Kopie van `Woordenlijst religie`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Woordenlijst religie
Categorie: Religie en filosofie
Datum & Land: 27/01/2014, NL
Woorden: 132


Abhidhamma-Pitaka
Eén van de drie korven: de zogenaamde `hogere leer` werd hiering gesorteerd. Het gaat om meer filosofische en verheven vragen die daarin beantwoord worden

Abraham
Aartsvader van zowel de joden, de christenen als de moslims.

abt
Leider van een monnikengemeenschap, democratisch gekozen uit de gemeenschap zelf. De abt wordt verondersteld het voorbeeld van de monniken te zijn.

abt
Leider - voorman van een kloostergemeenschap

abt Suger
Kloosterling in Frankrijk, die tijdens de afwezigheid van de koning (ivm de kruistochten) het regentschap van het land overnam en daarmee veel lof oogstte. Hij is vooral bekend gebleven om de bouw van de kathedraal van Saint Dénis ten noorden van Parijs, die te boek staat als de eerste gotische kathedraal.

Ahimsa
Weerloosheid of geweldloosheid, die volgt uit het besef, dat alles met alles verbonden is. Als jij beseft dat alles één is heb je ook een diep respect voor de andere `zijnden`, die niets zijn dan een andere vorm van hetzelfde. Je kunt jezelf dan ook totaal opofferen ten bate van een ander.

Akoestiek
eigenschappen van een ruimte op de klank en de nagalm van geluid. In het christendom belangrijk geworden vanaf de gotiek, die hoge kerkgebouwen met zich bracht. Gregoriaans gezang heeft veel meer effect bij een goede akoestiek.

Amieda Boeddha
Eén van de `absolute incarnaties van Boeddha` ofwel een Boddhisattva. Deze leert je dat er vooral veel te doen is aan mede-leven met mesen. In Japan heeft het veel aanhang in geloofsrichtingen die op Zen monniken teruggaan, zoals Shin of Nichiren

Amish
een geloofsgemeenschap in Noord-Amerika. Het zijn volgelingen van de Zwitser Jakob Ammann (1644-1730) die in 1693 brak met het anabaptisme (de mennonieten). In de 18e eeuw heeft de Brit William Penn ze uitgenodigd om zijn kolonie Pennsylvania (latijn voor ``de bossen van Penn``) in Noord-Amerika te komen om daar te werken als landarbeider. Momenteel (2004) zijn er zo`n 182.000 Amish in 22 staten, waarvan het merendeel in Pennsylvania, Ohio en Indiana woont. Ook in de Canadese provincie Ontario wonen Amish.`

Amulet
Voorwerp waaraan magische kracht wordt toegekend, bijvoorbeeld een gelukshangertje.

anachoreet
Monnik, levend in afzondering, in beginsel in de woestijn, ver buiten de bewoonde wereld.

anachorese
Het leven in afzondering, spiritualiteit zoeken

Analogie
Op basis van doorredeneren regels uit de koran of de Soenna geschikt maken voor het hier en nu (bijvoorbeeld omdat alcohol niet mocht omdat het verslavend is wordt er nu gesteld dat drugs niet goed zijn.)

Anglicaanse Kerk
Engelse kerk-organisatie, ontstaan toen Koning Hendrik 8 wilde scheiden en daarvoor geen toestemming kreeg van de paus. Hij zorgde voor een afscheiding van de Roomse kerk en werd zelf leider van de nieuwe kerk.

animistisch(e godsdienst)
Animisme is een natuurgodsdienst, waarbij geesten- en voorouderverering het belangrijkst zijn. Een animist gelooft in het bestaan van goede en kwade geesten, die kunnen huizen in onder meer bomen, dieren en gebruiksvoorwerpen.

