Kopie van `NCRV - Spiritus`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


NCRV - Spiritus
Categorie: Religie en filosofie
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 49


Adam en Eva
Volgens het bijbelboek Genesis is Adam de eerste man en Eva de eerste vrouw. Ze woonden in het Paradijs. Volgens Genesis 2 vormde God eerst Adam uit stof en aarde en blies hem levensadem in de neus. Daarna wordt Eva gevormd uit de rib van Adam. In het Paradijs hadden ze geen kleren nodig, want er heersten geen kou of barre omstandigheden. Ze leefden er vredig naast alle dieren, temidden van aanlokkelijke bomen, met heerlijke vruchten. Ze mochten van alle bomen eten, behalve van de boom van de kennis van goed en kwaad. Maar de slang, het sluwste dier, verleidde Eva tot het eten van een vrucht van de boom. En Eva gaf ook wat aan Adam van die vrucht. Toen merkten ze dat ze naakt waren. God wilde voorkomen dat de mens zich óók aan de levensboom zou vergrijpen. Daarom joeg hij Adam en Eva weg uit het paradijs. En er was geen weg terug.

Advent
Het woord ‘advent’ komt van het Latijnse woord ‘adventus’, en dat betekent ‘komst’. Hiermee wordt verwezen naar de geboorte van Jezus Christus. De adventperiode begint altijd op de zondag vier weken voor Kerst. Dit jaar is dat op 28 november. Christenen bereiden zich in deze weken voor op het Kerstfeest. De zondagen voor Kerst heten eerste, tweede, derde en vierde zondag van de Advent. In de kerken wordt tijdens de Advent elke zondag een nieuwe kaars in de adventkrans aangestoken, zodat op de vierde zondag, als het bijna Kerst is, alle vier de kaarsen branden.

Amen
Amen is vooral het slotwoord van een christelijke zegen of van een gebed. Dit `amen` stamt uit het Hebreeuws, de taal van Israël. Het stamt af van het woord Amam, en dat betekent `geloven`. Letterlijk betekent Amen: `het is waar` of `het zij zo`. Door een gebed af te sluiten met het woordje `amen` zeggen de gelovigen als het ware dat ze het er mee eens zijn. Ze `beamen` wat de dominee heeft gezegd. Ook joden en moslims gebruiken het woordje `amen`. Maar aangezien `amen` gewoon betekent dat je het ergens mee eens bent, hoef je eigenlijk niet eens religieus te zijn om het te kunnen zeggen.

Antonius
Er zijn verscheidene heiligen met de naam Antonius, maar de bekendste is Antonius van Padua of Antonius van Lissabon, want daar is hij geboren. Hij werd augustijnenmonnik, maar ging over naar de franciscanen om missionaris te worden in Marokko. Om gezondheidsredenen moest hij terug naar Portugal, maar door een storm dreef het schip af naar Italië en zo vond hij zijn werkterrein in o.a. Padua. Hij strooide kwistig met wonderen en werd daarom een jaar na zijn dood al heilig verklaard. Eén van zijn wonderen was het weer aanzetten van een afgehouwen been. Daardoor werd hij de heilige die aangeroepen wordt bij verloren of gestolen zaken. Mensen roepen zijn hulp in met een versje: ‘Heilige Antonius, beste vrind, geef dat ik mijn.. . weer vind.’ Antonius werd 35 jaar.

Babel
Volgens het bijbelboek Genesis werd ooit op aarde één taal gesproken. In die tijd vestigden de mensen zich op een laagvlakte in het land Sinear, niet ver van de Eufraat. Zij spraken af een stad te bouwen met een grote toren die ‘tot in de hemel reikt.` Zo zouden ze beroemd worden. Maar God daalt af om het allemaal te bekijken en vindt dat ze het te hoog in de bol hebben. Daarom besluit hij een spraakverwarring onder de mensen te veroorzaken zodat ze elkaar niet meer verstaan. De bouw van de stad en de toren wordt na deze babylonische spraakverwarring gestaakt en de mensen verspreiden zich alsnog over de aarde. Men noemt de stad waar het gebeurde Babylon, wat `verwarring` zou betekenen.

Balsemen
Balsemen betekent het conserveren van het lichaam van een overledene voor een onbepaalde tijd. Via het bloedvatenstelsel wordt een vloeistof in het lichaam gebracht die de aanwezige bacteriën doodt, waardoor het lichaam langer intact blijft. In Nederland is het balsemen bij de wet geregeld en zijn de leden van het Koninklijk Huis de enige die mogen worden gebalsemd. Andere Nederlanders moeten dit speciaal aanvragen, bijvoorbeeld als de overledene naar een ander land moeten worden overgebracht. Prins Bernhard wilde niet worden gebalsemd. Hij gelooft in reïncarnatie en wil niet dat zijn lichaam lang wordt geconserveerd.

