Kopie van `SchoolTV - Eigenwijzer`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


SchoolTV - Eigenwijzer
Categorie: Algemeen of niet ingedeeld > Korte artikelen
Datum & Land: 06/06/2007, NL
Woorden: 157


Aantrekkingsfactoren
Verhuizen doe je niet zomaar. Je hebt redenen nodig om ergens naar toe te gaan.
Pluspunten van een nieuwe buurt of huis spelen daarbij een rol. Rust, ruimte en werkgelegenheid. Dit zijn aantrekkingsfactoren. Redenen om ergens naar toe te verhuizen om daar een betere bestaan op te bouwen.
Aantrekkingsfactoren zijn heel persoonlijk. Wat voor de één 'aantrekkelijk' is, is voor de ander heel gewoon.

Absoluut vorst
Lodewijk XIV werd geboren in 1638. Toen hij vijf jaar was, stierf zijn vader, de koning. Omdat Lodewijk nog te jong was om hem op te volgen, nam Eerste Minister Mazarin zijn taak over.
In 1661 werd Lodewijk koning van Frankrijk. Dus regeerde hij. Het volk had toen niets in te brengen. Er was geen inspraak of medezeggenschap. Er was geen democratie. Er was geen parlement (Eerste en Tweede Kamer) die zijn macht inperkte. Zelfs de ministers moesten doen wat de koning wilde. Ministers waren zijn dienaren. De koning bepaalde welke wetten er kwamen. Hij voerde ze ook uit hoe hij dat het beste vond. Lodewijk XIV was absoluut vorst. Deze manier van regeren noemen we absolutisme.

Achterstandswijken
In veel grote steden van Nederland zijn woonwijken ontstaan, waar de woonomgeving slecht is. De huizen worden vaak matig onderhouden. Sommige huizen staan leeg. Het inkomen van de mensen die in de wijk wonen is laag. Er is sprake van veel criminaliteit en werkeloosheid. In deze wijken wonen gemiddeld veel (nieuwe) allochtonen.
Er zijn problemen in de omgang van verschillende bevolkingsgroepen. De overheid wil de achterstandswijken weer opknappen. De ruimte moet weer aantrekkelijk worden om te wonen. De inwoners moeten zich weer veilig voelen. Ook moet de omgang van verschillende bevolkingsgroepen weer op gang worden gebracht.

Ademhaling
Zonder verse lucht raak je snel buiten bewustzijn. Door adem te halen komt er lucht in je longen. Door uitademen verlaat de lucht de longen weer. De lucht die je uitademt bevat minder zuurstof dan de ingeademde lucht. Je kunt inademen via mond of neus. In de neus wordt de lucht gezuiverd van stofdeeltjes en opgewarmd.
Manieren van ademhalen
De bewegingen van de borstkas en buik helpen bij het ademhalen.
Borstademhaling: De spieren tussen ribben trekken samen en trekken zo de borstkas op. Zo wordt de borstkas vergroot en kunnen de longen meer uitzetten. Je ademt in. Bij uitademen gebeurt het omgekeerde. Het middenrif vormt de grens tussen borstkas en buikholte.
Buikademhaling: Wanneer het middenrif omlaag gaat wordt de inhoud van de borstkas groter en wanneer deze omlaag gaat kleiner. Zo helpt het middenrif bij ademhaling. De weg van de lucht
Bij inademen gaat lucht door de mond- en-of neusholte. Vervolgens gaat lucht naar de luchtpijp en dan naar de longen. In de longen vertakt de luchtpijp zich tot steeds nauwere buisjes, deze monden uit in de longblaasjes. Bloedvaten liggen dicht tegen de longblaasjes aan. De longblaasjes geven zuurstof af aan het bloed en halen er koolstofdioxide uit. Het bloed zorgt voor de aan- en afvoer van zuurstof en kooldioxide van en naar de cellen.Wat gebeurt er in de cellen?

Afstotingsfactoren
Verhuizen doe je niet zomaar. Je hebt redenen nodig om weg te gaan.
Als je besluit te verhuizen kan dat komen door minpunten van het huis of de buurt waarin woont. Drukte, onveiligheid, criminaliteit of een saaie buurt.
Dit zijn afstotingsfactoren. Redenen om weg te gaan en ergens anders een beter bestaan op te bouwen. Afstotingsfactoren zijn heel persoonlijk. Wat voor de één 'afstotend' is, is voor de ander geen probleem.

Allochtonen
De afgelopen 50 jaar zijn er veel immigranten naar Nederland gekomen. Sommigen zijn gekomen om hier te werken. Anderen om hier in veiligheid te leven of een gezin te stichten.
Velen van hen hebben inmiddels de Nederlandse nationaliteit. Ze hebben een Nederlands paspoort. Hun ouders of zijzelf zijn in het buitenland geboren. Ze zijn allochtone Nederlanders.
Allochtone Nederlanders uit het westerse cultuurgebied zijn westerse allochtonen. Allochtone Nederlanders uit andere dan het westerse cultuurgebied, zijn niet wetserse allochtonen.

Alto's
Deze groep bestaat al lang. Het zijn eigenlijk moderne hippies zonder de hippie normen en waarden. De alto's houden van dezelfde soort muziek en hebben evenals de hippies een alternatieve kledingstijl. Hier houdt de vergelijking meteen op. Hippies hadden veel idealen; de alto heeft er bijna geen.
Uiterlijk
Alto is een afkorting van alternatief. Jongeren die zich alto noemen, willen dus anders zijn dan de rest. Ze uiten dat vooral in hun uiterlijk. Niet alle alto`s gaan even ver in hun alternatieve stijl, maar een aantal kenmerken kunnen we wel noemen.
De kleding is over het algemeen wijd en vaak donker of apart van kleur. Broeken hebben vaak wijde pijpen. Daaronder worden vaak kisten of Dr. Martens gedragen.Voor de alto geldt dat het niet uitmaakt, als het maar onconventioneel is.
Datzelfde geldt voor haar en make-up. Hoewel alto`s niet zo radicaal zijn als de punkers, zijn ze wel herkenbaar. Hun haar is vaak lang (ook bij jongens) en soms gekleurd. Meisjes en jongens maken soms gebruik van make-up: ze kleuren dan bijvoorbeeld hun ogen en hun nagels zwart. Ze gaan hierin echter niet zover als de gothics.
Alto`s vallen vaak op door details. Ze dragen vaak aparte en opvallende sieraden en piercings. Of ze vallen op door aparte kledingaccenten; twee verschillende kleuren panty`s, felle schoenveters en broekkettingen in signaalkleuren bijvoorbeeld.

Arbeidsmigranten
Er zijn mensen die naar Nederland komen omdat ze hier willen komen werken. Dit zijn de arbeidsmigranten. Ze worden aangetrokken door het idee dat je in Nederland veel geld kunt verdienen. Sommige komen naar Nederland om werk te doen waar in Nederland geen of weinig mensen voor zijn.
Tussen 1965 en 1975 zijn er veel arbeidsmigranten gekomen uit landen rondom de Middellandse Zee. Het waren gastarbeiders. Ze deden eenvoudig werk waar in Nederland onvoldoende mensen voor waren. De Nederlandse regering heeft de gastarbeiders uitgenodigd om in Nederland te komen werken.
Veel gastarbeiders zijn nooit teruggekeerd naar hun geboorteland. Ze zijn gebleven in Nederland en hebben een gezin gesticht. Hun kinderen en kleinkinderen zijn in Nederland geboren. Nederlanders met ouders die niet in Nederland zijn geboren. Allochtone Nederlanders.

Architectuur in ontwikkeling
Beeldende kunst en architectuur ontwikkelen zich vaak parallel aan elkaar.
Tot de 20e eeuw bepaalden vooral de waterschappen de inrichting van Nederland en werkten opdrachtgevers en architecten amper samen.
Vanaf begin 20e eeuw komt er een planmatiger aanpak voor de uitbreiding van steden.

Asielzoekers
Mensen die naar Nederland zijn gevlucht en vragen om toelating zijn asielzoekers. De Nederlandse overheid onderzoekt hun aanvraag. Zijn ze gevlucht voor geweld of vervolging, dan kunnen ze worden toegelaten in Nederland. Zijn ze op zoek naar werk, dan worden ze niet toegestaan. Gedurende het onderzoek verblijven ze in een Asielzoekerscentrum (AZC).
Asielzoekerscentrum
In de Asielzoekerscentra bereiden de asielzoekers zich voor op hun toekomst. Of deze nu in Nederland ligt of in het land van herkomst. Ze kunnen Nederlands leren en zich verdiepen in de Nederlandse maatschappij. Op het terrein van het AZC staan tijdelijke woningen of stacaravans. Er staan ook openbare gebouwen. Zoals een school, een bibliotheek, een wasserette en een crèche.

