Kopie van `AAT-Ned - Nederlandse Art & Architecture Thesaurus`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


AAT-Ned - Nederlandse Art & Architecture Thesaurus
Categorie: Kunst, muziek en cultuur
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 1571


Ahanta
Te gebruiken om werken te beschrijven van het gelijknamige Afrikaanse volk dat leeft in Ghana en een subgroep van de Nzema vormt.
Categorie: Stijlen en Perioden > Nzema.

Ahrensburgcultuur
Verwijst naar de Noord-Europese mesolithische periode en cultuur die bloeide rond 7000 v. Chr. Deze kenmerkt zich door een terugkeer naar technologieën behorend bij het koude klimaat dat volgde op de mildere interstadiale periode en de Hamburgcultuur, met inbegrip van een typische geweivormige bijl die de `bijl van Lingby` wordt genoemd, afneembare harpoenpunten van gewei, harpoenachtige pijlpunten met afneembare schacht, andere herbruikbare gereedschappen en decoratieve motieven die lijken op die van de Hamburgcultuur, zoals visgraatmotieven, meanders en geometrische figuren. De cultuur verspreidde zich over het laagland dat nu de Noordzee is, van Duitsland tot Nederland en Zuidoost-Engeland. Sommige geleerden menen dat deze cultuur banden kan hebben gehad met Oost-Europa.
Categorie: Stijlen en Perioden > Europese mesolithische stijlen en perioden.

ajourwerk
Elke willekeurige vorm van decoratie die openingen, perforaties of tussenruimtes bevat.
Categorie: Ontwerpelementen > ontwerpelementen.

Aka (Mbuti)
Te gebruiken om werken te beschrijven van de gelijknamige Afrikaanse etnische groep die leeft in het noordwestelijke Ituriwoud in de Democratische Republiek Congo.
Categorie: Stijlen en Perioden > Mbuti.

Aka (Pygmeeën)
Te gebruiken om werken te beschrijven van de gelijknamige Afrikaanse etnische groep die leeft in het noordoosten van de Democratische Republiek Congo en het zuidoosten van de Centraal-Afrikaanse Republiek.
Categorie: Stijlen en Perioden > Pygmee.

akadinda`s
Blokxylofoons, bestaande uit 17 (voorheen 22) toetsen rustend op twee boomstammen en op hun plaats gehouden door twee kragen die uit de onderkant van de toetsen zijn gesneden; oorspronkelijk ontwikkeld en bespeeld door de Ganda in Oeganda.
Categorie: Geluidsmiddelen > blokxylofoons.

akeleibekers
Bekers op voet, vaak met een driepasvormige voet, een gegoten balustervormige stam en een gedreven cuppa. Zo genoemd vanwege de gelijkenis met de bloem van de akelei.
Categorie: Houders > bekers op voet.

aken
Nederlands of Duits sleep- of zeilschip voor vervoer van massagoederen.
Categorie: Vervoermiddelen > platbodems.

aketons
Effen, doorgestikte of gewatteerde lagen textiel of leer, vaak zonder mouwen, die werden gedragen onder metalen wapenrustingen of als enige beschermende kledingstuk; waren in gebruik vanaf op zijn laatst de 12e eeuw tot het begin van de 15e eeuw.
Categorie: Kleding > persoonlijke wapenrusting: romp.

Akkadisch
Verwijst naar de periode en stijl in Mesopotamië van circa 2340 tot 2150 v. Chr., tijdens de regeerperiode van de dynastie die werd gesticht door Sargon van Akkad. De stijl kenmerkt zich door gevoel voor realisme en een hoog artistiek-technisch niveau.
Categorie: Stijlen en Perioden > Mesopotamische perioden.

akkerbouw
Tak van de landbouw die zich bezighoudt met het bewerken van land, onderhoud van grond en de verbetering, productie en het beheer van veldgewassen.
Categorie: Vakgebieden > landbouw.

akkerbouwkundigen
Specialisten op het gebied van de akkerbouw.
Categorie: Personen > landbouwkundigen.

