Kopie van `SafetyDocs`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


SafetyDocs
Categorie: Chemie, chemische- en kernindustrie > Gevaarlijke stoffen
Datum & Land: 28/05/2013, NL
Woorden: 80


Adsorptie
kleven aan de oppervlakte van (stof-) deeltjes. De moleculen van het materiaal (meestal een vloeistof) wat opgenomen wordt verspreid worden over de oppervlakte (inclusief poriën en capillairs) van het onoplosbare adsorbtiemateriaal.

ADNR
reglement voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de Rijn. Classificatie vervoer gevaarlijke stoffen over de binnenwateren.

Alarmdrempel
niveau waarboven een kortstondige bloot-stelling risico’s voor de gezondheid van de mens inhoudt en er bij overschrijding onmiddellijk maatregelen moeten worden genomen.

BCF
het vermogen van een stof om te bioaccumuleren wordt in zijn algemeenheid aangegeven door middel van de bioconcentratiefactor (BCF). De bioconcentratiefactor is de verhouding van de concentratie van een stof in een organisme èn de concentratie van die stof in het water (in evenwichtssituatie). De bioconcentratiefactor dient altijd experime...

Biociden
bestrijdingsmiddelen: pesticiden, herbiciden, insecticiden,…

Biomonitoring
het systematisch bepalen in levende organismen, waaronder de mens, van concentraties van organismevreemde stoffen, hun metabolieten, of van andere indicatoren van blootstelling en-of effect, om het schadelijke effect op de mens van fysische of chemische factoren te kunnen evalueren.

Biotransformatie
omvorming van toxische stoffen binnen het levende weefsel.

Bioaccumulatie
een stof voldoet aan het criterium voor sterke bioaccumulatie (vB-) als de bioconcentratiefactor groter is dan 5 000.

Blootstellingscenario
de reeks voorwaarden waarin wordt beschreven hoe de stof wordt vervaardigd of gedurende de levenscyclus wordt gebruikt en hoe de fabrikant of importeur de blootstelling van mens en milieu beheerst of downstreamgebruikers aanbeveelt deze te beheersen. Deze reeksen voorwaarden bevatten een beschrijving van zowel de risicobeheersmaatregelen als de o...

Blootstelling schatting
de schatting van de blootstelling bestaat uit drie onderdelen:1. schatting van de emissie; 2. de beoordeling van het uiteindelijke chemische lot en routes; en 3. de schatting van de blootstellingsniveaus.

Blootstellingsduur
tijd die men bloot staat aan belastende milieufactoren.

Carcinogeniteit
kankerverwekkend vermogen: het aanvaard extra risico van 1 op 106. Het normale risico op kanker gedurende het leven is 25.104 op 106. Indeling op basis van het International Agency for Research on Cancer (IARC) en het Environmental Protection Agency (EPA).

CAS#
nummer waarmee chemicaliën ‘uniek’ genummerd zijn. Ontwikkelt door de Chemical Abstract Service (=CAS).

Chronische toxiciteit
giftigheid na langdurige of herhaalde blootstelling.

Conjunctivitis
ontsteking van het bindvlies van het oog.

CPR
bladen welke zijn opgesteld door de commissie Preventie van Rampen door Gevaarlijke stoffen, zijn in 2005 vervangen door de PGS. Voor bestaande vergunningsituaties blijven de CPR richtlijnen nog geldig.

CSA
een chemische veiligheidsbeoordeling als onderdeel van een REACH registratie.

Cytotoxisch
: giftig voor lichaamcellen.

Dermatitis
huidontsteking.

DNEL
derived no-effect level. De afgeleide dosis zonder effect.

Dosis-respons
toenemend effect bij toenemende blootstelling aan een bepaalde factor.

Drempelwaarde
dosis van stof waarboven een (toxisch) effect optreedt.

Ecosysteem
een geheel van biotische (planten en dieren en hun interacties) en a-biotische (niet-levende) factoren dat als eenheid kan worden opgevat.

EC50
effect concentratie 50%, concentratie waarbij bij 50% van de testorganismen na een bepaalde blootstellingduur een effect optreedt (b.v. groei remming).

ECHA
European Chemicals Agency in Helsinki, agentschap welke de evaluaties uitvoert en (pre-) registratie verzamelt binnen REACH.

EC#
totaal van de lijst Einecs, Elincs (en NLP), vervangt beide benamingen.