Autodesign
Autodesign door de jaren heen - Gottlieb Daimler ontwikkelde een cilindrische motor en monteerde deze aan een fiets. De motorfiets was geboren.
Na de fiets vond Karl Benz een voertuig uit met drie wielen en een motor met vier cilinders. De ontwikkeling ging nog verder en er kwamen automobielen met vier wielen.
Deze auto's zagen eruit als een koets zonder paarden. Vooral de rijke bovenlaag van de bevolking reed erin. De eerste keer dat mensen zo'n automobiel zagen, waren ze ervan overtuigd dat het helse machines waren.
Henry Ford wilde op grote schaal auto's produceren. Hij bedacht een productiesysteem met lopende banden, waaraan hij auto's liet assembleren die uit honderden verschillende onderdelen bestonden. Door de uitvinding van de lopende band veranderde het exclusieve karakter van de auto drastisch.

Bacteriën
Een bacterie is maar één cel groot. Het heeft geen celkern. Ze zijn nog net met de lichtmicroscoop te zien. Maar dan alleen als kleine bolletjes, staafjes of spiraaltjes.
Ze komen overal voor: op tafel, toilet, kleding, huid... noem maar op. De meeste zijn niet schadelijk. Maar van sommige kun je (letterlijk) doodziek worden.
De MRSA bacterie is de beruchte ziekenhuis bacterie. Om te voorkomen dat deze verspreid wordt, wordt in het ziekenhuis alles goed schoongemaakt.
Er zijn geen mannelijke en vrouwelijke bacteriën nodig om nieuwe te krijgen. Een bacterie deelt zich gewoon in tweeën. En dat gaat razendsnel. Als je begint met één bacterie, dan kunnen er na een halve dag al miljarden zijn. Melk die buiten de koelkast wordt bewaard, kan dan ook al binnen elke uren zuur zijn.
Tegen bacterie-ziektes wordt antibioticum gebruikt. Dit medicijn bevat penicilline, een stofje gemaakt door schimmels. Penicilline doodt de bacteriën.
Er zijn ook nuttige bacteriën. In de natuur zorgen ze ervoor dat dode planten en dieren afgebroken worden.
Maar ook bij de bereiding van voedsel worden bacteriën gebruikt. Denk maar aan yoghurt en zuurkool.

Bacteriën, virussen en schimmels
Er zijn veel organismen die je met het blote oog niet kunt zien. Ze worden micro-organismen genoemd. Van sommige kun je behoorlijk ziek worden. Het is dan ook belangrijk dat deze niet in je lichaam komen.
Drie voorbeelden van micro-organismen zijn:
1. Bacteriën
2. Virussen
3. Schimmels
Bacteriën Een bacterie is maar één cel groot. Het heeft geen celkern. Ze zijn nog net met de lichtmicroscoop te zien. Maar dan alleen als kleine bolletjes, staafjes of spiraaltjes.
Ze komen overal voor: op tafel, toilet, kleding, huid... noem maar op. De meeste zijn niet schadelijk. Maar van sommige kun je (letterlijk) doodziek worden.
De MRSA bacterie is de beruchte ziekenhuis bacterie. Om te voorkomen dat deze verspreid wordt, wordt in het ziekenhuis alles goed schoongemaakt.
Er zijn geen mannelijke en vrouwelijke bacteriën nodig om nieuwe te krijgen. Een bacterie deelt zich gewoon in tweeën. En dat gaat razendsnel. Als je begint met één bacterie, dan kunnen er na een halve dag al miljarden zijn. Melk die buiten de koelkast wordt bewaard, kan dan ook al binnen elke uren zuur zijn.
Tegen bacterie-ziektes wordt antibioticum gebruikt. Dit medicijn bevat penicilline, een stofje gemaakt door schimmels. Penicilline doodt de bacteriën.
Er zijn ook nuttige bacteriën. In de natuur zorgen ze ervoor dat dode planten en dieren afgebroken worden.
Maar ook bij de bereiding van voedsel worden bacteriën gebruikt. Denk maar aan yoghurt en zuurkool.
Schimmels Schimmels kunnen één cel groot zijn. Er zijn ook schimmels, zoals paddenstoelen, die uit heel veel cellen bestaan.
Schimmels hebben wel celkernen. Wanneer je een paddenstoel ziet, zie je maar een klein deel van het organisme.
Het grootste deel bevindt zich in de grond. Vanuit de steel groeien namelijk heel veel draden de bodem in.
Op een beschimmelde boterham of kaas zie je dus ook maar een klein deel van de schimmel. De draden zitten in het brood of de kaas.
Als je voedsel eet dat bedorven is, kun je diarree krijgen. Voetschimmel kan huidinfecties veroorzaken.
Bepaalde soorten schimmels worden gebruikt om Franse kaasjes te maken. Ook om brood en bier te maken wordt een schimmel gebruikt: gist. En net als bacteriën ruimen schimmels in de natuur dode planten en dieren op.
En dankzij de Penicillium schimmel zijn er medicijnen om schadelijke bacteriën te doden.
Virussen Virussen zijn veel kleiner dan bacteriën of schimmels. Met de lichtmicroscoop zijn ze niet te zien. Onder een elektronenmicroscoop wel.
Een virus heeft geen kern, het is eigenlijk niet eens een echte cel. Het is een eiwitomhulseltje met daarin erfelijk materiaal.
Virussen kunnen alleen overleven in of op andere levende wezen. Veel virussen kunnen zich snel aanpassen aan de omstandigheden. Het griepvirus bijvoorbeeld verandert iedere keer een beetje, zodat je steeds weer de griep kan krijgen. Dit is ook het geval met het vogelgriepvirus en met HIV (het virus dat AIDS veroorzaakt).
Omdat virussen steeds een beetje veranderen, zijn ze moeilijk ze te bestrijden.
Bij inenting worden er door een injectie verzwakte ziekteverwekkers of stukjes van de ziekteverwekkers in je lichaam gebracht. Je lichaam maakt afweerstoffen die deze ziekteverwekkers vernietigen. Als je dan het echte virus in je krijgt wordt niet meer (zo) ziek.
Inenten kan nog niet bij alle virusziektes.

Beeldverhalen
Het beeldverhaal heeft in diverse vormen altijd bestaan. Tekeningen bieden een mogelijkheid om verhalen te vertellen. Het maken van een stripverhaal is een van de vormen om dat te doen.
De geschiedenis van het beeldverhaal gaat terug tot in de prehistorie. Toen al tekenden mensen jachttaferelen, mensfiguren, dieren en symbolen tegen de wanden van grotten. Wat de precieze betekenis of bedoeling van deze tekeningen is, valt niet meer te achterhalen. Waarschijnlijk maakten de grottekeningen onderdeel uit van godsdienstige rituelen.
De Egyptenaren stelden met beelden en symbolen een schrift samen. Zij ontwikkelden het hiërogliefenschrift, letterlijk: een beeldtaal. De beelden symboliseren de betekenis van woorden. Daarnaast schilderden en beeldhouwden de Egyptenaren allerlei taferelen, die vaak verband hielden met hun godsdienst. Deze schilderingen en reliëfs zijn heel verhalend van opzet.
De Grieken en vooral ook de Romeinen maakten veel beeldverhalen. Van de Grieken zijn nog vele vazen bewaard gebleven met daarop gevechten, sportevenementen, taferelen uit het dagelijks leven en mythologische scènes.

Beenderen en gewrichten
Het skelet bestaat uit been en kraakbeen. Je kunt met een vergrootglas of microscoop een bot bekijken.
Bouw van beenderen
Pijpbeenderen zijn hol. De uiteinden van pijpbeenderen bevatten beenbalkjes. De holle pijpbeenderen bevatten geel beenmerg. De beenbalkjes zorgen ervoor dat het bot stevig en licht is. De holten tussen de beenbalkjes bevatten rood beenmerg.
Een bot groeit vanuit de uiteinden in de lengte.

Binnenlandse migratie
De meeste Nederlanders die verhuizen blijven in Nederland wonen. Van de 2 miljoen Nederlanders die jaarlijks verhuizen blijft 80% dicht in de buurt wonen. Verhuizingen binnen de Nederlandse grenzen noemen we binnenlandse migratie.

