Kopie van `Aquo-lex - het waterwoordenboek`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Aquo-lex - het waterwoordenboek
Categorie: Milieu > water
Datum & Land: 20/02/2012, NL
Woorden: 7818


afsluitmiddel klein
Def.: een onderdeel met als doel een waterkerende functie te kunnen vervullen Toelichting: van het landverkeer zijn twee fasen te onderscheiden: de voorwaarschuwings- of VWS-fase en de

afsluitmiddel groot
Def.: een grote beweegbare constructie met als doel een waterkerende functie te kunnen laten vervullen Toelichting: signaal. Door het sluiten van de afsluitbomen wordt het landverkeer onderbreekt. Bij het onderbreken

afsluiting
Def.: (Vaar)wegdeel is tijdelijk of definitief gesloten (verboden) voor al het verkeer. Toelichting: Voor droog is hier een officieel Verkeersbesluit voor nodig, bijv. bij groot wegenonderhoud.

afsluiterput
Def.: put waarin afsluiters zijn geplaatst

afsluiter (model)
Afk.: GPV Def.: voorziet in de mogelijkheid om toestellen en situaties met een unieke afvoer - stijghoogte relatie te modelleren, zoals turbines, terugslagkleppen en het gedrag van bronbemaling.

afsluitdam
Syn.: afsluitdijk Def.: dam welke een ongewenste stroming afsluit

afslibbaar
Def.: het percentage of gehalte aan minerale deeltjes kleiner dan 0.016 mm

afslechten
Def.: bedaren van de zee.

afslagzone
Def.: zone van het duin die tijdens stormvloed afslaat.

afslagpunt
Def.: het snijpunt van het afgeslagen duinfront met het rekenpeil. Toelichting: Het kritieke afslagpunt geeft die mate van duinafslag aan waarbij nog juist geen doorbreken optreedt. De duinafslag wordt bepaald uit de basisafslag en de toeslag

afslagprofiel
Def.: het resterende profiel van een hoog voorland, inclusief dijk, na aanzienlijke buitendijkse erosie.

afslagprofiel
Def.: evenwichtsprofiel van een duin tijdens de maatgevende storm.

afslaglijn
Def.: een lijn in lengterichting van de kust die de afslagpunten verbindt Toelichting: Deze lijn geeft aan welk deel van het duin afslaat bij een bepaalde stormvloed. Zo geeft de 1:500 afslaglijn de grens aan van het gebied dat bij een storm met een kans van voorkomen van 1:500 afslaat.

afslag
Def.: de ondermijning van kust-, duin- en oevergedeelten door werking van het water. Toelichting: branding, stormvloed, scheepvaart

afschuiving
Def.: verschuiving van een gedeelte van de aardkorst naar beneden

afslaan
Def.: verkoop met bedragen van inzet in afdalende reeks.

afschuiving
Def.: verzamelnaam voor faalmechanismen waarbij beweging van toplaag en eventueel andere lagen langs het talud plaatsvindt. Toelichting: Een van de faalmechanismen is het evenwichtsdraagvermogen, bij overschrijding vindt afschuiving plaats.

afschuiven
Def.: (Onder frequent voorkomende omstandigheden optredende) neiging tot afglijden van een bekleding langs een talud doordat een wateroverdruk onder de bekleding en de ondergrond zodanig vermindert dat deze kleiner wordt dan de component van het eigen gewicht van de bekleding langs het talud

afschrijving
Def.: procedure van een organisatie of bedrijf om fondsen apart te zetten voor de vervanging van kapitale goederen zodra deze verouderd raken.

afschrijving
Def.: boekhoudkundig middel om de economische waarde van een kapitaal goed te beschrijven. Toelichting: Bijvoorbeeld een water project

afscheidingsrendement
Def.: percentage van de stof welke door afscheiding uit het oorspronkelijke medium is verwijderd Toelichting: De term wordt in het zuiveringsbeheer vaak gebruikt om de verhouding tussen de droge stof in het ontwaterd slib en in oploop centrifuge aan te duiden

afscheider
Def.: een afscheider scheidt het regenwater af van de daarin bevindende verontreinigingen Toelichting: Afscheiders dienen voor het zuiveren van het regenwater alvorens u dit op oppervlaktewater loost of in de bodem infiltreert. Afscheiding van verontreinigingen kan gebaseerd zijn op filteren, zwaartekracht of een proportioneel volume van het regenwater. In deze productgroep komen de volgende typen voor met de daarbij vermelde werking: - Adsorptiefilter ; - Bladvanger ; - Kolk met rooster- Lamellenscheider ; - Olie- en slibscheider ; - Volumescheiders ; - Zandvangers

afschaling
Def.: proces van afnemen van opschaling

afrastering
Def.: kunstmatig opdelingobjecten t.b.v. scheiding van vastgoedobjecten of virtuele gebieden.