EG#
EC# Nederlandse versie.

Einecs
European INventory of Existing Commercial Substances, bevat ruim 100.000 chemische substanties. Opgesteld tussen 1971 en 1981.

Elincs
European LIst of Notified Chemical Substances, vervolg op Einecs.

Endogene factoren
persoonsgebonden kenmerken, erfelijk bepaald (geslacht, genetisch) of verworden (leeftijd, lichaamsgewicht).

Exogene factoren
buiten het lichaam, milieu in relatie tot de menselijke gezondheid (fysieke omgeving, leefstijlfactoren, sociale omgeving.

Extended SDS
of e-SDS, bijlage bij het veiligheidsinformatieblad (punt 16) opgenomen, met een relevante korte titel waarin een beknopte algemene beschrijving wordt gegeven van het gebruik (zie blootstellingscenario als onderdeel van REACH).

Fertiliteit
vruchtbaarheid.

Fibrose
woekering van bindweefsel.

Grenswaarde
(op geen enkel ogenblik te overschrijden waarde), een niveau dat op basis van wetenschappelijke kennis is vastgesteld om schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de mens en-of voor het milieu in zijn geheel te voorkomen, te verhinderen of te verminderen en dat binnen een bepaalde termijn moet worden bereikt en, als het eenmaal is bereikt, niet...

Halfwaardetijd
tijd waarin de hoeveelheid van de toxische stof in het lichaam tot de helft afneemt.

HEPA
-filter, High Efficiency Particulate Arrestance-filter; filter die 99,97% van de stofdeeltjes groter dan 3µm opvangt.

Hygroscopisch
stoffen die waterdamp uit de lucht opnemen.

IARC
International Agency for the Research on Cancer; delen stoffen in volgens hun carcinogeniteit:Groep 1 : bewezen carcinogeniteit voor mensen;Groep 2A : waarschijnlijk carcinogeen voor mensen;Groep 2B : mogelijk carcinogeen voor mensen;Groep 3 : niet classificeerbaar als carcinogeen voor mensen;Groep 4 : waarschijnlijk niet carcinogeen voor mensen.

ICAO
International Civil Aviation Organization, een onderdeel van de VN. Regelt o.a. de classificatie van het internationale vervoer van gevaarlijke stoffen door de lucht.

Immuunsysteem
afweersysteem van een levend organisme.

IMDG
International Maritime Dangerous Goods. Classificatie vervoer gevaarlijke stoffen als zeevracht.

Interventiewaarde
meetbare grootheid die overeenkomt met een maximaal toelaatbaar risiconiveau, dat m.u.v. in geval van overmacht, niet mag worden overschreden en bij overschrijding aanleiding geeft tot preventieve actie.

Intoxicatie
vergiftiging.

Koolstofmonoxide
toxisch gas dat volledig kleurloos, geurloos en smaakloos is en dat vrijkomt bij een onvolledige verbranding van producten die koolstof bevatten.

Latentietijd
tijd tussen de blootstelling aan de toxische stof en het optreden van de (sub)klinische effecten.

LC50
is de concentratie waarde in lucht van het materiaal waarbij 50 % van de testobjecten (dieren, b.v. ratten, muizen of konijnen) overlijden bij een eenmalige blootstelling. Het geeft een idee van de acute toxiciteit van een inadembaar materiaal. Dit is gerelateerd aan de LCLo waarde welke de laagste concentratie is waarbij mens of dier wordt gedoo...

LD50
is de concentratie waarde van vloeistof of vast het materiaal waarbij 50 % van de testobjecten (dieren, b.v. ratten, muizen of konijnen) overlijden bij een eenmalige blootstelling. Het geeft een idee van de acute toxiciteit bij inname van een materiaal. Dit is gerelateerd aan de LDLo waarde welke de laagste concentratie is waarbij mens of dier wo...

Log Pow
de log Pow is de logaritme van de verdelingscoëfficient van een stof over de fasen n-octanol en water. Het is een maat voor het bioaccumulerend vermogen van een stof. Het criterium is niet van toepassing op anorganische stoffen.

LOEC
Lowest Observed Effect Concentration. Dit is de laagste concentratie in de test waarbij een significant negatief effect kan worden waargenomen.

Lokaal effect
: hierbij blijft het effect van een schadelijke stof beperkt tot een plaatselijke werking (zie systemisch effect).

