Augustus

Wat gebeurde er in augustus? Een overzicht van dag tot dag.

01 augustus

In 1793 werd de eerste lengte van de meter wettelijk vastgelegd door de Franse Academie van Wetenschappen. Zij omschreven deze als het tienmiljoenste deel van de afstand rond het aardoppervlak, vanaf de noordpool tot aan de evenaar, langs de meridiaan van Parijs. Ook Nederland en België moesten meedoen. Zij vielen immers onder de Franse wetten. Willem van Oranje probeerde dit weer terug te draaien, maar de Nieuwe Geest liet zich niet zomaar verdrijven door de Oude Geest. Desondanks draaide het in 1816 uit op een fraai compromis. De metrieke tiendelige maten werden ingevoerd, maar dan onder klassieke oude benamingen: duim 1 cm, ons 100 gram, palm 10 cm, pond 1000 gram, el 1 meter, bunder 10000 m2, roede 10 meter, en mijl 1000 meter. lees meer

02 augustus

Op 2 augustus 1933 werd het `Witte-Zee-kanaal-in-de-naam-van-Stalin` of `Belomorkanaal` officieel geopend. Het is een vitale verbinding tussen St. Petersburg (Leningrad) en de Witte Zee, gebouwd tussen 1930 en 1933 door dwangarbeiders. Ongeveer 150.000 veroordeelden (boeren, politieke gevangenen en misdadigers) werkten aan het project. Het zware werk had tot doel hen `om te smeden` tot goede Sovjet burgers. Terwijl tienduizenden omkwamen door de zware omstandigheden, ging de opening vergezeld van een grootscheepse publiciteitscampagne. Kranten als Pravda en Izvestija publiceerden artikelen, cartoons en foto`s van `omgeturnde` arbeiders. lees meer

03 augustus

In 1914 valt het Duitse leger België binnen om met een slingerbeweging via het noorden Frankrijk binnen te vallen. Het plan behelsde een grote cirkelvormige beweging door België, waardoor Frankrijk in feite langs een breed front vanuit het noorden werd aangevallen. Het plan sloeg geen acht op de Belgische neutraliteit. Een aantal factoren leidde tot zijn mislukking, waaronder gebrek aan mobiliteit bij de Duitsers, effectieve Franse weerstand, onderschatting van de problemen aan het Russisch front en het hardnekkige Belgische verzet (tijdwinst voor de tegenpartij) lees meer

04 augustus

In 1944 kwamen plotseling 5 mannen het huis van Anne Frank binnen. Een van hen in het uniform van de Duitse politie. De anderen waren in burgerkleren. Waarschijnlijk waren het Nederlandse nazi’s. De mannen wisten alles. Victor Kugler moest meekomen. Ze gingen naar boven. Bij de boekenkast trokken de mannen hun revolver. De kast werd opengemaakt en ze gingen naar binnen. Alle onderduikers werden ontdekt. De onderduikers mochten nog wat kleren inpakken. Daarna werden ze in een vrachtauto naar het gebouw van de Duitse politie gebracht. Later worden ze in een kamp opgesloten.Otto Frank is de enige die terug komt uit de kampen. Twee maanden nadat hij bij het huis is teruggekomen, ontvangt hij bericht dat zijn beide dochters zijn overleden. lees meer

05 augustus

Op 5 augustus 1962 werd Nelson Mandela voor een tweede maal gearresteerd, omdat hij Zuid-Afrika verliet zonder paspoort. Hij werd voor 5 jaar opgesloten vanwege sabotage en het proberen van de regering omver te werpen. Tijdens zijn gevangenschap kwam men erachter dat Mandela en zijn kameraden echt de regering wilden omverwerpen. Hierop werd Mandela voor levenslang veroordeeld. Op 11 februari 1990 werd Mandela vrijgelaten. lees meer

06 augustus

Het was 6 augustus 1945 om 08.15 uur. De bemanning van de Amerikaanse B-29 bommenwerper Enola Gay liet de 400 kilo zware `Little Boy` los boven Hiroshima. Tienduizenden mensen verdampten in de hitte van de explosie; gebouwen reduceerden tot stof. De stad werd door een rookwolk in duisternis gehuld. Omdat de overgave van Japan uitbleef, besloot de Amerikaanse regering dat de stad Nagasaki drie dagen later hetzelfde lot moest ondergaan. De prijs die Hiroshima en Nagasaki betaalden, was hoog: naar schatting 120.000 mensen lieten het leven. In de dagen, maanden en jaren erna stierven nog eens tienduizenden mensen aan hun verwondingen en aan blootstelling aan radio-actieve straling. lees meer