Bedevaart
Een bedevaart is een individuele, maar meestal gezamenlijke gebedstocht naar een plaats waar een heilige of een bijzondere gebeurtenis wordt herdacht. Veel gelovigen hopen daar een goddelijke zegen te krijgen of om tot bezinning te komen of om over God en het leven na te denken. Iemand die een bedevaartsreis maakt wordt ook wel een pelgrim genoemd. Bekende bedevaartsplaatsen zijn ondermeer: Het Franse Lourdes , Santiago de Compostella in Spanje en Rome. Meer dan een eeuw geleden beweerde een boerenmeisje uit Lourdes in een grot de Heilige Maagd Maria te hebben gezien. Jaarlijks trekken duizenden mensen uit alle hoeken van de wereld naar deze grot waar velen hopen op genezing van hun ziekte. In het Spaanse Santiago de Compostela zou het graf van de apostel Jacobus te vinden zijn. Rome, met het vaticaan, wordt door Katholieken veel bezocht. Jeruzalem is voor de Joden de bekendste bedevaartsplaats. De moslims hebben ‘hun’ Mekka.

Biecht
Het biechten is vooral bekend als een rooms-katholieke praktijk. In de biecht vertel je een priester wat je verkeerd hebt gedaan. Hierna vergeeft de priester in de naam van Christus je zonden. De biecht wordt meestal afgenomen in een biechtstoel, dat is een hokje of kamertje in de kerk. Al in de vroege kerk kent men de praktijk van boete en vergeving. Maar in de middeleeuwen wordt de biecht verplicht voor iedere gelovige. Vooral in de tijd van Luther en Calvijn komt er verzet tegen het dwangmatig karakter en de te grote rol van de priester bij de vergeving van zonden, terwijl alleen God zonden kan vergeven. Tegenwoordig erkent ook de protestantse kerk dat het doen van boete in een biecht of een pastoraal gesprek heel bevrijdend kan zijn.

Bijbel
Bijbel komt van het latijnse woord `biblia` dat `boeken` betekent. De bijbel is een verzameling van 73 boeken. Voor christenen bestaat de bijbel uit twee delen: het oude en het nieuwe testament. In de bijbelboeken wordt volgens christelijke en joodse gelovigen de weg geschetst die God met de mensen gaat, van de schepping van de wereld tot en met het leven en optreden van Jezus Christus en de eerste christenen. Al die verschillende boeken komen uit een andere tijd en zijn daarom ook heel verschillend van taal en inhoud. Dat maakt de bijbel ook niet zo makkelijk te lezen. Aan de Nieuwe Bijbelvertaling is ruim 10 jaar door honderden mensen gewerkt.

Bisschop
De bisschop geniet de volheid van het priesterschap. Hij is de leider en de leraar van het katholicisme in zijn bisdom. ‘Bisschop’ komt van het Griekse episkopos, wat letterlijk ‘opziener’ betekent. In de Rooms-Katholieke kerk wordt de bisschop gaandeweg geëerd als opvolger van de apostelen. In de hiërarchie staan boven de bisschop alleen de kardinaal en de paus. Door de bisschopswijding krijgt hij de bevoegdheid om in naam van Christus de kudde te leiden. De eigenlijke benoeming gebeurt altijd door de paus. De bisschop heeft een aantal bijzondere verplichtingen: één daarvan is om iedere vijf jaar in Rome verslag uit te brengen. Tot de rechten behoren o.a. het bezit van de bisschoppelijke onderscheidingen van staf, mijter en ring.

Boeddha
Boeddha is niet één persoon. Boeddha betekent `de verlichte` en is geen naam, maar een titel. Iemand die verlichting vindt is een boeddha. Volgens de boeddhistische theologie zijn er dan ook talloze boeddha`s. De bekendste boeddha is Siddharta Gautama. Hij leefde de vijfde eeuw voor Christus in India een luxe leventje. Prins Siddharta kwam tot zijn 29e levensjaar niet buiten de muren van zijn vader`s paleis en had geen idee van wat er zich in de buitenwereld afspeelde. Toen hij voor het eerst het paleis verliet schrok hij van al het verdriet en pijn dat hij daar zag. Hij besloot op zoek te gaan naar de oorzaak van al dit leed en of dit op te heffen was. Na jaren van afzondering en studie bereikte hij de ultieme staat van verlichting. Hij kreeg inzicht in de vraag hoe lijden opgeheven kan worden. Siddharta werd hiermee de (Historische) Boeddha, `de verlichte`.

