Kopie van `Winelexicon`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Winelexicon
Categorie: Landbouw, voedsel en voedselverwerking > Wijnlexicon
Datum & Land: 18/04/2012, NL
Woorden: 3615


Abruzzo (It.)
Wijngebied in Midden-Italië, aan de Adriatische kust. Hier domineren de Montepulciano, waarvan rosé wordt gemaakt en lichte rode wijn, Cerasuolo genaamd, en de Trebbiano-druif. Belangrijkste steden zijn L'Aquila, Pescara en Teramo. De rivieren Pescara en Sangro doorkruisen dit gebied. Dankzij de afkoeling door de Apenijnen die hier op z'n hoogst zijn is het in dit hete Zuiden mogelijk goede wijn te maken.

Abrikoos
Fruitaroma veel voorkomend in droge witte wijn van de Viognier en in likoreuze wijnen.

Abouriou
Blauwe druivensoort uit het Zuidwesten van Frankrijk. Geeft wijnen van matige tot redelijke kwaliteit, sterk gekleurd, tanninerijk, arm aan zuren.

Abondance
Blauwe druivensoort van matige kwaliteit uit de Loire, geeft ordinaire lichtgekleurde, alcoholarme maar zuurrijke wijnen. Vaak gebruikt voor gewone mousserende wijn.

Abocado (Sp.)
Aanduiding voor zachte, halfzoete wijn; de zoetheid is het gevolg van de aanwezigheid van onvergist restzoet.

Abbuoto
Blauwe Italiaanse druivensoort vooral aangeplant in Latium, geeft zware alcoholrijke wijn.

Abelhal
Witte Portugese druivensoort geschikt voor likoreuze wijnen.

Abfüller (D.)
Bottelaar.

Abboccato (It.)
Een lichtjes zoete wijn.

Abbeeren (D.)
Het ontstelen van druiven vòòr de gisting. (=égrapper).

Abstichen (D.)
Afhevelen = soutirage.

Abstufen (D.)
Het deklasseren van een wijn, zie 'repli'.

Aciditeit
De zuurheid van de wijn in wijn zitten allerlei zuren, deels afkomstig van de druif zelf, deels ontstaan door de gisting. Voldoende zuren dragen ook bij tot de bewaarcapaciteit van de wijn.

Acide (Fr.)
Franse degustatieterm = Zuur Brengt leven en frisheid. Woorden om de zuurtegraad te omschrijven plat (=plat), mou (=week), tendre (=zacht), souple (=soepel), frais (=fris), vif (=levendig), pétillant (=tintelig), ferme (=stevig), dur (=hard), pointu (=scherp), vert (=onrijp), acidulé (=rins), âpre (=wrang), acide (=zurig).

Achteretiket
Klein etiket op de achterkant van de fles waarop informatie vermeld staat, meestal de herkomstbenaming.

Acetobacter micoderma aceti
= azijnzuurbacterie.

Aceton
Vluchtige organische verbinding die zeer weinig en in zeer kleine hoeveelheden in wijn voorkomt, en wijst op een fout in de wijn, veroorzaakt door boterzuurbacteriën.

Acetaldehyde
Scheikundige stof die de tussenstap vormt bij de omzetting van ethylalcohol naar azijnzuur. Een wijn met een hoog gehalte aan acetaldehyde is meestal het gevolg van een fout tijdens de gisting of rijping.

Acerbe (Fr.)
Franse degustatieterm zeer wrang en zuur.

Acerbo (It.)
onrijp, groen. Een wijn die nog niet op dronk is en opvalt door een onaangenaam hoog zuurgehalte.

Accolage (Fr.)
Het fixeren van de ranken aan het geleidingssysteem.

Accad
Omstreden vinificatiemethode, toegepast in de Bourgogne met het doel zoveel mogelijk extract en kleur in rode wijn te verkrijgen. De schillen en het sap van de gekneusde druiven worden gedurende 15 tot 25 dagen onder lage temperaturen in een afgesloten vat geweekt vòòr de alcoholische gisting.

Acariens (Fr.)
Wijngaardparasieten behorend tot de klasse van de Arachniden, die vooral de bladeren van de wijnstok aantasten.

Acacia
Bloemenaroma vooral voorkomend in wijnen van Chenin Blanc en Romorantin, ook in sommige Chardonnay's.

Acidulé (Fr.)
Franse degustatieterm zie Acide

Acidulo (It.)
Licht zuur, rins.

