Kopie van `Encyclo - aangedragen begrippen`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Encyclo - aangedragen begrippen
Categorie: Algemeen of niet ingedeeld > Toegevoegd door bezoekers
Datum & Land: 19/04/2007, NL
Woorden: 1472


Aanwijziging
Eén van de middelen die OPTA heeft om aanbieders te dwingen bepaalde maatregelen te nemen. OPTA kan in bepaalde gevallen ook boetes opleggen, vergunningen, registraties of nummers intrekken en een last onder dwangsom opleggen.

Aansluitnet
Het gedeelte van het vaste netwerk van KPN tussen de wijkcentrale en de aansluiting bij de abonnee thuis.

Aanpalende collocatie
zie: Collocatie

Aanmerkelijke Marktmacht (AMM)
OPTA wijst een aanbieder met AMM aan als deze op de desbetreffende markt beschikt over een marktaandeel van meer dan vijfentwintig procent. Er zijn echter uitzonderingen. Bijvoorbeeld: de mogelijkheid om de markt te beinvloeden of de ervaring met het verstrekken van producten en diensten op de markt. De AMM-aanwijzing leidt tot verplichtingen.

aanvinken
Een vinkje is een V-vormig tekentje waarmee we een punt van een lijst merken. Afvinken en aanvinken betekenen beide 'voorzien van een vinkje', maar er is een betekenisverschil. Afvinken doen we bij zaken die we afgehandeld, gecontroleerd of in orde gebracht hebben. Iemand die zijn koffers pakt om op reis te gaan bijvoorbeeld, vinkt af wat hij al heeft klaargelegd. Aanvinken doen we bij zaken die we aanvragen, selecteren, nog in orde moeten brengen. Zo kunt u in een computerprogramma opties aanvinken of aanklikken. Wilt u het instellen van een optie weer ongedaan maken, dan vinkt of klikt u ze uit. (http://www.vlaanderen.be-servlet-ContentServer?c=Page&pagename=taaltelefoon%2FPage%2FArticlePMIN&cid=1127793641843)

Aanbieder
Een onderneming die openbare netwerkdiensten en-of openbare telecommunicatie- of omroepdiensten aanbiedt.

Aankiesbaarheid
Als het nummer van aansluiting B gebeld kan worden vanaf aansluiting A, is het nummer van B aankiesbaar vanaf aansluiting A.

aandrift
aan·drift de; v(m) inwendig gevoel dat tot handelen aanspoort , sterke, stuwende drang om bepaalde handelingen zowel fysiek als psychisch te verrichten , innerlijke drang

aanberen
het laten dekken van een varken door een beer

Aardscheerder
Planetoïde: Een rotsachtig brokstuk dat in een baan rond de zon vliegt. Een planetoïde heeft afmetingen van enkele meters tot enkele honderden kilometers..
Asteroïde: De Engelse benaming voor een planetoïde. .
Aardscheerder: Een planetoïde die de aarde dicht kan naderen. .
Meteoor: Een lichtverschijnsel aan de hemel, veroorzaakt door het binnendringen van een meteoroïde in de dampkring..
Meteoroïde: Een ruimtesteen van minder dan ca. 1 meter groot..
Meteoriet: Het overblijfsel van een meteoroïde of (kleine) planetoïde dat op aarde terecht komt.
(Bron: Artikel Volkskrant)

Abrassief
foute spelling van Abrasief

abolitie
afschaffing, bijvoorbeeld van slavernij In 1660 waren er nog weinig mensen voor abolitie van de slavernij.

Accounting rates
Zie cross border interconnectie

achtienletterwoord
Woord met 18 letters. Zie http://www.mijnwoordenboek.nl/kruiswoord.php?letters=18

achtletterwoord
Woord met 8 letters. Zie http://www.mijnwoordenboek.nl/kruiswoord.php?letters=8

Actief kiesrecht
Alle Nederlanders van achttien jaar en ouder hebben Actief kiesrecht. Het is het recht om te stemmen tijdens verkiezingen voor Tweede Kamer, Provinciale Staten, (deel)gemeenteraden en het Europees Parlement. Pas in 1919 werd het actief kiesrecht ook aan vrouwen toegekend. Uitgezonderd zijn mensen die 'handelingsonbekwaam' zijn verklaard, of ontzet zijn uit het kiesrecht als onderdeel van een (gevangenis-)straf. Vb: 'Het openbaar ministerie had levenslange gevangenisstraf en ontzetting uit het actief en passief kiesrecht geeist voor de moord op Van Gogh' (Juli 2005 na de moord op Theo van Gogh door Mohammed Bouyeri)

