Kopie van `AAT-Ned - Nederlandse Art & Architecture Thesaurus`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


AAT-Ned - Nederlandse Art & Architecture Thesaurus
Categorie: Kunst, muziek en cultuur
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 19911


aalfuiken
Nauw toelopend soort van net om aal en paling te vangen, onder de vistuigen opgenoemd in de jacht- en visreglementen van N.-Brabant, Friesland, Overijssel en Groningen [WNT].; Aalfuiken onderscheidt men in eenvleugelige (enkele aalfuik) en tweevleugelige (dubbele aalfuik). Enkelvleugelige aalfuiken hebben steeds vaste kubben. Hun afmetingen zijn geringer dan die van de tweevleugelige. De vleugel loopt met een tong voorbij de eerste hoepel tot aan de eerste instaart, welke opening door de tong in tweeën wordt verdeeld. Het lichaam heeft twee, het kubgedeelte een derde instaart. Dat kubgedeelte moet voldoende lengte hebbben, zodat ook langere exemplaren van aal of paling voor het grootste deel van hun lichaam door de laatste instaart heen is, voor ze de neus stoten aan het stropeinde van de kubbe. De dubbele aalfuik heeft twee vleugels, elk aan een der helften van de eerste hoepel vastgehecht. Vaak verbindt men deze vleugels door twee driehoekige stukken net - een van boven en een van onderen - die spits aan de hoepel beginnen, aan de onder- en bovensimmen van de vleugels bevestigd zijn en tot ongeveer de halve lengte van de vleugels reiken. De vrije rand van het onderste stuk wordt
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > fuiken.

aalkorven
Oorspronkelijk zijn dit van tenen gevlochten vistuigen, al of niet met vleugels van voren, naar achteren nauwer wordende, en inwendig van een of meer inkelingen voorzien, waardoor het terugzwemmen bemoeilijkt wordt [VIST, Zuid-Holland, 16].
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > kubben.

aalmoezeniers
Christelijke geestelijken die officieel zijn verbonden aan het leger, de marine of een andere groep personen, aan een openbare instelling, een familie of hof. Voor Rooms-katholieke priesters die de zielzorg hebben voor een ziekenhuis, bejaardenhuis, verpleeghuis of klooster van broeders en zusters of hoofd zijn van niet-parochiale kerken of kapellen zie `rectors (geestelijken)`.
Categorie: Personen > christelijke geestelijken.

aalmoezeniershuizen
Wordt gebruikt voor gebouwen, van oudsher verbonden met kloosters, grote abdijen, rechterlijke macht, edelen of welvarende steden, waar vanuit aalmoezen werden uitgedeeld; kan ook de woonplaats zijn van aalmoezeniers. Gebruik `armenhuizen` voor gebouwen waar bejaarden, armen of hulpelozen worden verzorgd en te werk gesteld op kosten van de overheid.
Categorie: Bouwwerken > gebouwen voor maatschappelijk werk.

aalraamnetten
Kuilnet waarvan de opening is bevestigd aan een langwerpig vierkant van latten, waarvan de grootte en de vorm zich wijzigt naar de vorm van de opening (van een geopende sluisdeur b.v.) voor welke het wordt geplaatst. Het aalraamnet heeft een losse kubbe, soms voorzien van slechts 1 inkeling, meestal echter van 2, waarvan de voorste met een driekante opening - met 3 draden gespannen - en de achterste met een horizontale opening - met 2 draden gespannen - eindigt. De afmetingen van het aalraamnet zelf, zowel als van de kubbe, zijn nogal verschillend. De losse kubbe is aanzienlijk langer, als men er in plaats van 1, 2 inkelingen aanbrengt [VIST, Groningen, 5].
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > kuilnetten.