Biografie
In een biografie wordt een personage beschreven of gespeeld. Een autobiografie schrijf je over jezelf, biografieën kunnen over iedereen gaan. Meestal worden biografieën geschreven over kleurrijke, invloedrijke en historisch belangrijke personen.
Algemeen:1. Hoe heet je?
2. Hoe oud ben je?
3. Waar ben je geboren?
4. Vertel iets over je ouders, achtergrond, milieu. Wat voor jeugd heb je gehad?

Bloed
Het bloed bevindt zich in de bloedvaten en wordt rondgepompt door het hart. In de bloedvloeistof bevinden zich verschillende cellen, elk met een eigen functie.
Aan- en afvoer van stoffen
Het bloed zorgt voor de aan- en afvoer van stoffen. Zuurstof en voedingsstoffen worden voor elke levende cel aangevoerd. Als de voedingsstoffen door de cel worden verbruikt ontstaan afvalstoffen. Die worden afgevoerd. Koolstofdioxide is daar een voorbeeld van. Bloedvaten Het bloed vervoert stoffen naar en van lichaamscellen. Het bloed stroomt door buisjes: de bloedvaten. Het hart pompt het bloed door de bloedvaten. Je kunt voelen dat je hart pompt als je je hand een beetje links boven je borst houdt. De grote bloedvaten vertakken zich steeds weer, tot steeds dunnere bloedvaten. De dunste bloedvaten in je lichaam heten haarvaten. Haarvaten brengen het bloed tot vlak bij de cellen. Als je bloed in een beker een tijdje laat staan, zakken de donkerrode bloedcellen naar de bodem.Rode bloedcellen
Rode bloedcellen vervoeren zuurstof en koolstofdioxide. Rode bloedcellen leven ongeveer vier maanden en worden dan vervangen. Je lichaam maakt elke seconde 2,5 miljoen nieuwe bloedcellen!Witte bloedcellen
In je bloed zitten ook witte bloedcellen. Deze zijn groter dan de rode bloedcellen. Je hebt veel meer rode dan witte bloedcellen. Witte bloedcellen beschermen ons lichaam tegen indringers zoals bacteriën. Ze maken bacteriën onschadelijk. Zo worden we niet zo snel ziek. Bloedplaatjes

Boeddhisme
Boeddha - De Indiase prins Siddharta Gautama is de grondlegger van het boeddhisme. Als volwassene zag hij het lijden van mensen. Hij gaf zijn rijkdom op en ging op zoek naar een manier om je te bevrijden van het leed. Hij leerde dat hiervoor acht stappen nodig zijn.

Botbreuken en blessures
Botten kunnen breken en scheuren.
Botbreuk
Een bot breekt heel moeilijk omdat het heel stevig is.
Je kunt een botbreuk bijvoorbeeld oplopen bij sport of in het verkeer. De twee stukken van een gebroken bot groeien weer aaneen. Een bot breekt makkelijk als je te weinig kalk binnen krijgt.Sport en blessures
Gewrichten worden op hun plaats gehouden door een gewrichtskapsel. Bij een verstuiking of een verzwikking wordt het gewrichtskapsel beschadigd en dat is pijnlijk. Je knieschijf beschermt het gewrichtskapsel van je knie.

Broeikaseffect

Het broeikaseffect is een term die je tegenwoordig vaak hoort, maar wat is het nu precies? Om goed te kunnen begrijpen wat het broeikaseffect is moet je eerst weten wat straling is.
Ieder voorwerp dat we gebruiken zendt straling uit. Hoe hoger de temperatuur van een voorwerp hoe groter de energie van de straling is. Ook de zon en de aarde zenden stralingen uit. De zonnestraling kun je goed zien en warmen het aardoppervlak op. De stralingen van de aarde kun je niet zien, deze noemen we ook wel infrarode stralingen. Alle straling komt terecht in de atmosfeer. De atmosfeer is een laag die rondom de aarde zit. Hij wordt ook wel de dampkring genoemd. De onderste laag van deze atmosfeer is de ozonlaag. Deze ozonlaag is voor al het leven op aarde van levensbelang. Ozon is namelijk een vorm van zuurstof. Zonder de atmosfeer zou er hier op aarde geen lucht zijn en zou er ook geen leven mogelijk zijn. In de atmosfeer worden alle stralingen van gassen die overal ter wereld worden uitgestoten gemengd. De infrarode stralingen van de aarde worden door de gassen en de wolken geabsorbeerd en deze gassen worden voor een deel weer teruggezonden naar de aarde.

Cabaret
Cabaretiers komen met een persoonlijke getuigenis, reflecteren op hun eigen leven en raken daarmee universele thema's die iedereen herkent. Hun middel is humor, waardoor schijnbaar onverenigbare denkbeelden in een flits samenvallen. Gevolg: herkenning, inzicht, bevrijding, lachen; kortom humor!
Cabaretiers van nu hebben het bijna altijd over hun eigen leven. Cabaret is populair. Maar dat is niet alleen iets van deze tijd. Het ontstond al in 1881 in Parijs, waar revue en variété de populaire vormen van vermaak waren. Cabaret is oorspronkelijk een Franse aanduiding voor kroeg. De eerste openbare kunstkroeg (cabaret-artistique) heette Le Chat Noir.
Rond dezelfde tijd ontstond ook in Berlijn de behoefte om het bestaande café-chantant, de 'Tingeltangel', op hoger niveau te brengen. Er ontstond een vorm van amusementskunst met behalve liedjes ook gesproken teksten, de latere conférences. De cabaretartiesten waren intellectueler dan de variétéartiesten van hun tijd, evenals het publiek dat ze trokken. Cabaret artistique vond al snel navolging in Rotterdam en Amsterdam. In 1885 werd het in de Amsterdamse Pijp door Eduard Jacobs geïntroduceerd. Hij zong naar Frans voorbeeld in de nachtelijke uren in een rokerig café satirische levensliedjes over burgerlijkheid en dubbele moraal.
Koos Speenhoff was een andere pionier in het Nederlandse cabaret: hij was een wat elitaire figuur in de wereld van het vermaak en stond op het toneel als een verdwaalde letterkundige met een gitaar. Nationaal bekend en geliefd werd cabaret in de dertiger jaren door Louis Davids, die volle zalen trok met liedjes als 'De Olieman' en 'De Kleine Man'. ABC-cabaret
In 1936 werd het ABC-cabaret opgericht. Veel nieuwe Nederlandse cabaretiers leerden bij dit gezelschap het vak. Ook Wim Kan heeft hier na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol gespeeld, maar in 1970 besloot hij te gaan werken aan een onemanshow. Door zijn oudejaarsconferences groeide hij uit tot een nationale held. Hij vond in de politiek veel stof voor zijn conferences, maar hij nam geen stelling. Kan bracht sobere voorstellingen: hij zong weinig en slecht, kende zijn teksten niet uit zijn hoofd en maakte weinig gebruik van rekwisieten.

Castellum
Een castellum is een Romeins legerkamp. Binnen de muur stonden de soldatenbarakken. Wel 10.000 mannen woonden er. De soldaten moetsen voorkomen dat de mensen in het veroverde gebied in opstand kwamen. Ook moesten zij de grens bewaken en verdedigen tegen de vijandelijke invallen. Buiten het castellum stonden de tempels en de arena. Daar stond ook de supermarkt, een grote markthof waar de soldaten van alles konden kopen. De inwoners uit de buurt verdienden goed aan de Romeinse soldaten.

Chlamydia
In Nederland lopen jaarlijks meer dan 100.000 mensen een soa (seksueel overdraagbare aandoening) op. Chlamydia is hierbij de meest voorkomende. Naar schatting zijn er jaarlijks zo’n 60.000 mensen die chlamydia oplopen. Chlamydia is een infectie die wordt veroorzaakt door een bacterie genaamd chlamydia trachomatis. Je kunt deze bacterie oplopen door onveilig seksueel contact. Het zorgt voor een ontsteking in de slijmvliezen van de geslachtsdelen en-of anus. Het komt bij zowel mannen als vrouwen voor en het meeste bij mensen in de leeftijd tussen de 15 en 30 jaar. Volgens onderzoek draagt gemiddeld 2% van deze groep mensen de chlamydia-bacterie bij zich. Daarnaast komt het vaker voor in grote steden.
Klachten - Veel van de mensen die chlamydia oplopen merken dit niet. Vooral vrouwen hebben vaak geen duidelijk klachten. Klachten die wel op een chlamydia-infectie kunnen duiden zijn:
pijn of een branderig gevoel bij het plassenmeer of andere afscheidingtussentijdse bloedingenpijn of bloedverlies tijdens of na het vrijenpijn in de onderbuik of rechtsboven in de buik
Mannen hebben iets vaker dan vrouwen last van een chlamydia-infectie. Klachten die bij mannen voorkomen zijn:
pijn of een branderig gevoel bij het plassen of poepenafscheiding uit de penispijn in de balzak
Chlamydia is erg besmettelijk en het gevaarlijke is dat veel mensen ongemerkt de bacterie bij zich dragen. Ze kunnen andere mensen dan ook infecteren zonder dat ze zich hier bewust van zijn. Wanneer iemand chlamydia heeft en vervolgens onveilig vrijt wordt de kans op overdracht op 50% geschat. Je kunt je wel voorstellen dat het de meest voorkomende soa is die erg lastig te bestrijden is.

