Kopie van `NCRV - Spiritus`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


NCRV - Spiritus
Categorie: Religie en filosofie
Datum & Land: 15/02/2007, NL
Woorden: 15


Amen
Amen is vooral het slotwoord van een christelijke zegen of van een gebed. Dit `amen` stamt uit het Hebreeuws, de taal van Israël. Het stamt af van het woord Amam, en dat betekent `geloven`. Letterlijk betekent Amen: `het is waar` of `het zij zo`. Door een gebed af te sluiten met het woordje `amen` zeggen de gelovigen als het ware dat ze het er mee eens zijn. Ze `beamen` wat de dominee heeft gezegd. Ook joden en moslims gebruiken het woordje `amen`. Maar aangezien `amen` gewoon betekent dat je het ergens mee eens bent, hoef je eigenlijk niet eens religieus te zijn om het te kunnen zeggen.

Antonius
Er zijn verscheidene heiligen met de naam Antonius, maar de bekendste is Antonius van Padua of Antonius van Lissabon, want daar is hij geboren. Hij werd augustijnenmonnik, maar ging over naar de franciscanen om missionaris te worden in Marokko. Om gezondheidsredenen moest hij terug naar Portugal, maar door een storm dreef het schip af naar Italië en zo vond hij zijn werkterrein in o.a. Padua. Hij strooide kwistig met wonderen en werd daarom een jaar na zijn dood al heilig verklaard. Eén van zijn wonderen was het weer aanzetten van een afgehouwen been. Daardoor werd hij de heilige die aangeroepen wordt bij verloren of gestolen zaken. Mensen roepen zijn hulp in met een versje: ‘Heilige Antonius, beste vrind, geef dat ik mijn.. . weer vind.’ Antonius werd 35 jaar.

Ichtus
In de rubriek `Klok en Klepel` vroeg Spiritus zich af wat het visje betekent, dat op menig de achterbumper prijkt. Het visje is een herkenningsteken voor christenen en heet officieel het Ichtus-teken. Het woord `ichtus`, vis in het Grieks, is samengesteld uit de beginletters van de Griekse woorden voor Jezus, Christus, Gods Zoon en Redder.

Imam
Een imam is een islamitisch geestelijk leider, vergelijkbaar met een protestantse dominee of katholieke priester. Zo gaat hij voor in de gebeden in de moskee, geeft hij religieus onderwijs en leidt hij belangrijke rituelen bij geboorte, huwelijk en overlijden. Ook is hij het aanspreekpunt voor zijn gemeente over geloofszaken. Een groot verschil met christelijke geestelijken is dat de imam geen speciale wijding hoeft te ondergaan. De enige voorwaarde is dat hij de Koran en de rituelen goed kent. In principe kan dus elke moslim ook imam zijn!

Islamitisch symbool
Het symbool bestaat uit een nieuwe maan en een vijfpuntige ster en werd voor het eerst gebruikt in de tijd van sultan Mohammed II. Dat was in het Byzantijnse Rijk, het huidige Turkije. De oorsprong van het symbool is waarschijnlijk niet religieus, maar inmiddels wordt het algemeen geaccepteerd als symbool van de Islam. De vijfpuntige ster herinnert de moslims namelijk aan de vijf pijlers van de Islam: de geloofsbelijdenis, het gebed, de armenbelasting, het vasten en de pelgrimstocht naar Mekka. En de maan is belangrijk omdat hij de islamitische kalender bepaalt, want elke nieuwe maan markeert het begin van een nieuwe maand. Zo gaan cultuur en religie hier dus hand in hand.

Klavertje 4
Klaver is één van de planten, zo gelooft men van oudsher, die mensen zouden beschermen tegen betovering door heksen. Vooral aan het zeldzame klaverplantje met de vier blaadjes worden bijzondere krachten toegedicht. Als je dat namelijk in je bezit hebt, ben je in staat om heksen van gewone mensen te onderscheiden én kun je feeën zien die andere mensen niet kunnen zien. Ook op het gebied van de liefde kan het klavertje vier een grote rol spelen. Want door alleen maar te drómen van een klavertje-vier mag je al rekenen op een lang en voorspoedig huwelijk. En een meisje dat een klavertje-vier in haar rechterschoen doet zal trouwen met de eerste man die ze tegenkomt!

Offerfeest
Het belangrijkste moslimfeest is het offerfeest. Moslims herdenken hiermee dat Abraham bereid was om zijn enige zoon te offeren aan God. Toen hij dit aan God had laten weten, vroeg deze hem om zijn zoon te sparen, en hij zond hem een engel met een schaap om te offeren. Tijdens het offerfeest wordt in elke familie op de voorgeschreven manier een schaap geslacht. In Nederland zijn hier speciaal uitgeruste slachthuizen voor. Het feest wordt uitgebreid gevierd: men bidt gezamenlijk in de moskeeën, gezinnen bezoeken elkaar en er wordt veel samen gegeten en gedronken. Het slachtvlees wordt verdeeld onder de familie, de buren en de armen.

Sikh
Sikhisme is de jongste wereldreligie. Het is in 1469 ontstaan in de Indiase deelstaat Punjab, waar God zich openbaarde aan Guru Nanak. God gaf hem een boodschap mee over het leven en over God, en om dat te gaan verkondigen. Na hem kwamen nog negen goeroes, en de laatste van hen liet het heilige boek na. Dit boek, de Guru Granth Sahib, geldt voor de Sikhs als de altijd aanwezige goeroe en is de eeuwige spirituele leidraad. Dit heilige schrift bevat leerstellingen van zowel enkele Sikh goeroes, als hindoe- en moslimheiligen. Er zijn aan de Sikhs vijf symbolen voorgeschreven: het laten groeien van het haar, een kam om het netjes te houden, soldatenondergoed, een zwaard of dolk en een stalen armband. De kenmerkende tulband is onderdeel van de Sikh identiteit. De tulband is bedoeld om de lange, ongeknipte haren te bedekken en als respect voor God en de medemens. Tevens symboliseert het hoffelijkheid, spiritualiteit, discipline, nederigheid en integriteit.