Aalsmeerse grundels
Klein maar flink opgeboeid Noord-Hollands platboomd zeilvaartuig, met rechte vallende voorsteven en platte spiegel, eertijds gebruikt voor de visserij en het vervoer van landbouwprodukten op de binnenwateren. In de 20e eeuw begonnen de Aalsmeerse werven de grundel als pleziervaartuigjes te bouwen. Deze jachtjes hebben dan meestal een kajuit en voeren een bezaantuig.Zij hebben twee zijzwaarden en soms een midzwaard. Sinds de jaren vijftig zijn er ook veel van staal gebouwd.
Categorie: Vervoermiddelen > boten.

Aalsmeerse punters
De Aalsmeerse punter, die in Noord-Holland voor landbouwdoeleinden werd gebruikt, had een grotere zeeg dan de Overijsselse soort en dus een hogere kop en achterschip met steiler staande stevens.Dit type voerde een breed roer met karakteristieke Hollandse roerklik. Hij had een torentuig met grootzeil en fok, maar werd ook geroeid.
Categorie: Vervoermiddelen > boten.

aalspiesen (pieken)
Stokwapens met een lange gekartelde kling van vierkante doorsnede, met onderaan een schijf.
Categorie: Wapens en Munitie > pieken.

aalspiesen (vissperen)
Gevorkte of met weerhaken uitgeruste speren voor het vangen van alen die in de modder liggen.
Categorie: Wapens en Munitie > vissperen.

aambeelden (gereedschappen)
Zware, meestal stalen of ijzeren blokken waarop metaal wordt gevormd door het met de hand te hameren of smeden.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > aambeelden en bijbehorende accessoires.

aambeelden (idiofonen)
Slaginstrumenten, bestaande uit metalen staven, soms gewone smidsaambeelden, opgehangen op een raamwerk, geluid voortbrengend via het in trilling gebrachte instrument zelf.
Categorie: Geluidsmiddelen > percussie-idiofonen: solid-body.

aambeeldhoorns
De taps toelopende uiteinden van aambeelden.
Categorie: Onderdelen > aambeeldonderdelen.

aanbevelingsbrieven
recommandantiebrieven Ruimere term: brieven
Categorie: Informatievormen > brieven.

aanbouwen
Gedeelten die tegen een groter gebouw zijn aangezet en organisch min of meer los hiervan staan vanwege de dienende functie of de latere toevoeging. VWB
Categorie: Onderdelen > delen van gebouwen.

aanbrengen van een deklaag
deklaag aanbrengen Ruimere term: procédés en technieken voor het afdekken van oppervlakken
Categorie: Procédés en Technieken > procédés en technieken voor het afdekken van oppervlakken.

aandachtspunt
Beeldend, plastisch of architectonisch gebied of kenmerk van een compositie die de aandacht trekt.
Categorie: Abstracte Begrippen > compositorische elementen.

aandelen
Certificaten van een naamloze vennootschap of een maatschappij op aandelen die bewijzen dat een genoemde persoon eigenaar is van het aangegeven aantal aandelen.
Categorie: Informatievormen > financiële documenten.

aandelen (bij walvisjacht)
Vergoeding bestaande uit een aandeel in de winst van een (wal)visvaart dat wordt uitgekeerd aan officieren en bemanning van het schip.
Categorie: Abstracte Begrippen > vergoeding (economisch begrip).

aandelenvermogen
Een aandeel, over het algemeen uitgedrukt in geld, dat een eigenaar in bezit heeft voor en boven alle andere lasten.
Categorie: Abstracte Begrippen > economische begrippen.

aandenkens
Te gebruiken voor objecten die speciaal zijn vervaardigd om een persoon, gebeurtenis of gelegenheid te herdenken. Gebruik de term `gedenktekens` voor bouwwerken die zijn opgericht om de herinnering te bewaren aan personen of gebeurtenissen. Gebruik `memorabilia` voor objecten die geassocieerd worden met gedenkwaardige personen of gebeurtenissen, maar niet daarvoor speciaal zijn vervaardigd.
Categorie: Objectgenres > objectgenres naar functie.