Communicatie
Bij dieren (dus ook mensen) die in een groep leven is het van levensbelang dat ze met elkaar kunnen communiceren. Door communicatie kunnen ze elkaar waarschuwen voor gevaar. Ook kunnen ze gezamenlijk voedsel bemachtigen.
Bij dieren (dus ook mensen) die in een groep leven is het van levensbelang dat ze met elkaar kunnen communiceren. Door communicatie kunnen ze elkaar waarschuwen voor gevaar. Ook kunnen ze samen op jacht naar voedsel.
Bij bijna alle dieren is communicatie belangrijk bij de voortplanting
Dieren moeten elkaars bedoelingen bij de balts- en voortplanting begrijpen. Alle signalen van de balts of de communicatie worden verwerkt in de hersenen. Hoe dieren en mensen reageren wordt geregeld door de hersenen. Mensen hebben unieke communicatiemiddelen zoals taal en schrift. De mens is tot nu toe het enige organisme dat schrift en taal gebruikt als communicatie middel.Gedrag
Gedrag is alles wat een dier of mens doet. Gedrag overbrengen naar een ander noemt men communicatie. Dit gebeurt via signaalprikkels. Er zijn vele verschillende manieren van communiceren. De belangrijkste elementen zijn bij de mens het gezicht, het gehoor en het zien.



Concurrentie of prijsoorlog
Sinds 2003 woedt er een prijsoorlog tussen de supermarktketens in Nederland. In navolging van Albert Heijn hebben de andere supermarkten hun prijzen verlaagd. Het verlagen van de prijzen is in een aantal stappen gedaan. Deze prijsverlagingen hebben negatieve effecten op de omzet en het personeel. Maar er is ook een positief effect. Door de lagere prijzen is kan de inflatie lager zijn en dat voelt de consument in de portemonnee.
In een prijsoorlog proberen bedrijven strategisch gedrag te vertonen. Dit kan zich uiten in: kartelafspraken maken of verkopen beneden de kostprijs. Het eerste is verboden. Een van de voordelen van de concentratie is de neerwaartse druk op de prijzen. Gezonde concurrentie weerhoudt de bedrijven ervan te hoge prijzen te vragen. Er zijn echter omstandigheden waarin de prijzen zo laag worden dat de bedrijven de markt verlaten of afzien van toetreding. In dat geval kan er sprake zijn van roofgedrag. (predatory pricing).
Op een bepaald tijdstip begint het roofdier een prijsoorlog. Dit moment wordt t0 genoemd. Het roofdier is in deze oorlog de Albert Heijn. De oorlog stopt op een bepaald moment weer. Dat tijdstip is t1. Na deze periode treedt er winst op. Daarvoor moet het roofdier eerst het verlies nemen. Bij de supermarkten is sprake van een oligopolie. De markt bestaat uit enkele grote spelers en Albert Heijn is de marktleider. Het probleem is inderdaad of de supermarkten de periode van verlies weten te compenseren na een prijsoorlog.

Containers
Schepen in de haven - Containers zijn een middel om gemakkelijk goederen over de hele wereld te verplaatsen. Ze worden van het ene op het andere transportmiddel overgeheveld.
Dat heet een logistieke keten. Standaardisering speelt daarbij een belangrijke rol: de containers worden gestandaardiseerd zodat ze overal ter wereld te gebruiken zijn. De transportmiddelen worden aangepast op die standaardvorm van de container. Hoe groter de containers, hoe groter uiteraard ook de transportmiddelen moeten worden. Bovendien moeten bij grotere containers (of meer containers per schip) meer goederen tegelijk worden afgevoerd. Dat laat zien dat een logistieke keten zo sterk is als de zwakste schakel. Het heeft bijvoorbeeld geen zin grotere containerschepen te bouwen, als de haven niet in staat is om grotere hoeveelheden containers tegelijk af te voeren.

Cultuur en natuur
Als je wordt geboren staan dingen vast. Je geslacht, ben je een jongen of een meisje? De kleur van je ogen en je huidskleur. Dat is je natuur (of etniciteit). Dat draag je je hele leven mee. Je natuur bepaalt wat je bent.
Vanaf het moment dat je geboren wordt, krijg je van alles mee van je omgeving. Je ouders voeden je op. Ze geven je te eten. Eten dat ze zelf ook gewend zijn te eten. Ze leren je de taal die ze zelf ook spreken. En het geloof dat ze zelf ook belijden. Op school leer je over van alles en nog wat dat in jouw land gebruikelijk is. En daar neem je veel van over. Je manier van leven gaat lijken op dat van de mensen om je heen. Nu weet je wie je bent. Dat is je cultuur.

Cultuurgebieden
Cultuurgebieden
Mensen met dezelfde cultuur leven bij elkaar in een cultuurgebied. Ze delen een aantal kenmerken met elkaar. Bijvoorbeeld het geloof, de taal, muziek en-of kleding.
Er zijn acht cultuurgebieden op de wereld:
1. Het 'Westerse cultuurgebied'
2. De Voormalige Sovjetunie
3. Oost-Azië
4. Zuid-Azië
5. Zuidoost-Azië
6. De Islamitische wereld
7. Afrika ten zuiden van de Sahara
8. Latijns-Amerika
Als mensen migreren van het ene cultuurgebied naar het andere cultuurgebied nemen ze hun aangeleerde cultuurkenmerken met zich mee.

Dans
Ontwikkeling van de dans - Dans is waarschijnlijk zo oud als de mensheid. Veel dansen hadden te maken met de heersende landbouwcultuur. Dansen waren vaak religieus of ritueel van aard.
In de Middeleeuwen is het klimaat minder gunstig om dans tot ontwikkeling te laten komen. Het christendom keurt dans in het algemeen af, vanwege heidense associaties met zinnelijkheid en de duivel. Toch blijft de wereldse functie van dansen als vermaak en plezier bestaan.
Koning Lodewijk XIV

Dansculturen
Hiphop is in de jaren 70 ontstaan, in de Bronx in New York.
Het samplen van een dj speelt in dit genre een belangrijke rol. Samplen is het digitaal bewerken en gebruiken van bestaand geluidsmateriaal. Dj's herhalen kleine bewerkte stukjes van het geluid van een grammofoonplaat. Uit bestaande muziek creëren ze steeds weer iets nieuws. Deze ontwikkeling werkt nog altijd door in de huidige popmuziek.In de jaren 80 scoren groepen als The Human League en DAF hits in Europa met elektronische dansmuziek.De Duitse groep Kraftwerk heeft baanbrekend werk verricht voor de technocultuur. Deze ontwikkeling is vergelijkbaar met die van de instrumentale disco, die van belang is geweest voor het ontstaan van de housemuziek.
House- en technomuziek zijn belangrijke pijlers van de dancecultuur. Ze worden helemaal digitaal voortgebracht. De dynamiek en de ontwikkeling van de muziek staan voor house en techno niet meer voorop. Het gaat om de beleving, om de trance die wordt opgewekt.
De belangrijke rol van de elektronica in de dansmuziek is eind jaren 70 al begonnen met de disco. Begin jaren 80 ontstaat electro, bestaande uit elektronisch vormgegeven funky ritmes. Vanaf die tijd is elektronica op de dansvloer steeds belangrijker.

