Kopie van `islamitischebegrippen.nl`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


islamitischebegrippen.nl
Categorie: Religie en filosofie > Islam
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 25


Aboe Bakr
Abdallah Aboe Bakr (ca. 572 - 634) was een vriend en trouw bondgenoot van Profeet Mohammed. Hij was een welgesteld handelaar en één van de eersten die zich tot de islam bekeerde. Na de emigratie naar Medina - Mohammeds eerste vrouw Chadiedja was een jaar tevoren overleden - bood Aboe Bakr Mohammed zijn dochter aan als vrouw.
Na Mohammeds dood in 632 werd Aboe Bakr vrijwel unaniem, maar in haast, gekozen tot eerste kalief van de moslimgemeenschap. Mohammeds neef en schoonzoon Ali was hierbij niet aanwezig, want hij was bij de dode. Aanhangers van Ali waren het niet met de aanwijzing van Aboe Bakr tot kalief eens. Deze onvrede groeide onder de opvolgers van Aboe Bakr en leidde na de dood van Ali tot de eerste afscheiding in de islam, namelijk van de partij van Ali (sji`at `Ali) of het Sjiisme. Het Soennisme bleef qua aantal volgelingen verreweg de grootste stroming.
Aboe Bakr overwon tijdens zijn korte maar krachtige leiderschap alle tegenstand van rebellerende bedoeïenenstammen in Arabië en voegde daarmee het hele Arabische schiereiland bij het kalifaat. Onder zijn leiding werden ook de eerste grote gebieden door de moslims veroverd: Syrië en Mesopotamië.
In 634, twee jaar na Mohammeds dood, gaf Aboe Bakr de opdracht alle koranverzen die door Mohammed geopenbaard waren te verzamelen. Veel volgelingen van Mohammed kenden grote delen van de koran uit hun hoofd en veel was ook op perkament, boomschors en kamelenbot opgeschreven, maar er bestond nog geen geschreven standaardversie.

An-Nur an-Na im moskee
De An-Nur an-Na`im moskee is een moskee in de stad Phnom-Penh in Cambodja. De moskee werd gebouwd in 1901. Later heeft de Rode Khmer de moskee totaal vernietigd. De moskee is nu met bakstenen herbouwd en ligt ongeveer 1 kilometer ten noorden van de Nur ul-Ihsaan moskee.

Ayatollah
Ayatollah (Arabisch: íÉ Çááå; Perzisch: یÊ?Çááå) is een hoge titel die gegeven wordt aan sjiitische geestelijken. Het woord betekent `teken van God` en zij die de titel dragen zijn kenners van de islam. Daaronder vallen ook rechtspraak, ethiek, filosofie. Meestal geven ze les aan religieuze scholen. Enkele ayatollahs dragen de titel Grootayatollah.
Bekende ayatollahs:
Ruhollah Khomeini, die de Iraanse revolutie leidde
Hoessein-Ali Montazeri, één van de grondleggers van de Iraanse revolutie
Ali Khamenei, de huidige geestelijk leider van Iran
Ali al-Sistani, de hoogste sjiitsche geestelijke in Irak
Mohammed Hussein Fadlallah, uit Libanon

Azan
De azan (Arabisch: أَذَان, ook weergegeven als azaan, adzan, athan of adhan) is de oproep tot het gebed door de muezzin. Vijf keer per dag worden moslims opgeroepen tot het gebed door middel van de azan.
In Nederland ligt het in het openbaar oproepen tot het gebed gevoelig. Enkele moskeeën maken van dit recht gebruik voor de oproep tot het vrijdaggebed. Gemeenten verbinden vaak voorwaarden aan de duur en de geluidssterkte, net als bij klokgelui.
Tijdens de azan richt de muezzin zich naar Mekka en heft de handen tot oorhoogte. De tekst (van de Soenni-azan) is als volgt:...