AntoniusAbt
werd omstreeks het jaar 250 geboren in Egypte. Zijn ouders waren welgestelde mensen. Na hun dood schonk Antonius op 20 jarige leeftijd alle bezittingen aan de armen en trok zich terug tot aan de rand van de Arabische de woestijn. Hier verbleef hij in eenzaamheid en leefde boetvaardig. Maar hij kon niet voorkomen dat bezoekers tot hem doordrongen en velen zich in zijn nabijheid in de eenzaamheid terugtrokken. Antonius gaf aan deze volgelingen leiding in zijn levenswijze, meer op aandrang dan vanuit zichzelf. Daarom vertrok hij verder de woestijn in richting Nijl. Op aanwijzingen van de kooplieden die in de karavaan meetrokken, vond hij een geschikte plaats om alleen te zijn, dicht bij God. Maar ook daar wisten zijn volgelingen hem te vinden. Antonius stierf op 105 jarige leeftijd en zijn volgelingen hebben hem, op verzoek van Antonius, op een `onbekende` plek in de woestijn begraven. Antonius is de eerste kluizenaar en vader van de monniken geworden.Hij maakte zich voor de kerk verdienstelijk door de geloofsgetuigen tijdens de vervolging onder Diocletianus te steunen en de heilige Athanasius bij te staan in de strijd tegen de Arianen. Deze Athanasius heeft de levensbeschrijving over de heilige Antonius op schrift gezet en deze schrift is eeuwenlang het leerboek van de ascese geweest. Snel na zijn dood ontving Antonius de bijnaam ``de Grote``. Zijn gebeente werd later later overgebracht naar de St.Julius kerk in Arles (Frankrijk). Sinds 1491 worden zijn relieken in deze kerk bewaard.

Apocalyps
Laatste boek in de bijbel, bestaande uit een visioen, dat het einde van de bekende tijd voorstelt en de definitieve vestiging van het Rijk van God aankondigt. Auteur is de apostel Johannes, die het vermoedelijk rond het jaar 90 schreef.

Apostel
Volgeling van Jezus, uitgekozen als één van de 12 die bij de kern van de eerste Jezusbeweging hoorden.

Apostolische brieven
Van oorsprong een brief door één van de apostelen. Je vindt er een aantal van terug in het Nieuwe Testament. Later worden met deze term de brieven aangeduid, die door de `opvolger van Petrus`, de paus van Rome worden geschreven.

ascese
Versterving; (van het ->Griekse `askèsis` = oefening) is het streven naar of het beoefenen van een reine levenswandel door de eigen hartstochten en begeerten te beteugelen en zelftucht toe te passen. Ascese kan gepaard gaan met ->zelfkastijding. Ascese was van oorsprong de training van atleten. Daarna werd het begrip uitgebreid tot de beoefening van wijsheid, deugd en vroomheid (zie o.m. de ->Stoa). In religieuze zin is het het streven naar beheersing of onderdrukking van natuurlijke behoeften om tot een vorm van reinheid te komen.Vasten en seksuele onthouding zijn in die zin vormen van ascese. De doelen van een ascetische levenshouding kunnen verschillen. Het kan een vorm van boetedoening zijn, zichzelf offeren aan een godheid, een middel tot discipline voor het geestelijk leven, het verkrijgen van bovennatuurlijke krachten of het verwerven van verdienste voor het hiernamaals. Ook kan het zijn dat men het (eigen) lichaam of dit bestaan zelf slecht of waardeloos acht en de versterving zoekt. In de bijbel is ascese geen doel op zich, aangezien de schepping als goed wordt voorgesteld en de mens daarin geen minderwaardig wezen is. Wel wordt in het Nieuwe Testament matigheid gepredikt. Het (vroege) christendom kende echter wel (soms extreme) vormen van ascese zoals het kluizenaars- en -kloosterbestaan, gebaseerd op geloften van armoede, kuisheid en gehoorzaamheid. Ook nu nog komt in verschillende culturen zelfkastijding voor als vorm van ascese.`

Astrologie
Sterren-leer, volgend uit het besef dat alles met alles verbonden is. Omdat jij en de sterren in die verbinding staan, kan ook in de stand van die sterren een betekenis terug worden gezocht, is de gedachte.