De geschiedenis van de game
Mensen zijn altijd gefascineerd door fantastische werelden. Tot voor kort had de lezer, luisteraar of kijker een passieve rol; het verloop van het verhaal is immers door de maker vooraf bepaald. Nieuwe media bieden ongekende mogelijkheden voor interactie.
Een spelcomputer is een computer zonder toetsenbord. Meestal wordt de spelcomputer, ook wel console genoemd, aangesloten op een televisiescherm. Het spel wordt gespeeld via controllers, die de speler met de hand bedient. Gangbare spelcomputers zijn de zogenaamde next-generation consoles zoals de X-box, Playstation2 en de Gamecube. Naast de spelcomputer biedt ook de gewone pc spelmogelijkheden via internet of spellen op cd-roms.
Kijkend naar de nog recente geschiedenis van de spelcomputer, is het nauwelijks voor te stellen dat de eerste simpele spellen een revolutionaire ontwikkeling zouden ontketenen. Het eerste spel ‘Tennis for Two’ is in 1958 uitgevonden in een laboratorium die de spelmogelijkheid bood op open dagen van een kerncentrale. Evenals ‘Space War’ uit 1962 waren deze spellen gekoppeld aan dure universiteitscomputers met een enorme omvang.

De koffieplantage
Gouverneur-generaal Van den Bosch In het koloniale Indonesië werden aan het begin van de 19e eeuw vele producten voor de Nederlandse handel verbouwd. Naast suiker en de kleurstof indigo, was koffie daar een belangrijk voorbeeld van. Deze koffie was hoofdzakelijk bedoeld voor de Nederlandse en Europese markt.
De Java-oorlog van 1825 tot 1829 en verschillende andere opstanden in Nederlands-Indië zorgden voor een grote staatsschuld aan Nederlandse zijde. Daar moest wat aan gedaan worden. Want Indië was juist gekoloniseerd om er winsten uit te slepen voor de Nederlandse schatkist. Koning Willem I gaf gouverneur-generaal Van den Bosch de opdracht om verandering in deze situatie te brengen.
Om Indië weer tot ‘Nederlandsch wingewest’ te maken, voerde Van den Bosch het Cultuurstelsel in. Dit hield in dat de Javaanse boeren verplicht werden om op één vijfde deel van hun grond producten te verbouwen die het meest opbrachten op de wereldmarkt. Deze producten moesten zij als belasting afstaan aan het Nederlandse gouvernement. De Nederlandse Handel-Maatschappij vervoerde de producten en verkocht ze op veilingen in Nederland.

De menstruatiecyclus
De menstruatiecyclus gaat als volgt:
Deze cyclus wordt door de hypofyse bestuurd. De hypofyse geeft hormonen af, die via het bloed bij de ovaria komen.Onder invloed van dit hormoon (FSH) ontwikkelt zich in een van de follikels een rijpe eicel.Als de eicel rijp is, barst de follikel open. Bij dit proces, de ovulatie komt de eicel vrij.Rond de vijftiende dag van de cyclus vindt gewoonlijk de eisprong plaats.De follikel verandert en wordt het gele lichaam, deze blijft vanuit het ovarium nog oestrogeen produceren.Deze vrijgekomen eicel wordt via de trechter en de eileider afgevoerd. Als de eicel niet binnen vierentwintig uur bevrucht wordt door een zaadcel, gaat ze verloren.De wand van de uterus is inmiddels voorbereid op een zwangerschap. Onder invloed van een hormoon (oestrogeen) is een rijk doorbloede verdikte laag gevormd. Daar kan een embryo zich in nestelen.Als er geen embryo arriveert, wordt de verdikte bekledingslaag afgebroken. De bloedtoevoer stopt en de resten van de laag laten los. Al gauw begint de menstruatie.De gehele cyclus duurt ongeveer 28 dagen, maar dat kan per persoon verschillen.

De Nederlandse arbeidsmarkt
Bijna 7 miljoen mensen in Nederland werken een aantal uur per week. Ook jongeren werken steeds meer. Zij hebben bijbaantjes, vakantiebaantjes of lopen stage al of niet met een stagevergoeding.
Werkgever en werknemer
Werk je in loondienst voor een baas, dan ben je een werknemer. Degene die jou in dienst neemt en betaalt is een werkgever. Werkgevers en werknemers hebben uiteenlopende belangen.
De werkgever wil de kosten drukken, dus de lonen laag houden.
De werknemer wil juist meer verdienen, en dus een hoger loon.
Ook over de hoeveelheid arbeidsuren, verschillen de belangen van werkgever en werknemer.
Omdat de belangen uiteen lopen, heeft de overheid hier wetten voor opgesteld. Daar moet iedereen zich aan houden. Er zijn ook aparte organisaties opgericht om de belangen van beide partijen zo goed mogelijk te verdedigen. De belangenorganisaties van werknemers heten vakboden.

De Nederlandse Grondwet
Artikel 1:
Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan. Het is in de grondwet verankerd dat alle mensen in gelijke omstandigheden op dezelfde manier behandeld moeten worden. Discriminatie is niet toegestaan.
Dit is een grondrecht. In andere wetten staat aangegeven wat voor maatregelen er genomen kunnen worden als er toch sprake van discriminatie is. Sinds 1994 is bijvoorbeeld de Algemene wet gelijke behandeling van kracht. De Commissie gelijke behandeling ziet erop toe dat deze nageleefd wordt.Artikel 7:
- 1. Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
- 3. Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de voorgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. De vrijheid van meningsuiting ligt sterk verankerd in de grondwet. Niet verbazingwekkend, want het is één van de pijlers voor een goed functionerende democratie.
Het is echter geen vrijbrief om alles te kunnen zeggen wat je maar wilt. Discriminerende opmerkingen zijn bijvoorbeeld niet toegestaan. Soms hebben mensen het niet in de gaten dat ze discrimineren. Vooroordelen kunnen hier de oorzaak van zijn.

De Nederlandse landbouw
Het aantal koeien in de wei wordt steeds minder. Daarom is het gerechtvaardigd de vraag te stellen of de boer in Nederland nog bestaansrecht heeft. En zo ja, op welke wijze? Melk is een product dat we dagelijks gebruiken. Binnen de bedrijfskolom speelt de zuivelindustrie een belangrijke rol.
Maar ook de overheid heeft een stem van formaat. Veel regels over de landbouw worden bepaald op Europees niveau. Deze regels gaan de komende jaren veranderen. Vandaar dat de boeren verder kijken dan hun traditionele werkzaamheden. Dat biedt kansen om te blijven bestaan.
Van oudsher was het landbouwbeleid gericht op het veiligstellen van de voedselvoorziening binnen de EU. Daarom werd in de zestiger jaren een garantieprijzensysteem ingevoerd. Het doel van dit systeem was de productiviteit verhogen. Het gevolg was echter dat de boeren overschotten gingen produceren.

De Provinciale Staten
Naast de gemeenteraadverkiezingen en de verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn er ook verkiezingen voor de Provinciale Staten. Maar als je hier voor gaat stemmen waar stem je dan eigenlijk voor?
De provincie kun je zien als de schakel tussen het Rijk en de gemeente. Nederland is op dit moment in 12 provincies opgedeeld. Het besturen van deze 12 provincies tezamen wordt door het Rijk gedaan. De afzonderlijke provincies worden bestuurd door de Gedeputeerde Staten, de Provinciale Staten en de commissaris van de koningin. De Gedeputeerde Staten zijn het dagelijkse bestuur van een provincie. Ze worden door de Provinciale Staten gekozen voor een periode van vier jaar. Wanneer je een gedeputeerde bent kun je niet ook lid zijn van de Provinciale Staten. Iedere gedeputeerde houdt zich bezig met verschillende onderwerpen. Het aantal leden hangt af van het aantal inwoners in de provincie. Het zijn er in ieder geval minimaal 3 en maximaal 7. Om een vergelijking te maken kun je de gedeputeerden het beste vergelijken met het kabinet en het College van Burgermeester en Wethouders (in een gemeente).

De rechtbank
In elke maatschappij bestaan regels en wetten. Die kun je niet ongestraft overtreden. Als iemand dat toch doet komt eerst de politie en daarna justitie in actie. In de wet is heel precies geregeld hoe crimineel gedrag gestraft moet worden, en welke rechten criminelen hebben als zij voor de rechter komen.
Wat gebeurt er met je als je in aanraking komt met politie of justitie? Wie bepaalt hoe hoog de straffen zijn die de rechtbank uitspreekt? En wat is nu eigenlijk het verschil tussen een misdrijf en een overtreding?
Wat vindt de samenleving? Als iemand door de rechter wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf, heeft dat drie doelen. Ten eerste krijgt de veroordeelde natuurlijk gewoon straf voor wat hij gedaan heeft. Dat heet vergelding. Daarnaast wil de rechter de samenleving beschermen tegen een herhaling. Tot slot heeft opsluiting ook als doel om de veroordeelde voor te bereiden op een leven na zijn opsluiting. Dat heet resocialisatie.