07 augustus

In 1980 ging Viditel van start.Viditel was een systeem waarmee je via de telefoon informatie kon opvragen die werd getoond op een beeldscherm. Het systeem bestond uit een kastje met toetsenbord. Dit kastje sloot je aan op je telefoonaansluiting en op je televisietoestel. Op de televisie verscheen informatie in een vorm die vergelijkbaar is met teletekstpagina`s. Verschillende bedrijven en instellingen boden informatie aan. De bekendste dienst werd Girotel, waarmee je sinds 1986 bankzaken kon regelen. lees meer

08 augustus

In de kolenmijn `Le Bois du Cazier`, ten zuiden van Charleroi, brak in 1956 brand uit. Het leidde tot een ramp waarbij 262 mensen het leven lieten, waaronder 136 Italianen en 95 Belgen. Het werk in de mijn van Marcinelle werd gewoon voortgezet, zij het in een trager tempo. Niemand wilde er werken, maar elders in de streek was er geen werk te vinden. lees meer

09 augustus

In 1483 werd de Sixtijnse Kapel geopend. Het is een van de bekendste zalen ter wereld, vanwege de beroemde fresco`s van Michelangelo. Michelangelo had veel figuren geheel naakt en met zichtbare geslachtsdelen afgebeeld. De ceremoniemeester van de paus beklaagde zich openlijk bij Paulus III over zoveel naaktheid. Hierop beeldde Michelangelo hem in de rechterbenedenhoek van het schilderij af als Minos, de rechter van de Onderwereld, wiens penis verzwolgen wordt door een slang. Veel van de genitalia werden later met geschilderde vijgenbladeren bedekt. lees meer

10 augustus

In 1566 begon de beeldenstorm in België en Nederland. Tijdens de Beeldenstorm werden honderden rooms-katholieke kerken, kapellen, abdijen en kloosters van buiten en van binnen totaal vernield door woedende menigten. De Calvinisten waren erg tegen het vereren van heiligen. Ook ergerden de zij zich aan de uitbundige rijkdom binnen de kerken. Zelf waren de calvinisten van mening dat een kerk zo sober mogelijk moest zijn ingericht. De uitdrukking `schoon schip maken` stamt waarschijnlijk uit deze tijd. lees meer

11 augustus

In 1934 wordt de zwaar beveiligde gevangenis op het eiland Alcatraz geopend. 1545 gevangenen hebben het eiland als standplaats gehad. De beroemdste gevangene was Alphonse `Al` Capone. Voordien was op het eiland eerst een militair fort (1850-1907) en daarna (vanaf 1907-1933) een militaire gevangenis gevestigd. Op Alcatraz staat ook de oudste nog werkende vuurtoren van de Amerikaanse Westkust. lees meer

12 augustus

In 2000 volgde de wereld de ondergang van de Russische onderzeeër `Koersk`. Alle 118 bemanningsleden kwamen daarbij om het leven. Met een lengte van 155 meter en een hoogte van vier verdiepingen was het een van de grootste aanvalsonderzeeërs ooit gebouwd. (De Russische Typhoon-klasse is nog groter.) De klasse werd als onzinkbaar beschouwd omdat hij dubbelwandig was. lees meer

13 augustus

In 1899 wordt regisseur `master of suspense` Alfred Hitchcock geboren. In Hitchcocks films spelen vaak onschuldige personen een rol, die verwikkeld raken in omstandigheden waar ze geen invloed op hebben. Veel van zijn films hebben een voor zijn tijd hoog spanningsgehalte, zoals The Birds en Psycho, in het horror genre. Hij gaf de thriller een heel nieuwe dimensie en inspireerde daarmee vele vakgenoten. lees meer

14 augustus

Tijdens de jaarlijkse overstroming van de Jangtsekiang (Blauwe Rivier) in 1998 verwoestte een enorme vloedgolf miljoenen huizen in de provincie Anhwei. Enkele duizenden mensen kwamen hierbij om het leven. Om een nog grotere ramp te voorkomen werden er stroomopwaarts, voordat het water Wuhan bereikte, dijken doorgestoken. Ook lieten bestuurders grote stukken landbouwgrond onder water lopen. Honderdduizenden mensen moesten hun huis en haard verlaten. lees meer

