het graduale zelfst.naamw. Verbuigingen: gradualen 1) een Gregoriaans gezang van de Heilige Mis dat in de Tridentijnse liturgie gezongen wordt in de voormis, tussen het epistel en het evangelie 2) boek met misgezangen 
1) Deel van de mis 2) Trapgezang 3) Korte tussenzang bij de mis 4) Tussenzang 
[Let op: Spelling en uitleg uit 1890] (Latijn, Muziek), of responsorium graduale of gradale het ‘antwoordende’ gezang, de tegenzang, op de mis volgend. Aldus genoemd omdat de priester, die hem inzet op de trappen (in gradibus) van het altaar of vóor den spreeklessenaar staat: Zie ook antiphon
korte tussenzang bij mis (toon de herkomst via de etymologiebank)
1. Gregoriaans misgezang tussen epistel en evangelie, gevolgd door halleluja of tractus.
__NOTOC__
Oorspronkelijk is het graduale het gedeelte in het antiphonarium dat de gezangen tussen epistel en evangelie, het alleluia en de tractus omvatte. Nadien omvatte het graduale alle antiphonale en responsoriale gezangen voor de eucharistieviering. Het werd ook als afzonderlijk werk gemaakt, niet zelden in zeer groot formaat. Op een koorlezenaar geplaa...
Tussenzang na de eerste lezing uit het proprium van de mis