akkerland
akker Ruimere term: platteland
Categorie: Nederzettingen en landschappen > platteland.

akoestische interferometers
Instrumenten die de versnelling en verzwakking meten van geluidsgolven in een gas of een vloestof door te kijken naar het interferentiepatroon dat wordt gevormd door twee golven die worden geproduceerd door dezelfde bron.
Categorie: Meetinstrumenten > meetinstrumenten voor het meten van geluid.

akoestische isolatie
Isolatie in een gebouw die de doorgang van geluidsgolven tegengaat.
Categorie: Materialen > isolatie naar functie.

akoestische tegel
Elke tegel die bestaat uit materialen met de eigenschap geluidsgolven te absorberen.
Categorie: Materialen > tegel.

akoestische uitrusting
Omvat voorwerpen die worden gebruikt bij het onderzoek van geluid en om geluid over te brengen.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > uitrustingen voor wetenschap en technologie.

akoestische zolderingen
Plafonds bedekt met een materiaal dat ontworpen is om geluid te absorberen.
Categorie: Onderdelen > plafonds.

Akoko
Te gebruiken om werken te beschrijven van de gelijknamige Afrikaanse etnische groep die leeft in het zuiden van Nigeria, een noordoostelijke subgroep van het Yorubavolk.
Categorie: Stijlen en Perioden > Joruba.

akrolieten
Beeldhouwwerken waarbij de uiteinden van het lichaam van steen zijn gemaakt en de torso van ander materiaal, meestal hout.
Categorie: Beeldmateriaal > beeldhouwwerken naar materiaal.

akropolissen
De hoger gelegen en meestal versterkte delen van oude Griekse steden, met doorgaans tempels en een aantal openbare gebouwen, en gebruikt als toevluchtsoorden.
Categorie: Gebouwde complexen en gebieden > districten naar locatie of context.

akten (eigendomsoverdracht)
Meestal gewaarmerkte documenten waarin een eigendomsoverdracht wordt vastgelegd, met name met betrekking tot onroerend goed.
Categorie: Informatievormen > eigendomsakten.

akten van borgtocht
Wettelijke documenten waarmee een partij een tweede partij garandeert te betalen voor de schuld, de wanbetaling of het in gebreke blijven van een derde partij.
Categorie: Informatievormen > verbintenissen (juridische documenten).

aktetassen
Platte, flexibele rechthoekige houders met een handvat die worden gebruikt worden voor het vervoeren van boeken, papieren en dergelijke, vaak vervaardigd van leer. Voor platte, harde, vierkante houders wordt `diplomatenkoffertje` gebruikt.
Categorie: Houders > houders voor persoonlijke zaken.

Aktionen
Body art waarbij theatrale, op rituelen gelijkende elementen een belangrijke rol spelen, meestal voor een publiek uitgevoerd. Vaak wordt getracht de grenzen tussen kunst en het leven te doorbreken. Vooral in Duitsland en Oostenrijk.
Categorie: Beeldmateriaal > werken gebaseerd op tijd.



akua`mma
Te gebruiken voor, gewoonlijk vrouwelijke, vruchtbaarheidsfiguren, abstract van vorm, met een schijfvormig hoofd, een hoog ovaal voorhoofd en meestal horizontale armen, een cilindervormige romp, borsten en navel; garanderen naar de overtuiging van de Asante in West-Afrika de bevruchting en een voorspoedige geboorte.
Categorie: Beeldmateriaal > poppen.

amadinda`s
Blokxylofoons, bestaande uit twaalf toetsen rustend op twee boomstammen en uit elkaar gehouden door in de boomstammen geslagen stokjes; oorspronkelijk ontwikkeld en bespeeld door de Ganja in Oeganda.
Categorie: Geluidsmiddelen > blokxylofoons.

amalgaam
Een legering van kwik met een ander metaal.
Categorie: Materialen > kwik en amalgaam.

amandelen
Platte, ovale steenvruchten met eetbare pit van Prunus dulcis.
Categorie: Materialen > vrucht.

amandelmolens
Handmolentjes om amandelen te malen.
Categorie: > .