afpompingskegel
Syn.: onttrekkingkegel ; pompkegel Def.: de kegelvormige verlaging van de grondwaterspiegel c.q. van het stijghoogteoppervlak veroorzaakt door onttrekking van grondwater aan een put.

afmonsteren
Def.: het dienstverband op een bepaald schip beëindigen. Toelichting: Bij de afmonstering aan het einde van de reis wordt de gage uitbetaald

afotisch
Def.: zonder licht

afmeren
Def.: het degelijk bevestigen van de boot aan een steiger, kade of meerboei. Toelichting: `Meren' is niet juist.

afloopvoorziening
Def.: voorziening die de bemanning de mogelijkheid geeft vanaf het schip de vaste wal te bereiken Toelichting: Meestal een loopbrug

aflaatput
Def.: put om een tank of bassin in te laten leeglopen

aflandig
Def.: zegt men van een wind die naar de zee of het water gericht is.

aflaatleiding
Def.: buis of stelsel van buizen dat wordt gebruikt om b.v. een tank deels af te laten, wordt gebruikt om het proces te benvloeden.

aflaatpeil
Def.: het vastgestelde peil waarbij de vijver begint met het lozen van geborgen water

afkoppelen
Def.: het regenwater van verhard oppervlak infiltreren in de bodem of geleiden naar watergangen in plaats van op de riolering. Toelichting: Hiermee voorkomen we dat relatief schoon regenwater onnodig naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie gaat.

afkalven
Syn.: oeverafkalving Def.: instorten of afschuiven van de oevers van een oppervlaktewater.

afhankelijke variabele
Def.: variabele die ten opzichte van één of meer onafhankelijke variabele(n) verandert Toelichting: (bijv. peil).

afgiftesnelheid
Def.: de snelheid waarmee een bepaalde stof uit een medium wordt overgedragen aan een ander medium.

afhankelijke factor
Def.: een factor behorend tot een ecosysteem, die tijdens de ecosysteemontwikkeling aan verandering onderhevig is, bijvoorbeeld bodem, voedselrijkdom, zuurgraaddynamiek, vegetatie, landschap.

afgesloten grondwater
Syn.: spanningswater ; afgesloten laag Def.: water in een afgesloten watervoerend pakket, dat aan boven- en onderzijde begrensd wordt door ondoorlatende bodemlagen.

affiniteit
Def.: de scherpte waarmee een ionenuitwisselaar een contra-ion oppakt en vasthoudt. Toelichting: De affiniteit wordt sterk beïnvloed door de concentratie elektrolyt dat om de ionenuitwisselaar heen zit.

afdekking
Def.: ter bescherming of ter voorkoming van emissie

afdichting
Def.: het aanbrengen van een civieltechnische isolatielaag in de vorm van een laag tussen de verontreinigde bodem en de omgeving.

afdekken
Def.: het aanbrengen van een laag boven de verontreinigde bodem teneinde contactrisico's te beperken.

afbraak
Def.: fysisch, Chemisch of biochemisch proces waarbij stoffen worden afgebroken

afbreekbaarheid van een stof
Def.: dit heeft betrekking op de snelheid waarmee een stof door micro-organismen of door chemische reacties wordt afgebroken. Toelichting: Bij een volledige afbraak wordt een stof van een organische naar een anorganische vorm omgezet. Stoffen die moeilijk afbreken worden persistent genoemd. Deze stoffen kunnen lange tijd in het milieu verblijven en daar eventueel accumuleren.