Acino (It.)
De druif aan de wijnstok.

Aconcagua (Ch.)
Wijngebied in Chili, ten noorden van Maipo. Hier worden zwaardere wijnen gemaakt van Cabernet Sauvignon, Chardonnay en Sauvignon Blanc.

Acre (Eng.)
In Angelsaksische landen gebruikelijke oppervlaktemaat, die in Europa en de VS overeenkomt met ongeveer 41 are.

Adissi
Blauwe druivensoort van redelijke kwaliteit uit Armenië, geeft goede tafelwijn en dessertwijn.

Adelaide Hills (Austr.)
Wijngebied in South Australia, maakt deel uit van de Mount Lofty Range Zone. Hier worden krachtige, donkere, pruimachtige Pinot Noir, appel, peer en citruszure Chardonnay, Riesling, verfijnde Sauvignon Blanc, volle Sémillon, kruidige kersen Shiraz, en héél mooie Cabernet Sauvignon en Chardonnay gemaakt.

Adamado (Port.)
Aanduiding voor een zoete wijn.

Adega (Port.)
Wijnbedrijf.

Affinage (Fr.)
Zorgen die aan de wijn besteed worden vanaf het einde van de vinificatie tot aan de botteling.

Afleggen
De reeds lang bestaande praktijk om nieuwe planten te verkrijgen door een tak van een levende wijnstok te begraven die dan wortels vormt. Colares in Portugal is één van de laatste gebieden waar deze praktijk nog wordt toegepast.

Afdronk
Smaakvoortzetting van een wijn na het doorslikken, kan van kort tot heel lang zijn, een lange afdronk wijst op kwaliteit. Ook de intensiteit en het karakter van de afdronk bepalen de kwaliteit. Bepaalde fouten kunnen in de afdronk duidelijker worden, een dominantie aan tannine of zuren (bij bijvoorbeeld te jonge wijn) wordt meestal ook duidelijker in de afdronk. Ook finale genoemd.

Aguardente de bagaceiro (Port.)
Gedistilleerde drank, zie 'marc'.

Agressif (Fr.)
Franse degustatieterm = Agressief onaangenaam zuur, onaangename tannines, overdadig alcoholisch.

Agricola (Port., It.)
Zie 'coopertiva agricola' of 'azienda agricola'.

Agrume (Fr.)
Citrusfruit. Fruitaroma dat in heel veel droge witte en likoreuze wijnen voorkomt.

Agraria (It.)
Zie 'azienda agraria'.

Aglianico del Taburno (It.)
DOC in Campanië voor rode wijn van de Aglianico.

Aglianico del Vulture (It.)
DOC voor vooral droge rode wijn van de Aglianicodruif uit Basilicata in Zuid-Italië. Ook soms zoet (amabile) en zelfs spumante.

Aglianichiello
Blauwe Italiaanse druif van goede kwaliteit, geeft verfijnde alcoholrijke wijnen.

Aglianico
Blauwe druivensoort van hoge kwaliteit, vooral aangeplant in Zuid-Italië. Levert zeer krachtige intense wijnen, rijk aan tannines en zuren.

Aghiorghitiko
Blauwe druivensoort van goede kwaliteit vooral gecultiveerd in Griekenland. Geeft droge gecorseerde intens donkerrode wijnen die goed verouderen. De wijn van Néméa, bijgenaamd Hercules' Bloed wordt van deze druif gemaakt.

Agenais, Vin de Pays de l' (Fr.)
Wijn afkomstig uit de wijngaarden rond de stad Agen, gemaakt van Sémillon, Muscadelle, Sauvignon Blanc, Merlot, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en Malbec .

Agassac, Château d' (Fr.)
Cru grand bourgeois exceptionnel Médoc, Lugon (Haut-Médoc). Druiven Cabernet Sauvignon 60%, Merlot 40%. Donkere geconcentreerde complete Haut-Médoc, stevig, tanninerijk, karaktervol.

AGE (Bodegas Unidas) (Sp.)
Acroniem van de initialen van de 3 families die deze verenigde bodegas in de Rioja in handen hebben. Maakt deel uit van de grootste wijngroep in Spanje, Bodegas y Bebidas. Hier worden correcte doch weinig opwindende wijnen gemaakt. De rode zijn heel fruitig (kersen, kriek en amandel).

Aguardiente (Sp.)
zie 'marc'.