De tijd van de Romeinen
De Romeinen zijn in onze streken de baas geweest van 100 voor Christus tot 400 na Christus. Er zijn in ons land nog veel dingen uit de Romeinse tijd bewaard gebleven. Ook bij opgravingen komen er dingen uit die tijd naar boven. In Elst (bij Nijmegen) zijn de overblijfselen van een Romeins tempeltje bewaard gebleven. Langs de Rijn vind je nog de resten van Romeinse forten. In een veenmoeras in Brabant werd een prachtige sierhelm gevonden. Misschien is die ooit door een hoge Romeinse officier aan de goden geofferd. Op veel plaatsen zijn ook Romeinse munten gevonden.

De Tweede Kamer
In de Tweede Kamer zitten de volksvertegenwoordigers (mensen die door de Nederlandse bevolking zijn gekozen). Er zijn 150 plaatsen in de Tweede Kamer. Een plaats noem je een zetel.
Bij de verkiezing voor de Tweede Kamer (elke vier jaar) wordt op politieke partijen gestemd. Elke partij wil zoveel mogelijk Tweede Kamerleden hebben. Daarom zijn die verkiezingen dus heel belangrijk. Hoe meer mensen op een partij stemmen, hoe meer zetels die partij krijgt. Tweede Kamerleden stemmen over de plannen van de ministers. Een meerderheid, meer dan de helft moet er dus voor zijn. Meestal gebeurt dat ook want die meerderheid heeft de ministers zelf in het kabinet gekozen. De Tweede Kamerleden houden in de gaten of de ministers hun werk wel goed doen. Ze kijken of de aangenomen plannen ook goed worden uitgevoerd. Daar zijn de ministers verantwoordelijk voor, maar ze worden wel gecontroleerd. Dat doet de Tweede kamer.

Digitale muziek
Tegenwoordig gebruiken we samplers, hoogwaardige effectapparatuur en natuurlijk veel computertechnologie om digitale muziek te maken. Vrijwel elke song die MTV uitzendt, is gemaakt met behulp van elektronische middelen.
Madonna's zangpartijen bijvoorbeeld zijn met digitale technologie aan elkaar gemonteerd. De elektronische klankbewerking en de digitale middelen zijn diep in de muzikale wereld doorgedrongen.Het eerste elektronische instrument was de Theremin. De Rus Theremin ontwikkelde het aan het begin van de 20e eeuw. Het instrument bestond uit een soort antenne, waarmee je geluid kon voortbrengen en veranderen door je handen erlangs te bewegen.De Theremin verschafte een nieuwe klank en een nieuwe speeltechniek. Het instrument is in het begin vooral traditioneel gebruikt om reeds bestaande composities mee uit te voeren.Door de industrialisering had de samenleving nieuwe klanken nodig om zich uit te drukken. Onder leiding van Luigi Russolo ontwikkelden de Futuristen een nieuw klankenarsenaal. Ze hadden alleen nog niet de juiste instrumenten om de gewenste klanken te maken. Hun idee om grote geluidsgeneratoren te maken, is enkele decennia later door Pierre Henry uitgevoerd.De komst van de bandrecorder na de Tweede Wereldoorlog maakte het mogelijk om elk denkbaar geluid op te nemen. Dat zorgde voor een totaal nieuwe vorm van werken en een nieuw soort muziek.
Plotseling speelden straatgeluiden, een rondtollende asbak of een voorbij denderende trein de hoofdrol in een muziekstuk. De stijl die gebruik maakte van opgenomen geluiden werd `Musique Concrète` genoemd. De Franse componist Pierre Schaeffer en de eerder genoemde Pierre Henry speelden daarin een enorme pioniersrol.Vooruitziende componisten, musici en wetenschappers ontwikkelen tegenwoordig nieuwe elektronische instrumenten. Hun doel is de muziek te verrijken met nieuwe technieken en nieuwe klanken. Ze onderzoeken voortdurend alle mogelijkheden van nieuwe elektronische apparatuur.
Een voorbeeld hiervan is de voorloper de synthesizer; het Mixture Trautonium van Oskar Sala. Hij maakte onder andere de muziek voor The Birds van Hitchcock.De nieuwe technieken worden ook toegepast voor het creëren van speciale geluidseffecten. De stem van de castraat in de film 'Amadeus' is een voorbeeld van digitale geluidsmanipulatie.Het concept van de elektronische muziek wordt nu toegepast in vele muziekstromingen: R&B, techno, hiphop, maar ook rock en klassieke muziek.
Er zijn zelfs geluidskunstenaars die het internet niet als bewerking of toevoeging van een bestaand muziekstuk zien, maar het internet als instrument gebruiken. Enkele voorbeelden hiervan zijn: Radboud Mens, Guy van Belle, Michel Waisvisz, Xavier van Wersch en Roel Funcken.

Digitale popmuziek
Toen elektronische muziek ontstond, had ze aanvankelijk een klein bereik. Er waren maar weinig elektronische instrumenten. Deze instrumenten stonden in studio's, die alleen voor de serieuze avant-gardisten en onderzoekers beschikbaar waren.
Halverwege de jaren 60 begon elektronische muziek de popmuziek te beïnvloeden. Bekende popgroepen als the Beatles, Pink Floyd en Frank Zappa experimenteerden met elektronische muziek en studioapparatuur. Elektronische muziek maakte daardoor in één klap deel uit van een grote alternatieve popcultuur.
De vrije geest van de zestiger jaren zorgde voor het versmelten van de verworvenheden van de serieuze elektronische muziek en de alternatieve popmuziek. Popmusici ontleenden elementen aan het elektronische voorhoedewerk en de muzikale grenzen begonnen te vervagen. Buiten de popwereld deed de elektronica ook haar intrede in andere muziekvormen als jazz en zwarte dansmuziek.Vanaf de jaren 80 kon elke musicus een elektronische huisstudio aanschaffen voor een klein bedrag. Tegenwoordig is de elektronica is niet meer weg te denken uit de popmuziek. Groepen als The Human League, Ultravox en DAF speelden uitsluitend nog met elektronische apparatuur en scoorden daar ook hits mee.Een aantal jaren geleden was de IJslandse artiest Björk nog in Amsterdam te zien met zowel de elektronische groep Matmos als een eskimokoor. Als geen ander bewijst de muziek van Björk dat akoestische instrumenten, digitale instrumenten en zang moeiteloos gecombineerd kunnen worden op een wijze die velen ontroert.

Ecobeleid in de Alpen
De Alpen liggen niet in één land. Dat is een van de belangrijkste redenen waarom het zo lang heeft geduurd voor er gewerkt ging worden aan oplossingen voor de Alpine-milieuproblematiek.
En nog steeds voeren de landen een verschillend beleid. Italië en Frankrijk lopen het meest achter. Daar maakt men zich nog steeds niet zo druk als er weer een boshelling gekapt moet worden voor een nieuwe piste. In Oostenrijk en Zwitserland moet bij wijze van spreken voor elke boom een kapvergunning van de overheid worden gevraagd.
De belangrijkste reden van die verschillende aanpak lijkt het verschil in bevolkingsconcentratie. De boeren in de Franse en Italiaanse bergdalen zijn massaal naar de stad verhuisd toen er geen werk meer voor ze was. De gebieden zijn ontvolkt. Het kost niet zoveel moeite om op deze plekken skigebieden ‘met de Franse slag’ uit de grond te stampen. Er komen nauwelijks protesten.
In Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk is de plaatselijke bevolking veel minder weggetrokken. Op dit moment willen ze bij de ontwikkeling van hun eigen skigebied betrokken blijven. Ook zij weten maar al te goed dat een vernielde natuur uiteindelijk alle toeristen zal wegjagen. Daarom komen in Oostenrijk en Zwitserland steeds meer toeristengebieden waar je niet zomaar met de auto kunt rondrijden. Er zijn beschermde natuurgebieden waar nooit meer een boom gekapt mag worden en waar iemand op de lange latten onmiddellijk een procesverbaal krijgt.