af-/aanvoervak
Syn.: aanvoervak ; afvoervak ; tak Def.: een aanduiding van de onderverdeling in de lengterichting van wateren, waarbij de onderverdeling ontstaan is door het dimensioneren van een stelsel van wateren aan de hand van hydraulische parameters Toelichting: De hydraulische parameters waarover in de bovenstaande definitie wordt gesproken, betreffen ondermeer: de bodembreedte, het waterpeil, de stroomsnelheid, de taludhelling, het verhang en de natte oppervlakte. Aande hand van deze parameters zal een zekere d

af-/aanvoergebied
Afk.: Af-- (en) aanv.geb(ied). Syn.: aanvoergebied ; afvoergebied ; afwateringsgebied ; bemalinggebied ; boezemgebied ; stroomgebied Def.: een gebied begrenst door (stroom)scheidingen, waaruit beschouwd vanuit het afvoerpunt het water van dat gebied afstroomt of via bemaling getransporteerd wordt naar het desbetreffende afvoerpunt. Toelichting: Het afvoerpunt is vaak een zee of meer en de afvoer wordt vaak gerealiseerd door een waterloop.

afvoergolf
Syn.: hoogwatergolf Def.: een aanmerkelijke, betrekkelijk kortdurende verhoging van de afvoer, gekenmerkt door een snelle was, gevolgd door een tragere val.

afvoerhydrologie
Def.: tak van de hydrologie die zich specifiek richt op de afvoer van water uit een bepaald gebied.

afvoerkromme
Syn.: Q-h kromme (kunstwerk) Def.: grafische weergave van het in zekere periode geldende gemiddeld verband tussen het plaatselijke peil en de afvoer in een bepaalde doorsnede.

afvoerleiding
Def.: leiding die water wegleid van een waterrad of turbine.

afvoermeet locaties (selecteren)
Def.: het proces waarbij monitoringlokaties voor de afvoermeting worden gekozen. Toelichting: Het proces bestaat uit twee stappen. In eerste instantie moeten algemene locaties in plaats van specifieke mangaten worden gekozen. Het aantal locaties is afhankelijk van het doel en het type model en het betrouwbaarheidsniveau van de ingevoerde data.

afvoernorm
Def.: de theoretische afvoercapaciteit berekend op basis van normen van de waterkwaliteitsbeheerder (m3-h) in een rioleringsgebied

afvoernorm toets
Def.: de afwijking van de gewenste afvoer ten opzichte van de berekende normafvoer, van een rioleringsgebied, uitgedrukt in procenten

afvoerput
Def.: put in een voor- of nabezinktank waarin materiaal wordt verzameld

afvoerrelatie
Def.: verband tussen de afvoer en een of twee bijbehorende waterstanden

afvoersysteem
Def.: het samenhangend geheel van drainagebuizen, greppels, waterlopen, kunstwerken en lozingmiddelen voor de afvoer van water uit een gebied.

afvoerverlooplijn
Def.: grafische weergave van het verloop van de afvoer in de tijd.

afwaaiing
Def.: mate van de verlaging van het peil onder invloed van de wind.

afwaaiing
Def.: verlaging van het peil onder invloed van de wind.

afwatering
Def.: de afvoer van water via een stelsel van open waterlopen naar een lozingspunt van het afwateringsgebied.

afwateringseenheid
Def.: gebied dat een stelsel van wateren of riolen met de daarop lozende gronden omvat en rechtstreeks loost op buitenwater

afwateringseenheid
Syn.: knooppuntgebied Def.: een gebied dat een (hydrologische) relatie heeft met een afvoervak. Toelichting: Uit de definitie volgt dat het onderscheid dat gemaakt wordt tussen een afvoergebied en een afwateringseenheid bepaald wordt door de (hydrologische) relatie die het met een afvoervak heeft. Met andere woorden, tussen een afvoergebied en een afvoervak is geen direct aanwijsbare relatie.

afwateringsgebied
Def.: een gebied waaruit het water wordt afgevoerd.

afwegingen
Def.: het proces van afwegen van de kosten en baten die verloren gaan door het kiezen van alternatieve doelen. Toelichting: Bijvoorbeeld het terughouden van economische ontwikkeling ten gunste van het verbeteren van de waterkwaliteit.

