koorts
Een kindje heeft koorts wanneer de lichaamstemperatuur boven de 38 graden Celsius komt. De normale lichaamstemperatuur ligt tussen de 36,5 en 37,5°C. Er wordt gesproken van verhoging wanneer de lichaamstemperatuur tussen de 37,5 en 38 graden Celsius ligt. Wanneer de koorts erg hoog is, boven de 42 graden Celsius, wordt er gesproken over hyperpyrexie. Koorts is een verschijnsel en een natuurlijke reactie van het lichaam op een infectie of ziekte. Zie Babybytes>Koorts

koortsconvulsie
Ander woord voor een koortsstuip. Zie Babybytes>Koorts

koortsstuip
Bij baby's en kleine kinderen kan de temperatuur snel oplopen. Als dit gebeurd kan je kindje een toeval krijgen. Een dergelijke toeval wordt een koortsstuip ('koortsconvulsie') genoemd. Over het algemeen komen deze koortsstuipen alleen voor bij kleine kinderen, meestal in de leeftijd van ongeveer 3 maanden tot 5 jaar. De duur van een koortsstuip is meestal niet langer dan 10 minuten. Zie Babybytes>Koorts

langdurig gebroken vliezen
Het breken van de vliezen is vaak het eerste teken dat de bevalling is begonnen. Men spreekt van langdurig gebroken vliezen, als de vliezen langer dan 24 uur zijn gebroken. Omdat er meer kans op infectiegevaar bestaat, wordt een ziekenhuisbevalling geadviseerd. Bij langdurig gebroken vliezen is het verstandig de temperatuur op te nemen. Bij koorts (meer dan 38 graden C) moet u contact opnemen met de verloskundige of gynaecoloog. Als de vliezen langer dan drie dagen gebroken zijn bij een voldragen zwangerschap, is er weinig kans dat de weeën nog spontaan op gang komen. Een inleiding wordt meestal geadviseerd tussen 24 uur en 48 uur, na het breken van de vliezen. Zie Babybytes>Inleiden

liesbreuk
Al vroeg in de zwangerschap ontstaat er in het liesgebied van de baby een uitstulping van het buikvlies via de buikwand. In een latere fase dalen bij jongens de zaadbal en zaadstreng vanuit de buik naar de balzak. Bij meisjes ontstaat hierin een ophangband van de baarmoeder naar de grote schaamlip. Op het einde van de zwangerschap verkleeft deze uitstulping voor het grootste deel. Zodra de normale verkleving achterwege blijft, wordt er gesproken van een liesbreuk. Zie Babybytes>Liesbreuk

linea nigra
Veel vrouwen hebben een vage witte lijn, bekend als de linea alba, die loopt van de navel tot aan het midden van het schaambeen. Het is nauwelijks zichtbaar, veel vrouwen zullen het zelfs nog nooit opgemerkt hebben. In het tweede trimester wordt de linea alba een linea nigra, een donkere lijn die wel goed zichtbaar is. ij sommige vrouwen loopt de lijn ook tot boven de navel door. De linea nigra is donkerder bij vrouwen met een donkere huid. Een paar maanden na de bevalling verdwijnt de lijn weer. Zie Babybytes>Huidveranderingen

listeriose
Listeriose is een bacterie die in de grond, in het grondwater en op planten kan worden gevonden. Dieren en mensen kunnen listeriose in hun lichaam dragen zonder er ziek van te worden. Toch kun je er wel ziek van worden, voornamelijk als je besmet voedsel eet. Een zwangere vrouw is wel 20 keer vatbaarder voor de bacterie dan andere gezonde volwassenen. Zie Babybytes>Listeriose

littekens
Littekens zijn de meest voorkomende huidsverandering bij zwangerschappen. bijna alle vrouwen zullen littekens overhouden aan de zwangerschap. Ze beginnen als rode/roze strepen die over de buik en/of de borsten lopen. Er is littekenzalf verkrijgbaar dat de vorming van littekens claimt te voorkomen, maar of deze waarmaken wat ze beloven is nog niet medisch getest. Na de zwangerschap worden de littekens minder zichtbaar en nemen ze een doffere zilverachtige kleur aan. Zie Babybytes>Huidveranderingen

lucrin
Lucrin zorgt ervoor dat de testosteronproductie van de vrouw onderdrukt wordt. Dit hormoon wordt gebruikt om ervoor te zorgen dat er niet spontaan een eisprong kan optreden tijdens de behandeling op een ongewenst moment. Dit medicijn wordt vnaf dederde week van de cyclus éénmaal per dag met een injectie wordt toegediend. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

lui oog
Ambylopie is een slecht gezichtsvermogen in een oog. Dit ontstaat doordat het oog zich in de vroege kinderjaren niet normaal heeft kunnen ontwikkelen. Er wordt gesproken van een `lui oog`, wanneer één oog een goed gezichtsvermogen ontwikkelt, terwijl het andere oog dat niet doet. Het oog met de slechtere gezichtsscherpte wordt het `luie oog` genoemd. Zie Babybytes>Ambylopie

luieruitslag
Luieruitslag (luiereczeem) is een ontsteking van de huid in het luiergebied. Er spelen verschillende factoren mee bij het ontstaan van luieruitslag. De huid ziet er ontstoken uit, vaak blijven de liezen en bilplooi gespaard, maar zeker niet altijd. Bijna alle baby's krijgen te maken met luieruitslag. Soms kunnen naast roodheid ook blaasjes, wondjes of schilfering voorkomen. In de eerste 3 weken na de geboorte zijn de baby's meestal vrij van luiereczeem, vanaf de derde levensweek kan het eczeem tot ontwikkeling komen. Zie Babybytes>Babyverzorging>Luieruitslag

lutrelef
Bij vrouwen wordt Lutrelef gebruikt bij de behandeling van onvruchtbaarheid ten gevolge van een tekort aan het lichaamseigen gonadoreline. Bij mannen wordt Lutrelef gebruikt bij de behandeling van onvruchtbaarheid of vertraagde puberteit ten gevolge van een tekort aan lichaamseigen gonadoreline. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