MAC
Maximaal Aanvaarde Concentratie. De MAC-waarde van een chemische verbinding is de maximale concentratie (damp, gas, vezel of stof) van die stof waaraan een werknemer 15 minuten of acht uur per dag mag worden blootgesteld op de werkplek zonder dat er schadelijke gevolgen voor de gezondheid optreden.

MSDS
Material Safety Data Sheet (Amerikaans) zijn ontworpen om zowel gebruikers, de vergunningverlener als het medisch personeel te laten weten hoe met de stof of preparaat moet worden omgegaan.

Mutageen
vermogen tot wijzigen van het genetisch materiaal.

NeR
Nederlandse emissierichtlijn lucht. Heeft geen formele wettelijke status, het is enkel een richtlijn voor vergunningverlening.

NLP
No-Longer Polymers.

NOAEL
no observed adverse effect level, de hoogste concentratie van een (toxische) stof waarbij er geen effect waarneembaar is (zie NOEC).

Notificatie
aanmelding van nieuwe chemische stoffen.

Overschrijdingsmarge
het percentage van de grenswaarde waarmee deze onder de in een richtlijn vastgelegde voorwaarden kan worden overschreden.

Persistentie
een stof voldoet aan het criterium voor grote persistentie (vP-) als:1. de halfwaardetijd in zeewater, zoetwater of estuaria langer is dan 60 dagen, of2. de halfwaardetijd in marien, zoetwatersediment of in sediment van estuaria sediment langer is dan 180 dagen, 3. of de halfwaardetijd in de bodem langer is dan 180 dagen.

pH
zuurgraad. Bij vloeibare preparaten wordt de pH opgegeven in onverdunde vorm, bij vaste oplosbare preparaten wordt de pH opgegeven in een 10 % -ige oplossing. De schaal loopt van 0 tot 14, waarbij <7 zuur is en >7 basisch.

PV-kaart
Product Veiligheidskaart, Belgische versie van de WIK.

Respiratoir
behorend tot het ademhalingsstelsel.

Read-across
een techniek voor het opvullen van lacunes in de gegevens waarbij eindpuntinformatie van een chemische stof wordt gebruikt om hetzelfde eindpunt te voorspellen voor een andere chemische stof die als vergelijkbaar wordt gezien of op grond van informatie over qua structuur verwante stoffen als het gaat om een belangrijk aspect met betrekking tot dat ...

Rhinitis
ontsteking van het neusslijmvlies.

SDS
Safety Data Sheet, de Engelse versie van het MSDS.

Sensibilisatie
(over-) gevoelig maken van het lichaam voor een bepaalde stof.

Stochastisch effect
bestaat er voor het optreden van schade een drempeldosis.

Synergisme
effect van 2 schadelijke stoffen samen is groter dan de som van de schadelijke effecten van de afzonderlijke middelen.

Systemisch effect
hierbij is de werking eerder verspreid over verschillende orgaansystemen (zie locaal effect).

Teratogeen
vermogen om bij embryo’s blijvende afwijkingen, verstoring van de foetale ontwikkeling of de dood te veroorzaken.

TGG
Tijd Gewogen Gemiddelde, grenswaarde behorende bij de MAC waarde.

TIS
Technical Instructions for the Safe transport of Dangerous Goods by Air. Opgesteld door ICAO (International Civil Aviation Organization). Classificatie vervoer gevaarlijke stoffen met luchtvracht.

Toxische inhalatiekoorts
griepachtig beeld dat ontstaat na inhalatie van hoge concentraties damp of rook van sommige metalen en vooral van metaaloxiden, pyrolyseproducten of organisch stof.

ULPA
Ultra Low Penetrating Air-filter, een filter die 99,99% van de stofdeeltjes groter dan 1µm opvangt.

Vitiligo
depigmentatie van de huid, beroepshuidaandoening veroorzaakt door blootstelling aan bepaalde chemicaliën.

Vlampunt
de laagste temperatuur waarbij een stof zoveel damp in de gasfase heeft gevormd dat het damp-lucht mengsel door een vonk of een vlam kan worden ontstoken.

WGK
Wassergefährdungsklasse of waterbezwaarlijkheid. Duitse gevaarklasse voor water: NWG im Allgemeinen nicht wassergefährdend.WGK 1 schwach wassergefährdend.WGK 2 wassergefährdend.WGK 3 stark wassergefährdend.

Wheezing
piepende ademhaling.

Xenobiotisch
lichaamsvreemd.