Encyclo - Dierenwoordenboek

Deze woordenlijst staat niet meer online

De woordenlijst waar dit woord in stond bestaat niet meer, of de website is niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.

Pagina 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Dierenwoordenboek
Categorie: Planten en dieren
Specifieker: Dieren
Land & datum: NL, Planten en dieren
Woorden: 3461

A-, an-
Niet, zonder, geen..

AAP
Stichting Apen, Adoptie en Protectie; stichting voor exotische dieren en apen in Almere..

ACTH
AdrenoCorticoTroop Hormoon; hormoon uit de hypofyse, dat de bijnieren aanzet tot de productie van bijnierschorshormonen (corticosteroïden). Teveel ACTH kan ziekte van Cushing veroorzaken..

ADH
AlcoholDeHydrogenase; een leverenzym dat alcohol omzet..

AI
Artificial Insemination; kunstmatige inseminatie, KI..

AID
Algemene Inspectie Dienst; controlerende dienst van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij op het gebied van wetgeving, met name soort- en gebiedsbescherming. Houdt toezicht op de agrarische sector, visserij, natuurbeheer en soms particulieren..

ARKS
Animal Record Keeping System; dierenregistratie systeem, veel in dierentuinen gebruikt (z.o. MEDARKS)..

AV
Atrio-Ventriculair; de overgang van de boezem (atrium) naar de kamer (ventrikel) in het hart..

Aalstreep
Streep op het midden van de rug, b.v. bij bepaalde (paarden)-rassen, zoals de Fjord..

Aambeeld
Eén van de drie gehoorbeentjes. Samen met de hamer en stijgbeugel vormt het de verbinding tussen het trommelvlies en middenoor..

Aambeien
Knobbelige, uitgezette aders in het rectum, dicht bij de anus (z.o. hemorroïden)..

Aan de wind
Zie tympanie.

Aangeboren
Bij de geboorte aanwezig, b.v. aangeboren afwijkingen, zoals albinisme. Vaak erfelijk..

Aangifteplicht
Plicht om, volgens de Wet Uitoefening Diergeneeskunde, bepaalde ziekten te melden bij de overheid, zoals hondsdolheid..

Aars
Zie anus.

Aarsmade
Kleine, meestal witte worm die zijn eieren afzet rond de anus en daardoor jeuk geeft. Komt voor bij o.a. paard (z.o. oxyuris)..

Aas
Gebruikt de visser aan zijn haak, soms levend, zoals vis of wormen (overleeft het meestal niet)..

Aaseter
Dier; organisme dat leeft van dode dieren, b.v. gieren..

Abasie
Niet kunnen lopen door een hersenaandoening..

Abces
Etterbuil; met pus gevulde holte..

Abdomen
Buik, achterlijf..

Abdominaal
M.b.t. de buik..

Abdominale ademhaling
Zie ademhaling.

Abductie
Buitenwaartse beweging van een lichaamsdeel (i.t.t. adductie)..

Aberrant
Afwijkend, afdwalend, b.v. aberrante cilia zijn haren aan de binnenkant van het ooglid..

Abiotrofie
Geleidelijk verlies van levensvatbaarheid van de lichaamscellen..

Ablatio retinae
Loslaten van het netvlies..

Ablatio
Wegnemen van een gezwel of orgaan..

Abomasum
Lebmaag van herkauwers..

Abortus Bang
"Besmettelijk verwerpen"; bacteriële ziekte, veroorzaakt door Brucella abortus, geeft verwerpen bij runderen; zoönose (z.o. Bang)..

Abortus
Vroegtijdige geboorte, miskraam, verwerpen (z.o. abortus Bang)..

Absorberen
Aantrekken, vasthouden, opnemen van stoffen..

Absorptie
Zie absorberen.

Abundantie
Talrijkheid; aantal dieren van een soort of soortgroep in een bepaald gebied..

Acaricide
Bestrijdingsmiddel tegen (schurft)mijten..

Acarina
Orde van de mijten, waartoe de schurftmijten behoren (z.o. scabiës)..

Acarus
Zie mijt.

Accessoire geslachtklieren
Bijkomende geslachtsklieren, zoals de zaadblaasjes, prostaat en Cowperse klieren. Spelen een rol bij de rijping van de zaadcellen en productie van het zaadvocht..