afwentelen
Def.: het ongevraagd aan anderen overdragen van waterkwantiteits- en kwaliteitsproblemen of daarmee gepaard gaande kosten en bestuurlijke verantwoordelijkheden in ruimte en tijd. Toelichting: Meestal wordt gedoeld op bovenstrooms veroorzaakte waterkwaliteitsproblemen voor benedenstrooms gelegen wateren. Maar ook bijvoorbeeld benedenstroomse migratiebarrières voor stroomopwaarts migrerende vissen vallen onder afwenteling. Tegenovergestelde van duurzaam waterbeheer. Een gebruikt middel om afwenteling te voorkomen is het maken van afspraken over acceptabele hoeveelheden water, stoffen of over gewenste morfologische toestand op blauwe knooppunten.

afwijkend streefpeil
Def.: de van het vigerende peilbesluit afwijkende door de beheerder na te streven waterstand krachtens een ontheffing

afwikkeling
Def.: afhandeling, afdoening Toelichting: de afwikkeling van de schade neemt 2-3 van de tijd in beslag

afzanding
Def.: de afgraving, verlaging en vereffening van hoge zandgronden.

afzet slib/restproducten
Def.: de juridische overdracht van het aangeboden slib en restproducten alsmede het transport en afzetten daarvan ten behoeve van hergebruik of definitieve verwijdering.

afzetting
Syn.: sediment ; sedimentafzetting Def.: vaste stof die is neergewaaid of neergeslagen uit een vloeistof

afzuigventilator
Def.: ventilator waarmee lucht wordt afgezogen uit een ruimte

agrarisch-technisch hulpbedrijf
Def.: een bedrijf dat is gericht op het verlenen van diensten aan agrarische bedrijven door middel van het telen van gewassen, het houden van dieren, of de toepassing van andere landbouwkundige methoden, met uitzondering van mestbewerking. Toelichting: Voorbeelden van agrarisch-technische hulpbedrijven zijn: grootveeklinieken, KI-stations, mestopslag- en mesthandelsbedrijven, loonwerkbedrijven (inclusief verhuurbedrijven voor landbouwwerktuigen), veetransportbedrijven, veehandelsbedrijven.

agrarische hoofdstructuur
Afk.: AHS Def.: de agrarische hoofdstructuur omvat het gebied buiten de GHS en de bebouwde kernen en infrastructuur Toelichting: In de AHS staat de instandhouding en de versterking van de landbouw voorop. Landbouwbedrijven hebben er in beginsel de ruimte om zich te ontwikkelen in de door hen gewenste richting.

agrarisch verwant bedrijf
Def.: een bedrijf of instelling gericht op het verlenen van diensten aan particulieren of niet-agrarische bedrijven door middel van het telen van gewassen, het houden van dieren of de toepassing van andere landbouwkundige methoden. Toelichting: Voorbeelden van agrarisch verwante bedrijven zijn: dierenasiels, dierenklinieken, groencomposteringsbedrijven, hondenkennels, hoveniersbedrijven, maneges, paardenpensions, stalhouderijen, instellingen voor agrarisch praktijkonderwijs, proefbedrijven, volkstuinen.

agrarisch bedrijf
Def.: een bedrijf dat is gericht op het voortbrengen van producten door middel van het telen van gewassen of het houden van dieren.

agrarisch bouwblok
Def.: een bouwblok dat is bestemd voor agrarische doeleinden.

aggregatie
Def.: een associatie tussen een samengestelde klasse en een component klasse (maakt deel uit van). Objecten van de deelklasse kunnen worden toegevoegd of verwijderd zonder dat de geheelklasse ophoudt te bestaan.

agger
Def.: kleine rijzing en daling van de zeespiegel tijdens de laagwaterperiode.

agglomeratie
Def.: een proces waarbij kleinere deeltjes samen worden gevoegd om een grotere massa te vormen.

agrohydrologie
Def.: tak van de hydrologie die zich specifiek richt op de relatie tussen water en de (landbouwkundige) plantengroei op het aardoppervlak. Toelichting: De agrohydrologie beperkt zich veelal tot het bodemwater en het water in de onderste laag van de atmosfeer, grenzend aan het aardoppervlak.