aangebouwde schuren
Wordt gebruikt voor schuren die zijn verbonden met het hoofdgebouw, ook wel met nog tussenliggende bijgebouwen.
Categorie: Bouwwerken > schuren (gebouwen) naar locatie of context.

aangebrachte profielen
Lijsten die zijn vastgespijkerd, aangebracht of op een andere wijze aan het werk zijn bevestigd in plaats van ingesneden te zijn in het vaste materiaal.
Categorie: Onderdelen > lijstwerk (bouwkundig).

aangeplante versterkingen
Concentrische cirkelvormige barrières van begroeiing die werden gebruikt als verdedigingswallen of versterkingen in pre-koloniaal Afrika.
Categorie: Bouwwerken > verdedigingswerken.

aangeslagen idiofonen
Idiofonen, in trilling gebracht door erop te slaan.
Categorie: Geluidsmiddelen > idiofonen.

aangeslagen ratels
Ratels die bestaan uit kleine voorwerpen zoals schelpen, zaden of hoeven die aan touwen zijn geregen of in bossen geknoopt.
Categorie: Geluidsmiddelen > hangende ratels.

aangevoerde grond
Grond die van een andere locatie is ontleend om in de bouw te worden gebruikt.
Categorie: Materialen > grond naar vorm of functie.

aanhangwagens
Te gebruiken voor wegvoertuigen met wielen en onderstel, maar zonder motor, bedoeld om te worden getrokken door andere voertuigen.
Categorie: Vervoermiddelen > wagens en fietsen naar vorm of functie.

aanklachten
Officiële, schriftelijke beschuldigingen die afkomstig zijn van een openbare aanklager en die door een kamer van inbeschuldigingsstelling of een rechter van instructie worden uitgevaardigd tegen een partij die van een misdrijf wordt beschuldigd.
Categorie: Informatievormen > wettelijke documenten.

aanklagen
Iemand officieel beschuldigen van een overtreding, misdaad, onrechtmatige daad of misstap.
Categorie: Functionele activiteiten > gerechtelijke functies.

aankondigingen
Gedrukte, en eventueel aangeplakte verklaringen of mededelingen die de lezer op de hoogte brengen van een gebeurtenis of ander nieuws.
Categorie: Informatievormen > verkondigende documenten.

aankondigings- en reclamedragers
Omvat omschrijvingen van voorwerpen die zijn bedoeld om te worden verspreid of aangeplakt om openbare aankondigingen of informatie te verstrekken.
Categorie: Informatievormen > informatiedragers naar functie.

aankooporders
Documenten waarmee een verkoper toestemming wordt gegeven om bepaalde materialen of benodigdheden te leveren of bepaalde diensten te verlenen, en die bij ontvangst als een aankoopcontract fungeren.
Categorie: Informatievormen > verkoopadministratie.

aanleggen (overdruktechniek)
Wordt in verband met kleurendrukken gebruikt wanneer de platen of stencils nauwkeurig aaneensluiten, meestal met behulp van registermerken, zodat elke opeenvolgend gedrukte kleur aansluit bij de andere kleuren.
Categorie: Procédés en Technieken > overdrachttechnieken.

aanleggen van pijpleidingen
pijpleidingen aanleggen Ruimere term: installeren
Categorie: Procédés en Technieken > installeren.

aanlegplaatsen
Gebruik waar mogelijk een specifiekere term.
Categorie: Bouwwerken > watertransportbouwconstructies.

aanlegsteigers
Bouwconstructies die meestal parallel aan de kustlijn zijn gebouwd zodat schepen erlangs kunnen afmeren om te laden en te lossen. Gebruik `pieren` voor soortgelijke laad- en losplaatsen, maar die haaks op de kustlijn staan. Gebruik `kades` voor vaste oevers.
Categorie: Bouwwerken > aanlegplaatsen.