Dopen
Dopen betekent letterlijk `onderdompelen`. In de bijbel worden mensen ondergedompeld in water, om alle zonden weg te spoelen en zo lichaam en geest te reinigen. De gedoopte is daarna officieel christen. Heel bekend is Johannes de Doper, die leefde in de tijd van Jezus. Hij doopte de bekeerlingen in de rivier de Jordaan. Meestal worden kinderen bij geboorte gedoopt. Maar bij sommigen kerken worden mensen pas gedoopt als ze oud genoeg zijn om de betekenis ervan te begrijpen. Wanneer je zo voor het eerst vergeving vraagt aan God, begint volgens de Bijbel een heel nieuw leven: je wordt als het ware opnieuw geboren.

Drie Koningen
Driekoningen, of Drie Wijzen Uit Het Oosten, valt op 6 januari en wordt zowel door protestanten als door katholieken gevierd. Volgens het verhaal kwamen de drie wijzen vanuit het Oosten naar Jeruzalem, omdat ze een ster hadden gezien. Hieruit maakten zij op dat de langverwachte, ware Koning der Joden was geboren. De drie koningen vertegenwoordigen ieder een werelddeel en zij staan symbool voor de niet-Joden aan wie de Heer wordt geopenbaard. Sommige bronnen noemen ze bij naam: Caspar, Melchior en Balthasar. De drie wijzen uit het oosten kwamen niet met lege handen! Zij namen voor de pasgeborene wierook, mirre en goud mee.

Haan
Altijd al willen weten waarom er een haantje op sommige kerken staat? Dan volgt hier nogmaals de verklaring: De haan siert protestantse kerken. Alleen op katholieke kerken van voor de reformatie is ie soms te vinden. Een haan kraait als de zon opkomt, bij het begin van de dag. Zo is de haan een teken van een nieuw begin. Wanneer iemand in Jezus Christus gaat geloven noemt de kerk dat ook een nieuw begin. De volkswijsheid leert dat de haan de dominee aanmoedigt om heldhaftig tegen de stroom in te gaan, met zijn kop in de wind. Maar misschien staat de haan wel op de kerktoren omdat er anders geen kip naar de kerk komt!

Halloween
Halloween is een verbastering van het Engelse ‘All- Hallow-Even , dat Allerheiligenavond betekent. Duizenden jaren geleden vierden de Kelten op 31 oktober oudejaarsavond. Zij geloofden dat die avond de geesten van de overledenen hun vroegere woonplaatsen bezochten. De uitgeholde pompoen met het lichtje erin en de griezelig verklede kinderen zijn dan ook het symbool van ‘de dolende ziel’. Het feest is in de 19e eeuw door Ierse immigranten naar Amerika gebracht, waar het nog altijd uitgebreid gevierd wordt. De Rooms Katholieken vieren op 1 November Allerheiligen, het feest van alle heiligen. De dag erna, op Allerzielen, worden de overledenen herdacht.

Heiden
Het Germaanse woord heiden is afgeleid van ‘heide’ en betekent oorspronkelijk ‘heidebewoner’ oftewel ‘barbaar’. De heidebewoners en andere bewoners van het platteland hielden lang vast aan hun eigen niet-christelijke godsdiensten. Hierdoor werd het woord heiden langzamerhand synoniem voor ‘afgodendienaar’ en ze waren de kerk een doorn in het oog. In de loop der eeuwen nam hun aantal sterk af. De laatste 50 jaar echter zijn er weer steeds meer mensen die zich verdiepen in voor-christelijke en natuurreligies. En het heidendom kent daardoor een flinke opleving.

Hemelvaart
Hemelvaart valt 40 dagen na Pasen. Hemelvaartsdag valt dan ook altijd op een donderdag. Jezus Christus heeft geleden, is gekruisigd en daarna herrezen uit de dood. In de dagen tussen Pasen en Hemelvaart verschijnt hij regelmatig aan zijn leerlingen. Tot het moment dat hij naar de hemel gaat. In de bijbel staat dat Jezus voor de ogen van zijn leerlingen wordt opgenomen en dat hij aan hun zicht onttrokken worden door een grote wolk. Zijn leerlingen blijven bedroefd maar hoopvol achter. Jezus heeft hun immers de komst van de geest beloofd. Op de 10de dag na Hemelvaart daalt de heilige geest neer. Dan is het Pinksteren, 50 dagen na Pasen.