Menogon
Dit wordt o.a. gebruikt bij de aanvang van de zwangerschap ter ondersteuning van de zogeheten luteale fase. Menogon wordt onder andere bereid uit de urine van vrouwen na de overgang. Het bevat follikel-stimulerend hormoon (FSH, stimuleert de rijping en het vrijkomen van de eicel) en luteïniserend hormoon (LH, stimuleert de productie van oestrogenen die nodig zijn voor het vrijkomen van de eicel). Bij de man stimuleert HMG de vorming van mannelijke geslachtshormonen zoals testosteron door de zogeheten cellen van Leijdig in de testikel. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

Menopur
Bij het uitblijven van de ovulatie en onvoldoende follikelrijping wordt Menopur gebruikt, waar andere behandelingen hebben gefaald. Ook bij de man kan het sperma verbeteren. Menopur kan ook gebruikt worden om meer follikels te laten groeien voor in vitro fertilisatie (IVF) en intracytoplasmatische injectie (ICSI). Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

MESA
Microchirurgische epididymale sperma aspiratie. Methode voor het verkrijgen van spermacellen voor vruchtbaarheidsbehandelingen.Dit is een procedure, die onder algehele narcose, met behulp van een microscoop door een uroloog wordt uitgevoerd. Aangezien het een moeilijke techniek betreft, wordt in vele centra de PESA (percutane epididymale sperma aspiratie) toegepast Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Vruchtbaarheidsbehandelingen

microbloedonderzoek
Wanneer de harttonenregistratie op een CTG (cardiotocogram) té lang, of ernstig afwijkt, kan dit een teken zijn van dreigend zuurstoftekort bij de baby. In veel gevallen wordt dan wat bloed van de hoofdhuid van de baby afgenomen, om zo te bepalen of de baby nog voldoende zuurstof krijgt. Dit onderzoek heet een microbloedonderzoek. Zie Babybytes>Keizersnede

miliaria rubra
Bij warm weer hebben sommige kinderen vaak last van het ontstaan van bultjes, de zogenaamde 'warmtebultjes'. Deze bultjes worden ook wel "Miliaria rubra" genoemd. De bultjes op de huid worden door enige roodheid omgeven en zijn niet groter dan een speldenknop. De bultjes ontstaan door het hevige transpireren, waarbij het zweet dat wordt geproduceerd de huid zo beschadigt, dat het zweet zich gaat ophopen onder de huid. Zie Babybytes>Zweten en warmtebultjes

miskraam
Men spreekt van een miskraam als de zwangerschap voor de 16e week spontaan en ongewild wordt afgebroken. In andere landen wordt deze grens op 20 weken gesteld. In Duitsland neemt men niet de lengte van de zwangerschap maar een gewicht van 500 gram. Miskramen komen vaker voor dan de meeste mensen denken. Zo'n 25% van alle vrouwen krijgt er in hun leven mee te maken Zie Babybytes>Verlies

misselijkheid
Misselijkheid komt erg vaak voor en is een normaal verschijnsel tijdens de zwangerschap. De meeste zwangere vrouwen hebben er last van. Een derde van alle vrouwen moet hierbij ook overgeven. Misselijkheid begint vaak al rond de eerste maand van de zwangerschap en houdt aan tot de 14e of 16e week. Hyperemesis Gravidarum is een extreme vorm van zwangerschapsmisselijkheid Zie Babybytes>Misselijkheid

moederschapsrust
(Vlaanderen) Hoe lang duurt de moederschapsrust? Moederschapsrust duurt 15 weken. Bij een meerling is dit 19 weken. Je hebt een prenataal verlof van 6 weken, waarvan 1 week verplicht is. Bij een meerling is het prenataal verlof 8 weken. Je hebt een postnataal verlof van 9 weken, bij een meerling zijn dit 11 weken. Wil je weken overdragen naar je postnataal verlof, dan kan je maximaal 5 weken meenemen. Bij een meerling zijn dit maximaal 7 weken. Zie Babybytes>Werk

montgomeryklieren
De Montgomeryklieren worden groter en worden zichtbaar als hobbeltjes op de areola. Deze klieren maken vloeistof die de tepels en de areola schoonmaken, en het dient tevens als glijmiddel. Deze vloeistof ruikt als vruchtwater (de vloeistof die het embryo in de baarmoeder omringt) zodat de baby zich tot deze geur aangetrokken voelt. Pasgeboren baby`s kunnen zeer goed ruiken. Zie Babybytes>Borsten

morning afterpil
De morning-afterpil valt onder de anticonceptiepil en wordt ook wel eens de noodpil genoemd (het is geen abortus-pil, zoals nog wel eens wordt gedacht). Wanneer je 2 dagen achter elkaar de anticonceptiepil ('de pil') bent vergeten, je onbeschermd geslachtsgemeenschap hebt gehad, of wanneer het condoom is gescheurd, kan de morning-afterpil als nog een zwangerschap voorkomen. Zie Babybytes>Morning-afterpil

navelstompje
De baby is geboren en de navelstreng wordt doorgeknipt. Er blijft een klein stompje achter. Dit navelstompje is direct na de geboorte gelig van kleur, het voelt zacht en geleiachtig aan. In de eerste dagen zal het navelstompje uitdrogen, het wordt harder en zwarter. Het stompje valt er vanzelf af na ongeveer 7 dagen. Zie Babybytes>Babyverzorging>Navelstompje