Actor
Een stakeholder, die een wederzijdse afhankelijkheid met de onderneming kent. (http://www.digital-architecture.net-scripties-Ondernemingstypering%20uit%20architectuurcontext.doc)

Acupressuur
Door druk uit te oefenen met de duimen, vingers en-of handpalmen op de zogenaamde acupunctuurpunten, wordt eenzelfde resultaat beoogd als met acupunctuur. Encyclo Categorie: Medisch > Alternatieve Geneeswijzen

Acupunctuur
De eerste geschriften over acupunctuur vinden we omstreeks het jaar 1500 voor Christus. Door de eeuwen heen is deze geneeswijze vooral in China toegepast. De acupunctuurbehandeling is gericht op het herstel van evenwicht en de patiënt wordt daarbij behandeld met naalden op specifiek daarvoor uitgekozen plaatsen op het lichaam. Het prikken gebeurt met steeknaalden op vaste punten vlak onder de huid, die in relatie staan met een aangedaan lichaamsdeel of -stelsel. Het vinden van deze acupunctuurpunten vereist een gedegen kennis van de anatomie (lichaamsbouw) en van het verloop van speciale banen (meridianen) die vol levensenergie door ons lichaam stromen. We onderscheiden twaalf hoofdmeridianen die ieder met een eigen orgaan corresponderen. Zes yin-meridianen die overeenkomen met yin-organen zoals hart, longen, milt en lever.
Er zijn dus ook zes yang-meridianen die overeenkomen met (holle) organen als de maag, dunne en dikke darm en urineblaas. Iedere baan - meridiaan - begint of eindigt aan een hand of voet, op iedere meridiaan ligt een groot aantal punten die bij aanprikken informatie kunnen geven over de plaats van een bepaalde aandoening, maar die we ook gebruiken om de genezing door middel van prikkeling te versnellen.
Door verschillende technieken kan een acupuncturist via de naalden energie aan het lichaam toe- of afvoeren om de harmonie in het lichaam te herstellen. Encyclo Categorie: Medisch > Alternatieve Geneeswijzen

accommodatiestoornissen
moeite met zien (accommodatiestoornissen)

ACE-remmers
bepaalde groep bloeddrukverlagende middelen (ACE-remmers)

acne
(jeugd)puistjes (acne)

acuut
plotseling(e) (acuut)

acuut reuma
plotseling optredende ontsteking van de gewrichten (acuut reuma)

AES
Afzuig Energie Systeem > (Ondergrondse Windmolen) AES is een systeem welke Groene stroom kan opwekken. Het is niets meer en minder dan een op luchtverplaatsing draaiende rotor of ventilator- welke een dynamo of generator aandrijft. Waar we nu hoge windmolens zien, moet het mogelijk zijn om het AES systeem inpandig – of ondergronds te bouwen, mede omdat de wind – of in beweging zijnde lucht- ”verplaatst” wordt.

Afdeling
Een maakbare organisatorische eenheid bestaande uit samenhangende functies van individuele personen. (http://www.digital-architecture.net-scripties-Ondernemingstypering%20uit%20architectuurcontext.doc)

Afgevaardigde
Lid van een vertegenwoordigend orgaan (bijvoorbeeld Tweede Kamer of Provinciale Staten) namens een politieke partij of groepering.

Afschepen
Spreekwoorden: (1914) Iemand afschepen. 'Het werkwoord afschepen werd in de middeleeuwen gebruikt in den zin van goederen, koopwaren inschepen en wegzenden, ze in een vaartuig laden en naar elders doen vervoeren; ook werd het later gezegd van personen, die men in een schip verzendt.3) Vandaar figuurlijk 'van , af·sche·pen scheepte -, h -gescheept onder een voorwendsel onverrichter zake wegsturen

Afknapper
af·knap·per de; m -s iets dat teleurstelt , plotselinge inzinking; onverwachte tegenvaller; iets waarin men ernstig teleurgesteld is , niet beantwoorden aan een verwachting .

afvinken
Een vinkje is een V-vormig tekentje waarmee we een punt van een lijst merken. Afvinken en aanvinken betekenen beide 'voorzien van een vinkje', maar er is een betekenisverschil. Afvinken doen we bij zaken die we afgehandeld, gecontroleerd of in orde gebracht hebben. Iemand die zijn koffers pakt om op reis te gaan bijvoorbeeld, vinkt af wat hij al heeft klaargelegd. Aanvinken doen we bij zaken die we aanvragen, selecteren, nog in orde moeten brengen. Zo kunt u in een computerprogramma opties aanvinken of aanklikken. Wilt u het instellen van een optie weer ongedaan maken, dan vinkt of klikt u ze uit. (http://www.vlaanderen.be-servlet-ContentServer?c=Page&pagename=taaltelefoon%2FPage%2FArticlePMIN&cid=1127793641843)

Afrika
Topografie van Afrika:


afzetkanaal
branche of regio welke goederen afneemt

afzetkanalen
branches of regios welke goederen afnemen

aften
pijnlijke zweertjes in (het slijmvlies van) de mond (aften)

affeseren
(Brabants en Vlaams) opschieten, vooruitgaan. Van het Franse `avancer`. In Fries: avensearje

Afzuig Energie Systeem
AES > (Ondergrondse Windmolen) AES is een systeem welke Groene stroom kan opwekken. Het is niets meer en minder dan een op luchtverplaatsing draaiende rotor of ventilator- welke een dynamo of generator aandrijft. Waar we nu hoge windmolens zien, moet het mogelijk zijn om het AES systeem inpandig – of ondergronds te bouwen, mede omdat de wind – of in beweging zijnde lucht- ”verplaatst” wordt.

afloop
(grafische): extra bedrukking buiten het afgewerkte formaat om bij het schoonsnijden witte randen te voorkomen

aggadisch
Jezus maakt zich meester van de aggadische voordracht en spreekt het volk in zedespreuken en boeiende gelijkenissen toe. Hierbij lette men op hetgeen, juist wat den inhoud betreft, het onderscheid tusschen Halacha en Aggada was; in de eerste de concreete, nauwkeurige, in vele gevallen minutieuse wetsduiding, na min of meer logisch debat in de meeste gevallen door meerderheid van stemmen aangenomen, en nu geldig als uitwendige regel; in de tweede al datgene wat het inwendige, aan bepalingen en regelen te eenemale ontsnappende leven raakt.

agitatie
opwinding, onrust (agitatie)

agranulocytose
zeer ernstige bloedafwijking (tekort aan witte bloedlichaampjes) gepaard gaande met plotselinge hoge koorts, heftige keelpijn en zweertjes in de mond (agranulocytose)

Alfanumerieke nummers
Ook wel naamnummers genoemd - verwijzen naar de naam van een bedrijf, organisatie of merk. Doordat elk cijfer van de telefoontoetsen correspondeert met een aantal letters kan van een informatienummer een woord worden gemaakt.

Allergie
overgevoeligheidsreactie, geïnitieerd door immunologische mechanismen. Allergie kan antistof- dan wel cel-gemedieerd zijn. In de meeste gevallen behoort de betrokken antistof tot het IgE-isotype; de betreffende patiënten kunnen aangeduid worden als `lijdend aan een IgE-gemedieerde allergie`.
IgE-geassocieerde allergische reacties komen niet altijd alleen voor bij `atopische` personen. Bij niet-IgE-gemedieerde allergie kan de antistof van het IgG-isotype zijn, bijvoorbeeld bij anafylaxie ten gevolge van dextraan-bevattende immuuncomplexen en bij de klassieke, tegenwoordig zeldzame, serumziekte die voorheen te boek stond als Type-III-reactie. Zowel IgE- als IgG-antistoffen worden gevonden bij allergische bronchiale aspergillose (ABPA). Allergische contact dermatitis geldt als representatief voorbeeld van een allergische aandoening veroorzaakt door lymfocyten.

Allergisch astma
Allergisch astma is de primaire aanduiding voor astma die gemedieerd wordt door een immunologisch mechanisme. Als de betrokkenheid van een IgE-gemedieerd mechanisme aangetoond is, wordt aanbevolen om de aanduiding `IgE-gemedieerde astma` te gebruiken. IgE-antistoffen kunnen zowel een onmiddelijke als een late astmatische reactie initiëren. Zoals ook bij andere allergische ziekten lijken T-cel geassocieerde reacties van belang te zijn voor de late en vertraagde reacties. Afhankelijk van de symptoomduur kan astma aangeduid worden als `intermitterend` of `persisterend`.

Allergenen
antigenen die allergie veroorzaken. De meeste allergenen die met IgE- en IgG-antistoffen reageren zijn eiwitten, vaak met koolhydraatzijketens, maar in bepaalde gevallen zijn polysacchariden op zich als allergeen gepostuleerd. In zeldzame gevallen worden laag-moleculaire chemische verbindingen die als hapteen kunnen fungeren, zoals isocyanaten en anhydrides, nog genoemd als IgE-inducerende allergenen. In geval van allergische contact dermatitis gelden chroom, nikkel en formaldehyde als klassieke voorbeelden van laag-moleculaire componenten die met T-cellen reageren.

allergie
overgevoeligheid voor bepaalde stoffen kan gepaard gaan met verschijnselen zoals tranende ogen, loopneus, huiduitslag of benauwdheid (allergie)

allergische rhinitis
ontsteking van het neusslijmvlies door een overgevoeligheidsreactie gekenmerkt door een verstopte neus, niezen, jeuk, waterige afscheiding en jeukende tranende ogen (allergische rhinitis)

allergische vasculitis
ontsteking van de bloedvaten ten gevolge van een overgevoeligheidsreactie soms gepaard gaande met een aandoening van de luchtwegen en de nieren (allergische vasculitis)

Ambulant handelsman
Was-is bijv. een groentenventer die met een specifieke yell de aandacht van huisvrouwen in een straat op zich wil(de) vestigen. In Dordrecht werkte in de voorgaande eeuw ene "Piet de Pil" als zodanig, die daarbij door de straten brulde: "Ik heb kogelharde spruiten... kom naar buiten... met uw emmers... en úw duiten...!

Amsterdams Historisch Museum
Amsterdam, een wereldstad? Ja, en ook: klein, gezellig en eigenwijs. De stad van Johan Cruijff, van Rembrandt, Ajax, de Wallen, de Verenigde Oost-Indische Compagnie en wiet. De hoofdstad van Nederland. Een 1000 jaar oude, waterrijke handelsstad waarbij ondernemerschap, creativiteit, burgerschap en vrijdenken in het oog springen. In het monumentale gebouw van het Amsterdam Museum zie, lees, hoor en proeft u waar die stad vandaan komt en waarom ze zo was en zo is.

Ambivalent
dubbelwaardig

AMVB
Algemen Maatregel Van Bestuur

ambetant
(Vlaams) irritant, naar, onhebbelijk, vervelend

amnesie
geheugenverlies (amnesie)

Amsterdams Museum
Amsterdam, een wereldstad? Ja, en ook: klein, gezellig en eigenwijs. De stad van Johan Cruijff, van Rembrandt, Ajax, de Wallen, de Verenigde Oost-Indische Compagnie en wiet. De hoofdstad van Nederland. Een 1000 jaar oude, waterrijke handelsstad waarbij ondernemerschap, creativiteit, burgerschap en vrijdenken in het oog springen. In het monumentale gebouw van het Amsterdam Museum zie, lees, hoor en proeft u waar die stad vandaan komt en waarom ze zo was en zo is.

amphipathisch
Een amphipatische molecule heeft zowel een hydrofobe als een hydrofiele regio. Voorbeeld: fosfolipide heeft een hydrofiele (polaire) kop en een hydrofobe (apolaire) staart.