aanleunwoningen
Te gebruiken als verwijzing naar een semi-zelfstandige vorm van huisvesting in een groep, gewoonlijk bestemd voor ouderen, waarbij is voorzien in enige gemeenschappelijke ruimte en een aantal ondersteunende diensten, zoals huishoudelijke hulp, vervoer en sociale activiteiten, maar niet in persoonlijke verzorging; (in de Verenigde Staten in zwang sedert de jaren ’60 van de 20ste eeuw).
Categorie: Abstracte Begrippen > gemeenschapswoningen.

aanloopstof
De substantie of het molecuul, behalve de reagens, waarmee een kettingreactie op gang wordt gebracht (zoals bij polymerisatie) en meestal wordt verbruikt in de reactie.
Categorie: Materialen > materialen naar functie.

aannemers
Personen die op grote schaal werk verrichten of voor de bevoorrading zorgen op contractbasis.
Categorie: Personen > personen in de bouwtechniek, bouwhandel en planning.

aanpassingsvermogen
aanpasbaarheid Ruimere term: kenmerken en eigenschappen naar specifiek type
Categorie: Kenmerken en Eigenschappen > kenmerken en eigenschappen naar specifiek type.

aanschaffen
Het verkrijgen van iets door middel van betaling met geld of iets wat daarmee gelijk staat.
Categorie: Functionele activiteiten > verwerven.

aanschouwelijk maken
Het gebruik van de grafische mogelijkheden van de computer om grote hoeveelheden complexe gegevens begrijpelijk te maken.
Categorie: Functionele activiteiten > functies voor computergebruik.

aanstellen
Aanstellen of plaatsen in een functie of betrekking.
Categorie: Functionele activiteiten > management.

aantekeningen
Wordt gebruikt voor korte beschrijvingen van een feit of een ervaring, die zijn bedoeld als geheugensteun of om iemand anders te informeren of die zijn gemaakt om het feit of de ervaring in kwestie naderhand uitgebreider onder de loep te nemen. Gebruik `memo`s` voor korte, informele mededelingen op klein formaat papier.
Categorie: Informatievormen > documenten naar vorm.

aantreden
De horizontale delen van treden.
Categorie: Onderdelen > traptredeonderdelen.

aanvalsgeweren
Automatische geweren met verkleinde geweerpatronen voor gebruik op de korte afstand, tot 400 meter.
Categorie: Wapens en Munitie > geweren.

aanvalsvliegtuigen
Eind 20e-eeuwse benaming voor bommenwerpers met verschillende wapens zonder nucleaire lading.
Categorie: Vervoermiddelen > bommenwerpers.

aanvaringen
Botsing tussen twee schepen.
Categorie: Gebeurtenissen > schipbreuken.

aanvezelen
Het herstellen van papier waarbij papierpulp door beschadigde plekken wordt getrokken, zodat de lacunes worden gevuld met vers geschept papier.
Categorie: Procédés en Technieken > restauratieprocédés en -technieken.

aanvliegpeilers
Hulpmiddelen gebruikt in de luchtvaart om visueel de richting aan te geven naar landings- en startbanen.
Categorie: Open ruimten en landschappelijke elementen > grondlichten.

aanvoerleidingen
Gleuven of kanalen gemaakt om elektrische geleiders te bevatten.
Categorie: Onderdelen > elektrische systeemonderdelen.

aanvraagformulieren
Formulieren waarmee personen sociale bijstand, goedkeuring, werk, toelating enz. kunnen aanvragen.
Categorie: Informatievormen > formulieren.

aanvullen (restaureren)
Wordt in brede zin gebruikt voor conserveringsbehandelingen, zoals oliën en inschilderen van een beschadiging die niet hersteld kan worden. De behandelingen zijn bedoeld om het originele uiterlijk van een ontwerp weer terug te krijgen. Gebruik, indien mogelijk, een specifiekere term.
Categorie: Procédés en Technieken > restauratieprocédés en -technieken.

aanwerven
Het zoeken en in dienst nemen van mensen voor een onderneming, meestal voor een vastgestelde periode, betaald of op vrijwillige basis.
Categorie: Functionele activiteiten > management.