Burka
De boerka is een kledingstuk dat met name door (streng) islamitische vrouwen gedragen wordt. De boerka bedekt het gehele lichaam.
De boerka is de Afghaanse variant van de chador. Bij de boerka zijn de ogen echter niet zichtbaar, in tegenstelling tot de chador. De vrouw kijkt door een soort gaas, waardoor zij zelf wel kan kijken, maar niet bekeken kan worden.
Onder het bewind van de Taliban was het dragen van een boerka voor vrouwen in Afghanistan verplicht.
Enkele islamitische studentes in Nederland wilden ook een boerka dragen naar school, maar dit werd door de schoolleiding verboden, omdat zo communicatie niet goed mogelijk zou zijn.

Dhimmi
Met het woord dhimmi (Arabisch Ðãøí ), worden inwoners van een islamitisch land aangeduid die geen moslim zijn. Zij hebben een bijzondere status. Aanvankelijk verstond men onder dhimmi`s de zogeheten `Mensen van het Boek` (joden en christenen) maar later werden ook andere niet-moslims ertoe gerekend, zoals Zoroastristen, Mandeanen en zelfs hindoes.
In ruil voor een speciale belasting (de jizyah) verleent het islamitisch gezag deze groepen bescherming en is de uitoefening van hun religie onder voorwaarden gegarandeerd. Dhimmi`s hebben echter beperkte burgerrrechten. Zo kunnen zij doorgaans niet tegen moslims getuigen of in het leger dienen. Dhimmi`s zijn vrijgesteld van zakat. Gedurende sommige perioden van het islamitisch kalifaat moesten dhimmi`s zich door hun kleding van moslims onderscheiden en woonden zij in aparte wijken. Beperkingen in de vrije godsdienstuitoefening kunnen erin bestaan dat niet geëvangeliseerd mag worden, dat religieuze bijeenkomsten in beslotenheid plaatsvinden, dat religieuze symbolen niet op voor moslims zichtbare wijze worden gebruikt en dat geen nieuwe kerken, kloosters en synagogen worden gebouwd en bestaande gebouwen niet mogen worden hersteld bij ernstige schade. Meestal wordt niet aangedrongen op bekering tot de islam.
Toen de troepen van Mohammed in 628 bij de oase van Khaybar een joodse stam overwonnen, sloot Mohammed met hen een verdrag dat bekend staat als de `dhimma`. Dit stond de joden toe hun land te behouden en te gebruiken in ruil voor de helft van de opbrengst.

Feminisme
Het feminisme is een maatschappelijke en politieke stroming die de emancipatie van vrouwen nastreeft.
Ook binnen de Arabische-islamitische wereld ontstonden in de loop vande twintigste eeuw feministische bewegingen, veelal binnen het kader van de islam. Dit wordt wel moslimfeminisme genoemd (in tegenstelling tot seculier feminisme), hoewel veel van de actoren zelf bezwaar tegen deze term hebben. Schrijfsters als de Marokkaanse Fatima Mernissi en de Egyptische arts Nawal El Saadawi verzetten zich in hun werk tegen de `onderdrukking van de Arabische vrouw`. In sommige moslimlanden worden als concessie enkele oude wetten en tradities voorzichtig losgelaten. In Marokko bijvoorbeeld werd eind 2003 een wet aangenomen die vrouwen meer rechten geeft bij echtscheiding en erfeniskwesties.

Hidjra
De Hidjra (åöÌúÑóÉ) is de migratie van Mohammed en zijn volgelingen van Mekka naar Medina in 622.
Mohammeds openbaringen vonden in Mekka niet veel waardering. Zijn stam, de Qoeraish, die de Ka`aba beheerde, een bedevaartsplaats voor de diverse Arabische polytheïsten, was bang die positie, die voor hen een belangrijke bron van inkomsten betekende, te moeten opgeven, en kon de nieuwe religie ook om andere redenen niet waarderen.
Op 26 Safar AH 1 (9 september 622) vertrok Mohammed uit Mekka, en op 22 Rabi`I (1 oktober) vestigde hij zich met zijn volgelingen in Yathrib, een stad 320 km noordelijker. Yathrib werd korte tijd later omgedoopt tot Madinat un-Nabi (de stad van de profeet), waarvan de Nederlandse naam Medina is afgeleid.
Het jaar waarin de hidjra plaatsvond werd in 638 AD (17 AH) door kalief Omar ibn al-Chattab uitgeroepen tot het eerste jaar van de islamitische jaartelling. De hidjra wordt meestal herdacht op 8 Rabi` I, de dag dat Mohammed aankwam in Quba`, een plaats nabij Medina (20 september 622 AD).