Accident
Voorval, ongeval (z.o. CVA)..

Aceton
Stof die gevormd wordt bij vasten in het algemeen en door hoogproductieve melkkoeien enkele weken na het kalven (z.o. slepende melkziekte)..

Acetonemie
Zie slepende melkziekte.

Acetylcholine, Ach
Neurotransmitter; chemische stof die een prikkel overbrengt tussen twee zenuwuiteinden of tussen zenuw en spier (z.o. cholinesterase, synaps)..

Achalasie
Niet kunnen ontspannen van de gladde spieren, b.v. in de slokdarm (= oesofagale achalasie)..

Achillespees
Gemeenschappelijke pees van de kuitspieren..

Achondroplasie
Een autosomaal dominant-erfelijke stoornis in de ontwikkeling van het kraakbeen. Veroorzaakt gebrekkige groei en verkromming van de lange beenderen t.g.v. vroegtijdige verbening van de groeischijven..

Achterhand
Achterste derde deel van het lichaam; bekken en achterbenen samen (z.o. voorhand, middenhand)..

Acidofiel
Geneigd zich aan zure stoffen te binden, kleurbaar met zure kleurstoffen..

Acidose
Ophoping van zuren in het lichaam, waardoor de pH-waarde van het bloed daalt (i.t.t. alkalose)..

Acromegalie
Een vorm van reuzengroei, waarbij de uiteinden van de ledematen, neus en kin overmatig groeien. Oorzaak is een hormonale stoornis..

Acrosoom
Kapje op de kop van de zaadcel..

Actinobacillose
Bacteriële infectie, vaak met knobbels in de weke delen en lymfeknopen, bij m.n. runderen. Lijkt op actinomycose..

Actinomycose
Bacteriële infectieziekte in de kaak en keelstreek, bij m.n. het rund. Geeft een gezwollen harde tong, "houttong" of "komkommertong". Lijkt op actinobacillose..

Acupunctuur
Chinese geneeswijze; werkt met dunne naalden, die op bepaalde plaatsen van het lichaam worden ingebracht voor verdoving of ter behandeling van pijnlijke aandoeningen..

Acuut
Plotseling beginnend en hevig verlopend (i.t.t. chronisch)..

Acyclisch
Het ontbreken van een seksuele cyclus bij vrouwelijke zoogdieren, door inactieve eierstokken..

Ad libitum
Onbeperkt, naar believen, b.v. bij voeding..

Adaptatie
Aanpassingen van een soort om onder bepaalde omstandigheden te overleven..

Adductie
Binnenwaartse beweging van een lichaamsdeel (i.t.t. abductie)..

Ademfrequentie, ademhalingsfrequentie
Aantal in- en uitademingen per minuut..

Ademhaling, abdominal
Overmatige beweging tijdens ademen met de buik en middenrif..

Ademhaling, costale
Overmatige beweging tijdens ademen met de borst en ribben..

Ademhaling, costo-abdominale
Normaal ademen met borst en buik..

Ademhaling, pendelende
Overmatige beweging tijdens ademen met borst en buik..

Ademhaling
Eén ademhalingsbeweging, dus een inademing plus een uitademing. Er worden verschillende typen ademhaling onderscheiden. Het costo-abdominale type, deels buikademhaling met middenrif en deels ribademhaling, is voor zoogdieren het meest normale type (z.o. bronchiaal, Cheynes-Stoke ademhaling, COPD, dubbelslag)..

Ademnood
Zie dyspneu..

Ademvolume
Hoeveelheid lucht die normaal in één ademhaling ververst wordt..

Adenitis
Klierontsteking..

Adenoom
Goedaardige woekering (gezwel) van epitheelcellen, uitgaande van klierweefsel..

Ader
Vena; bloedvat dat het bloed naar het hart toe voert (vgl.slagader) (z.o. vena)..

Aderlaten
Het aftappen van bloed uit een ader, als therapie..

Adervlecht
Veneuze plexus; vlechtwerk van bloedvaten..

Adipeus
Vet, dik, zwaarlijvig..

Adiposus
Uit vet bestaand..

Adjuvans
Een stof, die zonder zelf werkzaam te zijn, de werking van een medicijn of vaccin ondersteunt..

Adolescentie
Ontwikkelingsfase tussen het verschijnen van de secundaire geslachtskenmerken en het bereiken van de volwassenheid..