Athanasius
Sint Athanasius is afkomstig uit Alexandrie, waar hij waarschijnlijk in 296 is geboren. Hij studeert onder leiding van koning Alexander de Grote en deze neemt hem als secretaris in dienst. De wens zichzelf te oefenen in de deugdzaamheid, drijft Athanasius rond 315 de woestijn in naar de grote Sint Antonius Abt. Hij verdiept zich in de Bijbel en klassieke geschriften. Nadat hij zich heeft voorbereid op het verkondigen van het evangelie, keert hij terug naar de stad. Omstreeks 319 wordt hij tot diaken gewijd. Zes jaar later woont hij het Concilie van Nicea bij. Op het sterfbed van Alexander, spreekt Alexander de Grote zijn voorkeur uit voor zijn opvolger: Athanasius

atheïsme
Atheïsme is: niet geloven dat er goden bestaan. filosofische stroming die ervan uitgaat dat de fundamentele uitgangspunten niet gerelateerd zijn aan of berusten op de aanname van het bestaan van goden Het begrip werd oorspronkelijk als negatieve benaming gebruikt voor mensen die een niet-officiële godsdienst beleden. Zo werden de christenen in de eerste eeuw door de Romeinen genoemd.`

Avalokitesvara
Verreweg de meest populaire en geliefde van alle `boddhisattva`s` Betekent `Heer die de wereld beneden aanschouwt` of ook wel `hij die het roepen van de wereld hoort`. Er is voor het eerst sprake van deze boddhisattva in de Lotus Soetra (ongeveer 1ste eeuw) De beschrijvingen komen erop neer, dat deze Boeddha incarnatie je uit allerlei soorten ellende en gevaar redt als je zijn mantra uitspreekt. (Om Mani Padme Hum) A. helpt mensen vanuit zijn alomvattend mededogen voor de mensheid, in feite staat hij voor de belichaming van Boeddha`s medeleven.

Avondwake
Tijd die mensen bij een geliefde dode doorbrengen, in de dagen tussen het sterven en de begrafenis. Vaak is het ook een speciale kerkelijke dienst, de avond, voorafgaand aan de begrafenis.



Bhikkhoe
Monnik in het Boeddhisme. Letterlijk afgeleid van het werkwoord `deel hebben aan`: d.w.z. iemand die dus deel uitmaakt van een gemeenschap, beter nog iemand die deel uitmaakt van een groter iets dan hemzelf: de sangha.

Bhiksjoe
bedelmonnik, een monnik die in bijvoorbeeld Thailand zich oefent in nederigheid en zefopoffering, doordat hij volledig afhankelijk is van de gaven van anderen.

Buitenbijbelse bron
In historisch onderzoek gebruikt men voor de objectiviteit graag zoveel mogelijk diverse en tegengestelde bronnen. Zo worden ook bijbelse feiten gestaafd aan het feit, dat deze bij tegenstanders óók voorkomen. Zo wordt voor het bewijsmateriaal rondom Jezus als historische persoon vaak de joodse schrijver Flavius Josephus geciteerd.

celibaat
het ongehuwd blijven van priesters, sinds het Eerste Vaticaans Concilie een voorschrift

cenobieten
gemeeschap van kluizenaars

claustrum
Latijnse vorm van Klooster

Clemens VII
Rooms Katholieke paus

Clovis
oude versie van de moderne naam Louis. In de 5e eeuw een frankische koning

Cluny
Kloosterorde die vanaf de 10e eeuw leidend was in de herbezinning op de waarde van de Benedictijnse leefregels. In 100 jaar tijd breidde deze orde zich sterk uit en had honderden kloosters over heel Europa.

Dharma
Leer, de `weg` die in het Boeddhisme geldt voor het levenspad dat iedereen moet gaan om een goed mens te zijn. Ieder volgt zijn eigen dharma richting de verlossing.

Emmaüs
Een verhaal in het evangelie van Lucas (Hoofdstuk 24, vers 13 e.v.) vertelt hoe de leerlingen van Jezus Natuurkunde zijn dood en begrafenis en op de dag van zijn verrijzenis op weg waren naar het stadje Emmaüs, waar zij Jezus uiteindelijk herkenden in een medereiziger.

eremiet
Kluizenaar, woestijnvader. Een monnik zoals die aan het begin (midden 3e eeuw) de eenzaamheid en de leegte van de woestijn zocht om zich daar ten volle te wijden aan de spirituele verbetering van zichzelf en zijn levensdoel: een leven in dienst van God.