Jeruzalem
Jeruzalem (Hebreeuws: ירושלים Jeroesjalajim; Arabisch: القدس al-Qoeds), een stad met een gemengde Joodse en Arabische bevolking, is sinds 1949 de hoofdstad van Israël en wordt eveneens geclaimd door de Palestijnse Autoriteit als haar hoofdstad. De stad was de oude hoofdstad van de koninkrijken Israël, Judea en van het Latijnse Koninkrijk Jeruzalem. Het is een van de meest omstreden gebieden ter wereld. Als een duizenden jaren oude stad is het een bakermat van het jodendom en het christendom, en worden de stad of plaatsen erin door volgelingen van deze twee religies en door de islam als heilig beschouwd. Ondanks de aanslagen die er vrij geregeld plaatsvinden, trekt de uit natuursteen opgetrokken stad jaarlijks honderdduizenden pelgrims en andere toeristen. De stad telde eind december 2003 692.000 inwoners.
Israël verklaarde Jeruzalem tot hoofdstad in 1950; het is de locatie van het presidentsgebouw, het parlement, het oppergerechtshof en de meeste ministeries. De status als hoofdstad is niet internationaal erkend en de meeste ambassades zijn gevestigd in de Israëlische kuststreek. De Palestijnse Autoriteit beschouwt Jeruzalem als hoofdstad van een toekomstige Palestijnse staat en onderhoudt een betwist kantoor in het Orient House. De Verenigde Naties houden nog vast aan het `corpus separatum` uit het Verdelingsplan (zie Geschiedenis), en hebben e.e.a. in 1980 nog eens bevestigd (resoluties 476 en 478). De Oslo-overeenkomst tussen de PLO en Israël maakt onderscheid tussen de Westelijke Jordaanoever en Jeruzalem.

Jihad
Jihad (Arabisch: جهاد, djihād) is een begrip uit de islam. Het betekent zoveel als `inzet voor je geloof` en het houdt een taak in voor moslims om hun geloof te beschermen en te verdiepen. Het concept `jihad` vindt zijn oorsprong in de Koran. Er worden zowel in islamitische als niet-islamitische kringen verhitte discussies gevoerd over de precieze betekenis van het begrip.

Nur ul-Ihsaan moskee
Nur ul-Ihsaan moskee is een moskee in de stad Phnom Penh in Cambodja. De moskee werd gebouwd in 1813 en ligt 7 kilometer ten noorden van het centrum van Phnom Penh aan de Nationale route nummer 5. Volgens de omwonenden werd de moskee door de Rode Khmer gebruikt als varkensstal. De moskee werd opnieuw ingewijd in 1979. De gelovigen die deze moskee bezoeken zijn voornamelijk van het Cham volk. Naast de moskee is er een madrasa (religieuze school).

Oemma
De oemma (Arabisch: ÇáÇãÉ ÇáÇÓáÇ Al-oemma al-islamiyya of kortweg: Al-oemma) is de wereldwijde islamitische gemeenschap. De gemeenschap heeft een lange geschiedenis van meer dan veertien eeuwen. Slechts in de eerste paar eeuwen van haar bestaan vormde het een politieke eenheid al vonden toen ook geregeld fitna`s of onderlinge oorlogen plaats.
Van de oemma wordt al gesproken in de koran en de profeet Mohammed was de eerste leider van de oemma. Mohammed beschouwde ook joden en christenen als deel uitmakend van de oemma, zoals vastgelegd in de Grondwet van Medina.
De oemma wordt gezien als een wereldwijde eenheid, waartoe die landen worden gerekend waar de islam de hoofdgodsdienst is, of algemener, die personen die moslim zijn.
Aan het hoofd van de oemma stond tot 1924 een kalief of opvolger. In dat jaar werd het kalifaat afgeschaft. Door sommige extremistische moslims wordt eenheid in de oemma gezien als een ideaal dat opnieuw gerealiseerd moet worden. Hun ideaal is de terugkeer van de kalief die zowel wereldlijke als religieuze macht heeft (volgens het principe van tawhid) en de bijbehorende herinvoering van de Sharia.