Hostie
Het woord hostie komt van het Latijnse hostia, dat offer betekent. De hostie staat symbool voor het lichaam van Christus. Want Hij heeft zich geofferd voor de mensheid door te sterven aan het kruis. Tijdens de Katholieke mis deelt de priester de hostie uit aan de gelovigen. Hosties bestaan uit zuivere bloem met water. Ze worden volgens pauselijke voorschriften gemaakt. Vroeger deden nonnen dat met de hand, maar gelukkig zijn er tegenwoordig speciale hostiemachines.

Humanisme
Het humanisme is een levensbeschouwing die de mens centraal stelt. Humanisten geloven niet in een god, maar in het zorgvuldig en gewetensvol omgaan met anderen, de wereld en jezelf. De term `humanisme` is nog niet zo oud, maar al in de Oudheid waren er mensen die `humanistische` ideeën formuleerden. Zo zei Socrates: `Ik weet niets, en zelfs dat weet ik nog niet zeker.` Volgens hem kunnen mensen pas bewust op zoek gaan naar echte waarheid en deugd als zij beseffen dat hun weten een illusie is. De belangrijkste boodschap komt echter met veel religies overeen: behandel anderen zoals je zelf behandeld zou willen worden.

Ichtus
In de rubriek `Klok en Klepel` vroeg Spiritus zich af wat het visje betekent, dat op menig de achterbumper prijkt. Het visje is een herkenningsteken voor christenen en heet officieel het Ichtus-teken. Het woord `ichtus`, vis in het Grieks, is samengesteld uit de beginletters van de Griekse woorden voor Jezus, Christus, Gods Zoon en Redder.

Imam
Een imam is een islamitisch geestelijk leider, vergelijkbaar met een protestantse dominee of katholieke priester. Zo gaat hij voor in de gebeden in de moskee, geeft hij religieus onderwijs en leidt hij belangrijke rituelen bij geboorte, huwelijk en overlijden. Ook is hij het aanspreekpunt voor zijn gemeente over geloofszaken. Een groot verschil met christelijke geestelijken is dat de imam geen speciale wijding hoeft te ondergaan. De enige voorwaarde is dat hij de Koran en de rituelen goed kent. In principe kan dus elke moslim ook imam zijn!

Islamitisch symbool
Het symbool bestaat uit een nieuwe maan en een vijfpuntige ster en werd voor het eerst gebruikt in de tijd van sultan Mohammed II. Dat was in het Byzantijnse Rijk, het huidige Turkije. De oorsprong van het symbool is waarschijnlijk niet religieus, maar inmiddels wordt het algemeen geaccepteerd als symbool van de Islam. De vijfpuntige ster herinnert de moslims namelijk aan de vijf pijlers van de Islam: de geloofsbelijdenis, het gebed, de armenbelasting, het vasten en de pelgrimstocht naar Mekka. En de maan is belangrijk omdat hij de islamitische kalender bepaalt, want elke nieuwe maan markeert het begin van een nieuwe maand. Zo gaan cultuur en religie hier dus hand in hand.

Karma
Karma is een begrip uit het Hindoeïsme en het Boeddhisme. Het is onlosmakelijk verbonden aan de reïncarnatie; de wedergeboorte. ‘Karma’ wordt gezien als een natuurwet. Er is niet een God die meteen straft, maar de natuur zoekt automatisch haar eigen evenwicht. Een goede handeling heeft van nature goede gevolgen en negatieve acties hebben slechte of onplezierige gevolgen. De intentie waarmee we iets doen, denken en zeggen komt uiteindelijk weer bij ons terug. Je ‘Karma’ strekt zich over meerdere levens uit. Het idee rond het begrip ‘Karma’ komt bij ons tot uitdrukking in spreekwoorden als: ‘Wie goed doet, goed ontmoet’, ‘Boontje komt om zijn loontje’ en ‘Wat je zaait zul je oogsten’.

Keppeltje
De orthodox joodse man draagt een Kipa, ofwel een keppeltje. Hij bedekt hiermee zijn hoogste punt, namelijk de kruin op zijn hoofd. Door het dragen van het keppeltje laat hij zien dat hij zich onderwerpt aan iemand die boven hem staat. En wie staat er boven de mens? De Eeuwige, de Schepper. Het dragen van een keppeltje komt voort uit de Joodse regel dat men van buiten toont wat men van binnen gelooft. Daarom draagt binnen het orthodoxe Jodendom iedereen hoofdbedekking: de mannen een hoed, een keppeltje en een gebedsmantel en de vrouwen een pruik, een sluier of een hoofddoek. Zo kan er geen misverstand ontstaan over de positie van de mens ten opzichte van zijn Schepper!