Essenen
Afgescheiden groep binnen het jodendom uit Jezus` tijd, die in mannelijke kloostergemeenschappen leefden, o.a. aan de Dode Zee. Deze sekte in midden 2e eeuw uit Israël verdwenen, met achterlating van een schat aan heilige teksten, die pas in 1948 werden teruggevonden, de zg DodeZeeRollen. In de teksten wordt de globale visie van deze Essenen duidleijk: zij bereidden zich voor om zuiver de strijd in te gaan die de Machten van het DUister tegen de Machten van het Licht zouden gaan houden en waaruit uiteindelijk de heerschappij van God zou worden gevestigd. Ook uit deze teksten wordt duidelijk, dat Jezus geleefd heeft in een tijd die blijkbaar rijp was voor een Redder, een Messias.

Ethiek
tak van filosofie die zich bezig houdt met de vraag welke gedragingen en activiteiten toelaatbaar zijn en welke niet. Binnen het christendom bestaat een uitgebreide eigen discipline van de christelijke ethiek.

eucharistie
Letterlijk uit Grieks Goede Gaven. Het staat nu voor de eredienst in de Rooms Katholieke kerk en met name voor de gave van Brood en Wijn tijdens zo`n dienst. Al sinds het begin kwamen christenen bij elkaar om samen de maaltijd te gebruiken en het laatste avondmaal van Jezus met zijn leerlingen te herdenken.

Europeanisering
Verspreiding van de Europese versie van het christendom over de pas ontstane kolonieën in de 16e eeuw en later. Dit functioneerde als legitimatie van de activiteiten in die kolonie, die meestal gericht waren op zelfverrijking en uitbuiting. Men zei: Dit zijn heidenen, zij moeten bekeerd worden. Uit naam van christendom werd dus een grootscheeps systeem van plundering goedgepraat.

evangelie
Uit Grieks Eu=Goed en Angèlion= Boodschap, de blijde boodschap, dus. Tegenwoordig staat evangelie voor een apart genre, namelijk een levensverhaal over Jezus, waarvan er uiteindelijk 4 in de christelijke bijbel zijn opgenomen. Het moet je bij lezing wel duidelijk zijn, dat deze levensverhalen het geloof van de schrijver verkondigen. Een schrijver van zo`n verhaal heet evangelist. Door de kerken worden er momenteel 4 als zodanig erkend.

Feuerbach
Filosoof in de 19e eeuw, die het verschijnsel Religie onderzocht en er zijn eigen verklaring voor gaf. God wordt door hem gezien als een menselijke projectie. Omdat de mens in vele situaties onmachtig is en weinig onder controle heeft projecteert hij een opperwezen dat de almacht bezit en alles bestuurt.

fundamentalisme
Letterlijk: teruggaan naar het fundament, een stroming binnen vele geloven, die het beter vindt om de waarheid te zoeken in de manier waarop bij de bron, de oorsprong daarmee werd omgegaan en die alle latere verandering daarvan afwijst. In heel veel gevallen is het niet eens zo moeilijk aan te tonen dat ook de fundamentalistische interpretatie een eigen uitleg is van de geschriften van een godsdienst. Fundamentalisten echter zijn zó verknocht aan hun interpretatie, dat redeneren en discussiëren meestal vrij vruchteloos blijft. Alle energie wordt er - soms op fanatische wijze - op gericht om te herstellen wat vroeger was.

God is liefde
Een van de centrale metaforen van het christelijke geloof. Jezus houdt mensen voor dat God een onvoorwaardelijke, oneindige liefde heeft voor mensen, dat mensen niet hun hele leven moeten laten besturen door schuldgevoel en besef van zonde en onvolmaaktheid. God is daarom een Vader, omdat die altijd zijn kinderen vergeeft.

God is projectie
Stelling van Feuerbach, duits filosoof, die later veel navolging heeft gekregen. Mensen zouden in hun onmacht en tekortkomingen en angsten een beeld maken van een gedroomde almachtige god, die alles weer goed zou maken.