amandelolie
Een kleurloze of lichtgele, vrijwel geurloze, niet-drogende vette olie zonder veel smaak die wordt gebruikt als zachtmakend middel.
Categorie: Materialen > etherische olie.

amaril
Een grijszwarte, onzuivere variant van korund die magnetiet en hematiet bevat en wordt gebruikt als schuurmiddel. De steen wordt fijngestampt en gesorteerd en gebruikt om amarilpapier, amarilkatoen en amarilschijven te maken.
Categorie: Materialen > korund.

amarilletjes
Kleine kussentjes, vaak in de vorm van een aardbei, gevuld met amarilpoeder, gebruikt om naainaalden scherp en vrij van roest te houden.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > naaigerei.

amarilschuurlinnen
Fijn schuurlinnen dat wordt vervaardigd door verpulverd amaril of aluminiumoxyde op een dunne, met een laagje lijm bedekte doek doek te strooien. Wordt droog of nat gebruikt om metalen oppervlakken glad te maken.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > gereedschap en accessoires voor het bewerken en afwerken van oppervlakken.

Amarna-periode
Verwijst naar de periode in Egypte tijdens de Achttiende Dynastie, van circa 1353 tot 1332 v. Chr. onder het bewind van Amenophis IV, die zijn naam veranderde in Akhenaten. De naam van de periode is afgeleid van de huidige plaats El-Amarna bij de ruïnes van de nieuwe hoofdstad die werd gesticht door Akhenaten. De periode kenmerkt zich door een grondige verandering in de kunst, religie, ideeënwereld, literatuur en taal. Veel van de materiële overblijfselen uit deze tijd zijn door latere heersers vernietigd. De kunst, vooral statuair en en-reliëf beeldhouwwerk, is beschreven als expressionistisch of maniëristisch als gevolg van de breuk met artistieke conventies uit het verleden, met name de verandering in de proporties van menselijke figuren.
Categorie: Stijlen en Perioden > Achttiende Dynastie.

amateurisme
hobbyisme Ruimere term: culturele stromingen en opvattingen
Categorie: Abstracte Begrippen > culturele stromingen en opvattingen.

amateurs
Personen die zich als hobby in plaats van beroepshalve bezighouden met een bepaalde activiteit, studie of wetenschap.
Categorie: Personen > personen naar graad of capaciteit.

ambachtelijke kunsten
De praktische kennisgebieden uit de middeleeuwen, zoals wapenkunde, krijgskunde, scheepvaart, jacht, geneeskunde en de bouwvakken.
Categorie: Vakgebieden > vakgebieden: Middeleeuws.

ambachten
Het vervaardigen van handgemaakte artikelen en die artikelen zelf.
Categorie: Abstracte Begrippen > kunstgenres.

ambachtsgezellen
Kunstenaars of handwerkslieden die hun leertijd hebben voltooid, maar in een gilde nog geen meestergraad hebben verkregen.
Categorie: Personen > personen naar graad of capaciteit.

ambassades
Wordt gebruikt voor de ambtelijke hoofdkantoren van gezanten uit een ander land die ambassadeurs heten en die zijn benoemd om te onderhandelen in internationale zaken met een buitenlandse regering; gebruik `consulaten` als zulke hoofdkantoren zijn bedoeld voor gezanten die vooral zijn benoemd om toezicht te houden op de economische belangen van hun thuisland en deze te beschermen. Gebruik `gezantswoningen` voor de ambtelijke woningen van buitenlandse gezanten in het algemeen.
Categorie: Bouwwerken > diplomatieke dienstgebouwen.

ambassadeurs
Diplomaten met de hoogste rang die door de ene soeverein of staat naar de andere zijn gestuurd of naar een internationale organisatie als zijn-haar de belangrijkste vertegenwoordiger.
Categorie: Personen > diplomaten.