Adrenaline
Hormoon, gemaakt in het bijniermerg, dat vrij komt bij opwinding en stress en dat bloeddrukverhogend werkt..

Adstringerende stoffen
Stoffen die weefsels doen samentrekken, b.v. gebruikt bij diarree..

Adult
Volwassen; tot voortplanting in staat (z.o. juveniel, adolescentie, metamorfose)..

Afakie
Zie aphakia..

Afbloeden
Helderrood bloedverlies, vaak gemengd met slijm, ongeveer twee dagen na de oestrus bij 90% van de pinken en 50% van de koeien (z.o. tochtig, tochtslijm)..

Afhangen van het ooglid
Zie ptosis..

Aflatoxine
Giftige stof, gevormd door schimmels (b.v. Aspergillus flavus) op vooral noten, zoals pinda's. Veroorzaakt vaak levertumoren en leverdegeneratie..

Afmeting
Lichaamslengte, hoogte (z.o. stokmaat)..

Afrodisiacum
Potentieverhogend middel, b.v. Viagra(r) (z.o. anafrodisie)..

Aftekening
Patroon van vlekken en kleuren van de vacht, van belang voor het signalement, b.v. op een schets bij het rund (z.o. signalement)..

Aften
Kleine, pijnlijke zweertjes in het slijmvlies van de mond of schaamlippen..

Afweer
Weerstand van het lichaam tegen binnendringende, vreemde stoffen of kiemen..

Afweersysteem
Totaal aan mechanismen van een organisme om lichaamsvreemde stoffen onschadelijk te maken (z.o. immuniteit)..

Afzagen
Embryotomie, foetotomie..

Agalactie
Ontbreken van melkgift, geen zogafscheiding (bij zoogdieren)..

Agar-agar
Van zeewier gemaakte voedingsbodem t.b.v. kweek van bacteriën..

Agenesie
Zie aplasie.

Agens
Werkzame stof, werkzaam bestanddeel, actief werkend organisme (b.v. bacterie)..

Agglutinatie
Samenklontering, b.v. van eiwitten in bloedserum..

Aggregatie
Verzameling van vogels in een vlucht of zwerm..

Agility
Tak van hondensport, waarbij het gaat om behendigheid..

Agonaal
Tijdens de doodstrijd..

Agonie
Doodsstrijd..

Agonist
Spier die de eerste actie geeft (i.t.t. antagonist)..

Agouti
Wildkleur..

Agrafe
Klemmetje, kram voor het bij elkaar houden van de wondranden..

Agrarisch
M.b.t. boeren, boerenland of platteland..

Agressie
Dreiggedrag, aanvalsgedrag..

Alarmroep
Waarschuwingssignaal, vaak typerend per soort, om soortgenoten te waarschuwen bij dreigend gevaar, b.v. een naderende roofvogel..

Alba
Wit, b.v. linea alba (witte lijn in het midden van de buikpezen)..

Albinisme
Aangeboren afwezigheid van pigment in huid, haren en ogen, daarom meestal wit van kleur (met rode ogen) (z.o. hypopigmentatie, melanisme, Chediak-Higashi syndroom)..

Albino
Dier lijdend aan albinisme..

Albumine
Eiwit, voorkomend in bloedserum en ei (z.o. hypoalbuminemie)..

Aldosteron
Hormoon van de bijnierschors, dat de elektrolytenhuishouding regelt..

Aleutian ziekte
Virusziekte (parvo) bij de nerts..

Algemene Inspectie Dienst
Zie AID.

Alimentair
M.b.t. het voedsel..

Alimentaire glucosurie
Glucose in urine t.g.v. een te hoge suikeropname uit voedsel (z.o. diabetes mellitus)..

Alkali
Loog (i.t.t. zuur); kleurt in oplossing het rode lakmoespapier blauw (basische reactie)..

Alkalische fosfatase
Enzym dat o.a. in lever en bot voorkomt. Gehalte in het bloed is vaak verhoogd bij o.a. leverziekten..

Alkalose
Ophoping van alkali (base, loog) in het bloed, waardoor de pH-waarde van het bloed stijgt (i.t.t. acidose)..

Alkaloïd
Giftige, plantaardige verbinding..

Allantochorion
Vergroeiing tussen embryonaal urineblaas (allantoïs) en het buitenste vruchtvlies (chorion)..