Gods Rijk
Andere naam voor het Koninkrijk Gods

Godsbeelden
Ondanks het uitdrukkelijke VERBOD op beeld-maken dat in het jodendom bestaat is het onontkoombaar, dat je een beeld vormt van God zodra je daarover iets gaat zeggen. alles wat je zegt over god zegt eigenlijk meer over jou dan over God. Menselijke woorden blijven altijd maar menselijke woorden. Je kunt voorzichtig zijn met beeldvorming, door bv (zoals de joden) de heilige teksten te schrijven zonder klinkers. Of je kunt het menselijke ervan onderstrepen, door vele verschillende beelden te gebruiken en te laten zien, dat het slechts vergelijkingen blijven. God blijft onbekend.

Godsdienst
De dienst of verering van God. De leer, tradities en rituelen van een geloof.

Godsdienstbelasting
verplichte bijdrage voor de armen en zieken (derde zuil)

godsdienstwetenschap
De wetenschappelijke studie van het verschijnsel godsdienst. Wordt ook aangeduid als Theologie

Gotiek
Aanduiding voor een nieuwe bouwstijl uit de 12e eeuw, die eerst niet eens zo positief was bedoeld. Het staat ook voor een cultuuromslag in het denken over God. IN een gotische kathedraal staand kun je die omslag aan den lijve ervaren: de kleinheid van de mens tegenover de grootheid van God. Geloven is vooral Vrezen, ontzag voor het allesoverstijgende, aanbidding voor het zoveel Hogere.

Hinayana Boeddhisme
Boeddhisme van het kleine voertuig: eerste vorm van bestaan. Monniken deden het voor,

Historische Jezus
Bedoeld als tegenstelling tot `verkondigde Jezus` ofwel de Jezus van het geloof. Hoewel er natuurlijk geen scheiding aan te brengen is, is wel duidelijk dat over Jezus als historisch persoon weinig meer bekend is dan dat hij geleefd heeft en gestorven is. In de evangelies wordt vooral een Jezus verkondigd.

Historische kritiek
Wetenschappelijke methodiek om te komen tot een historisch verantwoorde weergave van de begintijd van het christendom. Bijbelteksten worden dan ontleed om te achterhalen hoe een tekst gegroeid is en in welke regio. Het geloof staat niet voorop, maar de rationele uitleg ervan.

Hypothese
Veronderstelling. In de wetenschappelijke methode vorm je een idee doordat je bepaalde waarnemingen doet. Feitelijk bestaat het uit een grote dosis fantasie, op basis van (soms) eerdere waarnemingen. Het is dan zaak proefopstellingen of experimenten te ontwerpen, zodat je deze hypothese kunt toetsen. Je stelling is dan verkeerd als het resultaat van de proef er niet mee klopt.

Ihraam
Gewijde staat tijdens het gebed (na het wassen!!) en tijdens de Hadj.

Jericho
Plaats in Israël van Jezus` tijd, die voorkomt in een van zijn parabels. Iedereen `wist` dat de weg van Jeruzalem naar Jericho gevaarlijk was, omdat er veel rovers waren.

Jeschua
De joodse roepnaam van Jezus. Het was indertijd een heel veel voorkomende naam, genoemd naar Jozua, de adjudant van Mozes ten tijde van de intocht in het Beloofde Land.

Jezus
De naam betekent letterlijk: Hij die redt.

Jezus was een Jood
Belangrijke vaststelling voor christenen. Jezus vormde onderdeel van de Joodse cultuur en godsdienst. Het is vanuit de buitenkant dus ook nog wel de vraag of Jezus van plan is geweest om ´een nieuwe godsdienst op te richten´. In het geloof zelf wordt aangenomen, dat Jezus met dat doel apostelen )volgelingen) aanstelde, zodat zij een nieuwe gd konden gaan uitdragen.

Jezus-van-het-geloof
De Verkondigde Jezus, dat wil zeggen een Jezus/interpretatie door een aanhanger ofwel gelovige. Wat deze met zijn verhaal wil verduidelijken is waarom hij zo in die Jezus gelooft en op welke wijze. In de evangelies en ook in de brieven in de bijbel zie je dus meerdere interpretaties ofwel visies op Jezus terug. Ook mensen van latere tijden geven steeds hun eigen visie.

