Kopie van `BRCA`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


BRCA
Categorie: Medisch > Borstkanker
Datum & Land: 27/05/2013, NL
Woorden: 42


Ablatio
Verwijderen van een gezwel of een lichaamsdeel. Bijvoorbeeld verwijderen van de borst: ablatio mamma.

Allel


Anticonceptie
Anticonceptie is een verzamelnaam voor technieken voor het voorkomen van zwangerschap na geslachtsgemeenschap. Men probeert te voorkomen dat de zaadcel en de eicel bij elkaar kunnen komen of dat het embryo zich kan innestelen in de baarmoeder.

Borstreconstructie
Een borstreconstructie kan plaatsvinden na een operatieve verwijdering van de borst. Met een borstreconstructie wordt het maken van een nieuwe borst bedoeld, die zo goed mogelijk op de eigen borst lijkt.

BRCA1 en BRCA2 genen
BRCA1 en BRCA2 genen zijn menselijke genen, die behoren tot een klasse van genen waarvan bekend is dat ze werken als tumorsuppressoren.

CA 125
CA 125 is een tumormerkstof die verhoogd kan zijn bij eierstokkanker. Controle op CA125 wordt toegepast bij patiënten met eierstokkanker en dan met name voor het vervolgen van de respons op behandeling en voor het voorspellen van de prognose van de patiënt. Voordat de patiënt start met de behandeling wordt een uitgangswaarde voor CA 125 gemeten in het bloed.

Centraal BegeleidingsOrgaan
(C.B.O) Het CBO zet zich al ruim 30 jaar als referentie- en kennisinstituut en als implementatiecentrum met hart en ziel in voor het verbeteren van de kwaliteit van de gezondheidszorg.

Chromosoom


Cyste
Een cyste (uitspraak: kieste of kiste, de uitspraken sieste of siste zijn verkeerd) is een onnatuurlijke lichaamsholte die afgelijnd is door epitheel. Een cyste kan bestaan uit lucht, vocht of semi-vast materiaal. Een opeenhoping van pus is geen cyste maar een abces.

DNA


ECG
Een elektrocardiogram of ECG (in Nederland in de volksmond vaak hartfilmpje genaamd) is een registratie van de elektrische activiteit van de hartspier. Uit een ECG is veel informatie te krijgen over de werking van de hartspier, met name bij ritmestoornissen.

GEO
(Gen en Omgeving)

Gen


IVF
IVF is een behandeling voor onvruchtbaarheid. In vitro fertilisatie (IVF) betekent letterlijk: 'in glas bevruchting' en wordt in Nederland ook wel reageerbuisbevruchting genoemd. Om bevruchting te laten plaatsvinden brengt men in het laboratorium eicellen samen met zaadcellen. IVF kan ook worden toegepast om de selectie van embryo's op erfelijke eigenschappen zoals een BRCA genmutatie mogelijk te maken. Zie hiervoor PGD.

Klinisch genetische centra
(KGC)

Lumpectomie
Een vorm van borstsparende operatie. Chirurgische verwijdering van afwijkend weefsel of tumor met een rand van gezond weefsel eromheen.

Mammacarcinoom
Borst-kanker, vrouwen (mamma-carcinoom),

Mammapolikliniek
Veel ziekenhuizen hebben een speciale polikliniek voor vrouwen en mannen met (een vermoeden van) borstkanker: een mammapolikliniek. Op deze poli vinden alle onderzoeken zo veel mogelijk op één dag plaats. De artsen zullen ook proberen u nog dezelfde dag of anders binnen enkele dagen de uitslag te geven. Dat kan, omdat de meeste specialisten die bij u betrokken zijn tegelijkertijd op de mammapoli werken.

Mammectomie


Mammogram
Een mammogram of mammografie is een afbeelding van de borstklier door middel van röntgenstraling (van mamma - borst, grafein- schrijven). Een mammogram wordt onder andere veel gebruikt voor het opsporen van borstkanker.

Mastectomie
De borst weghalen (borstamputatie). Zie ook mammectomie.

Metastasen
Tumorcellen kunnen zich uitbreiden in het borstweefsel en zo groeien tot een grotere tumor. In een later stadium kunnen tumorcellen zich via de lymfebanen en soms bloedvaten verder verspreiden. Ze kunnen zich dan elders in het lichaam nestelen. Daar vormen ze uitzaaiingen, oftewel metastasen.

MRI
Magnetic Resonance Imaging is een vorm van medische beeldvorming met behulp van kernspinresonantie. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een MRI-scanner.

Oestrogeen
Oestrogenen of estrogenen zijn een groep steroidhormonen die meestal vrouwelijke hormonen genoemd worden, omdat ze een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van de vrouwelijke geslachtskenmerken, het reguleren van de menstruele cyclus en bij zwangerschap. Maar oestrogenen komen ook wel in lage concentraties voor in het mannelijk lichaam. Oestrogenen worden bij vrouwen onder andere afgescheiden door de eierstokken.

Ovariumcarcinoom
Ovariumcarcinoom (eierstokkanker) is een kwaadaardige aandoening van de eierstok.

PGD


PND
Prenatale diagnostiek is het opsporen van aangeboren of erfelijke afwijkingen bij het ongeboren kind. Bron: Wikipedia De vrije encyclopedie

Polikliniek Erfelijke Tumoren
(PET) Polikliniek Erfelijke Tumoren, ook wel Polikliniek Familiaire Tumoren genoemd.