Allantoïs, allantoïsblaas
Urineblaas van het embryo, waterblaas bij de geboorte..

Allergeen
Stof die overgevoeligheid opwekt..

Allergie
Overgevoeligheid voor bepaalde stoffen (z.o. atopie, voedingsallergie)..

Allometrie
Verandering van de onderlinge grootte verhouding van de lichaamsdelen tijdens de groei..

Allopatrisch
Gescheiden zijn van bepaalde (dier)soorten (i.t.t. sympatrisch)..

Alopecia
Kaalheid na uitval van haar..

Alpaca
Gedomesticeerde lama-achtige uit Zuid-Amerika, bekend om zijn kostbare kwaliteitswol (z.o. lama)..

Alveolus
Longblaasje..

Alvleesklier
Pancreas, buikspeekselklier; klier gelegen in de buikholte die o.a. verteringssappen en insuline maakt. (z.o. amylase, EPI)..

Amalgaam
Verbinding van kwikzilver met metaal; wordt gebruikt als tandvulling..

Amandel
Tonsil; lymfatisch weefsel achter in de neus-keelholte..

Amber
Abnormale afscheiding uit de darm van een walvis, vaak gevormd rond een vreemd lichaam. Zeer kostbaar en gebruikt in de parfumindustrie..

Ambulant
Lopend (z.o. polikliniek)..

Amfibie
Amphibia; koudbloedig, gewerveld dier. Normaal gesproken leven de larven in water en hebben uitwendige kieuwen, zij metamorfoseren tot volwassen dieren die door hun longen en huid ademen en op het land kunnen leven. Er zijn soorten die een deel van of de gehele larvale periode in het ei of in het ouderdier doorbrengen. Ook zijn er soorten die in hu...

Aminozuur
Bouwstof van eiwitten..

Amivedi
Stichting met landelijke organisatie, die vermiste en gevonden huisdieren registreert, met als doel dier en eigenaar bij elkaar te brengen..

Ammoniak
Sterk ruikend gas; verbinding van waterstof en stikstof (NH3). Eén van de eindafbraakproducten van de eiwitstofwisseling o.a. bij vissen en (darm-)bacteriën..

Amnion
Binnenste van de vliezen die een vrucht omgeven, met vloeistof gevulde pootjesblaas (bij de geboorte)..

Amoebe
Eencellig diertje, protozo, voortbewegend door uitstulpingen van het cellichaam..

Amoebiasis
Amoebendysenterie; ziekte veroorzaakt door amoeben (b.v. bij reptielen)..

Amphibia
Zie amfibie.

Amplitude
Variatiebreedte..

Ampul
Dichtgesmolten glazen flesje met steriele inhoud, vaak medicijnen..

Amputeren
Afsnijden; operatief wegnemen van een ledemaat of deel van het lichaam..

Amylase
Zetmeelsplitsend enzym, aanwezig in speeksel en alvleeskliersap..

Amyloïd
Op zetmeel lijkend eiwit, dat soms neerslaat in organen, zoals lever en milt (z.o. amyloïdose)..

Amyloïdose, renale
Stapeling van amyloïd in de nier, beschreven als erfelijke afwijking bij o.a. de shar-pei en beagle..

Amyloïdose, vasculaire
Stapeling van amyloïd in de longbloedvaten, erfelijke afwijking beschreven bij het hondenras Springer spaniel..

Amyloïdose
Ziekelijke ophoping van amyloïd, een eiwitsubstantie, vaak in de lever, milt of nier..

An-
Niet, geen, zonder..

Anaal
In de richting/buurt van de anus..

Anaalklier
Klier gelegen aan beide kanten van de anus bij vele diersoorten, zoals de hond en wolf (z.o. sleetje rijden)..

Anaalzak
Holte waar het sterk ruikende secretum van de anaalklier wordt opgeslagen..

Anabolisme
De opbouw van weefsels (i.t.t. katabolisme)..

Anabool
Weefselopbouwende stofwisselingstoestand..

Anaemie, anemie
Bloedarmoede; verlaagd aantal rode bloedcellen in het bloed..

Anafrodisie
Afwezigheid van seksuele driften..

Anafylaxie
Overgevoeligheid, b.v. op een medicijn of vaccinatie..