navelstrengpunctie
Als de resultaten van andere prenatale onderzoeken onduidelijk zijn, wordt er een navelstrengpunctie uitgevoerd. Dit gebeurd maar zelden en is dus geen gebruikelijke test. De navelstrengpunctie wordt alleen bij zeldzame bloedziekten of resus-antagonisme gebruikt, of wanneer een echo heeft aangetoond dat de baby een chromosoomafwijking kan hebben. Deze punctie is mogelijk vanaf week 18-19 van de zwangerschap Zie Babybytes>Tests tijdens de zwangerschap

neurale buis-defect
De neurale buis is een structuur in het embryo, waaruit al heel vroeg in de zwangerschap het ruggenmerg en de hersentjes worden gevormd. Bij een defect van de neurale buis is de wervelkolom of het schedeldak niet goed aangelegd. Zo ontstaat een open ruggetje (spins bifida) of een open schedel (anencefalie). Deze aandoeningen worden ook vaak sluitingsdefecten van de neurale buis genoemd. Zie Babybytes>Tests tijdens de zwangerschap

oedeem
Vocht Vasthouden. Het is heel normaal om vocht vast te houden tijdens de zwangerschap. Dit kan gemiddeld wel 2 tot 3 liter zijn. Vooral in de laatste maand van de zwangerschap is dit te merken aan bijvoorbeeld opgezwollen handen, voeten en gezicht (vollemaansgezicht). Ook met warm weer houd je eerder vocht vast. Het vasthouden van vocht kan in principe geen kwaad, zolang je bloeddruk echter normaal blijft. Oedeem kan namelijk een teken zijn van een verhoogde bloeddruk. Zie Babybytes>Vocht vasthouden

ontpillen
Ontpillen betekent dat je lichaam moet wennen aan het stoppen met de pil. Als je stopt met de pil heeft je lichaam vaak even tijd nodig om te wennen. Vaak duur het een aantal weken voor de cyclus weer goed opgang is. Bij de ene vrouw duurt dit een aantal maanden en bij de ander is het meteen goed. Zie Babybytes>Ontpillen

onvruchtbaarheid
Iemand is onvruchtbaar als hij of zij niet op een natuurlijke manier kinderen kan krijgen Bij 80 tot 90 % van de paren die regelmatig samenleving hebben, hoort er een bevruchting binnen 1 jaar plaats te vinden. (In elke menstruatie cyclus is de kans op een zwangerschap 10 tot 15 procent). Wanneer dit niet binnen 1 jaar gebeurt, is er mogelijk sprake van (verminderde) vruchtbaarheid. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid

ouderlijk gezag
Ouderlijk gezag is het recht en de plicht van de ouder(s) om een kind op te voeden en te verzorgen. Als je het ouderlijk gezag hebt, ben je tevens de wettelijke vertegenwoordiger van het kind. Zie Babybytes>Ouderlijk gezag

ouderschapsverlof
(Nederland) Als je werkt, heb je volgens de wet recht op ouderschapsverlof. Dit recht geldt voor zowel jou als je partner. Om aanspraak te kunnen maken op dit verlof moet je minimaal 1 jaar in dienst zijn bij je werkgever. Voor ieder kind kan je eenmalig verlof aanvragen, zolang hij/zij jonger is dan 8 jaar. Ook voor een pleegkind, stiefkind of adoptiekind heb je recht op verlof, zolang het kind maar bij jou woont. Zie Babybytes>Werk

overgang
De overgang of menopauze is de periode waarin je ovariële cyclus en menstruatie definitief is gestopt Zie Babybytes>Overgang

overtijd lopen
Men spreekt van 'overtijd lopen', als de vrouw 2 weken na de uitgerekende datum nog niet is bevallen (serotiniteit). Door middel van een echo wordt de hoeveelheid vruchtwater bekeken. Ook wordt er een CTG (cardiotocogram) gemaakt, een registratie van de harttonen van de baby. Wanneer uit deze onderzoeken blijkt, dat de conditie van de baby achteruit gaat, zal de gynaecoloog de bevalling inleiden. Zie Babybytes>Inleiden

Ovitrelle
Ovitrelle wordt gebruikt bij vrouwen die aangewezen zijn op kunstmatige voortplantingstechnieken. Eerst worden andere geneesmiddelen gegeven om de groei en de ontwikkeling van meerdere follikels die eicellen produceren op gang te brengen. Daarna wordt Ovitrelle gegeven om deze follikels tot rijping te laten komen. De patiënte wordt geadviseerd gemeenschap te hebben op de dag van de Ovitrelle injectie en op de dag erna. Kan misselijkheid en braken veroorzaken. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

palmar erythema
Rode handpalmen en hielen. In sommige zwangerschappen kunnen de handpalmen en hielen rood worden en jeuken. Soms gebeurt dit al in de eerste maand van de zwangerschap. Dit irritante verschijnsel staat bekend onder de naam `palmar erythema`. Niets om je zorgen over te maken, het is één van de rare bijkomstigheden van de zwangerschap. Zie Babybytes>Huidveranderingen

PCOS
Polycysteus ovarium syndroom, ook wel bekend als PCOS, is een hormonale afwijking waar ongeveer 5 tot 10 procent van de vrouwen mee te maken heeft. Aan weerszijden van de baarmoeder van een vrouw heeft een vrouw haar eierstokken. Beide eierstokken bevatten kleine blaasjes met vocht die de eitjes bevatten. Deze blaasjes worden ook wel cysten genoemd. Elke maand rijpen meerdere eitjes. Slechts één van deze eitjes zal dominant worden en tijdens de eisprong vrijkomen. Het ei groeit en het blaasje verzamelt vloeistof. Wanneer het ei is gerijpt barst de zak open en komt het ei vrij. Dit is wanneer de ovulatie plaatsvindt. Echter, bij vrouwen met PCOS krijgt de eierstok niet die hormonen die de eitjes nodig hebben om volwassen te worden. De eitjes beginnen wel te groeien, maar geen van de eitjes wordt groot genoeg. Zie Babybytes>PCOS