Emigratie
Mensen die uit Nederland weg gaan om in het buitenland te gaan wonen zijn emigranten. Deze mensen gaan voor lange tijd weg en komen voorlopig niet meer terug. Tenminste, dat is de bedoeling.
Ze gaan in het buitenland wonen. Ze verwachten daar iets te vinden, wat ze in Nederland niet hebben. Bijvoorbeeld: rust in Noorwegen. Werk met een goed salaris in de VS. Of een aangenaam klimaat in Spanje.
Wanneer er emigranten weer terugkeren naar hun moederland noemen we ze remigranten of retourmigranten.

Energieproblematiek
Het ontwikkelen van nieuwe brandstoffen wordt urgent. De huidige economie drijft op olie, aardgas en steenkool, die hun langste tijd gehad hebben. Zelfs president Bush heeft hier in zijn State of the Union op gewezen.
Problemen zijn: de groei van de wereldbevolking, het opraken van de fossiele energievoorraden, de bedreiging van ons milieu door het broeikasgas koolstofdioxide CO2 en de luchtverontreiniging door fijn stof en andere verbrandingsproducten. Het verbranden van al die kolen, olie en gas geeft natuurlijk enorme hoeveelheden broeikasgassen in onze atmosfeer. In maart 2006 werd de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer gerapporteerd als 381 ppm (parts per million) terwijl vóór de industriële revolutie 280 ppm normaal was.
Fossiele brandstoffen - Er worden schattingen gemaakt over de totale hoeveelheid kolen die er in de hele wereld nog te vinden en op te graven zou zijn. Dat varieert nogal, want wat betekent 'op te graven' precies. Maar met een redelijke graad van nauwkeurigheid heeft het Amerikaanse bureau voor energiezaken uitgerekend dat er zo’n 300 kubieke kilometer kolen nog op ons ligt te wachten. Als je vindt dat iedereen op aarde recht heeft op een gelijk stuk daar van, dan komt dat neer op een kubusvormig blok kolen van ruim drieëneenhalve meter hoog. Als je zo’n zelfde berekening maakt met de hele wereld-olievoorraad kom je op een 60 kubieke meter olie per persoon, dus ongeveer dezelfde orde van grootte. Genoeg om een bescheiden zwembadje mee te vullen.
Als alles zou doorgaan in hetzelfde tempo als dit jaar, en als de voorraden inderdaad zo groot blijken te zijn als berekend, dan hebben we nog voor 180 jaar kolen en olie en voor 25 jaar aardgas.

Erasmus
Erasmus werd geboren als Gerrit Gerritzoon in Rotterdam. Wanneer hij precies is geboren, is onduidelijk. Ergens in de jaren ’60 van de vijftiende eeuw. In zijn leven was Erasmus monnik, humanist, schrijver en filosoof. Als humanist pleitte hij voor menselijke vrijheid en voor tolerantie. Hij wilde vrijheid van wetenschap en van ideeën, geen opgelegde regels waar iedereen zich aan moest houden.
Al voor 1478 volgde hij lessen aan de Latijnse school in Deventer. Daar leerde hij Latijn en kreeg lezingen van humanisten. Erasmus maakte zijn school niet af en ging het klooster in. In 1492 werd hij ingewijd als priester. Daarna ging hij in Parijs studeren. In 1500 schreef hij zijn eerste boek.
In 1506 ging Erasmus voor 3 jaar naar Italië. Op de terugweg schreef hij zijn ‘Lof der Zotheid’. In dat boek heerst Zotheid samen met haar vijf dochters over de wereld en worden allerlei menselijke dwaasheden aan de kaak gesteld. Behalve kerkelijke autoriteiten worden ook kooplieden, vorsten en wetenschappers bekritiseerd.

Erfelijkheid
Verschillen tussen mensen zijn duidelijk. Je hebt mensen met blond haar en donker haar. Maar je hebt ook dikke en dunne mensen. Veel eigenschappen van mensen zijn erfelijk. Maar niet allemaal!
De verschillen tussen mensen zijn maar voor een deel door erfelijk. De informatie voor de erfelijke eigenschappen ligt opgeslagen in je genen. Deze genen liggen in de chromosomen in de kern van elke lichaamscel.Chromosomen Bij de mens zijn er in elke lichaamscel 23 paar.De chromosomen zijn twee aan twee gelijk. Na de celdeling hebben de dochtercellen evenveel chromosomen als de moedercel. Bij de vorming van geslachtscellen ligt dit anders, hier bevat elke cel na deling 23 chromosomen, dus de chromosomen paren zijn gesplitst. Geslachtschromosomen De geslachtschromosomen bepalen of iemand een man of vrouw is. Bij de man zijn dit twee ongelijke chromosomen (X en Y). Bij de vrouw zijn dit twee gelijke chromosomen (X en X). Het geslacht wordt bepaald op het moment van bevruchting.Genen Een chromosoom bevat vele genen. Een gen is een deel van een chromosoom dat de informatie bevat voor een erfelijke eigenschap. Twee gelijke chromosomen vormen een paar. Er zijn dus twee genen voor een eigenschap. Wanneer de twee genen van het chromosomenpaar bepaalde eigenschappen voor rode bloedcellen bevatten, kan men sikkelcelziekte krijgen. De sikkelcelziekte is dus een erfelijke ziekte.Bloedgroepen De verschillen in bloedgroepen zijn erfelijk bepaald. Er zijn bloedgroepen A, B AB en 0 Het is belangrijk om bij een bloedtransfusie zowel de bloedgroep van de donor als van de ontvanger te kennen. Bij bloedgroepen die elkaar niet verdragen, klontert het bloed samen.

Evolutie
Evolutie gebeurt heel geleidelijk. Bij evolutie ontstaan uit eenvoudig gebouwde organismen ingewikkeldere organismen. Men gaat ervan uit dat bestaande soorten niet altijd hebben bestaan. Volgens de evolutietheorie ontstaan door veranderingen van erfelijke eigenschappen en natuurlijke selectie, nieuwe soorten. Charles Darwin hield zich erg bezig met deze theorie.
De geschiedenis van het leven op aarde
De aarde bestaat ongeveer 4600 miljoen jaar. In het begin was er geen leven. Ongeveer 3800 miljoen jaar geleden ontstonden waarschijnlijk de eerste eenvoudige vormen van leven. In dit tijdvak was er nog geen zuurstof. De eerste bacteriën verschenen ongeveer 2300 miljoen jaar geleden. Hieruit ontwikkelden zich eencellige planten en dieren. Uit deze groep evolueerden de veelcellige organismen.
Ongeveer 400 miljoen jaar geleden verschenen de eerste landplanten. In korte tijd verspreidden planten zich over het land. In dezelfde periode ontstonden ook de eerste gewervelde dieren en vissen. Na de landplanten volgden de landdieren. Er was voldoende zuurstof in de atmosfeer. De landdieren zijn ontstaan in de volgende volgorde: geleedpotigen - amfibieën - reptielen - zoogdieren. 65 Miljoen jaar geleden stierven de reuzenreptielen (de sauriërs) uit en verschenen de kleinere reptielen.
Ongeveer 1 à 1,5 miljoen jaar geleden verschenen de eerste primitieve mensen.

Fossielen
Fossielen zijn versteende overblijfselen van organismen of afdrukken van organismen in gesteenten. De meeste zijn ouder dan 10.000 jaar. Fossielen kunnen zowel van planten als van dieren afkomstig zijn. Er zijn zelfs fossiele bacteriën. De wetenschap die zich bezighoudt met de studie van fossielen heet paleontologie.
Organismen sterven en worden bedekt door zand of klei. Ze komen zo in een aardlaag te liggen. Bijvoorbeeld een klei- of zandlaag. Alleen de harde delen van dit organisme blijven over. Bovenop het organisme komt weer een andere aardlaag te liggen. Zo'n laag noemt men een sediment. Het organisme wordt zo afgesloten van de lucht. In de loop van de tijd (eeuwen) komen verscheidene lagen op elkaar te liggen. Door de druk van de lagen fossiliseert het organisme. Uit de gefossiliseerde delen tracht men een voorstelling te maken hoe het organisme eruit gezien heeft. Men noemt dat een reconstructie.
Sommige fossielen van een soort organisme liggen in één laag, sommige in verschillende lagen. Elke laag staat voor een periode in de geschiedenis. Als een fossiel in één laag voorkomt, dan betekent dit dat deze soort maar even (één periode) geleefd heeft. Deze soort is dus snel weer uitgestorven. Fossielen die zodoende een bepaalde aardlaag markeren, noemt men gidsfossielen.
Evolutietheorie
Uit eenvoudig gebouwde organismen ontstaan, via een geleidelijke ontwikkeling, ingewikkelder gebouwde organismen. Door veranderingen van de erfelijke eigenschappen en natuurlijke selectie ontstaan nieuwe soorten. Je vindt fossielen van eenvoudige organismen in oude aardlagen. Fossielen van ingewikkeld gebouwde organismen vind je in jongere aardlagen. Je kunt hieruit opmaken dat organismen zich in de loop van de geschiedenis hebben ontwikkeld tot hoe ze er nu uit zien. Een aantal organismen is in de loop der tijd uitgestorven.

