werd de façade voltooid.

Basiliuskathedraal
[ beroemde gebouwen] De Basilius- of Pokrovkathedraal in Moskou werd in opdracht van Ivan IV, bijgenaamd Ivan de Verschrikkelijke, tussen 1555 en 1561 gebouwd op de plaats waar de kerk van de Heilige Drie-eenheid stond op het Rode Plein. De kathedraal werd gebouwd als een he...

Batting
[ bouwkundige termen] Batting is een synoniem voor badding.

Bauhaus
[ architectuurstromingen]

Bauhaus Dessau
[ beroemde gebouwen] Het Bauhaus was een toongevende academie voor beeldende kunstenaars, ambachtslieden en architecten, opgericht door Walter Gropius. Het Bauhaus was van 1919 tot 1932 eerst te Weimar en later te Dessau gevestigd.

Bay Region Style
[ architectuurstromingen] In de jaren '40 bloeide in Amerika de Internationale Stijl. Niet alle architecten waren het eens met de strenge stijlprincipes van het moderne bouwen en boden weerstand met een eigen architectuur. In het gebied rond de San Francisco Bay en de Pacific Nor...

Beaux-Arts
[ architectuurstromingen]

Bebording
[ bouwkundige termen] Een synoniem voor bebording is beplanking. Als bouwkundige term wordt met bebording vaak de dakbebording of het dakbeschot bedoelt. Daarnaast wordt de term bebording ook gebruikt als verzamelnaam om het geheel van verkeersborden aan te duiden.

Bebouwing
[ architectonische termen] Onder bebouwing kunnen twee dingen verstaan worden. Ten eerste de handeling van het bebouwen, het bouwen op een kavel; ten tweede het gebouwde, het geheel van alle bouwwerken op een kavel.Men spreekt van 'open bebouwing' als er veel ruimte is ...

Bebouwingsdichtheid
[ architectonische termen]

Beekman Tower
[ beroemde gebouwen] De Beekman Tower in New York, oorspronkelijk de Panhellic Tower genoemd, is een ontwerp van de Amerikaanse architect John Mead Howells.

Beeldentuin
[ architectonische termen] Zie het artikel sculptuurtuin.

Beeldkwaliteitplan
[ overig] Hierin worden eisen en aanbevelingen verwerkt om de kwaliteit van het aangezicht van een bebouwd gebied te waarborgen. Zo staan er bijvoorbeeld eisen geformuleerd over de gewenste stedenbouwkundige en architectonische vorm en structuur van (een gedeelte) van een stad of...

Beerput
[ bouwkundige termen] Een beerput is een put waar de beer, in de betekenis van 'menselijke uitwerpselen', verzameld wordt van één of meer toiletten. functie Beerputten werden vooral achter huizen gebouwd, in de vorm van een kelder of put. Mensen deden hun behoefte op toile...

Beglazing
[ bouwkundige termen] Het geheel dat wordt gevormd door alles wat te maken heeft met de bevestiging van glas. Hiertoe behoren de sponning, ruiten en kleine bevestigings- en afdichtingsmaterialen. Een kozijn wordt niet tot de beglazing gerekend

Begraafplaats Skogskyrkogården
[ beroemde gebouwen] De begraafplaats Skogskyrkogården werd tussen 1917 en 1940 aangelegd naar ontwerp van twee destijds jonge Zweedse architecten, Erik Gunnar Asplund and Sigurd Lewerentz. In het ontwerp zijn landschappelijke en architectonische elementen nauw met elkaar verweve...

Behakken
[ bouwkundige termen] Behakken is het bewerken van een steenachtige ondergrond door middel van hakken. Metaal, hout of steen wordt bijvoorbeeld met beitel, bijl of dissel behakt. Wanneer men het heeft over het behakken van steen, wordt doorgaans het toebrengen van een regelmatige...

Bekisten
[ bouwkundige termen] Het maken van een bekisting voor het storten van beton.

Bekisting
[ bouwkundige termen] Een constructie die wordt gebruikt om beton in te gieten. Het dient als een mal, dus het heeft de contravorm van de constructie die in beton moet worden gegoten.Oorspronkelijk waren bekistingen van hout, maar ze kunnen ook van metaal, kunststof of andere mat...

Bel-etage
[ architectonische termen] De bel-etage is de woonverdieping van een aanzienlijk huis, gelegen boven het maaiveld. De term is quasi-Frans en afkomstig uit het Haags. Bel-etage betekent letterlijk 'mooie etage' en wordt ook wel piano nobile genoemd.kenmerkenOver het algemeen is de...

Belending
[ bouwkundige termen] Een belending is een aangrenzend huis of perceel. Als zelfstandig gebruik van het bijvoeglijk naamwoord 'belendend' heeft het de betekenis 'het grenzen aan'.

Belvédère
[ gebouwtypologieën] belvédère Oranjewoud Heerenveen

Ben Merkelbach
[ invloedrijke architecten] Ben Merkelbach behoort tot de eerste generatie architecten van het Nieuwe Bouwen. Hij was van 1956 tot 1961 bouwmeester van zijn geboorteplaats Amsterdam. Bekende werken zijn de AVRO-studio in Hilversum en de wijk Landlust in Amsterdam (beide...