15 augustus

In 1969 begon het beroemde Woodstock festival. Hoewel tien- tot twintigduizend mensen werden verwacht, lag het bezoekersaantal ruim boven de 400.000 (sommigen beweren zelfs een miljoen), waarvan de meesten geen entreegeld hadden betaald. Daarnaast waren nog eens drie miljoen mensen naar het terrein onderweg. Het Woodstockfestival was een hoogtepunt van de anticultuur van de jaren `60 en van het hippietijdperk. Door velen wordt het festival van 1969 gezien als het beroemdste muziekfestival ooit. lees meer

16 augustus

In 1978 lukte het drie Amerikanen om als eerste een trans-atlantische vlucht uit te voeren. De vlucht duurde 137 uur. Al 14 maal was het eerder geprobeerd, waarbij vijf doden vielen. 24 jaar later lukt het de Amerikaanse miljonair Steve Fossett als eerste een non-stop solo ballonvlucht rond de aarde te maken. Fosset had daar 13 dagen voor nodig. lees meer

17 augustus

In 1970 lanceerden de Russen de Venera 7. Het ruimteschip zou als eerste op een planeet landen. Tussen februari 1961 en december 1984 werden 20 Russische ruimtesondes gelanceerd onder het Venera en Vega project. Hiermee werd Rusland het eerste land in de wereld dat een ruimtesonde in een baan van een andere planeet kon brengen, en kon laten landen op het oppervlak ervan. Over het algemeen kun je zeggen dat de Venera- en Vegaprogramma's een enorm succes werden, doordat Rusland erin slaagde als eerste onze naaste buurlanden in kaart te brengen en het oppervlak ervan te fotograferen. lees meer

18 augustus

In 1960 werd de anticonceptiepil geïntroduceerd. De pil veroorzaakte een schok in de samenleving. Seks diende niet meer alleen meer voor de voortplanting, maar ook voor de ontspanning! Men voelde zich bevrijd, de wilde sixties konden beginnen. Er was echter een groot gebrek aan kennis van geboortebeperking. Als je al over anticonceptie wilde praten, kon je met je vragen niet bij je huisarts terecht. Zelfs gynaecologen kregen tijdens hun opleiding nauwelijks iets te horen over seksualiteit en anticonceptie. lees meer

19 augustus

In 1960 lanceerden de Russen de Sputnik 5. Aan boord bevonden zich 2 honden, 40 muizen, 2 ratten en diverse planten. Door het Russische sputnikprogramma werden de Amerikanen onaangenaam verrast. Ze dachten immers dat zij de leiding hadden op het gebied van rakettechnologie en raketten. lees meer

20 augustus

In 2003 werd Prins Gabriël van België geboren. Niet lang na zijn geboorte formuleerden bepaalde media de wensdroom dat hij ooit met de Nederlandse prinses Amalia zou kunnen trouwen. Daarmee zou hij als troonkandidaat (ná prinses Elisabeth en haar rechtstreekse afstammelingen) een mogelijkheid tot Groot-Nederlandse personele unie zou kunnen bewerkstelligen. lees meer

21 augustus

In 1991 werd Letland onafhankelijk. Het land werd eerder bezet door Duitsland (13e eeuw), Zweden en Polen (16e eeuw) en Rusland (17e eeuw). Het Russische gezag werd doorbroken door een Franse bezetting in de 18e eeuw, 2 Duitse bezettingen in de twee Wereldoorlogen en een periode van onafhankelijkheid tussen deze wereldoorlogen in. lees meer

22 augustus

In 1864 werd het Rode Kruis opgericht. Het Rode Kruis is een wereldwijde hulpverleningsorganisatie die van oudsher zeven basisbeginselen aanhangt. Dit zijn menselijkheid, neutraliteit, onpartijdigheid, onafhankelijkheid, vrijwilligheid, eenheid en universaliteit. Deze beginselen vormen de grondslag voor alles wat het Rode Kruis doet. Zij worden weerspiegeld in alle acties van het Rode Kruis. Met een netwerk van meer dan 100 miljoen vrijwilligers, leden en donateurs wereldwijd is het Rode Kruis altijd ter plaatse bij rampen en conflicten. lees meer

23 augustus

De Slag om Stalingrad begon op 23 augustus 1942 na een groot bombardement op de stad, dat 40.000 burgers het leven kostte. De slag zou vijf en een halve maand duren. De Sovjets lokten 270.000 soldaten in de val en omsingelden hen. Uiteindelijk kwamen bij Stalingrad meer dan 200.000 Duitse soldaten om het leven. De Slag om Stalingrad betekende de ommekeer in de oorlog. lees meer