Aguja (Sp.)
Aanduiding voor licht mousserende wijnen (vino de aguja). De aanwezigheid van een geringe hoeveeheid koolzuurgas is typisch voor wijnen die sur lie zijn bereid. Pétillant (Fr.), frizzante (I.). in het Nederlands wordt vaak van tintelende wijnen gesproken.

Ahumat
Witte druivensoort van redelijke kwaliteit uit Zuid West Frankrijk, geeft fijne wijnen die goed bewaren.

Ahr (D.)
Meest noordelijk gelegen wijngebied van Duitsland, ten zuiden van Bonn. Genoemd naar de zijrivier van de Rijn waarlangs de wijngaarden liggen. De wijnen worden hier gemaakt van Spätburgunder en Portugieser (lichte rode wijnen en rosé's).

Aix-en-Provence, Coteaux d' (Fr.)
AOC uit de Provence rosé, witte en rode elegante en verfijnde wijnen met veel warmte en kruidigheid, indien goed gemaakt.

Aigre (Fr.)
Franse degustatieterm = zuur, scherp hier spreekt men over een fout in de wijn, de wijn geurt en smaakt naar azijn.

Airén
Witte druivensoort die massaal is aangeplant in Centraal-Spanje, zéér droogtebestendig. Zowel wijndruif als tafeldruif. Dominant in La Mancha en Valdepeñas waar hij vroeger zware alcoholische wijnen voortbracht. Door moderne vinificatiemethoden produceert hij lichtere en neutrale wijnen met een lichte fruitigheid. Deze wijn kan best jong gedronken worden. Wordt ook wel gebruikt voor rode wijn in assemblage met Cencibel. Het is de meest geteelde druivensoort in de wereld.

Aigle (Zwits.)
Dorp in de streek Chablais, regio Vaud dat uitkijkt over de Rhône, waar die in het meer van Genève stroomt. De Chasselas wordt hier Dorin genoemd en men maakt er frisse tintelende wijn van. Ook mooie wijn van Pinot Noir.

Ajchikhvata
Witte druivensoort uit Georgië die zeer alcoholrijke wijn voortbrengt.

Ajaccio (Fr.)
Eén van de beste Corsicaanse AOC's. Rode wijn en rosé van Sciacarello en witte wijn van Vermentino en Ugni Blanc.

Aküzüm
Witte druivensoort van redelijke kwaliteit uit Turkije, geeft mooie zachte, volle, alcoholrijke goudgele wijnen.

Akkachar
(=Lett. Parel) Algerijnse tafel-en wijndruif die verfijnde wijnen voortbrengt.

Alsace Grand Cru (Fr.)
AOC voor witte wijnen uit zorgvuldig geselecteerde wijngaarden in de Elzas, gemaakt van Riesling en Muscat (min. Alc.gehalte 10%), Gewürztraminer en Pinot Gris (min. Alc.gehalte 11%).

Alsace (Fr.)
(1) Elzas. Wijnbouwgebied in Noord-Oost Frankrijk waar droge en frisse kwaliteitswijnen worden gemaakt van Riesling, Gewürztraminer, Muscat, Pinot Gris, Sylvaner, Pinot Blanc en Pinot Noir, Chasselas. (2) AOC voor wiite wijnen uit het gehele gebied. Kan gevolgd worden door Klevener de Heiligenstein (=druivensoort, syn. Van Savagnin Rose) of Kaefferkopf. Deze laatste is een bekende wijngaard op de gemeente Ammerschwihr, indien geen cepage vermeld wordt, betreft het hier minstens 80% Gewürztraminer aangevuld met nobele rassen.

Aloirado (Port.)
Tawny, taankleurig.

Aloxe-Corton (Fr.)
Gemeentelijke AOC in de Côte de Beaune voor bijna uitsluitend rode Pinot Noir-wijn en een beetje witte Chardonnay-wijn op de gemeenten Aloxe-Corton en Ladoix-Serrigny. De appellatie omvat ook climats geklasseerd als premier cru.

Almerinsky
Witte druivensoort vooral aangeplant in Rusland en Roemenië. Zou een zaailing zijn van Ohanès. Geeft ordinaire wijn.

Almeirim (Port.)
IPR-gebied in Ribatejo (Midden-Portugal) waar rode wijn wordt gemaakt van de Castelão Nacional, Baja, Periquita en Trincadeira Preta, en witte wijn van Arinto, Fernão Pires, Rabo de Ovelha, Tálla, Trincadeira das Pratas en Vital.