Kerst
Christenen herdenken met Kerst de geboorte van Jezus Christus. Maria is zijn moeder en hij wordt de zoon van God genoemd. Of Jezus precies op 25 december in het jaar 0 werd geboren is niet zeker. Zijn geboortedag is namelijk ruim 300 jaar lang niet gevierd. Pas in de vierde eeuw riep keizer Constantijn de Grote 25 december, als geboortedag van Jezus Christus, uit tot officiële feestdag. De Germanen vierden namelijk in december altijd het feest van de zonnegod, een feest ter ere van het licht ofwel het einde van de winter. Aan deze heidense traditie worden we vandaag de dag nog altijd herinnerd door de lichtjes in onze kerstboom!

Klavertje 4
Klaver is één van de planten, zo gelooft men van oudsher, die mensen zouden beschermen tegen betovering door heksen. Vooral aan het zeldzame klaverplantje met de vier blaadjes worden bijzondere krachten toegedicht. Als je dat namelijk in je bezit hebt, ben je in staat om heksen van gewone mensen te onderscheiden én kun je feeën zien die andere mensen niet kunnen zien. Ook op het gebied van de liefde kan het klavertje vier een grote rol spelen. Want door alleen maar te drómen van een klavertje-vier mag je al rekenen op een lang en voorspoedig huwelijk. En een meisje dat een klavertje-vier in haar rechterschoen doet zal trouwen met de eerste man die ze tegenkomt!

Kosjer
In de rubriek “Klok en Klepel” vroeg Spiritus zich af wat ‘kosjer’ betekent. Wil je het antwoord nog eens zien klik dan op onderstaande link. Bekijk de animatie

Ladder
De ladder vormt samen met de muur en de straat een driehoek, en die heeft magische krachten: het symboliseert de drie-eenheid de Zoon, de Vader en de Heilige Geest en die mag je natuurlijk niet doorbreken. Anderen menen dat op de ladder geesten onderweg zijn naar de hemel en dat je die niet mag storen. Een Engelse onderzoeker heeft eens een ladder zo neergezet, dat je eronderdoor moest lopen, of de drukke gevaarlijke straat op moest. Maar liefst zeventig procent van de mensen ging liever de straat op dan onder de ladder door. Als je niet anders kan, houdt dan je vingers gekruist tot je een hond ziet. Of spuw over je linkerschouder: schijnt ook te helpen…

Madonna
Het woord Madonna. komt oorspronkelijk uit het Italiaans: het komt van ‘Mia Donna’ en dat betekent ‘mijne vrouwe.’ Iedereen kent waarschijnlijk de Amerikaanse popster “Madonna” die haar naam onlangs heeft veranderd in Esther. Zij (Esther-Madonna) treedt 8 en 9 September op in Nederland met haar nieuwe show. Voor Christenen is er maar één Madonna en dat is Maria, de moeder van Jezus. In de kunst wordt het begrip Madonna gebruikt voor elke afbeelding van de Heilige Maagd Maria met het kindje Jezus op de arm. Voor katholieken is de Madonna heilig, en zij wordt daarom op vele manieren aanbeden en vereerd.

Medium
Een medium is iemand die fungeert als doorgeefluik voor boodschappen, die van buiten de fysieke werkelijkheid komen. Zeg maar: van buiten wat wij met onze ogen kunnen zien. Zo iemand wordt ook wel paranormaal, of helderziend genoemd. Sommigen menen dat deze berichten van God komen. Anderen denken dat de afzender de ziel van een overledene is. Maar er zijn er ook die aan een engel denken, of zelfs aan een buitenaards wezen. Sommige mediums gaan eerst in trance om boodschappen door te krijgen. Zo openen ze hun `derde oog`. Het schijnt dat bijna iedereen in aanleg een beetje paranormaal begaafd is. Maar of je ook daadwerkelijk een Jomanda mag worden....., dát bepaalt de goddelijke wereld!

Messias
Messias komt van het Hebreeuwse woord mosjiach, dat `zalven` betekent. Zalven is een ritueel waarbij heilige olie over iemands hoofd wordt gegoten. Daardoor krijgt hij een speciale religieuze status. De Messias brengt vrede en voorspoed, en verlossing van het lijden. Ook Jezus is gezalfd, en dankt daar zijn naam `Christus` aan, want dat is Grieks voor `de gezalfde`. De Christenen hebben in Jezus dus hun Messias gevonden. De Joden niet, zij geloven dat de opvolger van David de nieuwe koning van Israël zal zijn. Hun Messias moet nog komen.....