Oethman ibn Affan
Oethman ibn Affan (Arabisch: ÚËãÇä Èä ÚÝÇä) (574 – 656) was de derde kalief en wordt beschouwd als één van `Vier Rechtschapen Kaliefen`. Na de dood van Omar ibn al-Khattab regeerde hij over het Arabische Rijk van 644 tot 656.
Oethman werd geboren in de rijke clan van de Omajjaden van de Qoeraisj-stam in Mekka, een paar jaar na Mohammed. In tegenstelling tot het grootste deel van zijn bloedverwanten, bekeerde hij zich vroeg tot de islam, en was bekend door het gebruiken van zijn rijkdom voor liefdadigheid. Hij huwde twee dochters van Mohammed, die hem de bijnaam Dhoen Nurayn of `Bezitter van Twee Lichten` hebben gegeven. Tijdens het leven van Mohammed maakte hij ook deel uit van de eerste moslimemigratie naar de stad Axum in Ethiopië en de latere verhuizing van Mekka naar Medina.
Volgens de islamitische traditie was Oethman een van de tien mensen van wie werd getuigd dat zij voor het Paradijs bestemd waren.
Na zijn dood wordt Kalief Ali de vierde en laatste `rechtgeleide kalief`

Offerdier
Het Paaslam is een begrip uit zowel de joodse als de christelijke traditie. Het is de benaming voor het dier wat volgens de joodse wet geofferd werd bij de viering van Pesach. Voor de christenen heeft het een diepe, symbolische betekenis op historische gronden, wat wordt gevierd tijdens het Paasfeest.

Offerfeest
Het offerfeest (of `Id ul-Adha, Arabisch: عيد الأضحى, Indonesisch Idul Adha, Turks Kurban Bayramı) is het tweede `Id-feest in de islam. Het wordt gevierd ter nagedachtenis aan de profeet Abraham (Ibrahim), die volgens de islam bereid was zijn zoon Ismaïl (Ismaël) te offeren voor Allah. De Koran noemt echter geen naam bij de beschrijving van dit verhaal in Soera De in de Rangen Behorenden.
Op deze dag worden door moslims dieren die halal geslacht zijn geofferd. Het vlees wordt door hen gegeten en verdeeld onder armen , buren en familieleden. In plaats van een schaap kunnen meerdere mensen samen ook een koe of kameel offeren.
Het feest valt op de 10de dag van de Hadj-maand (Dhul-Hadj), na de pelgrimstocht naar Mekka in Saoedi-Arabië. Dit is 70 dagen na het einde van de ramadan. Terwijl Id ul-Fitr een feest van één dag is, wordt Id ul-Adha vier dagen gevierd. Op de eerste dag is er, net als met Id ul-Fitr, een extra gezamenlijk gebed, gevolgd door een preek. Iedereen wordt verwacht zich netjes en zo mogelijk in nieuwe kleren te kleden.
Het centrum van de wereldwijde viering van het offerfeest is het dorpje Mina, dichtbij Mekka. Dit is de plek waar de drie zuilen staan die de duivel (Iblis of Sjaitan) voorstellen en die worden gestenigd door moslims tijdens de hadj. Het dorp huisvest in deze tijd ook een groot aantal slachters die de halal-slachting van grote aantallen offerdieren voor de pelgrims verzorgen. De recente explosieve groei van pelgrims heeft geleid tot grote hoeveelheden dieren die geslacht worden, iets dat wel als verspilling wordt gezien.