aanwinstenlijsten
Lijsten waarin de toevoegingen aan een collectie, onder vermelding van hun titels, op volgorde zijn gerangschikt, meestal chronologisch naar datum van ontvangst.
Categorie: Informatievormen > aanwinstenoverzichten.

aanwinstenoverzichten
Overzichten van de toevoegingen aan een collectie, zowel van zaken die zijn overgedragen op grond van een juridische procedure, als van zaken die in bewaring zijn gegeven, die zijn aangekocht, die zijn geschonken of die zijn nagelaten.
Categorie: Informatievormen > documentatie naar vorm of functie.

aanzetstalen
Stalen staven waarop men werktuigen die scherp moeten zijn, in het bijzonder vleesmessen, aanzet
Categorie: > .

aanzetstenen
De onderste boogstenen, of voetstenen van een boog of gewelf van waaruit de kromming van de boog of het gewelf begint.
Categorie: Onderdelen > gewelfstenen.

aanzetten van nieuwe spanranden
Wordt gebruikt voor de techniek om schilderijen te conserveren waarbij een beschadigd doek wordt verstevigd door aan de buitenrand ervan een strook schilderslinnen vast te hechten.
Categorie: Procédés en Technieken > voeren (procédé).

aanzichten (opstanden)
Tekeningen van de verticale elementen van een gebouw. hetzij aan de binnenkant of aan de buitenkant, als een directe projectie naar een verticaal vlak.
Categorie: Beeldmateriaal > orthogonale tekeningen.

aarbeienvorkjes
Kleine vorken met lange tanden die speciaal zijn ontworpen om door een aardbei te steken, die in suiker of room te dippen en het naar de mond te brengen.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > fruitvorken.

aardappelkelders
Kelders die geheel of gedeeltelijk ondergronds liggen, waarin aardappels en andere wortel- en knolgewassen kunnen worden opgeslagen.
Categorie: Onderdelen > kelders.

aardappelpennen
Keukengerei met een lang handvat en een gebogen blad dat wordt gebruikt om aardappels uit de kolen te halen.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > kookgereedschap.

aardappelstampers
Keukengerei dat wordt gebruikt voor het fijnstampen van gekookte aardappels.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > stampers (keukengerei).

aardappelstempelen
Drukprocédé waarbij gebruik wordt gemaakt van de platte kant van een doorgesneden, ingekerfde aardappel.
Categorie: Procédés en Technieken > reliëfdrukprocédés.

aardbeienschaaltjes
Ondiepe, ronde dessertbordjes, meestal gemaakt van zilver en met een gecanneleerde, opengewerkte of geschulpte rand.
Categorie: Houders > dessertschalen.

aardbevingen
Gebeurtenissen waarbij de aarde schokt of beeft. Twee hoofdgroepen worden onderscheiden, vulkanisch (zwak) en tektonisch (zwaar), according to the major precipitating factor.
Categorie: Gebeurtenissen > aardkorstbewegingen.

aardbevingsbelasting
De dynamische belastingen in een structuur die worden veroorzaakt door de snelle beweging van delen van een structuur door seismische vibraties.
Categorie: Abstracte Begrippen > zijwaartse belastingen.

aarde
Wordt gebruikt voor grond als bouwmateriaal.
Categorie: Materialen > grond naar vorm of functie.

aarden dammen
Wordt gebruikt voor dammen die zijn opgebouwd met fijne grond in het midden, grovere aarde of stenen aan de buitenkant en een waterdichte kern.
Categorie: Bouwwerken > dammen naar constructie.

aarden woningen
Aanduiding voor bepaalde woningen van Noord-Amerikaanse indianen, met een geraamte van zware balken en bedekt met aarde of zoden en een koepelachtig geheel van takken.
Categorie: Bouwwerken > woonhuizen naar constructiemethode.