Amberkleurig glas
Een term gebruikt voor kunstglas, bestaand uit één laag, ontwikkeld door de New England Glass Company in 1883. De kleuren variëren van licht geelbruin tot donker robijnrood, waarbij rode delen worden verkregen wanneer een deel van het glas opnieuw wordt verhit en de gouden deeltjes in het glas een robijnrode kleur aannemen.
Categorie: Materialen > glas naar techniek: kunstglas.

ambiguïteit
Omstandigheid dat iets op twee of meer manieren kan worden begrepen, bijvoorbeeld in verschillende maatschappelijke of historische contexten, of gelijktijdig naar twee of meer zaken verwijst.
Categorie: Abstracte Begrippen > historische, theoretische en kritische begrippen.

Ambo (zuidelijk Afrikaanse stijl)
Te gebruiken om werken te beschrijven van de gelijknamige Afrikaanse etnische groep die leeft in Zambia.
Categorie: Stijlen en Perioden > Chewa.

ambo`s
De preekstoelen in het schip ter lezing van het evangelie of de brieven, in vroeg-christelijke kerken. In de Balkan en Griekse kerken vandaag de dag, grote preekstoelen of lessenaars.
Categorie: Onderdelen > preekstoelen.

ambrotypie (procédés)
Natte collodiumprocédé, waarbij de opname op een natte collodiumplaat gemaakt wordt en het negatief na ontwikkeling wordt gebleekt en tegen een zwarte achtergrond geplaatst, waardoor de indruk van een positief ontstaat. Soms werd het beeld gemaakt op robijnglas.
Categorie: Procédés en Technieken > natte collodiumprocédés.

ambrotypieën
Foto`s vervaardigd door een gebleekt glasnegatief tegen een donkere achtergrond te plaatsen, waardoor de afbeelding als een positief verschijnt; meestal in een passe-partout gemonteerd en vervolgens ingelijst of in een etui gezet.
Categorie: Beeldmateriaal > directe positieven.

ambrotypiefotografen
Personen die zich specialiseren in de vervaardiging van ambrotypieën. Dit zijn foto’s die zijn gemaakt door een negatief aan te brengen op glas met een donkere achtergrond waardoor het beeld er als een positief uit komt te zien.
Categorie: Personen > fotografen.

ambtelijk vervolgen
Een rijksambtenaar van wangedrag in zijn-haar functie beschuldigen voor een bevoegde rechtbank, met de bedoeling deze ambtenaar te ontslaan.
Categorie: Functionele activiteiten > juridische functies.

ambtskleding
Kleding die een rang of functie binnen de kerk of staat aanduidt.
Categorie: Kleding > kleding naar functie.

ambtstekenstaven
Staven met een metalen uiteinde die worden gebruikt als een ambtsteken.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > staven (wandelstokken).

ambtswoningen
Bij het ambt als zodanig behorende (vrije) woningen. VDW.
Categorie: Bouwwerken > woonhuizen naar bewoners.

ambulancecentrales
ambulanceposten Ruimere term: gezondheidszorg-ondersteunende voorzieningen
Categorie: Bouwwerken > gezondheidszorg-ondersteunende voorzieningen.

ambulances
Noodvoertuigen voor op het land die zijn ontworpen en uitgerust voor het vervoer van zieken of gewonden naar medische inrichtingen.
Categorie: Vervoermiddelen > hulpverleningsvoertuigen.

ambulatoriums
Halfronde of polygonale omloopruimten die een apsis of een rechtgesloten koor omsluiten.
Categorie: Onderdelen > ruimten in Christelijke religieuze gebouwen.

amen
Grote vaten variërend van volume, die vooral worden gebruikt voor wijn, bier of water, en vroeger voor zalm en garnalen.
Categorie: Houders > fusten.

amendementen
Alle toevoegingen of correcties die in een geschrift worden aangebracht met als doel het te verbeteren, in het bijzonder voor wijzigingen in een wetsvoorstel of in een van kracht zijnde wet of voor voorstellen daartoe.
Categorie: Informatievormen > administratie.

amenderen
Het officieel verbeteren van geschreven tekst of vastgelegde gegevens door middel van toevoeging, weglating of wijziging.
Categorie: Functionele activiteiten > informatieverwerkingsactiviteiten.

amenta
Leren riemen die aan de schachten van werpsperen werden vastgemaakt en werden gebruikt bij het werpen, waardoor de speren krachtiger werden geworpen dan met alleen de hand mogelijk was geweest; van Grieks-Etruskische origine en later overgenomen door de Romeinen.
Categorie: Wapens en Munitie > projectiellanceerders met niet-explosief voortstuwingsmiddel.