Omajjaden
De Omajjaden (of Omayyaden, Oemayyaden, Umayyaden, enz.) waren een dynastie die de toenmalige islamitische wereld bestuurden, in de vorm van een Kalief (khalifa: opvolger, representant) van 661 tot 750. Nadat de Omajjaden in 750 verslagen waren, zette een gevluchte prins de dynastie in Spanje voort (750-1027).

Osama bin Laden
Sjeik Osama bin Muhammad bin Awad bin Laden (10 maart 1957), meer bekend als Osama bin Laden, is een telg van de omvangrijke miljonairs-familie Bin Laden. Zijn persoonlijk vermogen wordt geschat op 30 miljoen dollar.

Osman
Diverse heersers heetten Osman:
Osman I, stichter van het Ottomaanse Rijk
Osman II, sultan van het Ottomaanse Rijk van 1618 tot 1622
Osman III, sultan van het Ottomaanse Rijk van 1754 tot 1757

Qibla
De qibla is de gebedsrichting binnen de islam voor de salat.
Aanvankelijk werd richting Jeruzalem gebeden, op grond van een latere openbaring, in Soera De Koe, werd de gebedsrichting Mekka. In een moskee is de mihrab een nis in een muur die die qibla aangeeft. Deze wand wordt zelf ook wel aangeduid als qibla.

Qoeraisj
De Qoeraisj (ook gespeld Quraish, Koeraisj etc., Arabisch: ÞÑíÔ) was een stam in Mekka waartoe ook de profeet Mohammed behoorde. Deze stond bekend als een eervolle stam. De stam had een verheven positie en een roemrijke oorsprong.
In de tijd van Mohammed waren de Qoeraisj de beheerders van de heilige plaats in Mekka, de Ka`aba. Zij onderhielden het heiligdom, wat toen vermoedelijk 360 heidense beelden bevatte. Hiervoor vroegen zij een bijdrage van de pelgrims, wat hen tot een rijke en belangrijke stam maakte. Het feit dat Mekka voor zijn economie vrijwel volledig afhankelijk was van de Ka`aba, maakte dat de Qoeraisj in de loop der tijd een almachtige positie verkregen, iets dat door de andere stammen niet gewaardeerd werd.
Ironisch genoeg was het de eigen stam van de Qoeraisj, die een groot deel van Mohammeds leven zijn belangrijkste tegenstander vormde.
Qoeraisj is tevens een soera in de koran en de bijnaam van Fihr, de zoon van Maalik of An-nadhr, de zoon van Kinaanah.

Shahadah
De shahadah is de islamitische geloofsbelijdenis, een van de vijf zuilen van de islam.
De Arabische tekst is als volgt: اشهد ان لا اله الا الله, اشهد انّ محمّدا رسول الله

Siyam
De ramadan (Arabisch: ramadhan, رمضان) is een speciale maand van de islamitische kalender, en wel de negende, waarop tussen dageraad, dus vóór zonsopgang, en zonsondergang gevast wordt.
De maand Ramadan duurt 29 of 30 dagen. Zowel het begin als eind van de Ramadan worden bepaald door de maanstand (nieuwe maan). Voor het bepalen van de lengte van de maand zijn twee methoden toegestaan, namelijk berekening en waarneming.
Bij waarneming wordt naar de maanstand gekeken met het blote oog. Indien door bijvoorbeeld slechte weersomstandigheden de maanstand niet vastgesteld kan worden met het blote oog, wordt er vanuit gegaan dat het nog geen nieuwe maan is en dat de maand dus nog niet begonnen of voorbij is.
Bij de berekeningsmethode wordt van te voren berekend wat de maanstand zal zijn.
Het is echter al eens voorgekomen dat beide methodes verschillende data opleveren, waardoor de ene groep gelovigen een dag eerder begint met vasten of een dag eerder suikerfeest viert dan de andere.
Doordat de islamitische kalender een maankalender is met jaren van (circa) 354 dagen, valt de ramadan niet steeds op dezelfde data van de Gregoriaanse kalender. In de lijst hieronder staat een aantal data aangegeven, waarop de ramadan begint.
Het vasten wordt Sawm (Saum) of Siyam genoemd. Dit houdt in dat moslims op deze tijden niet eten, drinken, roken en dat ze zich onthouden van geslachtsgemeenschap. Voor zieken, zwangere vrouwen, soldaten in oorlogstijd, jonge kinderen en alle anderen voor wie het vasten een bedreiging vormt voor de gezondheid of vertragend werkt op herstel van een ziekte, wordt een uitzondering gemaakt.