aardewerk
potterie Ruimere term: pottenbakkersgoed
Categorie: Objectgenres > pottenbakkersgoed.

aardewerken kannen
Cilindrische houders van aardewerk, met of zonder deksel.
Categorie: Houders > vaatwerk.

aardewerken kookpotten
Keramische of metalen potten of keukengerei die worden gebruikt om voedsel, zoals bonen, zachtjes te laten koken.
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > kook- en verhittingsapparaten.

aardhopen
Wordt gebruikt voor heuvels van aarde die zijn opgeworpen als oriëntatiepunten, monumenten of als bases voor andere bouwwerken; gebruik `tells` voor hopen aarde en ander puin die ontstaan zijn als gevolg van opeenvolgende bewoning. Gebruik `grafheuvels` voor dergelijke constructies opgeworpen over een graf.
Categorie: Bouwwerken > aardwerk.

aardkorstbewegingen
Buitengewone bewegingen van de aardkorst of delen van de oppervlakte er van, of het dalen en stijgen van stukken land.
Categorie: Gebeurtenissen > natuurlijke gebeurtenissen.

aardlekschakelaars
Speciale instrumenten om een elektrische stroom te onderbreken wanneer zich een zwak elektrisch verlies of aarding voordoet.
Categorie: Onderdelen > elektrische systeemonderdelen.

aardmagnetisme
Het magnetische veld van de aarde en de daarbij behorende verschijnselen.
Categorie: Abstracte Begrippen > magnetisme.

aardverschuivingen
De snelle benedenwaartse beweging onder invloed van de zwaartekracht van een rotsmassa, aarde of puin dat een helling kunstmatig heeft opgehoopt.
Categorie: Gebeurtenissen > aardkorstbewegingen.

aardwas
Een minerale was die voorkomt in de nabijheid van aardoliereservoirs. Het is een ruwe, donkere was waaruit ceresine wordt geraffineerd.
Categorie: Materialen > minerale was.

aardwerk
Bouwconstructies die in hoofdzaak bestaan uit aarde en die al naar gelang hun functies versterkt of aangevuld zijn met andere materialen. Gebruik `earthworks` als de aarden constructies een meer artistiek dan functioneel doel hebben.
Categorie: Bouwwerken > bouwwerken naar locatie: topografisch.

aardwetenschappen
De wetenschappen die zich bezighouden met de aard, oorsprong, evolutie en het gedrag van de vaste aarde, haar wateren en de lucht die haar omringt, met inbegrip van de geologische, hydrologische en atmosferische wetenschappen.
Categorie: Vakgebieden > fysische wetenschappen.

aardwetenschappers
In algemene zin te gebruiken voor wetenschappers die zijn gespecialiseerd in één van de aardwetenschappen.
Categorie: Personen > wetenschappers.

aartsbisdommen
Bestuurlijke onderdelen binnen de kerk, onder gezag van een aartsbisschop.
Categorie: Organisaties > religieuze gebieden.

aartsbisschoppen
Bisschoppen met de hoogste rang die de leiding hebben over aartsbisdommen.
Categorie: Personen > bisschoppen.

aartscisters
Cisters met twee sleutelkasten, één voor de snaren die over de toetsen lopen en met de vingers worden verkort, en één voor de vrijzwevende snaren die niet worden verkort; vooral gebruikt in Frankrijk en Duitsland in de 17e en 18e eeuw.
Categorie: Geluidsmiddelen > cisters.

aartshertogdommen
Gebieden onder het bestuur van een aartshertog of aartshertogin.
Categorie: Organisaties > overheidsinstanties naar leidinggevende.

aasbakken
Houten bak waarin het geaasde hoekwant (vislijn) gelegd wordt [GSWZ].
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > vistuigonderdelen.

aaskuilen
Vistuig met zakvormig net aan een raam of 2 balkjes om aas te vangen. De aaskuil is niet breder dan 4 en niet dieper dan 3 meter [TRN].
Categorie: Gereedschap en Uitrusting > kuilnetten.