airconditioning
Syn.: airco Def.: installatie voor de regeling van luchttemperatuur

akoestisch
Def.: op of door geluid werkend

akr nummer
Def.: een identificerend administratienummer van een (rechts)persoon, zoals toegewezen door de Dienst van het Kadaster en de Openbare Registers voor gebruik in AKR Toelichting: Het AKR-nummer functioneert als een vangnet voor eigenaren die in Nederland geen A-nummer of Sofi- nummer (natuurlijke personen) hebben en ook geen Kamer-van-Koophandelnummer (niet-natuurlijke personen). Het AKR-nummer wordt dus bijvoorbeeld gebruikt voor buitenlandse rechtspersonen die geen officiële registratie in Nederland hebben

algendrijflaag
Def.: het verschijnsel, dat sommige planktische algen, in het bijzonder Cyanophyceeën, uit diepere lagen opstijgen en juist onder het wateroppervlak een dikke, uit miljoenen cellen bestaande laag vormen, zodat het de indruk geeft dat een kopergroene room op het water drijft.

algenbloei
Def.: het onder invloed van toegevoerde voedingsstoffen massaal toenemen van bepaalde soorten algen. Toelichting: vooral fosfor- en stikstofverbindingen dienen als voedingsstoffen

algemene wet bestuursrecht.
Afk.: AWB Def.:

algen
Def.: een of meercellige fotoautotrofe organismen. Toelichting: Met begrip van de zogenoemde cyanobacteriën, die chlorofyl en andere gekleurde pigmenten bevatten. Zij leven meestal in water en zijn in staat om hun celmateriaal op te bouwen door fotosynthese.

algemene regel
Def.: door de overheid opgelegde regelgeving met betrekking tot een bepaalde bedrijfstak

algemene plaatselijke verordening
Afk.: APV Def.:

algemene norm
Def.: een landelijk vastgestelde norm, waaraan de kwaliteit van afvalwater (te lozen op oppervlaktewater) moet voldoen.

algemene nederlandse wielrijders bond
Afk.: ANWB Def.: Toelichting: de Koninklijke Nederlandse Toeristenbond ANWB is een Nederlandse verkeers-, vervoers-, en hulporganisatie.

algemene milieukwaliteit
Afk.: AMK Def.: een milieubelasting die voldoet aan de minimale kwaliteitseisen die in het Nationaal en Provinciaal Milieubeleidsplan zijn geformuleerd om een duurzame ontwikkeling te waarborgen

algemene maatregel van bestuur
Afk.: AMvB Def.: een procedurele (uitvoering)regeling voor enkele in een wet genoemde onderwerpen.

algemene evenwicht analyse
Def.: de analyse van relaties die bestaan tussen subsectoren van de economie. Toelichting: Het omvat de equilibrium optimalisatie procedures die zich bezig houden met het brede aandachtsgebied van hydrologisch-economische processen in stroomgebieden.

algemene bepalingen regelgeving/wet/verord
Afk.: Alg.bep. regelg.-wet-verord. Def.: bepalingen uit wetten, verordeningen en overige door het waterschap opgestelde en-of te doen naleven voorschriften, niet gericht op één specifiek subject. Toelichting: Door deze entiteit is het mogelijk relaties te leggen tussen algemene bepalingen en de individuele vergunningen waarin zij voorkomen. Zo kan ook de invloed van wijzigingen in regelgeving op het huidige vergunningenbestand worden bepaald.Per bepaling in vergunning kan gerelateerd worden aan het paragraafnummer van een wettekst.De relaties worden gelegd tijdens het tot stand komen van de vergunning. Daarbij kan ook gebruik gemaakt worden van de mogelijkheid tot het opnemen van tekst of een verwijzing naar een bestandsnaam van een tekst, zodat automatisch (delen van) vergunningen kunnen worden gegenereerd.

algemeen plan
Def.: langsdoorsnede van het schip, waarop de indeling, de uitrusting en de belangrijkste maten vermeld staan.

algemeen hoogtebestand nederland
Afk.: AHN Def.:

algemeen certificaat maritieme radiocommunicatie
Afk.: Marcom-A Def.: het certificaat waarmee men alle maritieme zendinstallaties mag bedienen. Toelichting: bv Inmarsat, EPIRB en GMDSS

algemeen bestuur van het waterschap
Afk.: AB Def.: