Kopie van `Staatsinrichting.nl`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Staatsinrichting.nl
Categorie: Politiek > Staatsinrichting
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 24


Ambtenaren
Mensen die in dienst zijn van het Rijk (bijvoorbeeld op een ministerie werken), van de Provincie of van de Gemeente.

Ambtswoning
Een ambt is een baan bij het Rijk, de Provincie of de Gemeente. Soms is er aan zo`n baan een woning verbonden, dat is dan een ambtswoning. In zo`n woning mag je wonen zo lang je die baan vervult. Denk maar aan een woning van de burgemeester of aan een woning van de minister-president (dat is het Catshuis).

Budget
Nadat een begroting is goedgekeurd noemen we het een budget.

Budgetrecht
Dit is het recht van zowel de Tweede als de Eerste Kamer om de begroting van een minister goed te keuren of af te keuren (te verwerpen). Alleen de Tweede Kamer mag de begroting van een minister ook wijzigen. Dit budgetrecht is onderdeel van de hoofdtaak medewetgeving.

Burgemeester
Hoofd van een gemeente, benoemd door de koningin.

Dynastie
Een vorstenhuis dat regeert.

Eerste Kamer
Afkorting voor Eerste Kamer der Staten-Generaal. Onderdeel (ook wel orgaan genoemd) van de volksvertegenwoordiging. Bestaat uit 75 leden en heeft als twee hoofdzaken controle van de regering en medewetgeving.

Eerste Minister
Wordt ook wel minister-president of premier genoemd. De eerste minister is de voorzitter van de ministers en dus de leider van het kabinet.

Formateur
Wordt door de koningin benoemd om een kabinet samen te stellen.

Kiesdeler
Het totaal aantal uitgebrachte geldige stemmen gedeeld door het aantal te verdelen zetels levert de kiesdeler op. Haal je één keer de kiesdeler dan haal je dus één zetel.

Kiesrecht
algemeen kiesrecht: het recht om deel te mogen nemen aan de verkiezingen. belastingkiesrecht: wordt ook wel censuskiesrecht genoemd, alleen de mensen die een bepaald bedrag aan belasting betaalden kregen kiesrecht.

Nivelleren
Het verkleinen van de grote verschillen tussen de mensen onderling, bijvoorbeeld inkomen of scholing.

Secretaris-Generaal
De hoogste ambtenaar op een ministerie.

Senaat
Andere benaming voor de Eerste Kamer.

Senator
Lid van de Eerste Kamer.

Volksvertegenwoordiger
Iemand die lid is van de volksvertegenwoordiging.

Volksvertegenwoordiging
Wordt ook wel parlement of Staten-Generaal genoemd. Bestaat uit Eerste en Tweede Kamer. In de volksvertegenwoordiging zitten de democratisch gekozen afgevaardigden van de burgers.

Voorkeurszetel
Iemand die normaal niet gekozen zou zijn (staat bijvoorbeeld op de 25e plaats, terwijl zijn partij maar 12 zetels behaalt) komt toch op een zetel terecht omdat voor zijn naam op het stembiljet het hokje vaak rood is gekleurd. Vaak moet dan meer stemmen zijn dan de kiesdeler.

Vooruitstrevend
Wordt ook wel links genoemd.

Voorzitter
Leider van een vergadering.

Vragenrecht
Individuele kamerleden (van beide Kamers) hebben het recht vragen te stellen aan een minister. De minister hoeft niet te antwoorden. De recht valt onder de hoofdtaak controle.

Wet
Een geheel van regels waar men zich in zijn gedrag aan moet houden, of je dat nu leuk vindt of niet.

Wethouders
Uit en door de leden van de gemeenteraad gekozen. Onder voorzitterschap van de burgemeester vormt dit het dagelijks bestuur van de gemeente, onder de naam: het College van B & W.

Wetsontwerp
Meestal komt de regering met een nieuw plan voor een wet. Het parlement moet dit nieuwe wetsontwerp goedkeuren, voordat er sprake is van een nieuwe wet.