Polikliniek Familiaire Tumoren
(PFT) Op een Polikliniek Familiaire Tumoren (PFT) kunnen mensen met een (mogelijk) erfelijke vorm van kanker in de familie terecht voor advies, onderzoek en eventueel behandeling. Dit wordt ook wel een Polikliniek Erfelijke Tumoren (PET) genoemd. Op een PFT is een multidisciplinair team werkzaam, bestaande uit bijvoorbeeld klinisch genetici, oncologen, genetische consulenten en maatschappelijk werkenden. Dit team informeert individuele personen en families over hun erfelijk bepaalde kans op het krijgen van kanker en de mogelijkheden om preventieve maatregelen te nemen.

Polymerase-kettingreactie
De polymerase-kettingreactie, vaak afgekort tot PCR (van Polymerase Chain Reaction), is een manier om uit zeer kleine hoeveelheden DNA (enkele moleculen) specifiek een of meer gedeeltes te multipliceren (amplificeren) tot er genoeg van is om het te analyseren. Volgens conventionele methoden kan men wel korte stukjes DNA, bijvoorbeeld 10 of 12 basen, synthetiseren, maar voor langere stukken zijn de chemische reacties die daarvoor worden gebruikt niet specifiek genoeg: er worden bij langere en langere stukken steeds meer foute sequenties gevonden. De polymerase-kettingreactie kan dit probleem oplossen door een enzym te gebruiken dat ervoor zorgt dat een DNA streng met een zeer hoge kwaliteit wordt gemaakt. Dit is echter niet zo heel eenvoudig want: -Om een stuk DNA te bouwen, gebruikt dat enzym een voorbeeld-DNA. Dat moet er dus wel eerst zijn. -Het enzym heeft een klein beginnetje nodig.

Preventieve operatie


Progesteron
Progesteron is een geslachtshormoon dat door het corpus luteum (gele lichaam in de eierstok) in de tweede fase (luteale fase) van de menstruatiecyclus en in grotere hoeveelheden tijdens de zwangerschap door de placenta wordt geproduceerd. Progesteron wordt ook tijdens de synthese van steroïdhormonen in de bijnierschors geproduceerd bij zowel vrouwen als mannen. Significante hoeveelheden progesteron worden echter enkel bij vrouwen gevonden.

Prothese
Een prothese is een kunstmatige vervanging of correctie van een lichaamsdeel. Met een borstprothese wordt meestal een uitwendige borstprothese genoemd, gemaakt van zacht materiaal, die in een beha kan worden gedragen na een borstverwijdering. Een inwendige borstprothese is een prothese die bij een borstreconstrutie operatief onder de huid wordt aangebracht.

Psychosociale begeleiding
Psychosociale begeleiding betekent begeleiding bij de psychische-emotionele gevolgen en de sociale gevolgen (familie, gezin, relaties, werk) van een situatie of aandoening. In dit geval psychosociale begeleiding bij het (mogelijk) hebben van een genmutatie, het maken van een keuze voor een preventieve operatie of het hebben van kanker.

Sequentiereactie
Een sequentiereactie is een werkwijze om DNA te ontleden. De DNA-sequentie geeft de gelegenheid om een grondige analyse van het DNA te verrichten omdat het voorziet van de meeste basis informatie van alles: de sequentie van nucleotiden. Deze kennis laat toe om bijvoorbeeld regulerende en gen sequenties op te sporen, vergelijkingen te maken tussen homologe genen tussen soorten en mutaties te identificeren.

Suppressor gen


Syndroom
Een syndroom is een ziektebeeld: een verzameling van steeds tezamen voorkomende klinische verschijnselen-symptomen. Een dergelijke verzameling klinische tekenen kan meerdere oorzaken hebben. Soms is de oorzaak niet bekend, maar is het geregeld samengaan van deze tekenen dusdanig opvallend, dat men ze groepeert tot een syndroom.

Tepelreconstructie
Bij een borstverwijderingsoperatie wordt meestal ook de tepel verwijderd. Het is mogelijk om daarna een tepel na te maken, dit wordt tepelreconstructie genoemd.

Tissue expander
Een tissue expander of expander kan worden toegepast bij een borstreconstructie met een inwendige prothese. Als er niet genoeg huid aanwezig is na de amputatie, maar de huid wel van goede kwaliteit is, kan een prothese worden gebruikt om de huid op te rekken (weefselexpansie). Daarom wordt eerst een zogenaamde tissue expander (een soort lege ballon) ingebracht. Ongeveer twee weken na de operatie wordt begonnen met het geleidelijk vullen van de tissue expander met een fysiologische zoutoplossing tot de gewenste cupmaat is bereikt. Dit gaat in etappes en duurt ongeveer vier tot acht weken. Het vullen gebeurt met een injectienaald waarmee via de huid de vulnippel wordt aangeprikt en duurt ongeveer twee minuten. Na een rustperiode van drie tot zes maanden volgt een tweede operatie waarbij de tissue expanders worden vervangen door de definitieve siliconen prothesen.

Tumor
Tumor is het Latijnse woord voor zwelling. Het wordt door leken vaak gebruikt als synoniem met kankergezwel, maar een tumor kan zowel goedaardig (benigne) als kwaadaardig (maligne) zijn.

Witte bloedcel
Witte bloedcellen of leukocyten, (van het oudgrieks, witte cel) zijn cellen met een celkern die zich in het bloed bevinden. Ze maken maar een heel klein deel uit van de cellen in het bloed, op iedere witte bloedcel zijn er vele honderden rode bloedcellen, maar de witte bloedcellen zijn wel een stuk groter. Ze vormen een belangrijk component van het immuunsysteem.

Woordenlijst
Woordenlijst