PESA
Percutane epididymale sperma aspiratie. Methode voor het verkrijgen van spermacellen voor vruchtbaarheidsbehandelingen. Wordt onder lokale verdoving uitgevoerd. Nadat rondom de bijbal verdoving is gespoten, wordt met een klein naaldje in de bijbal geprikt en zaad opgezogen. De laborant van het fertiliteitslaboratorium is aanwezig tijdens deze behandeling en beoordeelt ter plekke het verkregen zaad met behulp van een microscoop. Er moet worden vastgesteld of er voldoende beweeglijke zaadcellen beschikbaar zijn. Als dit niet het geval is, kan nogmaals in dezelfde of in de andere bijbal geprikt worden. Is genoeg zaad verkregen, dan wordt geprobeerd om dit in te vriezen, wat in ongeveer 60% van de gevallen lukt. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Vruchtbaarheidsbehandelingen

postpartum depressie
10 tot 20 % van alle vrouwen die bevallen zijn krijgen last van een depressie. In tegenstellig tot de babyblues gaat de depressie niet zomaar over. Je hebt meer kans op een depressie als je voor de bevalling of zwangerschap al last had van stress door wat voor reden dan ook. Soms wordt de diagnose depressie niet gesteld omdat de klachten vaker voorkomen bij vrouwen die net bevallen zijn maar dan in mindere mate. Zie Babybytes>Depressie na de zwangerschap

Postpartum psychose
Vrouwen die na de bevalling in een psychose komen, storten mentaal helemaal in. Ze kunnen zelfmoordgedachten krijgen of waanbeelden. Ze kunnen zelfs denken dat het kindje beter af is als het dood is. Zie Babybytes>Depressie na de zwangerschap

pre-eclampsie
Zwangerschapshypertensie (of pre-eclampsie, zwangerschapsvergiftiging of toxicose) is een aandoening die meestal na de 20e zwangerschapsweek optreedt. De aandoening uit zich door een verhoogde bloeddruk in combinatie met een hoog eiwitverlies via de urine. Het eiwitverlies leidt op zijn beurt tot vochtophoping. Zie Babybytes>Hoge bloeddruk

Pregnyl
Pregnyl wordt verkregen uit de urine van zwangere vrouwen. Het hCG heeft hetzelfde effect op het lichaam als het luteïniserend hormoon (LH), dat wordt geproduceerd in de hypofyse van mannen en vrouwen. De hypofyse is een kleine hormoonproducerende klier, die onder aan de hersenen ligt. LH regelt samen met een ander hormoon afkomstig uit de hypofyse, het follikel-stimulerend hormoon (FSH), de werking van de geslachtsorganen (eierstokken bij de vrouw en testikels bij de man). Deze hormonen zijn noodzakelijk voor de normale groei en rijping van eicellen en zaadcellen. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

Premenstrueel syndroom
Het premenstrueel syndroom (PMS) is een groep klachten of symptomen die bij sommige vrouwen vlak voor de menstruatie optreedt. Ongeveer 1 op de 20 vrouwen tussen 15 en 45 jaar heeft last van PMS. (Dit aantal hangt af van wat er precies onder PMS wordt gerekend en wat onder de `normale` ongemakken.) Het syndroom hoeft niet gedurende de gehele vruchtbare periode te bestaan: Het is ook mogelijk dat het ontstaat na het dertigste levensjaar of na het krijgen van kinderen. Zie Babybytes>PMS

prepartum depressie
Vrouwen die een pranatale depressie hebben, hadden voor de zwangerschap vaak ook al last van depressies. Depressie tijdens de zwangerschap kunnen schadelijk zijn voor zowel moeder als kind. Het is daarom zeer belangrijk om hulp in te schakelen als je denkt dat je een depressie hebt. Zie Babybytes>Depressie tijdens de zwangerschap

primaire keizersnede
Een geplande keizersnede. Soms is het al voor de zwangerschap of bevalling duidelijk dat je, zodra het grote moment daar is, moet bevallen door middel van een keizersnede.Dit kan zijn als je ooit een operatie hebt gehad in verband met een ernstige verzakking van de baarmoeder. Zie Babybytes>Keizersnede

Profasi
In het kader van vruchtbaarheidsbehandelingen zorgt Profasi voor de laatste fasen van de rijping van de eicel(len), bijvoorbeeld na behandeling met Serophene. Ongeveer 40 uur na een profasiinjectie vindt inseminatie plaats in het IVF-centrum. Profasi wordt ook gebruikt na terugplaatsing van een embryo. Dit moet ervoor zorgen dat het baarmoederslijmvlies dik genoeg wordt voor de innesteling. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

Progestan
In het kader van vruchtbaarheidsbehandelingen wordt Progestan voorgeschreven om het baarmoederslijmvlies klaar te maken voor innesteling. Dit is nodig omdat de eigen hormoonproductie is stilgelegd door andere medicijnen, en daardoor zelf soms nog te weinig van dit hormoon gemaakt kan worden. Progestan wordt ongeveer 12 dagen lang ingenomen. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

Proxeed
Proxeed is een voedingssupplement voor de man. Het is ontwikkeld om de kwaliteit van sperma te ondersteunen, met behulp van ingrediënten die bijdragen aan de metabole processen in die cellen die sperma produceren. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

pseudo kroep
Pseudo-kroep (laryngitis subglottica) is een virale ontsteking van het strottenhoofd en de keel (stembanden, luchtpijp, grote luchtwegen), meestal veroorzaakt door een virus. Het komt vooral voor bij kinderen in de leeftijd van 3 maanden tot 5 á 6 jaar. Bovendien komt het vaker voor bij jongens dan bij meisjes Doordat de symptomen lijken op die van difterie - de echte kroep - is de naam pseudo-kroep ontstaan. Zie Babybytes>Pseudo-kroep