24 augustus

In 2006 werd Pluto niet langer als planeet erkend. Er werd beslist dat een planeet een object is dat door zijn eigen zwaartekracht rond is, zich in een baan rond de zon moet bevinden én de omgeving van zijn baan schoongeveegd moet hebben van andere objecten. Pluto voldoet wel aan de eerste twee voorwaarden, maar niet aan de laatste. De uitdrukking `plutoën` duikt al snel op (degraderen, demoveren). lees meer

25 augustus

In 1530 wordt Ivan de Verschrikkelijke geboren. Aanvankelijk hield hij zich vooral met vreedzame hervormingen en vernieuwingen bezig. Langzamerhand werd zijn bewind minder succesvol. Ivan wilde gebiedsuitbreiding en vond zichzelf al gauw in oorlog met Zweden, Polen-Litouwen en de Duitse Orde. Deze oorlog sleepte zich 22 jaar voort en ruïneerde de Russische economie en het leger. Hij werd volkomen paranoïde en gewelddadig. Zijn geheime politie ontwikkelde zich tot een moorddadige bandietenbende, die naar believen onder adel en volk moordde. lees meer

26 augustus

In 1883 knalde de vulkaan Krakatau uit elkaar. De vulkaan ligt in de straat Soenda tussen Java en Sumatra. Het is tot op heden de grootste vulkaanuitbarsting waarvan de moderne mens getuige is geweest. De catastrofale uitbarsting had een tsunami van 22 meter hoog tot gevolg. Ruim 36.000 mensen verloren het leven en complete stadjes en dorpen werden weggespoeld. De deining werd tot in het Kanaal tussen Engeland en Frankrijk geregistreerd. lees meer

27 augustus

In 1939 maakte de Heinkel He 178 als eerste jet-aangedreven vliegtuig een proefvlucht. De Heinkel vloog maar liefst 700 km/uur, maar had slechts een bereik van 200 kilometer. Toen Adolf Hitler aan de macht kwam, vormden de ontwerpen van Heinkel een essentieel onderdeel van de groeiende kracht van de Luftwaffe in de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Daarbij gebruikte het leger zowel de Heinkel He-59, de Heinkel He-115 en de Heinkel He-111. lees meer

28 augustus

In 1988 vond een ongeluk plaats met een aantal vliegtuigen tijdens een luchtshow op de Amerikaanse luchtbasis Ramstein Air Base in Kaiserslautern in Duitsland. Een vliegtuigje vloog in op vijf andere vliegtuigjes, omdat de piloot van het vliegtuigje te vroeg begon met het afronden van de stunt. Drie vliegtuigen van de Italiaanse luchtmacht viellen uit de lucht, waarvan één middenin het publiek. De ramp werd aanschouwd door 300.000 mensen, en werd opgenomen door tientallen camera`s. In totaal vielen er 67 doden, en waren er honderden mensen zwaargewond door brandwonden. lees meer

29 augustus

In 1933 werd Ramses Shaffy geboren. Na een carrière als acteur (bij de Nederlandse Comedie) maakte Shaffy sinds de jaren zestig furore als zanger. Liedjes als 'Sammy', 'Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder'; 'We zullen doorgaan', 'Pastorale' en 'Laat me' in de jaren 70 werden klassiekers. lees meer

30 augustus

In 2001 werden de eurobankbiljetten voor het eerst getoond aan het publiek. De euro zou een half jaar later in 13 landen in Europa in roulatie worden gebracht. In tegenstelling tot de euromunten hebben de bankbiljetten geen nationale zijde die de herkomst aangeeft. Deze informatie is wel vervat in de code op de achterkant van het biljet. De eerste letter identificeert het land waar het biljet is uitgegeven. De overige getallen leveren een controlegetal dat ook uniek is voor dat land. lees meer

31 augustus

In 1997 overleed Diana Frances Spencer, prinses van Wales, bij een auto-ongeluk in Parijs. Ondanks geruchten over een samenzwering concludeerden alle rapporten en onderzoeken dat het ongeluk was te wijten aan de chauffeur. Hij zou te veel alcohol hebben gedronken en de controle over zijn voertuig hebben verloren in een poging om met hoge snelheid de achtervolgende fotografen te ontlopen. Diana`s dood zorgde voor buitengewoon veel emotionele betrokkenheid van het volk. lees meer