JHWH
De godsnaam, zoals deze geschreven wordt in het Hebreeuws. Deze joodse aanduding van het Opperwezen is niet uit te spreken, hetgeen precies de bedoeling is. De heiligheid van God, het overstijgende karakter daarvan wordt dus onderstreept door de onuitspreekbaarheid van de naam.

Jihad
Heilige oorlog tegen het kwaad in jezelf en je eigen leven. (foutief geïnterpreteerd als een oproep tot geweld tegen niet-moslims)

Joden van de diaspora
Zie diaspora. Sinds 135v wonen joden vooral buiten Israël.

Joelfeest
Germaanse gewoonte om tegen de zonnewende ´boze geesten´ te verdrijven door met veel lawaai en gejoel door de bossen te trekken. Dit zou dan helpen om de zon te doen terugkeren )daarmee de vruchtbaarheid)

Johannes Calvijn
Voor Nederland belangrijke kerkhervormer

Johannes de Doper
Tijdgenoot van Jezus )volgens overlevering ook familie van hem, die als profeet de mensen waarschuwde voor hun verkeerde levenswijze. Werd gevangen door Herodes en onthoofd.

Johannes van het Kruis
Hervormer in de zestiende eeuw, die samen met Theresia van Avila de orde van Karmel hervormde.

Johannes XXIII
Paus in de twintigste eeuw, die misschien benoemd werd als een soort van ´tussenpaus´, maar die door zijn optreden erg populair werd. Hij riep een kerkvergadering van bisschoppen bijeen (concilie) dat moest kijken naar de vraag hoe het christendom weer bij de tijd kon worden gebracht. Na 1963 deden zich vele verabderingen voor in de Rooms Katholieke Kerk. Hij werd ook de ``lachende paus`` genoemd.`

Jonge christengemeente
In het boek Handelingen der apostelen (onderdeel van het Nieuwe Testament) staat een vrij gedetailleerde beschrijving van de manier waarop de eerste christenen leefden. Dat staat te boek als de oerkerk ofwel de jonge christengemeente.

Joodse (spijs)wetten
De Kasjroet/wetten schrijven voor hoe joden Kosjer (zuiver) kunnen eten. In het jodendom zijn veel van deze spijswetten nog steeds aanwezig. Kenmerkend voor de ontwikkeling van het christenen is dat zij al vroeg (rond 50) beslisten, dat voor hen de spijswetten niet meer nodig waren. Daardoor konden de joodse christenen en de andere christenen gewoon als gelijken met elkaar aan tafel. Deze beslissing is bepalend geweest voor de aantrekkingskracht van het christendom op allerlei inwoners van het ROmeinse RIjk.

King
Martin Luther King, Baptische dominee in de Verenigde Staten in de jaren 50 en 60, die opkwam voor de Burgerrechtenbeweging en streed voor de gelijke Rechten van zwarten in zijn land.

Klooster
Van Latijn Claustrum, dat ommuurd betekent. Een klooster werd een afgescheiden vestiging van gemeenschappen van mannen of vrouwen, die elkaar herkenden op het punt van hun spirituele motivatie. Zij willen samen leven naar de geest van de boodschap van Jezus van Nazareth en zich bezighouden met gebed en werk in dienst van dat idee.

klooster
Christelijke (én Boeddhistische) wijze van organisatie van `spiritueel levende mannen en vrouwen`, die elkaar binnen muren (=claustrum) opzoeken om gezamenlijk hun beleving te delen.

kluis
Eerste vorm van monnikendom, waarbij individuen zich afzonderden in ´de woestijn´ om daar te leven. Tegenwoordig staat het ook voor een klooster van broeders of zusters die vooral die afzondering zaoeken en dat meestal doen zonder te spreken met elkaar en vaak ik afgesloten gemeenschappen.