Sjaria
Sharia (ook: shari`a(h), sjari`a(h) of sjaria(h), Arabisch: شريعة sjarī`a) is het Arabische woord voor de islamitische wet of de wet van Allah en betekent letterlijk `weg naar de bron`, ook: `gebaande weg`, `wet` en `rite`.
Het islamitische recht is in de eerste plaats een religieuze plichtenleer die het menselijk handelen in alle wereldse en religieuze zaken bepaalt, zowel in de relatie van mensen onderling als van mens tot God. Hoewel het eindoordeel over het menselijk handelen door de koran bij God gelegd wordt, omvat de sharia ook sancties om het juiste handelen af te dwingen. Ondanks diverse pogingen is de sharia nooit gecodificeerd, waardoor details steeds opnieuw - en soms met tegenstrijdige uitkomst - beredeneerd werden. In plaats van wetboeken geldt oudere jurisprudentie (فقه fiqh) als basis voor rechterlijke uitspraken.

Sjiisme
Het sjiisme (الشيعة) of Shiá`te Ali (شیعته علی) is qua aantal aanhangers de op één na grootste stroming binnen de islam. Het aantal aanhangers bedraagt ongeveer 10-15% van de moslims. Het soennisme is de grootste stroming binnen de Islam
Het sjiisme komt vooral voor in Iran en het zuiden van Irak, maar ook in Pakistan, India, Libanon, Azerbeidzjan en diverse Golfstaten.
Sjiieten zijn de volgelingen van de Profeet Mohammed en geloven dat zijn directe opvolger Ali ibn Aboe Talib ook wel Kalief Ali of Imam Ali genoemd is, de neef (zoon van zijn oom Aboe Talib) en tevens schoonzoon van Mohammed (hij was getrouwd met Mohammeds dochter Fatima) zijn rechtmatige opvolger als leider van de gelovigen is. Sjiieten baseren het volgen van Ali op de overleveringen (Hadiths) over de profeet Mohammed en zijn uitleg van bepaalde verzen van de Koran. De titel `Sjiiet` is kort voor `Shiá`te Ali` wat letterlijk `De volgers van Ali` (als Imam en directe Kalief na de Profeet) betekent. De andere partij volgde de kaliefen, waarvan de eerste Aboe Bakr was.
De sjiieten geloven in de koran als het woord van Allah en de sunnah als de overleveringen van de profeet Mohammed. Dit zijn de twee pilaren waarop de Sjiieten hun wetten en plichten baseren. De imams die hen opvolgen zijn de uitvoerders en uitleggers van deze twee pilaren.
Een belangrijk kenmerk van deze stroming is dus de plaats van de imam. Deze islamitische geestelijke is binnen het soennisme min of meer de voorganger van de vrijdagse gebedsdienst in de moskee, maar binnen het sjiisme is zijn rol en zijn geestelijke gezag veel groter.

Suikerfeest
Het suikerfeest (Turks: Şeker Bayramı of Ramazan Bayramı, Arabisch: عيد الفطر, `id-oel-fitr, Indonesisch Idul Fitri of Lebaran) is een islamitisch feest waarop het einde van de ramadan gevierd wordt. Het Arabische id-oel-fitr betekent `feestdag ter gelegenheid van het breken (van het vasten)`. Ook het Marokkaanse feest wordt vaak suikerfeest genoemd. Hieronder wordt met Suikerfeest zowel het Turkse, als het Marokkaanse feest bedoeld.