Kopie van `Leuven Lung Cancer Group`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Leuven Lung Cancer Group
Categorie: Medisch > Longkanker
Datum & Land: 15/02/2007, BE
Woorden: 71


akkerman
oude benaming voor landbouwer.

annalen
geschiedwerk waarin de gebeurtenissen in chronologische volgorde zijn opgetekend.

anniversarium
jaardienst voor een overledene.

annotatie
verklarende aantekening.

Annunciaten
kloosterorde waartoe o.a. het klooster Maria Weide te Venlo behoorde.

apostille
kort begeleidend briefje; kanttekening.

appellant
degene die in beroep gaat tegen een uitspraak.

appellatie
hoger beroep.

appelleren
in hoger beroep gaan.

appointement 1
bezoldiging 2 rechtsbescheid, beschikking.

approbatie
goedkeuring door de (kerkelijke) overheid.

attest
verklaring.

attesteren
een verklaring afleggen.

buytinge
erfruil.

cederen
afstand doen van, overlaten.

cijns
1 schatting, belasting 2 grondrente of erfpacht.

cijnsregister
register waarin cijnzen worden bijgehouden; ook wel tijnsregister genoemd.

cum annexis
met toe- en bijbehoren; vaak afgekort tot c.a.; in oude akten ook vaak: `ab- en dependentieën`.

cum suis
met de zijnen; vaak afgekort tot c.s. In de 15e en 16e eeuw wordt vaak gesproken over `metgedelingen`, in latere akten over `consorten`.

curatele
toestand waarin aen een meerderjarige persoon het beheer en de beschikking over zijn goederen is ontnomen.

curator
beheerder; hij die belast is met de zorg voor een onder curatele gestelde of het toezicht heeft op de vereffening van een failliete boedel.

DTB-registers
verzamelnaam voor de registers van dopen, trouwen en begraven, die door de kerk werden bijgehouden vanaf het begin van de 17e eeuw. Op het einde van de 18e eeuw ontving de pastoor voor deze registratie een vergoeding van de gemeente. Zie 8-4-1789.

dwangmolen
molen waarop de laten of lijfeigenenen verplicht hun granen moesten laten malen; zie ook maaldwang.

eenkindmaking
rechtshandeling, ook wel `eenkindschap` genoemd, waarbij ouders verklaren dat kinderen uit diverse huwelijken gelijke rechten krijgen, als waren zij kinderen uit één huwelijk; veelal als onderdeel van huwelijkse voorwaarden. Voor een voorbeeld zie 16-3-1789.

epitaaf
grafschrift, opschrift van kruis of grafsteen.



erfleen
leengoed dat via vereving in leen werd gehouden van generatie op generatie, dit in tegenstelling tot een manleen.

erfpacht
pacht waarvan de duur niet is verbonden aan het leven van de pachter; de jaarlijkse pachtsom kon in geld zijn, maar ook in natura, bijvoorbeeld granen of vee.

even
oude graansoort.

evictie
uitwinning, het onttrekken van een bezit omdat een ander daarop meer recht heeft.

feodaal
in een feodale maatschapij wordt overheidsgezag uitgeoefend krachtens een personlijke rechtsbetrekking tussen een `heer` en een `man`; deze laatste kan goederen van zijn heer in leen houden, daarom ook wel feodaal stelsel of leenstelsel genoemd.

folio
bladzijde, te verdelen in recto (voorkant) en verso (achterkant).

fundatie
stichting.

ijzeren bestand
de helft van het vee dat eigendom was van de verpachter en daarmee ook bij wisseling van de pachter op de boerderij bleef.

immissie
gerechtelijke toewijzing of inbezitstelling. De gewoonlijke formulering bij een normale overdracht is dat de nieuwe eigenaar werd "geërfd en gegoed".

impetrant
verzoeker, eiser voor het gerecht.

jenever
sterke drank waarvan de geur en smaak gedeeltelijk afkomstig zijn van de jeneverbes; met name in de 18e eeuw ontstonden op het platteland vele kleine stokerijen. Sommige stokers vestigden zich vanuit het platteland in de stad of gingen elders werken, tot in Schiedam.

jonkman
ongehuwde man.

kindersterfte
de sterfte onder kinderen was vrij groot, waardoor de gezinsgrootte meestal veel minder was dan het aantal dopen doet vermoeden; pas met de verbeterde gezondheidszorg in de loop van de 19e eeuw nam de gemiddelde gezinsgrootte toe. In deze kroniek zijn de jongoverleden kinderen aangegeven in een grijze letter, waardoor deze sterfte bij een gezin snel zichtbaar wordt.