Non
Een non heet officieel `kloosterzuster`. Zij is een ongetrouwde Christelijke vrouw die haar leven wil wijden aan haar geloof en haar liefde voor God. Zij kiest er bewust voor om samen met andere vrouwen afgezonderd te gaan wonen in een klooster. De belangrijkste dagelijkse bezigheid is bidden. Vroeger droegen alle nonnen een lange zwarte of witte jurk met een sluier-achtig hoofddeksel dat het haar helemaal bedekt. Tegenwoordig dragen nonnen ook wel een mantelpak, meestal donkerblauw. Vaak zijn nonnen buiten het klooster ook nog actief in het liefdadigheidswerk. De mannelijke tegenhanger van een non noemen we een monnik.

Offerfeest
Het belangrijkste moslimfeest is het offerfeest. Moslims herdenken hiermee dat Abraham bereid was om zijn enige zoon te offeren aan God. Toen hij dit aan God had laten weten, vroeg deze hem om zijn zoon te sparen, en hij zond hem een engel met een schaap om te offeren. Tijdens het offerfeest wordt in elke familie op de voorgeschreven manier een schaap geslacht. In Nederland zijn hier speciaal uitgeruste slachthuizen voor. Het feest wordt uitgebreid gevierd: men bidt gezamenlijk in de moskeeën, gezinnen bezoeken elkaar en er wordt veel samen gegeten en gedronken. Het slachtvlees wordt verdeeld onder de familie, de buren en de armen.

Palmpasen
Palmpasen of palmzondag is de zondag vóór Pasen. Op deze zondag wordt de intocht van Jezus in Jeruzalem herdacht. Volgens het verhaal in Lucas reed Jezus op een ezeltje Jeruzalem binnen en werd hij binnengehaald door een enthousiaste menigte die met palmtakken zwaaide. In katholieke kerken worden op palmzondag nog steeds palmtakken gezegend en uitgedeeld. Omdat er in Nederland geen palmen groeien, worden in plaats daarvan takken van buxusstruiken gebruikt. Vooral in Oost-Nederland lopen kinderen op palmzondag met een palmpaas: een versierde stok waaraan vijgen, slingers, vlaggetjes, bloemen en geschilderde eieren hangen. Bovenop zit een haantje of zwaantje van brooddeeg. Op veel plaatsen wordt een wedstrijd gehouden wie de mooiste palmpaas heeft gemaakt en wie er het mooiste lied bij kan zingen.

Pasen
Met Pasen herdenken Christenen het sterven van Jezus én vieren zij zijn wederopstanding. Jezus werd één dag voor Pesach, het Joodse Paasfeest, berecht. Toen Pesach aanbrak en de Joden feestvierden om hun uittocht uit Egypte te herdenken, werd Jezus door de Romeinen op een heuvel even buiten Jeruzalem gekruisigd. De dag na de sabbath gingen Jezus` volgelingen naar zijn graf. Tot hun schrik zagen ze dat het graf open stond en leeg was! Maar nog dezelfde dag zag een aantal van hen hem weer levend rondlopen: hij was herrezen! In Nederland vieren we het feest onder andere met paaseieren, omdat die symbool staan voor nieuw leven.

Pinksteren
Wat vieren we met Pinksteren? In de christelijke kerken wordt met Pinksteren herdacht dat de Heilige Geest neerdaalde over de apostelen van Jezus. De naam Pinksteren is afgeleid van het Griekse woord `pentekoste` dat vijftigste (dag) betekent.. Het valt precies 50 dagen na het Paasfeest. Met Pinksteren kwam er uit de hemel een hevig gedruis en boven ieders hoofd zweefde opeens een vlam. Deze apostelen begonnen daarop vol enthousiasme alle volken in hun eigen taal toe te spreken en het evangelie te verkondigen. De apostelen doopten duizenden mensen. Dit betekende het begin van de verbreiding van het christendom.

Protestantisme
PKN staat voor Protestantse Kerk Nederland. De wortels van de protestantse kerken in ons land liggen in de 16e eeuw. Dankzij de kerkhervormers Maarten Luther en Johannes Calvijn ontstond er een breuk met de rooms-katholieke kerk. In de loop der eeuwen zouden nog heel wat splitsingen en scheuringen de kerk verdelen. Maar zo`n veertig jaar gelden namen 18 hervormde en gereformeerd predikanten het initiatief om de gescheidenheid van de kerken te doorbreken. Daaruit ontstond het Samen op Weg-proces. Drie kerken gaan nu per 1 mei verder als Protestantse Kerk in Nederland: de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch-Lutherse Kerk in het Koninkrijk der Nederlanden. Maar als de voortekenen ons niet bedriegen blijft het nog wel even onrustig in de kerken.