Almansa (Sp.)
DO in het uiterste oosten van de regio Castilla La Mancha. Hier worden vooral rode, rosé en clarete wijnen gemaakt van de rode Monastrell en Garnacha en de witte Merseguera.

Almacega
Witte Portugese druivensoort die excellente wijn voortbrengt.

Almacenista (Sp.)
Kleine sherryproducenten met eigen wijngaarden en soleras. Produceren van de mooiste sherry's die er te vinden zijn.

Allier (Fr.)
Eikenhout uit Midden-Frankrijk gebruikt om wijnvaten te vervaardigen. Dit hout heeft kleine poriën, waardoor afgifte van houtaroma's relatief klein is, geeft wel vrij veel tannine af. Wordt o.a. voor rode wijnen van Gamay en Pinot Noir gebruikt, maar ook voor Chardonnay.

Alluviale afzettingen
Daar rivieren in de loop der tijden een heleboel materialen en slib afzetten, wordt er geleidelijk aan een bodem gecreëerd die rijk zal zijn aan organisch materiaal. Dit type bodem is zelden geschikt voor wijnbouw.

Alleinbesitz (D.)
In exclusief eigendom. Fr. monopole.

Allappante (It.)
Smaaksensatie wrang. Een wijn die hard en ruw is door een overmaat aan tannines.

Alii Tierskii
Blauwe Russische druivensoort die vooral gebruikt wordt om hoogwaardige eaux-de vie te maken genaamd Kizliarka.

Aligoté
Witte druivensoort van middelmatige kwaliteit. Komt uit de Bourgogne maar wordt meer en meer verdrongen door de betere Chardonnay. Men maakt er krachtige witte wijn van met vrij veel alcohol en een aanzienlijke zuurtegraad. aroma's van bloemen en fruit, de smaak is droog en levendig. Zeer geschikt als basis voor kir. Aligoté-wijnen hebben de neiging snel te oxideren, waardoor ze stalig en notig gaan smaken. Het hoog zuurgehalte maakt hem geschikt om mousserende wijn van te maken. Ook aangeplant in Bulgarije, Roemenië en de voormalige Sovjetunie.

Alicante Branco
Witte druivensoort breed verspreid in het Middellandse Zeebekken. Tafel- en wijndruif. Gaf eertijds gerenommeerde wijnen in Mascara (Algerijë). Geeft wijnen met aroma's van citrusfruit en groene appel.

Alicante Bouschet
Blauwe druivensoort van middelmatige kwaliteit die voor diepkleurige rode wijn zorgt en een hoge opbrengst geeft. Het betreft een 'teinturier' (= druif gebruikt om extra kleur te geven aan dunne wijnen), die in de periode van 1865 tot 1885 door Henri Bouschet werd gekweekt uit de Grenache en de Petit Bouschet (=creatie van Henri's vader). Toegelaten in ongeveer 30 franse departementen, ook op Corsica, Toscane, Calabrië, Portugal, voormalig Joegoslavië, Israël en Californië.

Alicante (Sp.)
1. Zuidspaans wijngebied rond Alicante waar rode en witte wijn met DO gemaakt wordt. Druivensoorten Bobal, Monastrell, Tempranillo en Garnacha voor rode en rosé, Merseguera, Moscatel Romaro, Macabeo en Planta Fino voor witte wijn. Meestal zware alcoholische wijnen. 2. Synoniem voor Garnacha.

Algarve (Port.)
Droog warm gebied in Zuid-Portugal waar men eenvoudige wijntjes maakt. De bodem is een zeer zanderige en broze grès-bodem. Vier DOC's Portimão, Lagoa, Tavira en Lagos. Zie aldaar.

Alfrocheiro Preto
Blauwe Portugese druivensoort. Geeft sterk gekleurde wijnen met aroma's van zwarte bessen en kruiden.

Alezio (It.)
DOC in Apulië (in de hiel van Italië) voor rode en roséwijnen van de Negro Amaro.

Alexander Valley (VS)
AVA in Sonoma County langs de Russian River. Chardonnay, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot en Zinfandel zijn hier aangeplant.

Alepou
Roze Griekse druivensoort, geeft rosé van hoge kwaliteit.