Analepticum
Opwekkend middel..

Analgeticum
Pijnstillend geneesmiddel..

Analgetisch
Pijnstillend, pijnloos..

Anamnese
Voorgeschiedenis van een ziekte..

Anaplasmose
Ziekte bij runderen met bloedarmoede, geelzucht en bloedafbraak. Vroorzaakt door een bloedparasiet..

Anasarca
Zeer veel oedeem in alle weefsels, m.n. onderhuids..

Anastomosis
Natuurlijke of kunstmatige verbinding tussen darmen, vaten, zenuwen, enz..

Anatomie
Ontleedkunde; kennis van de bouw van het lichaam (z.o. morfologie)..

Anaëroob
Levend zonder vrije zuurstof..

Anconeus
Zie processus anconeus.

Ancylostoma
Mijnworm; nematode die in de darm leeft bij mens en dier, geeft mijnwormziekte..

Andro-
Man-, mannelijk, mens- (z.o. gyn-)..

Androgeen
Verzamelnaam voor de mannelijke geslachtshormonen..

Anemie, anaemie
Bloedarmoede; verlaagd aantal rode bloedcellen in het bloed..

Anesthesie
Gevoelloosheid; ongevoelig maken, b.v. voor een operatie (z.o. diagnostische anesthesie)..

Anestheticum
Een stof die gevoelloosheid teweegbrengt (z.o. inhalatie anesthesie)..

Aneurysma
Plaatselijke verwijding van een slagader..

Anion
Negatief geladen deeltje (i.t.t. kation) (z.o. ionen)..

Anisakiasis
Haringwormziekte; nematoden infectie met Anisakis marina, bij de mens na het eten van rauwe haring, die niet ingevroren is geweest..

Anisakis marina
Haringworm (z.o anisakiasis)..

Anisocytose
Ongelijke grootte van de rode bloedcellen..

Anisokaryose
Ongelijke vorm en grootte van celkernen, b.v. in een bloeduitstrijkje (z.o. anisocytose)..

Ankylose
Gewrichtsverstijving; verbinding tussen twee gewrichten door bindweefsel, kraakbeen en botweefsel, uiteindelijk leidend tot een volledige verstijving van het gewricht..

Annulus fibrosus
Ring die de kraakbeenschijf van de tussenwervelschijf omgeeft..

Annulus
Ring..

Anoestrus
Bij dieren met één oestrus per jaar: de lange rustperiode die op deze oestrus volgt..

Anofthalmie
Aangeboren afwijking, waarbij één of beide oogbollen ontbreken, vaak erfelijk, b.v. bij Pyreneese berghond (z.o. microphthalmie)..

Anomalie
Afwijking, abnormaliteit..

Anorexie
Gebrek aan eetlust..

Anorganische stoffen
Chemische stoffen die geen koolstof bevatten, zoals water en zouten (i.t.t. organische stoffen)..

Anoxie
Zuurstoftekort in de weefsels..

Ant-, anti-
Tegen..

Antacidum
Zuurbindend middel..

Antagonisme
Elkaar opheffende werking van spieren, geneesmiddelen, organismen (vgl. synergisme)..

Antagonist
Een geneesmiddel dat de werking van een ander opheft..

Anterior
Voorste, aan de voorkant liggend. (i.t.t. posterior)..

Anthelminticum
Geneesmiddel dat (parasitaire) wormen bestrijdt..

Anthracosis
Mijnwerkerslong, rokerslong; afzetting van koolstofdeeltjes in de longen..

Anthrax
Miltvuur; meestal dodelijk verlopende bacterieziekte, veroorzaakt door Bacillus anthracis, m.n. bij runderen; zoönose..

Anti-bacterieel
Gericht tegen bacteriën, b.v. antibiotica..

Anti-emeticum
Middel tegen braken..

AntiDiuretisch Hormoon
ADH; hormoon uit de hypothalamus dat de terugwinning van water uit de urine in de nier bevordert..

Antibiogram
Overzicht van de gevoeligheid van een (pathogeen) micro-organisme voor verschillende antibiotica (z.o. resistentie)..

Antibioticum, mv. antibiotica
Geneesmiddel gebruikt bij bacteriële infecties. Remt de groei van bacteriën..

Deze woordenlijst staat niet meer online

Zoek

Online taaltest

Recent gezocht