Puregon
Een behandelkuur met Puregon stimuleert de ontwikkeling van follikels in de eierstok. Dit is een belangrijke stap bij verschillende vruchtbaarheidsbehandelingen zoals in-vitro fertilisatie (IVF), intra-cytoplasmatische sperma-injectie (ICSI) en ovulatie-inductie. Puregon is verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen, inclusief patronen voor het gebruik met de Puregon Pen en oplossingen voor injecties. De injecties kunnen thuis eenvoudig worden toegediend, of eventueel in een kliniek door een verpleegkundige of een arts. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

redressiehelm
In sommige gevallen is het niet langer mogelijk om alleen met fysiotherapie en de verzorgingsadviezen de scheefgroei tegen te gaan. In die gevallen kan een redressiehelm uitkomst bieden. Deze helm wordt in Nederland door de verzekering vergoed. Hij werkt voornamelijk cosmetisch. Zie Babybytes>Redressiehelm

regeldagen
Als je borstvoeding geeft krijg je te maken met regeldagen. Op regeldagen wordt je borstvoeding aangepast aan de behoeften van je kindje. Het kan ook zijn dat je regeldagen hebt omdat je kindje een virus heeft en antistoffen nodig heeft. Zie Babybytes>Borstvoeding

restless legs
Met name tijdens het derde trimester van de zwangerschap krijgt gemiddeld 15% van de zwangere vrouwen te maken met Restless Legs Syndroom (RLS). Zodra men tot rust komt en bijna in slaap valt, houdt een gevoel wat het beste omschreven kan worden als gekriebel, geprik of getintel “vanuit de binnenkant”, je uit je welverdiende slaap. Doordat je de onweerstaanbare en oncontroleerbare drang voelt je benen te bewegen, net op het punt dat je weg zakt naar dromenland, kan deze kwaal als zeer frustrerend worden omschreven. Zie Babybytes>RLS

resusfactor
Ons bloed heeft vele bijzondere eigenschappen. Eén daarvan is dat een druppeltje bloed van een resusaap, gevoegd bij een druppeltje bloed van een mens, soms wel en soms niet samenklontert. Sinds we dat weten verdelen we de mensen in resuspositief en resusnegatief. Een nieuwe bloedgroep dus eigenlijk, naast de gewone bloedgroepen waarvan je zeker wel eens gehoord hebt. De meeste mensen zijn resuspositief, een klein percentage resusnegatief. De eigenschap is erfelijk. Zie Babybytes>Resusfactor

ringworm
Tinea (ringworm) is een onschuldige oppervlakkige infectieziekte. Deze infectie kan voorkomen op de huid, haar en nagels. De aandoening staat bekend als ringworm. Dit is omdat er een ringvormige plek ontstaat met een iets verdikte rand. Er wordt vaak gedacht dat Tinea iets met wormen te maken heeft, maar dit is niet zo. Zie Babybytes>Ringworm

rota virus
Het rotavirus behoort tot de familie van de ' Reovirussen'. Het virus is in 1973 ontdekt, toen vocht uit de twaalfvingerige darm van kinderen die last hadden van een soort 'wintergriep' en die veel moesten braken, onder een elektronenmicroscoop werd onderzocht. Rotavirus is de belangrijkste oorzaak van ernstige diarree in combinatie met uitdroging. Zie Babybytes>Rota-Virus

seborroïsch eczeem
Berg is een huidaandoening die niet besmettelijk is. Berg komt erg veel voor bij baby's. Het kan al ontstaan in de eerste week na de geboorte. De naam Berg wordt alleen gebruikt in de eerste 4 weken na de geboorte van de baby, daarna wordt het Seborroïsch eczeem genoemd. Zie Babybytes>Berg (huidaandoening)

secundaire keizersnede
Er wordt van een secundaire keizersnede gesproken, wanneer tijdens de bevalling blijkt dat deze operatie noodzakelijk is. De meest voorkomende redenen zijn dat de bevalling maar niet wil vorderen en/of dat de baby zuurstof gebrek dreigt te krijgen. Zie Babybytes>Keizersnede

Serophene
Serophene is net als Clomid is een merknaam voor het citraat van de vruchtbaarheidsdrug `clomiphene`. Zie bij Clomid. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

slijmprop
Tijdens de zwangerschap vormt zich een slijmprop in je baarmoedermond. De slijmprop voorkomt infecties van je baarmoeder en je ongeboren baby. De slijmprop zal blijven zitten tot kort voor je bevalling. Als de bevalling er aan staat te komen wordt de baarmoederhals opgerekt en zachter. De slijmprop kan hierdoor loskomen en uit worden gestoten. Zie Babybytes>Slijmprop

smegma
Onder de voorhuid hoopt zich huidsmeer op. Dit huidsmeer heet smegma. Het huidsmeer moet regelmatig worden weggewassen, anders kunnen er ontstekingen ontstaan aan de voorhuid en eikel. Alleen kan het wegwassen van smegma pas wanneer de voorhuid kan worden teruggeschoven. Als de voorhuid nog verkleefd zit aan het eikeltje, moet je dat laten zitten en het topje van de penis voorzichtig wassen. Zie Babybytes>Babyverzorging>Voorhuidje

spataders
Spataders die in een zwangerschap ontstaan worden door sommigen toegeschreven aan een verhoogde druk van de organen op de aderen, maar het bewijs hiervoor is nog niet zeker. Het soepeler worden van de aderwanden door de zwangerschapshormonen is waarschijnlijk belangrijker. Het soepeler worden van de aderwanden resulteert in spataderen in de benen en anus (aambeien). Zie Babybytes>Spataders