Kluizenaar
Het kluizenaarschap is in de 3e of 4e eeuw na Chr. ontstaan in Egypte, het Midden-Oosten en bepaalde streken van Rusland (o.a. Armenië). De vroeg-christelijke kluizenaars werden anachoreten genoemd (afgeleid van het Griekse woord anachooreoo: zich terugtrekken) of heremieten (afgeleid van het Griekse woord eis erèmon topon: in de woestijn). Het leven van de anachoreet was sober en hard. Het is niet geheel duidelijk hoe het kluizenaarschap zich vanuit de genoemde landen heeft verbreid over Europa. De oudste vermeldingen van West-Europese kluizenaars dateren van de 9e eeuw.Aanvankelijk voelden vooral mannen zich aangetrokken tot het kluizenaarsbestaan; de meesten van hen trokken zich, evenals de vroege anachoreten, terug in de natuur. Na de 11e eeuw nam het aantal vrouwelijke kluizenaars sterk toe. Voor kluizenaressen werd een verblijf in de eenzaamheid te gevaarlijk geacht, zij lieten zich daarom meestal insluiten in een kluis die onderdeel uitmaakte van de bewoonde wereld zoals een kerk of een klooster.Kluizenaars moesten een gelofte afleggen dat zij hun kluis nooit zouden verlaten. Kluizenaarschap was dus een beslissing voor het leven. Zo`n beslissing mocht vanzelfsprekend niet lichtzinnig genomen worden. Kandidaat-kluizenaars moesten aan hoge toelatingseisen voldoen; zij waren bijvoorbeeld verplicht eerst drie jaar in een klooster door te brengen. Bovendien mocht een kluis pas in gebruik genomen worden na toestemming van de bisschop. Aan zo`n inkluizing ging dan een initiatieplechtigheid vooraf, meestal geleid door een hoge kerkelijke functionaris.

Nicea, concilie
Het Concilie van Nicea in 327-329 was een samenkomst van de belangrijkste christelijke kerkgeleerden van die tijd, op aansporen van keizer Constantijn de Grote. Hierin werd bepaald wat de officiële leer van de Rooms-Katholieke Kerk zou inhouden.

Nichiren
Zen meester die een sociaal en politiek engagement predikte, vanuit het Boeddhisme beleefd.

Nietzsche
Duits filosoof (1844-1900), bekend geworden als de filosoof met de hamer. Zijn filosofie hield zich bezig met de waarheid, hij wil her-waarderen wat eerdere filosofen hadden beweerd. Hij beweerde oa dat God dood is, vermoord door de mens.

Nieuwe Testament
Het tweede gedeelte van de Christelijke Bijbel, dat dateert van na de geboorte van Jezus. Het Nieuwe Testament bestaat uit 27 boeken. Het Nieuwe Testament is voor het grootste deel in het Grieks geschreven.

Nieuwjaarsdag
Tegenwoordig vieren we nieuwjaar op 1 januari (dat was dus ooit anders) en wensen we iedereen het beste, zodat we die wensen ook terug ontvangen. Vroeger werd vooral geld gegeven. In de 19e eeuw liep dat uit de hand, toen men wildvreemde voorbijgangers geld probeerde af te bedelen met berijmde nieuwjaarswensen en -prenten. Schoorsteenvegers, vuilnisophalers, straatvegers, nachtwakers en lantaarnaanstekers verkochten hun beste wensen; tegenwoordig zijn het de tijdschrift- en krantenbezorgers die ons zo hun beste wensen overbrengen, en zien we dit gebruik nog terug in het sturen van kerst- en nieuwjaarskaarten, het geven en bezoeken van nieuwjaarsrecepties, en de gewoonte iedereen die men ontmoet het beste te wensen voor het nieuwe jaar.`

Nirvana
Letterlijk = uitblazing. De toestand dus waarin alle begeerte is gedoofd, geblust. Je wordt op geen enkele manier meer gehinderd door de dicatuur van je zintuigen. De staat van verlichting, verlossing, waar blijkt dat nooit meer een wedergeboorte = scheiding van het Ene, nodig is. Je bent in de ware zin des woords onsterfelijk geworden, eindelijk `ontwaakt`.

oecumenisch concilie
‘Oecumenisch’ duidt hier op de oikoumenè, dat letterlijk ‘de bewoonde wereld’ betekent en meer in het bijzonder de Katholieke Kerk verspreid over heel de aarde aanduidt.

Oemma
Gemeenschap van alle moslims

Offerdier
dier dat geslacht zal worden ter ere van Allah.

Offerfeest
feest waarbij herdacht wordt dat Abraham zijn gehoorzaamheid aan Allah toonde en bereid was zijn zoon te offeren.