Ben van Berkel
[ invloedrijke architecten]

Benthem Crouwel
[ invloedrijke architecten] Benthem Crouwel is een architectenbureau dat in 1979 is opgericht door de studiegenoten Jan Benthem en Mels Crouwel. Het bureau groeide begin jaren negentig uit tot een van de meest vooraanstaande bureaus in Nederland met belangrijke opdrachten en...

Berceau
[ architectonische termen]

Berend Tobia Boeyinga
[ invloedrijke architecten]

Bergisel skischans
[ beroemde gebouwen] De Bergisel skischans (2002) ligt op de gelijknamige berg vanwaar men uitkijkt over de Oostenrijkse stad Innsbruck. De schans van architect Zaha Hadid heeft de oude schans vervangen die niet meer aan de eisen voldeed. nieuwe skischans Er werden steeds hogere ...

Bergpolderflat
[ beroemde gebouwen] De Bergpolderflat (1932-1934) in Rotterdam is de eerste vrijstaande galerijflat in Nederland. Het ontwerp is afkomstig van architect Willem van Tijen (1894-1974) in samenwerking met J.A. Brinkman en L.C. van der Vlugt. De flat is een belangrijk monument...

Bernard Bijvoet
[ invloedrijke architecten] Bernard Bijvoet

Bernard Maybeck
[ invloedrijke architecten]

Bernard Tschumi
[ invloedrijke architecten]

Bernard Zehrfuss
[ invloedrijke architecten]

Beschot
[ bouwkundige termen] De term beschot heeft een tweetal betekenissen: • Houten bekleding van een muur, zij het vaak niet over het hele oppervlak. Indien toegepast in het interieur wordt meestal gesproken van een lambrisering. • Lichte afscheiding van planken (schot) fun...

BEST Products Supermarket
[ beroemde gebouwen] BEST Products Supermarket heeft twee beroemde gebouwen laten ontwerpen door architectengroep SITE (Sculpture In The Environment): een in Houston in 1975 en een in Sacramento in 1977. De gebouwen zijn vroege voorbeelden van het deconstructivisme te noemen, and...

Bestek
[ bouwkundige termen] Een bestek is een nauwkeurige beschrijving van een uit te voeren bouwwerk. Het bestek omvat zowel bouwtekeningen als een beschrijving van het werk, de voorwaarden die hiervoor gelden, de nota van inlichtingen en het proces-verbaal van aanwijzingen. De tekeni...

Bestemmingsplan
[ overig] Een juridisch bindend plan waarin het gebruik van de grond en de opstallen is vastgelegd. Gebied dat in het bestemmingsplan bijvoorbeeld als agrarisch wordt aangeduid, mag niet worden gebruikt voor kantoorgebouwen. Het bestemmingsplan bepaalt ook de toekomstige bouwmoge...

Betondorp
[ beroemde gebouwen] Betondorp, officieel Tuindorp Watergraafsmeer genaamd, is een woonwijk in Amsterdam. Het tuindorp is gebouwd tussen 1923 en 1925 en geheel uitgevoerd in beton.

Betonmolen
[ bouwkundige termen]

Betonskelet
[ bouwkundige termen] Een dragend skelet in een gebouw, vervaardigd uit gewapend beton

Betonskeletbouw
[ bouwkundige termen] Bouwmethode waarbij gebruik wordt gemaakt van een dragend skelet van gewapend beton

Betonspecie
[ bouwkundige termen] Het mengsel voor beton dat nog niet is verhard, waardoor het vervormbaar is. Het bestaat uit grind, zand, een bindmiddel (zoals cement) en water. Vaak worden er hulpstoffen gebruikt om de specie enige tijd bewerkbaar te houden. De plasticiteit van de betonsp...

Beuk (architectonisch)
[ architectonische termen] De term beuk (afkomstig van bueck of buik) wordt gebruikt ter aanduiding van het belangrijkste lichaam van specifieke gebouwtypen, zoals kerken en basilieken. De grote 'buiken' waren nodig, omdat in dergelijke gebouwen massa's mensen bijeen moeste...

Beurs van Berlage
[ beroemde gebouwen] Aan het Damrak in Amsterdam ligt de Beurs van Berlage. Dit gebouw werd als een moderne koopmansbeurs ontworpen en tussen 1896 en 1903 gebouwd door Hendrik Petrus Berlage.

Beursplein
[ beroemde gebouwen] Het Beurspleinproject is een grootschalige stedenbouwkundige ingreep in het centrum van Rotterdam, die in het begin van de jaren 90 van de twintigste eeuw werd ontworpen door Pi de Bruijn van de Architekten Cie. onderdelenHet project bestaat onder andere uit ...

Beurstraverse
[ beroemde gebouwen] De Beurstraverse, door de Rotterdammers al gauw omgedoopt tot 'Koopgoot', is een winkelstraat in het centrum van Rotterdam en maakt deel uit van het Beurspleinproject, dat is ontworpen door Pi de Bruijn van Architekten Cie. De Beurstraverse werd aangelegd tus...