aba`s
Losvallende mouwloze mantels die van oudsher door Arabieren worden gedragen.
Categorie: Kleding > mantels (kleding).

abaci (kapiteelonderdelen)
Onderdelen geheel bovenop de kapitelen van zuilen, vaak sobere vierkante tegels, maar soms van vormgeving of versiering voorzien.
Categorie: Onderdelen > kapiteelonderdelen.

abaci (zijtafels)
Oud-Romeinse dressoirs die meestal een tafelachtig onderstuk en een bovenstuk met planken hebben. Ze worden gebruikt om kostbaarheden te vertonen.
Categorie: Interieurinrichting > dressoirs (meubilair).

Abakwariga
Te gebruiken om werken te beschrijven van het gelijknamige Afrikaanse volk, een subgroep van de Hausa, dat leeft te midden van het Wukarivolk in de regio rond de rivier Benue.
Categorie: Stijlen en Perioden > Hausa.

Abbevillien
Verwijst naar de periode in de Europese prehistorische ontwikkeling van stenen gereedschap tot iets na 700.000 v. Chr. Deze periode dankt zijn naam aan gereedschappen die zijn gevonden in sedimentgesteente in een voorstad van Abbeville (Frankrijk). De cultuur kenmerkt zich door onderscheidende stenen gereedschappen, waaronder de vroegste aan twee zijden afgeschilferde handbijlen, met diepe slijtsporen, gekartelde randen en dikke scherven.De periode wordt gewoonlijk in nauw verband gebracht met de Acheuléen traditie. De vroegste handbijlcultuur in Europa stond vroeger bekend als Chelléen, maar wordt nu Abbevillien genoemd. De werktuigen uit Chelles (Frankrijk), die vroeger model stonden voor deze cultuur, worden tegenwoordig gerangschikt onder Acheuléen.
Categorie: Stijlen en Perioden > Europese laag-paleolithische stijlen en perioden.

Abbotsford
Verwijst naar een stijl van imitatie-gotisch meubilair in de jaren 20 en 30 van de 19de eeuw. De stijl dankt zijn naam aan het huis van Sir Walter Scott in Abbotsford in Roxburghshire en kenmerkt zich door schroefzuilen, cusps, bolvormig beeldsnijwerk, geestelijke motieven en het gebruik van houten overblijfsels uit de 15de en 16de eeuw.
Categorie: Stijlen en Perioden > moderne Europese kunstnijverheidsstijlen en -stromingen.

abbozzi
Voorbereidende schetsen voor schilderijen die deel uitmaken van de onderschildering en die de tonale verhoudingen van een schilderij bepalen; ook driemensionale voorbereidende schetsen voor beeldhouwwerken, waarin de grote lijnen al zijn vastgelegd.
Categorie: Beeldmateriaal > voorbereidende schetsen.

ABC`s
Abecedariums die dikwijls bestaan uit slechts een vel perkamentpapier of uit een laagje papier dat op een dun houten bord is geplakt. Vroeger werden zulke plankjes soms beschermd door een doorzichtige plaat van hoorn en werden er, behalve de letters van het alfabet, ook wel andere zaken op afgedrukt, zoals de getallen 0 tot en met 9 of het Onze Vader.
Categorie: Informatievormen > eerste leesboekjes.

ABC-boekjes
Wordt gebruikt voor boeken waarin de letters van het alfabet worden afgebeeld, vaak in combinatie met illustraties, in sommige gevallen bedoeld om het alfabet te leren, in andere om illustrators in de gelegenheid te stellen hun kunsten te vertonen.
Categorie: Informatievormen > documenten naar vorm.

abdijen
Kloosters voor mannen of vrouwen, met respectievelijk een abt of abdis als hoofd.
Categorie: Gebouwde complexen en gebieden > kloosters.

abdissen
Nonnen die superiores van een klooster zijn.
Categorie: Personen > nonnen.