kleermaker
ook wel snijder of schreur; beroep; vrijwel ieder dorp had wel een of meerdere kleermakers. Vergelijk de achternamen Schreurs en Snijders.

klompenmaker
het beroep van klompenmaker was belangrijk in een gemeenschap waar meer mensen op klompen liepen dan op schoenen. Zoals veel beroepen, ging ook dit beroep en het daartpe benodigde gereedschap vaak over van vader op zoon, zoals o.a. blijkt uit akte d.d. 10-11-1788.

obligatie
schuldbekentenis, schuldbrief veelal afgegeven door particulieren, waarbij een vaste jaarlijkse rente werd gegeven in ruil voor een lening; obligaties werden vaak verkocht of geërfd en bleven soms zeer lang in omloop voordat de bijbehorende lening werd afgelost.

officiaal
priester die in naam van een bisschop de rechtmacht uitoefent inzake kerkelijk recht; in het officialaat van het bisdom Roermond, waartoe onze omgeving lange tijd behoorde, bevinden zich vele processen die sappige verhalen bevatten.

olieslager
beroep; iemand die van olie maakt, bijvoorbeeld uit lijnzaad; de olieslager was werkzaam op de oliemolens aan de Swalm en bij Ronckenstein.

oort
hoek, bijvoorbeeld van de markt.

seculier
wereldlijk, niet tot een orde of congregatie behorend.

seminarie
kweekschool voor priesters.

servituut
erfdienstbaarheid, zakelijke last rustend op de eigenaar van onroerend goed, bijvoorbeeld wegens echt van doorgang of het lossen van hemelwater.

sester
oude graanmaat.

specie
klinkende munt, contant geld.

speelman
muzikant.

speelpenning
uitkering in de vorm van een jaarlijks bedrag, veelal door de familie te betalen als lijfrente aan iemand die in een kloosterorde is getreden. Voor een voorbeeld zie 5-6-1783.

spelt
oude graansoort.

successie
opvolging.

summer
oude graanmaat; slechts weinig landerijen waren belast met een last uitgedrukt in deze eenheid, waardoor deze percelen relatief goed kunnen worden getraceerd.

suppliant
indiener van een verzoekschrift.

supplicatie
verzoekschrift, smeekbede.

supprimeren
opheffen; enkele van de kloosters te Roermond die op het eind van de 18e eeuw werden opgeheven of gesupprimeerd, hadden ook bezittingen in Swalmen en Beesel. Deze werden op 23-4-1784 door de overheid in beslag genomen.

surrogatie
genoegdoening.

syndicus
rechtskundig raadgever van een bestuur; stadsadvocaat of -administrateur.

theologant
student in de godgeleerdheid.

Ursulinen
naam van een vrouwelijke religieuze congregatiedie zich bezighoudt met onderwijs aan jonge meisjes en ziekenverpleging. In het klooster te Roermond vonden ook sporadisch huwelijken plaats.

voet
oude lengte- en oppervlaktemaat.

vondeling(e)
kind dat door de ouder(s) werd neergelegd of achtergelaten om te worden gevonden en opgevoed door derden. Voorbeeld: Beesel 9-5-1789 en 5-1-1791.

voogdgeding
openbare zitting waarbij de inwoners klachten van algemene aard konden uiten.

voorhoofd
benaming voor de korte zijden van een perceel; hoewel de benaming met name voor de Franse tijd veel wordt gebruikt, is in de regesten gekozen voor de omschrijving `korte zijde`.

voorkind
kind uit een eerste of eerder huwelijk; zie ook: nakind.

vorster
jachtopziener en boswachter, aangesteld door de gemeenten met rechten binnen de gemene gronden in samenwerking met de woudgraven.

vruchtgebruik
zakelijk recht om een goed van een ander te gebruiken en de vruchten daarvan te trekken, alsof men zelf de eigenaar daarvan was, mits zorgend dat de zaak zelf in stand blijft; zie ook tocht.

vruchtgebruiker
iemand die het vruchtgebruik van iets heeft; zie ook: tochter en tochterse.

wroegen
aanklagen, beschuldigen.

zilversmid
met name in een stad als Roermond, met vele kerkelijke instellingen, was volop werk voor edelsmeden. Ook de eigenaar van de Wilde Hoeve te Reuver in de tweede helft van de 18e eeuw was een zilversmid.