Rasta
Wat betekent Rasta? Rasta komt van `Rastafari`, een politiek-religieuze beweging die in de jaren `20 op Jamaica ontstond en die als doel had de zwarte slaven te bevrijden en ze trots te maken op hun Afrikaanse afkomst. De beweging is vernoemd naar een Ethiopische prins, Ras Tafari. Een Jamaicaan had voorspeld dat er een zwarte koning zou komen en toen Ras Tafari vlak daarna tot koning Haile Selassi I werd gekroond, zagen de Jamaicanen hierin een teken van God. Omdat de koning ook wel de leeuw van Judah werd genoemd, laten rasta`s hun haar tot dreadlocks groeien, als eerbetoon aan de leeuw!

Rozenkrans
De rozenkrans is een ketting die bestaat uit 50 kleine en 5 grote kralen. Katholieken gebruiken de rozenkrans als bidsnoer. De gelovige laat tijdens het bidden het snoer door de handen glijden, en bij elke kraal wordt een gebed gezegd. Hierbij worden het leven en het lijden van Christus herdacht. Bij het volledige rozenkransgebed komen alle kralen drie maal voorbij. Voor deze 165 gebeden mag de tijd worden genomen: drie dagen. Want alleen toegewijd bidden levert de gelovige inzichten op over de geheimen van het leven van Christus.

Sikh
Sikhisme is de jongste wereldreligie. Het is in 1469 ontstaan in de Indiase deelstaat Punjab, waar God zich openbaarde aan Guru Nanak. God gaf hem een boodschap mee over het leven en over God, en om dat te gaan verkondigen. Na hem kwamen nog negen goeroes, en de laatste van hen liet het heilige boek na. Dit boek, de Guru Granth Sahib, geldt voor de Sikhs als de altijd aanwezige goeroe en is de eeuwige spirituele leidraad. Dit heilige schrift bevat leerstellingen van zowel enkele Sikh goeroes, als hindoe- en moslimheiligen. Er zijn aan de Sikhs vijf symbolen voorgeschreven: het laten groeien van het haar, een kam om het netjes te houden, soldatenondergoed, een zwaard of dolk en een stalen armband. De kenmerkende tulband is onderdeel van de Sikh identiteit. De tulband is bedoeld om de lange, ongeknipte haren te bedekken en als respect voor God en de medemens. Tevens symboliseert het hoffelijkheid, spiritualiteit, discipline, nederigheid en integriteit.

Sint Christoffel
Christoffel is een van de bekendste heiligen. Veel mensen, ook niet-gelovigen, hebben een afbeelding van hem in hun auto, want hij is de beschermheer van de reiziger. Letterlijk betekent ‘Christoffel’ ‘Christusdrager’. Hij dankt zijn naam aan een wonderbaarlijke gebeurtenis. Christoffel, die groot en sterk was als een reus, droeg mensen de rivier over. Op een dag wilde een klein kind naar de overkant. Hij pakte het op, maar het kind werd alsmaar zwaarder en zwaarder, en halverwege de rivier verdronk Christoffel bijna. Toen hij uitgeput de overkant bereikte, zei het kind: `Jezus Christus was jouw last. Je hebt meer dan de wereld gedragen.`

Suikerfeest
Het einde van de Ramadan, de islamitische vastenmaand, wordt door de moslims uitbundig gevierd. Dit feest noemen ze `Ied-al fitr` en dat betekent `feest van het breken van de vasten`. Vooral in Turkije noemt men het ook wel het `Suikerfeest`, vanwege alle lekkernijen en zoetigheid die dan worden gegeten. Het Suikerfeest begint als de nieuwe maan te zien is, op de ochtend van de eerste dag van de tiende maand van de Islamitische jaartelling. Dit jaar is dat op zondag 14 november. Op deze speciale dag staan moslims vroeg op, trekken schone, eventueel nieuwe kleren aan, en zorgen ervoor dat ze lekker ruiken. Het feest duurt vervolgens vaak wel drie dagen.

Tora
De Tora, Gods wet, is het belangrijkste deel van de joodse Bijbel, de Tenach. In de Tora wordt onder meer het ontstaan van het Israëlitische volk beschreven. Ook is te lezen hoe God de Israëlieten de Tora schonk: dat gebeurde via Mozes in de Sinaï woestijn. De Tora, die bestaat uit de vijf boeken van Mozes, wordt daarom ook wel de wet van Mozes genoemd. Deze wet is voor vrome joden erg belangrijk, niet alleen in de synagoge maar ook het dagelijks leven. De Tora wordt met de hand in inkt geschreven op een perkamenten rol, en daarbij mag geen enkele fout gemaakt worden!