spotting
Als je een beetje bloed verliest tijdens de zwangerschap wordt het `spotting` genoemd, verlies je meer bloed dan wordt de bloeding een `doorbraakbloeding` genoemd. Zie Babybytes>Bloedverlies

striae
Striae of striemen zijn lijnvormige huidafwijkingen die ontstaan wanneer het onderhuidse bindweefsel uit elkaar getrokken wordt door een snelle groei van de buik. Bij een snel groeiende buik kunnen de elastische en collageenvezels van de diepere lagen van de lederhuid scheuren. Vooral in het derde trimester van de zwangerschap is de kans op het krijgen van striae het grootst, omdat de omvang van de buik dan zijn hoogtepunt bereikt. Zie Babybytes>Zwangerschapsstriemen

stuitligging
Een baby ligt in stuitligging wanneer het tegen het einde van de zwangerschap met de billen, in plaats van het hoofdje, omlaag ligt. In de meeste gevallen is de oorzaak onbekend waarom een kind in stuitligging ligt. Bekende oorzaken kunnen zijn: bij een tweeling- of meerlingzwangerschap, bij een afwijkende vorm van de baarmoeder of het bekken, bij een moederkoek of vleesboom die voor de uitgang ligt en bij aangeboren afwijkingen van de baby. Zie Babybytes>Stuitligging

toeschietreflex
De toeschietreflex combineert het melkproductie en melktoevoersysteem om de melk snel en vrijelijk uit de borsten te laten stromen.
• De toeschietreflex begint wanneer de baby aan zenuwuiteinden in tepels zuigt, en de areola wordt gestimuleerd.
• Een signaal wordt door de zenuwen naar het hersenen gestuurd. (Het hypothalamus om precies te zijn)
• Het hypothalamus stuurt een signaal naar de hypofyse, waardoor prolactine en oxytocine vrijkomt.
• Oxytocine zorgt ervoor dat spiercellen in de borst samentrekken.
• De melk wordt nu uit de borst geperst en de baby kan het opzuigen. Zie Babybytes>Borstvoeding

tonsillitis
Tonsillitis (een ontsteking van de keelamandelen) is een aandoening die veel voorkomt bij kinderen. Als er sprake is van een tonsillitis, heeft het kind vaak ook een infectie in en rond de keel. Dit is een keelontsteking. In de meeste gevallen wordt een tonsillitis veroorzaakt door virussen. Een kind kan het ook krijgen door bacteriën, bijvoorbeeld streptokokken. Zie Babybytes>amandelontsteking

toxicose
Zwangerschapshypertensie (of pre-eclampsie, zwangerschapsvergiftiging of toxicose) is een aandoening die meestal na de 20e zwangerschapsweek optreedt. De aandoening uit zich door een verhoogde bloeddruk in combinatie met een hoog eiwitverlies via de urine. Het eiwitverlies leidt op zijn beurt tot vochtophoping. Zie Babybytes>Hoge bloeddruk

triple-test
Er zijn twee onderzoeken die een idee kunnen geven over de kans op een kindje met een chromosoomafwijking. Dit zijn de triple-test en de nekplooimeting-combinatietest. De triple-test wordt tegenwoordig niet zo vaak meer toegepast, de betrouwbaarheid is namelijk duidelijk minder dan die van de nekplooi-combinatietest. Van de nekplooi-combinatietest is de uitslag ook eerder bekend. De triple-test geeft een idee van de kans op het krijgen van een kindje met Downsyndroom. De test kan vanaf week 15 van de zwangerschap worden uitgevoerd. Bij een grote kans valt een vruchtwaterpunctie te overwegen om meer zekerheid te krijgen over het al dan niet aanwezig zijn van het Downsyndroom. De test geeft ook aan, of er een verhoogde kans is op een kindje met een open ruggetje (neurale buis defect). Zie Babybytes>Tests tijdens de zwangerschap

tummy tub
Een tummy tub is een speciaal bad voor baby's van 0 t/m zes maanden. Een tummy tub is een soort grote emmer waar de baby in kan zitten. Zie Babybytes>Babyverzorging>In-bad

uitdroging
Uitdroging tijdens de zwangerschap kan door verschillende oorzaken ontstaan. Bijvoorbeeld door diarree tijdens een periode van griep. De meest voorkomende oorzaak van uitdroging tijdens de zwangerschap is zwangerschapsmisselijkheid (emesis gravidarum) of extreme zwangerschapsmisselijkheid (hyperemesis gravidarum). Zie Babybytes>Misselijkheid

vacuümverlossing
Het halen van de baby door middelvan een vacuüm gezogen kap waarmaan de baby naar buiten wordt getrokken. De meestvoorkomende reden voor een tang- of vacuümverlossing is het dreigende zuurstoftekort bij de baby en/of het niet willen vorderen van de uitdrijving. In een enkel geval mag een zwangere vrouw vanwege gezondheidsproblemen (bijvoorbeeld hartproblemen) niet zelf meepersen. Zie Babybytes>Tang-of-Vacuümverlossing

vaderschapstest
Een DNA vaderschapstest stelt vast of iemand wel of niet de biologische vader is van een kind. Dit kan van belang zijn als de vermoedelijke vader op zoek is naar gemoedsrust en duidelijkheid of als hij zich voorbereidt op eventuele juridische procedures rond echtscheiding, gezag etc. Ook de moeder kan in dat geval een vaderschapstest in gang zetten. Hoewel de naam misschien anders doet vermoeden kan de vaderschapstest ook worden gebruikt om moederschap vast te stellen. Zie Babybytes>Tests tijdens de zwangerschap