American Colonial
Stijl van meubilair, architectuur en huishoudelijke artikelen gemaakt of gebouwd in de Verenigde Staten tijdens of kort na de koloniale periode. Algemene term; indien van toepassing geniet een specifiekere omschrijving zoals `Georgian` de voorkeur.
Categorie: Stijlen en Perioden > koloniale Noord-Amerikaanse stijlen.

American film
Fotografisch materiaal uitgevonden door George Eastman, dat bestaat uit een emulsie van gelatinebromide over gewone gelatine; voor het eerst gebruikt in 1888 op een papieren ondergrond en later op een nitrocellulose film.
Categorie: Materialen > fotografisch materiaal.

American football-ballen
De ballen die worden gebruikt bij het spelen van American football, in de vorm van met lucht gevulde, uitgerekte en afgeplatte bollen, meestal bedekt met leer en met een geveterde naad waar de randen van de overtrek bij elkaar komen; gewoonlijk met een omtrek van ongeveer 52 bij 70 cm en een gewicht van ongeveer 425 gram.
Categorie: Ontspanningsmiddelen > sportballen.

American long rifles
Voorlaadvuursteengeweren die vanaf de revolutie tot aan het einde van de 19e eeuw in Amerika werden gemaakt, vooral in Pennsylvania. Ze worden gekenmerkt door een lange achthoekige loop, een geweerlade van esdoornhout, messing beslag en opengewerkt sierbeslag.
Categorie: Wapens en Munitie > geweren.

American Scene
Beweging binnen de Amerikaanse figuratieve schilderkunst die actief was tussen de jaren twintig en veertig en die streefde naar echte Amerikaanse kunst door het eigentijdse Amerikaanse leven realistisch af te beelden; de toenmalige niet-realistische stijlen die waren geïntroduceerd door de Armory Show, werden door de beweging verworpen.
Categorie: Stijlen en Perioden > moderne Noord-Amerikaanse kunststijlen en -stromingen.

Amerikaans
Wordt gebruikt in de context van, of in het bijzonder geassocieerd met de hedendaagse politieke eenheid van de Verenigde Staten van Amerika.
Categorie: Stijlen en Perioden > Noord-Amerikaans.

Amerikaans iepenhout
Fijn generfd, duurzaam hout dat hoofdzakelijk wordt gebruikt voor stelen van bijlen en voor andere onderdelen waarvoor sterk, buigzaam hout nodig is dat tegen een ruwe behandeling kan.
Categorie: Materialen > iepenhout.

Amerikaans verband
Een patroonverband waarbij met regelmatige tussenpozen een metsellaag van kopstenen van normale lengte voorkomt, meestal om de 5 of 6 metsellagen; de andere lagen bestaan alleen uit strekse stenen.
Categorie: Materialen > metselverbanden.

amethist
Een paarse of blauw-violette variant van kwarts.
Categorie: Materialen > kwarts.

ameublementen
Stellen bij elkaar behorende meubels, in het bijzonder die welke nodig zijn voor de inrichting van één vertrek.
Categorie: Objectgroepen en systemen > groepen interieurinrichting.

amfibieën
Tweeslachtige, gewervelde dieren met naakte huid dat eieren legt en gedaantewisselingen ondergaan
Categorie: dieren > dieren.

amfibievoertuigen
Voertuigen die tevens als vaartuig kunnen dienen.
Categorie: Vervoermiddelen > transportmiddelen.

amfibische aanvalsschepen
Oorlogsschepen die zijn ontworpen om legertroepen, uitrusting en voorraden te vervoeren en aan land te brengen, vaak met behulp van helikopters.
Categorie: Vervoermiddelen > amfibische oorlogsschepen.