Sint Christoffel
Christoffel is een van de bekendste heiligen. Veel mensen, ook niet-gelovigen, hebben een afbeelding van hem in hun auto, want hij is de beschermheer van de reiziger. Letterlijk betekent ‘Christoffel’ ‘Christusdrager’. Hij dankt zijn naam aan een wonderbaarlijke gebeurtenis. Christoffel, die groot en sterk was als een reus, droeg mensen de rivier over. Op een dag wilde een klein kind naar de overkant. Hij pakte het op, maar het kind werd alsmaar zwaarder en zwaarder, en halverwege de rivier verdronk Christoffel bijna. Toen hij uitgeput de overkant bereikte, zei het kind: `Jezus Christus was jouw last. Je hebt meer dan de wereld gedragen.`

Suikerfeest
Het einde van de Ramadan, de islamitische vastenmaand, wordt door de moslims uitbundig gevierd. Dit feest noemen ze `Ied-al fitr` en dat betekent `feest van het breken van de vasten`. Vooral in Turkije noemt men het ook wel het `Suikerfeest`, vanwege alle lekkernijen en zoetigheid die dan worden gegeten. Het Suikerfeest begint als de nieuwe maan te zien is, op de ochtend van de eerste dag van de tiende maand van de Islamitische jaartelling. Dit jaar is dat op zondag 14 november. Op deze speciale dag staan moslims vroeg op, trekken schone, eventueel nieuwe kleren aan, en zorgen ervoor dat ze lekker ruiken. Het feest duurt vervolgens vaak wel drie dagen.

Urbi et Orbi
“Urbi et orbi” is de zegen die de paus geeft aan de inwoners van Rome en de rest van de wereld. Vroeger werd deze benaming gebruikt voor alle uitlatingen van de paus die niet alleen voor de stad “urbis” maar voor de hele katholieke wereld “orbis” golden. Tegenwoordig wordt het urbi et orbi feitelijk alleen nog uitgesproken met Kerstmis en Pasen en bij bijzondere gelegenheden zoals het aantreden van een nieuwe paus. Met Pasen spreekt de paus bij gelegenheid van het urbi et orbi sinds enige jaren steevast in het Nederlands zijn waardering uit voor de versiering van het Sint-Pietersplein door Nederlandse bloemisten. Zijn op typerende wijze uitgesproken ‘Bedankt voor de bloemen’ is in Nederland inmiddels een gevleugelde uitspraak.

Voodoo
Voodoo is een samensmelting van Afrikaanse natuurreligies en het katholicisme. Het is ontstaan in de tijd dat Afrikanen als slaven naar de Caribische eilanden en Amerika werden gevoerd. Het katholicisme werd hen opgedrongen, maar ze bleven ook hun eigen rituelen en geloof in ere houden. Het woord Voodoo komt uit de Fon-taal en betekent `het goddelijke` of `de onzichtbare kracht` en het verwijst naar de altijd en overal aanwezige goden en geesten. Voodoo wordt vaak aangezien voor zwarte magie en andere duistere praktijken. De kwade magie heet echter hoodoo. Voodoo is dus misschien wel duister, maar in beginsel zeker niet kwaad!

Vrijdag de 13e
Waarom is vrijdag de 3e een ongeluksdag? In de Middeleeuwen werd verteld dat slechte gebeurtenissen in de Bijbel, zoals de verdrijving uit het paradijs en de moord op Abel, op een vrijdag hadden plaatsgevonden. De vrijdag is vernoemd naar de Germaanse Godin Freya en vroege christenen zagen haar als een heks. Freya vergaderde elke vrijdag op een berg, samen met 11 andere heksen én de duivel: in totaal dus met zijn dertienen! Tegenwoordig hebben veel vliegtuigen dankzij het bijgeloof geen rij 13 en ontbreekt in sommige hotels kamer 13 en zelfs de dertiende verdieping!

Yin/Yang
Het Yin/Yang-teken komt uit China en het is een taoïstisch symbool. Het staat voor het universum. Yin en Yang zijn tegengestelde, maar elkaar aanvullende krachten. Yin staat bijvoorbeeld voor vrouwelijke, passieve, donkere en ondersteunende krachten. Yang staat voor mannelijkheid, dominantie, warmte en licht. Yin is de aarde, yang de hemel. Samen zorgen ze voor harmonie tussen alle krachten en alles wat er is. De twee stippen in het teken geven aan dat alle yin ook een beetje yang is, en andersom. Er schuilt dus kracht in elke vrouw en gevoeligheid in elke man!

Zondvloed
In de Bijbel, in Genesis, staat het verhaal van de zondvloed. Er wordt verteld hoe God aan Noach de opdracht geeft een ark te bouwen. Want er zal een grote vloed komen die alle leven van mens en dier zal vernietigen omdat de aarde vol onrecht is. Van alle dieren op aarde brengt Noach een mannetje en vrouwtje aan boord. Nadat Noach met zijn vrouw en kinderen in de ark is gegaan, komt er inderdaad een grote vloed die alles overspoelt. Honderdvijftig dagen lang staat de aarde onder water. Dan stuurt Noach een Duif uit om te zien of er al ergens land is. De duif keert terug met een olijftak en dat betekent dat er weer droog land is en dus weer leven mogelijk. Na afloop van de zondvloed werd de regenboog door god als het teken ingesteld dat er geen zondvloed meer zal plaatsvinden.