verlostang
Een verlostang bestaat uit 2 metalen lepels. Beide lepels bevatten een gebogen blad dat precies om de zijkant van het babyhoofdje past. Op de overgang van de bladen zit een verbindingsstuk met een handvat. Als de beide bladen om het hoofd van de baby zijn geplaatst, hoedt het verbindingsstuk de lepels op zijn plaats. De verlostang is tussen de 35 en 40 centimeter lang. Tijdens een aantal weeën, het is de bedoeling dat je zelf blijft meepersen, trekt de gynaecoloog aan het handvat van de verlostang om de baby te helpen bij de uitdrijving. Zodra het hoofdje van de baby is geboren worden de lepels verwijderd en al snel volgt de geboorte van het lichaam van de baby. Zie Babybytes>Tang-of-Vacuümverlossing

vijfde ziekte
De vijfde ziekte is over het algemeen een milde ziekte. De vlekjesziekte wordt veroorzaakt door het Parvo B19-virus en komt bij kinderen vooral voor in het voorjaar. Wanneer de ziekte begint zijn de vlekjes het beste te omschrijven als `vlindervormig`. De vlekjes verdwijnen meestal na een week, maar kunnen nog gedurende een aantal weken terug komen. Zie Babybytes>Vijfde ziekte

vlokkentest
(Chorionbiopsie) Bij de vlokkentest neemt de gynaecoloog enkele stukjes weefsel weg uit de placenta (moederkoek). Deze vlokken worden Chorionvlokken genoemd. De placenta bestaat uit Chorionweefsel en ziet er vlokkerig uit, vandaar de naam vlokkentest. Over het algemeen wordt er tussen de 20 en 50 milligram chorionweefsel weggenomen. Dit is slechts 1 duizendste van de totale hoeveelheid weefsel waaruit de placenta is opgebouwd. De vruchtzak (met daarin de foetus) wordt niet beschadigd Zie Babybytes>Tests tijdens de zwangerschap

voedingsrecht
Artikel 4:8 Arbeidstijdenwet > Voedingsrecht > 1. Een vrouwelijke werknemer, die een borstkind voedt, heeft, indien zij de werkgever hiervan in kennis heeft gesteld, gedurende de eerste 9 levensmaanden van dat kind het recht de arbeid te onderbreken ten einde in de nodige rust en afzondering haar kind te zogen dan wel de borstvoeding te kolven. De werkgever biedt haar daartoe de gelegenheid en stelt, waar nodig, een geschikte af te sluiten besloten ruimte ter beschikking. Zie Babybytes>Borstvoeding

voedselintolerantie
Verouderde naam voor voedselovergevoeligheid Zie Babybytes>Allergie

voedselovergevoeligheid
Voedselovergevoeligheid is een overkoepelende term voor alle overgevoeligheidsreacties op voedsel. Voedselallergie en niet-allergische voedselovergevoeligheid (voorheen voedselintolerantie genoemd) vallen hier beide onder. Voedselallergie is een ongewenste reactie op voedsel. De oorzaak hiervan is een abnormale reactie van het natuurlijke afweermechanisme van het lichaam. Het immuunsysteem maakt specifieke antistoffen tegen eiwitten in de voeding die normaal gesproken als ‘onschadelijk’ worden beschouwd. Komen de antistoffen in aanraking met de eiwitten waartegen het is aangemaakt, dan treedt een reactie op. Hierbij komen allerlei stoffen vrij die uiteindelijk allergische verschijnselen bezorgen. Voorbeelden van eiwitten waarvoor een allergie kan bestaan zijn koemelk, ei, soja, pinda en noten. De aanleg om een allergie te ontwikkelen is mede erfelijk bepaald. Zie Babybytes>Allergie

vroeggeboorte
Een zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken, maar een duur van 37 tot 42 weken wordt beschouwd als een normale zwangerschapsperiode. Weeën die optreden voor week 37 noemen we ‘vroegtijdig’. Vroegtijdige weeën verhogen het risico op een te vroege bevalling. De baby kan dan onvoldoende voorbereid ter wereld komen en heeft extra medische verzorging nodig. De behandeling van vroegtijdige weeën is gericht op het uitstellen van het tijdstip van de bevalling. De baby komt dan meer volgroeid ter wereld. Zie Babybytes>Vroeggeboorte

vruchtwaterpunctie
(Amniocentese) Bij een vruchtwaterpunctie wordt met behulp van een naald wat vruchtwater uit de baarmoeder afgenomen. Dit vruchtwater bevat cellen. Deze cellen uit het vruchtwater worden onderzocht op een eventuele chromosoomafwijking. Gewoonlijk vindt het vruchtwateronderzoek plaats bij een zwangerschapsduur van ongeveer 16 weken. Zie Babybytes>Tests tijdens de zwangerschap

warmtebultjes
Bij warm weer hebben sommige kinderen vaak last van het ontstaan van bultjes, de zogenaamde 'warmtebultjes'. Deze bultjes worden ook wel "Miliaria rubra" genoemd. De bultjes op de huid worden door enige roodheid omgeven en zijn niet groter dan een speldenknop. De bultjes ontstaan door het hevige transpireren, waarbij het zweet dat wordt geproduceerd de huid zo beschadigt, dat het zweet zich gaat ophopen onder de huid. Zie Babybytes>Zweten en warmtebultjes

waterpokken
De waterpokken is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door het "varicella-zoster-virus". De waterpokken komen in het bijzonder voor bij kinderen en meestal in een milde vorm. Bijna alle kinderen in Nederland en België krijgen de waterpokken. Het komt vooral bij kinderen voor tussen de leeftijd van 1 en 8 jaar. Na genezing kan het virus nog jaren aanwezig blijven. Het kan soms op latere leeftijd gordelroos veroorzaken. Het virus komt binnen via de luchtwegen en is erg besmettelijk Zie Babybytes>Waterpokken