Bibliothèque Nationale de France
[ beroemde gebouwen] In 1988 maakte de toenmalige president van Frankrijk Mitterand tijdens de viering van de nationale feestdag Quatorze Julliet bekend dat hij de Franse hoofdstad wilde opsieren met een van de grootste en modernste bibliotheken ter wereld. De spec...

Bijenkorf Amsterdam
[ beroemde gebouwen] Op 30 oktober 1912 werd de eerste steen gelegd van het huidige pand van de Bijenkorf aan de Damrak in Amsterdam. In 1914 werd het gebouw, dat pas in 1915 geheel voor gebruik gereed was, officieel geopend.de Bijenkorf met aan de linkerkant damrak en de beurs v...

Bijenkorf Den Haag
[ beroemde gebouwen] Het warenhuis van De Bijkenkorf in Den Haag is een ontwerp van de Amsterdamse schoolarchitect Piet Kramer. In 1922 werd een begin gemaakt met de doorbraak van de Grote Marktstraat en kwam de weg vrij voor een filiaal van de Bijenkorf in Den Haag. De geschiede...

Biljoen
[ bouwkundige termen] Schuine kant, geschaafd of gehouwen, aan stenen of houten element. Dit wordt ook wel een beljoen genoemd

Binnenbooglijn
[ bouwkundige termen] De binnenbooglijn is een booglijn die de binnenste begrenzing van een boog weergeeft. De buitenste begrenzing wordt weergegeven door de buitenbooglijn.

Binnenhofboerderij
[ gebouwtypologieën] Bij een binnenhofboerderij is de basisvorm vaak een rechthoekig huis. In het midden en zuiden van Limburg werd bij de uitbreiding van de boerderij gekozen voor een nieuwe vleugel dwars op de bestaande bouw. Bij de volgende uitbreiding werd haaks daarop nog ee...

Binnenzonwering
[ bouwkundige termen] Binnenzonwering is zonwering die aan de binnenzijde van de vensters van een gebouw wordt aangebracht. Onder andere rolgordijnen, vouwgordijnen, jaloezieën, lamellen, luxaflex en stores worden gerekend tot de binnenzonwering.

Bint
[ bouwkundige termen] Een bint of bind is een ander woord voor een balk. De term bint, die enkel wordt gebruikt in de bouwkunde, wordt vaak vervangen door de term 'balk'. Balken zijn er in vele soorten en maten, twee voorbeelden, waarvoor ook nog de term bint gebruikt wordt zijn ...

Bio Herstellingsoord
[ beroemde gebouwen] Met het Bio Herstellingsoord, naar ontwerp van J.J.P. Oud, was een complex in het bosrijke gebied van Arnhem. De Stichting Bio-Vakantieoord, een stichting die was opgericht door de Nederlandse Bioscoopbond, gaf de opdracht tot het bouwen van een oord voor zie...

Bitumen
[ bouwkundige termen] Bitumen is een waterdicht en plastisch product met een groot hechtend vermogen en wordt daarom gebruikt om daken waterdicht te maken. Zonder menselijke tussenkomst ontstaat bitumen wanneer organisch materiaal in een afzettingslaag niet kan rotten, omdat er g...

Bladkapiteel
[ architectonische termen] Een bladkapiteel is een type kapiteel waarvan de zijden of de ronde omtrek versierd zijn met gestileerd of naturalistisch bladwerk en wordt ook wel bladwerkkapiteel genoemd. oorsprong Het Europese bladwerkkapiteel gaat terug op het Corinthische ...

Bladkelkkapiteel
[ architectonische termen] Een bladkelkkapiteel is een type bladkapiteel, vervaardigd vanaf circa 1160. In dit type kapiteel zijn om de kern gladde, generfde bladeren geschikt, die vooral op de hoeken worden opgerold in een knopvorm. Bladkelkkapitelen komen zowel voor met...

Blauwe Moskee
[ beroemde gebouwen]

Blauwe Theehuis
[ beroemde gebouwen]

Blinde arcade
[ architectonische termen] Een blinde arcade is een arcade die vastzit aan en zo deel uitmaakt van een muur. Hierdoor zijn de openingen onder de bogen van de arcade gesloten.

Blinde muur
[ architectonische termen] Een gevel die helemaal dicht is: zonder ramen of andere openingen.

Blokbepleistering
[ bouwkundige termen] Pleisterwerk voorzien van schijnvoegen wordt ook wel blokbepleistering genoemd. Deze vorm van gevelbekleding moet suggeren dat het bepleisterde uit blokken natuursteen bestaat.

Blokverband
[ bouwkundige termen] Kenmerkend voor het blokverband is het blok dat onstaat door twee of meer strekken recht boven elkaar te plaatsen. De blokken kunnen op verschillende manieren ten opzichte van elkaar worden geplaatst: halfsteens of gedraaid. Wanneer de blokken rech...

Blue House
[ beroemde gebouwen]