Ohm
zie AUM

Om Mani Padme Hum
Centrale mantra, die in het boeddhisme wordt gereciteerd. Om (ook wel AUM gespeld) staat voor de kosmische energie, het heilige begin. Mani = juweel; Padme = Lotus; Hum is weer Aum, de heilige klank aan het eind. De mantra staat dus ook voor het draaiende rad van geboorte - wedergeboorte. Reciteren van deze mantra is een grotere verdienste dan het voeden van alle Boedha`s gedurende 100 jaar, want het `voert naar jezelf`

Omnivoor
alleseter

Oosters-orthodox
Na de afsplitsing van 1054 (zie schisma) waren er 2 grote verzamelingen christenen. De Oosterse of Byzantijnse kerken zien zichzelf als voortzetting van de ene, heilige, katholieke en apostolische Kerk. Het woord orthodox betekent `juiste aanbidding` en `juiste leer` en wordt in die zin ook wel gebruikt als synoniem voor `rechtzinnig` of `streng in de leer` en is dan niet voorbehouden als slechts van toepassing zijnde op de Oosters-Orthodoxe kerken. Het overgrote deel van het oosterse christendom behoort tot deze stroming.

Ora et labora
Vanaf circa 600 groeide de kloosterregel van Benedictus uit tot de allesoverheersende in het Westerse christendom. De enige taken die een monnik volgens Benedictus had, werden samengevat in het motto `ora et labora` - `bid en werk`. Met `werk` werd eenvoudig handwerk bedoeld

Orthodoxe islam
vorm van de islam die probeert zo dicht mogelijk aan de sluiten bij de gebruiken uit Mohammeds tijd (conservatief normaal gesproken).

Orthodoxen
Binnen de christelijke kerken duidt men op de Oosterse groep Christenen, die ook wel als Oosters Orthodox bekend staan. Men kent deze kerk ook als de Byzantijnse kerk. Het woord orthodox (van het Grieks: o????, orthos, recht en ????, doxa, mening, glorie) betekent letterlijk `juiste aanbidding` en `juiste leer`. In de loop van de eeuwen heeft het woord orthodox twee betekenissen gekregen. Ook kan het toegepast worden op elke naam van een bepaalde stroming of gedachtengoed. In zo´n geval betekent het dat de aangeduide persoon of groep streng vasthoudt aan de traditie van de eerder genoemde stroming.

Oscar Romero
Aartsbisschop van El Salvador in de jaren 70 van de twintigste eeuw, toen in zijn land een dictatuur was gevestigd die bijzonder gewelddadig was. Hij werd tijdens een eredienst door een commando van de doodseskaders vermoord.

Oude Testament
Met het woord Oude Testament wordt het eerste gedeelte van de christelijke Bijbel aangeduid, dat dateert van voor de geboorte van Jezus. De oorspronkelijke tekst, de joodse Tenach, was in het Hebreeuws geschreven, met uitzondering van enkele passages in het Aramees.

PKN
De Protestantse Kerk in Nederland (afgekort PKN) is het grootste protestantse kerkgenootschap in Nederland. Het is, na een toenaderingsproces van tientallen jaren, in 2004 ontstaan uit een fusie van de Samen op Weg-kerken (Gereformeerde Kerken in Nederland en Nederlandse Hervormde Kerk en de Evangelisch-Lutherse Kerk in Nederland). De kerk telt circa 2,5 miljoen leden, waarvan 1,9 miljoen uit de circa 1300 lokale gemeenten binnen de Hervormde Kerk.

Secularisatie
letterlijk ‘verwereldlijking’. Tegenwoordig wordt ‘secularisatie’ vooral gebruikt voor het proces waarin de gevestigde godsdienst haar greep op de maatschappij verliest.

Servatius
De H. Servatius was in de 4e eeuw bisschop van Tongeren. Tegen het eind van zijn leven vluchtte hij naar Maastricht waar hij omstreeks 384 stierf. Zijn sterfplaats ontwikkelde zich tot een belangrijk bedevaartsoord met een prachtige basiliek.

SEXT
Hier betekent het een van de gebedstijden van monniken.