Ambacht
Beroep waarbij een handwerker met gereedschap eindproducten maakt.

anemie
bloedarmoede (anemie)

anesthetica algehele-
narcosemiddelen (algehele anesthetica)

anesthetica lokale-
middelen voor plaatselijke verdoving (lokale anesthetica)

androgenen
mannelijke geslachtshormonen (androgenen)

analgetica
pijnstillende middelen (analgetica)

anafylactische shock
shock (sterke daling van de bloeddruk, bleekheid, onrust, zwakke snelle pols, klamme huid, verminderd bewustzijn) door een plotselinge sterke vaatverwijding ten gevolge van ernstige overgevoeligheid voor bepaalde stoffen (anafylactische shock)

Ankering/ankerwaarde
Ankering is het fenomeen dat optreed als we een (kwantitatieve) schatting moeten maken, en deze schatting laten beïnvloeden door één of ander beschikbaar vergelijkingsgetal (de zogeheten ankerwaarde). Veelal zul je dan zien dat de schatting wordt ‘gestuurd’ door de ankerwaarde.
Ankering komt veelvuldig voor, en bij uiteenlopende gebeurtenissen. Zoals bij schattingen op kennisvragen, maar ook bijvoorbeeld bij taxaties van onroerend goed. Uit onderzoek blijkt ook dat rechters geneigd zijn om hogere straffen te geven als de eis van de officier van justitie (de ankerwaarde) hoger ligt. Ook het schatten van kansen wordt beïnvloed door ankering. Het fenomeen ankering vindt zowel plaats bij professionals als leken.

Antiseptisch
ontsteking voorkomen, ontsmettend

Antenne opstelpunten
Een locatie bedoeld en-of geschikt voor het plaatsen van één of meerdere antennes. Niet alleen de exacte ligging maakt een locatie geschikt als antenne-opstelpunt, maar ook de aanwezigheid van technische faciliteiten (of in elk geval de mogelijkheid daartoe). Zo is het bijvoorbeeld van belang dat er een geschikte ruimte is voor het opstellen van apparatuur. Geschikte antenne-opstelpunten zijn schaars in Nederland. Zie ook: Site sharing

Anachoresis
[tandheelkunde] besmetting van een dode tand door een transiente bacteriemie (korte periode met bacterien in het bloed), analoog aan de biologische betekenis: de gewoonte van een dier om in holtes of spleten te leven om zodoende predatoren te ontwijken.

antropometrisch
Bijvoegelijke vorm van antropometrie: Antropometrie is toegepaste antropologie. Het woord betekent letterlijk "het meten van mensen" en houdt zich bezig met het vaststellen van afmetingen en verhoudingen van het menselijk lichaam. Antropometrie speelt een belangrijke rol in industrieel ontwerpen, ergonomie en architectuur, waar de statistische data over de verdeling van de lichaamsmaten gebruikt worden om een product, werkpost of ruimte te optimaliseren. http://nl.wikipedia.org-wiki-Antropometrie

Antroposofie
Deze geneeswijze vindt haar basis in de antroposofie, wat letterlijk betekent wijsheid omtrent de mens (antropos=mens; sofia=wijsheid). Het is een uitbreiding van het medisch denken en handelen, gebaseerd op en geïnspireerd door het werk van de Oostenrijkse filosoof Rudolf Steiner (1861-1925).
Volgens de antroposofische geneeswijze wordt ziekte niet als een op zichzelf staande lichamelijke of geestelijke stoornis beschouwd, maar in samenhang met de hele levensloop en de functie van de mens. Overeenkomstig deze opvatting is de mens een deel van het heelal, van het kosmisch gebeuren, en moet hij een allesomvattende levenshouding aannemen; deze wijze van denken treft men ook aan bij de oosterse geneeswijzen.
De antroposofie is eerder bedoeld als uitbreiding van de officieel erkende (reguliere) geneeskunde dan als alternatieve geneeswijze. Ze wordt dan ook voornamelijk toegepast door artsen met een standaardopleiding aan een universiteit, die dikwijls samenwerken met speciaal opgeleide therapeuten. Encyclo Categorie: Medisch > Alternatieve Geneeswijzen

aneurysma
verwijding van een bloedvat of het hart (aneurysma)

angiitis
ontsteking van de bloedvaten (angiitis)

angina pectoris
beklemmend pijnlijk gevoel op de borst (angina pectoris)

angiotensine II antagonisten
bepaalde groep bloeddrukverlagende middelen (angiotensine II antagonisten)

anorexia
gebrek aan eetlust (anorexia)

antacida
maagzuurbindende middelen (antacida)

anthelmintica
middelen tegen worminfecties (anthelmintica)

anti-allergica
middelen tegen allergie (anti-allergica)