amfiprostylos
Tempel met een zuilenrij aan voor- en achterkant.
Categorie: Kenmerken en Eigenschappen > bouwplankenmerken: indeling van zuilen.

amfitheaters (gebouwde structuren)
Wordt gebruikt voor ronde of ovale bouwwerken waarin de centrale opvoeringsplaats wordt omringd door stijgende rijen zitplaatsen.
Categorie: Bouwwerken > openluchttheaters.

amfitheaters (ruimten)
Wordt gebruikt voor ronde of halfronde ruimten met steil oplopende rijen stoelen, waar het publiek bijvoorbeeld lezingen of operaties kan bijwonen.
Categorie: Onderdelen > ruimten voor samenkomst.

amforen
Klassieke Griekse en Romeinse opslagvaten in velerlei verschijningsvorm, met meestal een ovale romp met nauwe hals, en met twee of meer handvatten die vanaf de opening of de hals naar de schouders op de romp lopen.
Categorie: Houders > opslagvaten.

Amherst zandsteen
Een gesteente uit Ohio, dat tot 95% silica met 4% aluminiumoxide kan bevatten en grijs en vaalgeel van kleur is door ijzeroxides.
Categorie: Materialen > kiezelzandsteen.

amicten
Rechthoekige stukken witte stof, meestal linnen, die om de nek en gedeeltelijk onder de albe worden gedragen, bedoeld om andere kledingstukken te beschermen tegen transpiratie.
Categorie: Kleding > accessoires die boven het middel gedragen worden.

ammoniak procédé
Een tweedelige diazokopie waarbij de diazozouten en de koppelaar de basis zijn, en waarbij ontwikkeling wordt bereikt door de zuurhoudende stabilisatoren met behulp van dampen, verkregen door het verdampen van ammoniakwater, te neutraliseren.
Categorie: Procédés en Technieken > diazotypie.

ammoniakwater
Oplossing van ammoniak in water.(VDW)
Categorie: Materialen > verfafbijter.

ammoniumchloride
Wit kristallijn poeder dat wordt gebruikt in elektrische batterijen, in de drukkunst, als vloeimiddel bij solderen en bij het maken van andere verbindingen.
Categorie: Materialen > zout.

amoires à deux corps
Franse bergmeubels die bestaan uit twee wandkasten boven op elkaar, elk met twee deuren waarbij de voorkant en de zijdes van de bovenste kast iets zijn verzonken. Ze hebben meestal een architectonisch raamwerk met pilasters die door een timpaan worden bekroond.
Categorie: Interieurinrichting > armoires.

amorf
Te gebruiken om materialen te beschrijven die niet zijn gelaagd en die geen kristallijne structuur hebben of, meer algemeen, dingen zonder tekening of structuur.
Categorie: Kenmerken en Eigenschappen > vormkenmerken.

Amorgosgroep
Verwijst naar een cycladische stijl en cultuur in de Bronstijd, kenmerkend voor artefacten die zijn opgegraven op het Griekse eiland Amorgós. De kunst kenmerkt zich door typische stenen beeldjes met gevouwen armen, zegels, verfijnde zilveren voorwerpen en ander metaalwerk.
Categorie: Stijlen en Perioden > Vroeg-Cycladisch.

amortisatie
De geleidelijke delging van een financiële verplichting door middel van het betalen van een deel van de hoofdsom van een lening, een bijdrage aan een dalend fonds of de geleidelijke waardevermindering van een goed.
Categorie: Abstracte Begrippen > economische begrippen.

amortisaties
Schuine bovenkanten van steunberen of uitstekende penanten .
Categorie: Onderdelen > oppervlakte-elementen.

ampèremeters
Instrumenten voor het meten van de sterkte van een elektrische stroom in ampères.
Categorie: Meetinstrumenten > meetinstrumenten voor het meten van elektriciteit.

ampulla`s
Kleine schenkkannen, in de regel twee, voor wijn respectievelijk water, gebruikt in de eucharistieviering.
Categorie: Houders > liturgische vaten.

ampullen
Vaten van uiteenlopende vorm en grootte, gebruikt in kerken en bij kroningsplechtigheden voor het bevatten van vloeistoffen. Ook zijn het vaten uit de (Romeinse en vroeg-christelijke) Oudheid, vaak bolvormig, met een of twee handvatten, die werden gebruikt voor parfum, zalf of het serveren van dranken. Er bestaan ook zogenaamde pelgrimsampullen, in de vroeg-christelijke tijd gebruikt bij martelaarsgraven.
Categorie: Houders > ceremoniële vaten.