Alenquer (Port.)
IPR-gebied in Extremadure (Midden-Portugal) vooral bekend voor de aromatische witte wijnen van Arinto en Fernão Pires. Ook nog witte wijn van Jampal en Vital en rode wijn van Camarate, Mortágua, Periquita, Preto Martiho en Tinta Miùda.

Alentejo (Port.)
Wijngebied in Midden-Portugal aan de grens met Spanje. Hier maakt men vooral rode wijn waarvan de mooiste vlot, vol, kruidig en complex zijn. De druivensoorten zijn naast de inheemse Periquita, Trincadeira en Aragonez (=Tempranillo) ook Cabernet Sauvignon en Carignan. Voor wit Arinto, Antão Vaz, Diagalves, Mantuedo en Roupeiro.

Alella (Sp.)
Klein wijngebied (DO) ten noorden van Barcelona waar mooie frisse fruitige en droge witte wijnen gemaakt worden van Xarel-lo en Grenache Blanc, rode wijnen en rosé van Grenache Noir, Ull de Llebre (=Tempranillo) en Merlot.

Aleatico di Gradoli (It.)
DOC voor zoete rode wijn van de Aleatico in de omgeving van het stadje Gradoli (Lazio).

Aleatico di Puglia (It.)
DOC voor zoete rode wijnen die in geheel Puglia mag gebruikt worden op voorwaarde dat ze van de Aleatico gemaakt worden. Er zijn verschillende versies, naargelang het residueel suikergehalte Dolce naturale en Liquoroso.

Aleatico
Blauwe druivensoort van hoge kwaliteit. Ondanks zijn duidelijk Muscat-karakter is deze veel donkerder dan Muscat. Tafeldruif en wijndruif, maar vooral gebruikt om lichtkleurige zoete rode wijn te maken waarvan de beste de Aleatico dell' Elba is. Ook in Corsica, Chili, Californië en Australië verbouwd.

Alcoolique (Fr.)
Franse degustatieterm zie Alcool.

Alcool (Fr.)
Franse degustatieterm = Alcohol verleent wijn zijn karakteristiek gewicht. Omschreven als (van te weinig naar teveel) aqueux (=waterachtig), maigre (=dun), léger (=licht), de corps moyen (=rijp), plein (=vol), généreux (=genereus), capiteux (=koppig), lourd (=zwaar), alcoolique (=alcoholisch), chaud (=vurig).

Alcoholische gisting
Gisting waarbij de suiker in het druivensap wordt omgezet in evenveel delen alcohol als CO2, deze gisting wordt veroorzaakt door gistcellen.

Alcoholisch
Geur- en smaakindruk waarbij alcohol domineert, manifesteert zich vooral door een zekere alcoholwarmte in de mond.

Alcohol
Ontstaat samen met koolzuurgas door de gisting van suikers. Het alcoholgehalte resulterend uit normale gisting mag maximum 15° bedragen. Wijnen met meer dan 15° alcohol zijn dus gemuteerd, vreemde alcohol is toegevoegd. Om 1° alcohol te bekomen, heeft men 17 g suiker nodig per liter voor witte wijn, en 18 g voor rode. Een alcoholrijke wijn streelt het gehemelte maar vermoeit sneller. Verschillende factoren beïnvloeden het alcoholgehalte in de wijn de druivensoort, de bodem (kalk geeft alcoholrijker wijnen dan kiezel), het klimaat (in een warm klimaat zijn de wijnen gecorseerder) en het jaartal (hoe warmer hoe alcoholrijker). Alcohol moet steeds mooi versmolten zijn in de wijn.

Alcobaça (Port.)
IPR-gebied in Extremadure (Midden-Portugal) waar witte wijnen worden gemaakt van de Fernão Pires en Arinto en rode wijnen van de Periquita en Baga.

Albillo
Witte Spaanse druivensoort die alcoholrijke wijnen voortbrengt met iets te weinig zuren.

Albino de Souza
Blauwe Portugese druivensoort die nogal grove intens gekleurde gecorseerde wijn voortbrengt.

Alcamo (It.)
DOC in Sicilië voor witte wijn van de Catarratto, Damaschino, Grecanico, Trebbiano Toscano.

Alberello (It.)
Geleidingssysteem van de wijnstok in het Middellandse-Zeegebied. Afkomstig van een oude Griekse methode; de ranken worden niet met draad of houtwerk ondersteund, maar groeien in lage, dichte struikvorm.