Urbi et Orbi
“Urbi et orbi” is de zegen die de paus geeft aan de inwoners van Rome en de rest van de wereld. Vroeger werd deze benaming gebruikt voor alle uitlatingen van de paus die niet alleen voor de stad “urbis” maar voor de hele katholieke wereld “orbis” golden. Tegenwoordig wordt het urbi et orbi feitelijk alleen nog uitgesproken met Kerstmis en Pasen en bij bijzondere gelegenheden zoals het aantreden van een nieuwe paus. Met Pasen spreekt de paus bij gelegenheid van het urbi et orbi sinds enige jaren steevast in het Nederlands zijn waardering uit voor de versiering van het Sint-Pietersplein door Nederlandse bloemisten. Zijn op typerende wijze uitgesproken ‘Bedankt voor de bloemen’ is in Nederland inmiddels een gevleugelde uitspraak.

Vasten
Om je lichaam van binnen te reinigen kun je besluiten om een bepaalde tijd niet te eten. Dat noemen we vasten. Verschillende godsdiensten kennen een vastenperiode met als doel om tot bezinning te komen. Zo hebben de Moslims hun jaarlijkse Ramadan.Katholieken hebben hun vastentijd in de weken voor Pasen. Die duurt 40 dagen en begint meteen na het carnaval. In die tijd wordt er niet gesnoept en weinig gegeten. Kinderen bewaren hun snoepjes dan in een speciaal trommeltje. Als de vastentijd voorbij is mogen ze deze allemaal opeten, en dát kan wel eens tot buikpijn leiden!

Voodoo
Voodoo is een samensmelting van Afrikaanse natuurreligies en het katholicisme. Het is ontstaan in de tijd dat Afrikanen als slaven naar de Caribische eilanden en Amerika werden gevoerd. Het katholicisme werd hen opgedrongen, maar ze bleven ook hun eigen rituelen en geloof in ere houden. Het woord Voodoo komt uit de Fon-taal en betekent `het goddelijke` of `de onzichtbare kracht` en het verwijst naar de altijd en overal aanwezige goden en geesten. Voodoo wordt vaak aangezien voor zwarte magie en andere duistere praktijken. De kwade magie heet echter hoodoo. Voodoo is dus misschien wel duister, maar in beginsel zeker niet kwaad!

Vrijdag de 13e
Waarom is vrijdag de 3e een ongeluksdag? In de Middeleeuwen werd verteld dat slechte gebeurtenissen in de Bijbel, zoals de verdrijving uit het paradijs en de moord op Abel, op een vrijdag hadden plaatsgevonden. De vrijdag is vernoemd naar de Germaanse Godin Freya en vroege christenen zagen haar als een heks. Freya vergaderde elke vrijdag op een berg, samen met 11 andere heksen én de duivel: in totaal dus met zijn dertienen! Tegenwoordig hebben veel vliegtuigen dankzij het bijgeloof geen rij 13 en ontbreekt in sommige hotels kamer 13 en zelfs de dertiende verdieping!

Yin/Yang
Het Yin-Yang-teken komt uit China en het is een taoïstisch symbool. Het staat voor het universum. Yin en Yang zijn tegengestelde, maar elkaar aanvullende krachten. Yin staat bijvoorbeeld voor vrouwelijke, passieve, donkere en ondersteunende krachten. Yang staat voor mannelijkheid, dominantie, warmte en licht. Yin is de aarde, yang de hemel. Samen zorgen ze voor harmonie tussen alle krachten en alles wat er is. De twee stippen in het teken geven aan dat alle yin ook een beetje yang is, en andersom. Er schuilt dus kracht in elke vrouw en gevoeligheid in elke man!

Zondvloed
In de Bijbel, in Genesis, staat het verhaal van de zondvloed. Er wordt verteld hoe God aan Noach de opdracht geeft een ark te bouwen. Want er zal een grote vloed komen die alle leven van mens en dier zal vernietigen omdat de aarde vol onrecht is. Van alle dieren op aarde brengt Noach een mannetje en vrouwtje aan boord. Nadat Noach met zijn vrouw en kinderen in de ark is gegaan, komt er inderdaad een grote vloed die alles overspoelt. Honderdvijftig dagen lang staat de aarde onder water. Dan stuurt Noach een Duif uit om te zien of er al ergens land is. De duif keert terug met een olijftak en dat betekent dat er weer droog land is en dus weer leven mogelijk. Na afloop van de zondvloed werd de regenboog door god als het teken ingesteld dat er geen zondvloed meer zal plaatsvinden.