Amratisch
Verwijst naar de periode in Boven-Egypte van circa 4000 tot 3500 of 3200 v. Chr. De kunstwerken bestaan uit stenen graveerkoppen, leistenen paletten, stenen vazen, ivoren beeldsnijwerk, beeldjes van verschillende materialen, aardewerk van het type rood met zwarte top en rood gepolijst aardewerk dat soms is versierd met lijnpatronen of menselijke en dierlijke figuren van witte slip.
Categorie: Stijlen en Perioden > boven-Egyptische predynastische perioden.

Amstel
Verwijst naar de stijl waarin hard porselein werd vervaardigd door porseleinfabrieken in Ouder-Amstel en Nieuwer-Amstel van 1784 tot 1820. De stijl kenmerkt zich door het gebruik van een hoge kwaliteit aan stijlen die werden gekopieerd van Meissen en geschilderd in een polychroom email, gewoonlijk in bruin en andere toonkleuren.
Categorie: Stijlen en Perioden > moderne Nederlandse keramiekstijlen.

amuletten
Kleine voorwerpen, op het lichaam gedragen ter bescherming tegen kwaad, schade of ziekte of om geluk te brengen. Gebruik de term `talismans` voor voorwerpen met astrologische of magische symbolen en die zijn bedoeld om de drager te beschermen, maar die niet persé op het lichaam hoeven te worden gedragen.
Categorie: Objectgenres > objectgenres naar functie.

amusementsgebouwen
Gelegenheden waar men videospelletjes kan doen en flipperkasten kan bedienen. VDW. Verschilt van `recreatiegelegenheden` doordat het specifiek aangeeft dat het hier om amusement en spel gaat en niet om sport, en er geen lidmaatschap voor noodzakelijk is.
Categorie: Bouwwerken > recreatiegebouwen.

amylacetaat
pentylacetaat; thinner Ruimere term: ester
Categorie: Materialen > ester.

apartheid
Sociaal, politiek en economisch systeem van rassenscheiding dat rechten aan klassen van mensen toekent op basis van hun ras; superioriteit wordt toegekend aan mensen van blanke Europese afkomst, en wetten worden uitgevaardigd die de politieke deelneming en economische vooruitgang van Afrikanen, Aziaten en van andere, gemengde, rassen belemmeren.
Categorie: Abstracte Begrippen > politieke ideologieën en opvattingen.

apatiet
Een calciumfosfaatmineraal, algemeen gebruikt als bron voor fosfor, dat maximaal 20% fosforpentoxide kan bevatten.
Categorie: Materialen > mineraal.

apenhuizen
Ruimten waar apen gehouden worden ter bezichtiging, vooral in dierentuinen.
Categorie: Bouwwerken > dierentuingebouwen.

Apennijns
Verwijst naar de periode en cultuur van de Bronstijd die zich over een groot deel van het Italiaanse schiereiland uitstrekte. Deze kenmerkt zich door schaarste aan metalen voorwerpen, fijn afgewerkt aardewerk met complexe handvatten, en in het algemeen door kleine nederzettingen met enkele grotere als opmerkelijke uitzonderingen. Voorheen meende men dat het voornamelijk een semi-nomadische herderscultuur betrof, maar de meeste geleerden van tegenwoordig geloven dat velen in deze cultuur een vaste woonplaats hadden.
Categorie: Stijlen en Perioden > Italiaanse Bronstijd-perioden.

apertometers
Instrumenten die zijn ontworpen om de lensopening van microscoop-objectieven op te meten, uitgedrukt in getallen.
Categorie: Meetinstrumenten > meetinstrumenten voor het meten van diameter.