anti-bacteriële middelen
middelen tegen bepaalde bacteriële infecties (anti-bacteriële middelen)

anti-emetica
middelen tegen braken (anti-emetica)

anti-epileptica
middelen tegen epilepsie (vallende ziekte) (anti-epileptica)

anti-microbiële middelen
middelen tegen infecties door bepaalde micro-organismen (anti-microbiële middelen)

anti-Parkinsonmiddelen
middelen tegen de ziekte van Parkinson

antiaritmica
middelen tegen hartritmestoornissen (antiaritmica)

antibiotic(a)(um)
middel(en) ter voorkoming-bestrijding van bepaalde infecties (antibiotic(a)(um))

anticoagulantia
middelen die de bloedstolling tegengaan (anticoagulantia)

anticonceptiva
middelen om zwangerschap te voorkomen (anticonceptiva)

antidepressiva
middelen tegen neerslachtigheid (antidepressiva)

antidiarrhoica
middelen tegen diarree (antidiarrhoica)

aortaknop
aortabocht, aortaboog

April
Grasmaand. Ook zo:
  1. Januari=Louwmaand
  2. Februari=Sprokkelmaand
  3. Maart=Lentemaand
  4. April=Grasmaand
  5. Mei=Bloeimaand
  6. Juni=Zomermaand
  7. Juli=Hooimaand
  8. Augustus=Oogstmaand
  9. September=Herfstmaand
  10. Oktober=Wijnmaand
  11. November=Slachtmaand
  12. December=Wintermaand


apoplexie
beroerte-herseninfarct of hersenbloeding (apoplexie)

Architectuur
De fundamentele organisatie van een systeem, welke wordt benadrukt door zijn componenten, de relaties onderling, met de omgeving en de principes die richting geven aan het ontwerp en de verdere ontwikkeling. bron: vertaling uit [IEEE1471]. (http://www.digital-architecture.net-scripties-Ondernemingstypering%20uit%20architectuurcontext.doc)

Arend
De arend was geassocieerd met de moedige en gewaardeerde arend-krijgers die vleugels en hoofdtooien van arendsveren droegen. Levende arenden werden ook gebruikt om tol te betalen. De arend is ook geassocieerd met de scheppingsmythe van Tenochtitlan, zoals het voorspeld was door de oppergod van de Azteken, Huitzilopotchli. Die had gezegd dat de Azteken hun hoofdstad zouden stichten waar zij een arend zouden zien neerstrijken op een cactus die uit een steen groeide.

Aromatherapie
In de Aromatherapie wordt uitgegaan van etherische oliën, ook wel als essentiële oliën aangegeven, die afkomstig zijn van planten, bladeren, schors, wortels, zaden, harsen en bloemen. De helende werking beslaat een heel gebied van klachten, zowel lichamelijk als emotioneel. Het meeste effect wordt verkregen wanneer de olie rechtstreeks op de huid wordt aangebracht of via de mond of neus wordt geïnhaleerd, of wanneer er een paar druppels in het warme badwater worden gedaan. De aromatherapie wordt vaak in combinatie met de Bach Bloesemtherapie uitgeoefend. Encyclo Categorie: Medisch > Alternatieve Geneeswijzen

arsenaal
ar·se·naal het; o -nalen 1 wapenmagazijn 2 geheel van beschikbare middelen ; grote hoeveelheid : vb: hij had een heel arsenaal aan uitvluchten, toen ik hem vroeg om mee te gaan

aritmieën
stoornissen in het hartritme (aritmieën)

arteriosclerose
slagaderverkalking (arteriosclerose)

artritis
gewrichtsontsteking (artritis)

artrose
meestal bij ouderen voorkomende aantasting van de gewrichten zonder dat er sprake is van een ontsteking (artrose)

Artisklas
Stichting Artisklas Haarlem ligt in Haarlem-Noord en is de kleinste officiële dierentuin van Nederland. De stichting beschikt over vier punthuisjes en een buitenterrein met een aantal verblijven. In twee van de huisjes zijn diverse dieren ondergebracht, zo huisvesten wij daar o.a. verschillende soorten reptielen en zoogdieren. Het derde huisje bevat het eerste en enige diorama van Haarlem met een achttal biotopen en de daarin behorende (opgezette) dieren.

Ardèche
Ardèche