wiegendood
Wiegendood is het plotseling overlijden van een baby zonder aanwijsbare reden. Zowel in Nederland als in België sterven gemiddeld 25 baby’s per jaar aan wiegendood. Wiegendood komt voor bij baby’s tussen 7 weken en 1 jaar. Niemand weet precies de oorzaak van wiegendoor maar er zijn wel factoren die het risico verminderen Zie Babybytes>Wiegendood

zesde ziekte
De zesde ziekte is één van de vlekjesziekten bij kinderen. Nog maar pas is bekend dat het wordt veroorzaakt door een virus. De zesde ziekte komt voornamelijk voor bij kinderen tussen de 3 maanden en 3 jaar. Voor de zesde ziekte bestaat nog geen inenting. Zie Babybytes>Zesde ziekte

zoladex
Zoladex wordt onder andere gebruikt in behandeling tegen matige en ernstige endometriose. Zie Babybytes>Onvruchtbaarheid>Medicatie

zuigreflex
De behoefte om te zuigen is bij een baby aangeboren. Deze aangeboren behoefte heet de 'zuigreflex'. Omdat het wel even kan duren voor de baby zijn duimpje heeft ontdekt, wordt er vaak aan de zuigbehoefte gehoor gegeven door het geven van een fopspeentje. Zie Babybytes>Duimzuigen

zwangerschapsdiabetes
Zwangerschapsdiabetes betekend suikerziekte tijdens de zwangerschap. Deze vorm van diabetes begint meestal na week 24 en is alleen tijdens de zwangerschap. 2 % van de zwangere vrouwen krijgt te maken met deze vorm van diabetes. Het komt omdat de hormonen van je zwangerschap de aanmaak van insuline afremmen. Zie Babybytes>Zwangerschapsdiabetes

zwangerschapsgloed
Je kan een gloed over je gezicht hebben die anderen opmerken, maar jezelf niet! Je `stralende` gezicht lijkt te blozen doordat je meer bloed hebt tijdens de zwangerschap. Er zit ook meer bloed in de vaten onder je wangen, vandaar dat je een `gezonde gloed` over je gezicht lijkt te hebben. Naast het blozen maken oliekliertjes de huid extra glanzend. De gloed die je ziet op het gezicht van zwangere vrouwen is gelijk aan de gloed die je krijgt van alles wat je hart sneller doet slaan. Zie Babybytes>Huidveranderingen

zwangerschapshypertensie
Zwangerschapshypertensie (of pre-eclampsie, zwangerschapsvergiftiging of toxicose) is een aandoening die meestal na de 20e zwangerschapsweek optreedt. De aandoening uit zich door een verhoogde bloeddruk in combinatie met een hoog eiwitverlies via de urine. Het eiwitverlies leidt op zijn beurt tot vochtophoping. Zie Babybytes>Hoge bloeddruk

zwangerschapsmasker
Soms lijkt het ook of je gezichtskenmerken veranderd zijn. Tijdens het tweede trimester kunnen bruinige of gelige plekken ontstaan over het gehele gezicht. Deze `chloasma`, ofwel het zwangerschapsmasker, verschijnt meestal op het voorhoofd, boven de kaken, op de neus en de kin. De zwangerschapshormonen oestrogeen en progesteron sporen cellen in het gezicht aan om meer pigment aan te maken. Omdat niet alle cellen evenveel maken, kunnen gekleurde vlekken ontstaan. Zie Babybytes>Huidveranderingen

zwangerschapsmisselijkheid
Misselijkheid komt erg vaak voor en is een normaal verschijnsel tijdens de zwangerschap. De meeste zwangere vrouwen hebben er last van. Een derde van alle vrouwen moet hierbij ook overgeven. Misselijkheid begint vaak al rond de eerste maand van de zwangerschap en houdt aan tot de 14e of 16e week. Hyperemesis Gravidarum is een extreme vorm van zwangerschapsmisselijkheid Zie Babybytes>Misselijkheid

zwangerschapsstriemen
Striae of striemen zijn lijnvormige huidafwijkingen die ontstaan wanneer het onderhuidse bindweefsel uit elkaar getrokken wordt door een snelle groei van de buik. Bij een snel groeiende buik kunnen de elastische en collageenvezels van de diepere lagen van de lederhuid scheuren. Vooral in het derde trimester van de zwangerschap is de kans op het krijgen van striae het grootst, omdat de omvang van de buik dan zijn hoogtepunt bereikt. Zie Babybytes>Zwangerschapsstriemen

zwangerschapsthuistests
Er zijn verschillende types zwangerschapstests die je thuis uit kunt voeren. Je koopt ze bij de drogist of bij de apotheek. ij sommige test moet je urine verzamelen en de staaf in de urine dopen, bij andere dien je er overheen te plassen. Sommige test duren langer dan andere, ook de manier van weergeven is verschillend. Soms zoek je een enkele lijn, een dubbele lijn of een symbool zoals een plus of een min. Natuurlijk heeft elke test duidelijke instructies. De tests hebben vaak ook een telefoonnummer voor het geval je vragen hebt over de testresultaten. Zie Babybytes>Zwangerschapstests

zwangerschapsverlof
In België heb je recht op 15 weken (of 105 dagen) zwangerschapsverlof, bij een meerling is dit 19 weken, of 133 dagen (moederschapsrust). In Nederland heb je recht op op 16 weken zwangerschapsverlof. Gedurende deze weken ontvang je een uitkering, welke net zo hoog is als je ziektewetdagloon, oftewel 1 procent. Als je werkgever deze uitkering ontvangt, dan kan hij tijdens het verlof het salaris doorbetalen. De werkgever mag de uitkering op het salaris in mindering brengen, als je de uitkering zelf ontvangt. Zie Babybytes>Werk