Gabbers
Over gabbers bestaan veel misverstanden en vooroordelen: ze zouden racistisch zijn en veel drugs gebruiken. Dat kan natuurlijk niet zonder meer van alle gabbers gezegd worden. In dit infoblok gaan we in op verschillende kenmerken van gabbers. Ze gelden niet allemaal evenveel voor alle gabbers, maar het geeft wel een beeld van deze jeugdcultuur. De gabbercultuur ontstond in de jaren `90 in Nederland. Gabber was toen erg populair, dankzij bijvoorbeeld DJ Paul Elstak en Charlie Lownoise & Mental Theo.
Muziek
Wat alle gabbers met elkaar overeen hebben is hun liefde voor hardcoremuziek. Dit is een soort housemuziek maar met een veel hoger tempo. Daardoor moet je op deze muziek heel snel dansen. De meeste gabbers dansen op deze muziek door hun benen naar voren te schoppen. Daarbij gebruiken ze de armen vaak om te zwaaien of te wijzen.
Omdat het lekker zit bij het dansen dragen veel gabbers daarbij een trainingspak en sportschoenen. Ook scheren sommige gabbers hun hoofd kaal, zodat het tijdens het dansen niet in de ogen kan komen. Vrouwelijke gabbers hebben hun haar vaak in een strakke staart. Het uiterlijk van een gabber is dus op het dansen aangepast.
Het is erg vermoeiend om lang op hardcoremuziek te dansen. Daarom gebruiken sommige gabbers speed of xtc. Daardoor kunnen ze langer doorgaan zonder moe te worden. Dit wordt echter lang niet door alle gabbers gedaan.
De gabbercultuur werd in de jaren `90 populair door Gabbertje, Hakkûhbar, Party Animals, DJ Paul Elstak, DJ Darkraver en Thunderdome. Bij het gabber-zijn gaat het dus vooral om de muziek en om de feesten.

Geert Mak
Geert Mak heeft het Boekenweekgeschenk 2007 geschreven: 'De brug'. De brug is een reisverslag waarvoor Geert Mak intensief in Istanbul verbleef.
Geert Mak werd op 4 december 1946 geboren te Vlaardingen als zoon van een gereformeerd predikant. Hij groeide op in Friesland, studeerde rechten en sociologie aan de Vrije Universiteit en de Universiteit van Amsterdam en werkte in de Tweede Kamer als assistent van de toenmalige PSP-fractie. Van 1972 tot 1975 doceerde hij Staatsrecht en Vreemdelingenrecht aan de Universiteit van Utrecht. Vervolgens was hij tot 1985 redacteur van het weekblad de Groene Amsterdammer en hield hij zich vooral bezig met stedelijke- en immigratieproblematiek. Vanaf 1985 was hij onder meer medewerker en stadsredacteur van NRC Handelsblad. Voor de VPRO-radio werkte hij als buitenlandredacteur en maakte hij een groot aantal reisreportages, met name in de Verenigde Staten, Azië, Oost-Europa en de onttakelende Sovjet-Unie.

geluk
Gelukkig! Een straatinterviewer vraagt: 'Wat is geluk?' De antwoorden laten zien dat ieder daar zo zijn eigen gedachten over heeft: 'Een lang leven.' 'Een Porsche 911.' 'Een goede gezondheid.' 'Een mooie carrière.' 'Een goed gevoel van binnen.'
Je voelt je goed of je voelt je niet goed. Het gevoel van geluk heeft bij de meeste jonge mensen met een toekomstverwachting te maken. Of zoals een bekende spreuk van Loesje zegt: 'Geluk is een richting, geen punt'. Het probleem voor veel leerlingen in de eerste fase van het voortgezet onderwijs is dat die richting in veel opzichten nog ver en onduidelijk lijkt. Bovendien zijn 13- en 14-jarigen nog zo intensief met zichzelf en met de dag van vandaag bezig, dat toekomst vaak niet meer is dan een dagdroom. Maar op basis van dagdromen kun je geen keuzes maken. Die noodzaak doet zich toch ook in klas één en twee al voor.

Gentechnologie
Wat is genetische modificatie (GM)?
Genetische modificatie (ook wel 'genetische manipulatie' of 'gentechnologie') is een moderne techniek waarmee het mogelijk is om zeer doelgericht de erfelijke eigenschappen van levende organismen, 'micro-organismen' zoals bacteriën of schimmels, maar ook planten, dieren of mensen te veranderen.
Om uit te kunnen leggen hoe genetische modificatie werkt, is het nodig om eerst een aantal basisbegrippen over het functioneren van levende organismen toe te lichten: de cellen waaruit organismen zijn opgebouwd, het DNA en de genen, en hoe erfelijke eigenschappen werken.
Tenslotte is genetische modificatie nieuw, omdat het met deze techniek mogelijk wordt om de kruisingsbarrières tussen verschillende soorten te doorbreken. In de traditionele fokkerij en veredeling kan er doorgaans alleen binnen de soort worden gekruist (er zijn wel uitzonderingen, zoals de kruising tussen paarden en ezels (muildieren) en tarwe en rogge (triticale).
In de praktijk is het niet mogelijk om planten met bacteriën te kruisen, en kunnen koeien niet met varkens worden gekruist. Met genetische modificatie kan dat in principe wel, zij het beperkt. Immers niet alle genen worden tussen de soorten uitgewisseld, maar slechts één of enkele genen.

Geografische noordpool
De aarde draait in 24 uur eenmaal om zijn as. De geografische noordpool is het noordelijke uiteinde van de aardas.
Voor de aarde ligt dit punt in de Noordelijke IJszee. Maar met de noordpool wordt vaak het hele gebied ten noorden van de poolcirkel genoemd.
De poolcirkel ligt op 66,6 graden Noorderbreedte. In het gebied boven deze breedtegraad gaat de zon in de nachten rond 21 juni niet meer onder. Dat noemen we de middernachtzon. Hoe noordelijker je komt hoe meer dagen het licht blijft. In de winter rond 21 december komt de zon niet op in het gebied boven de poolcirkel. Dan is het dus de hele dag donker. Dit noemen we de poolnacht. Ook hier geldt: hoe noordelijker je komt hoe meer dagen het donker blijft.
De poolcirkel loopt over het noordelijkste puntje van IJsland Noorwegen, Zweden, Finland, Rusland, Alaska, Canada en Groenland.
De Noordpool en het gebied eromheen zijn bedekt met ijs. Dit is geen landijs zoals op de zuidpool en Groenland, maar zeeijs. Dit ijs is 1 tot 4 meter dik en bestaat uit bevroren oceaanwater. Ook delen van de landen die in het noordpoolgebied liggen zijn bedekt met ijs. De bodem is daar het hele jaar door bevroren. Dat noemen we permafrost. Zomers smelt veel van het ijs. In de winter vriest het weer aan en kan een groot deel van de Noordelijke IJszee dichtvriezen.
Maar waarom is het zo koud op de noordpool? De zon verwarmt de aarde. De zon straalt onder een hoek op de aarde. Op de evenaar is die hoek 90 graden. De zonnestralen kunnen recht op de evenaar vallen en hoeven bovendien maar een kleine afstand af te leggen door. Rond de evenaar is het daardoor warm. Om de noordpool te bereiken moeten de zonnestralen een kleinere hoek maken waardoor de stralen meer verspreid zijn. Ook moeten ze een langere weg afleggen door de dampkring waardoor ze zwakker en kouder zijn. Bovendien weerkaatsen de witte sneeuw en het ijs de zon. Daardoor wordt het nog kouder.

geraamte
Je geraamte bestaat uit verschillende botten. Die zorgen dat je rechtop kunt staan en bewegen. Botten zijn door hun bouw stevig maar ook licht. Botten beschermen kwetsbare organen. Als je een bot breekt, groeien de delen weer aan elkaar.
Het geraamte geeft stevigheid en bescherming aan het lichaam. Een bot bestaat uit beenweefsel, dat is samengesteld uit kalk en lijmstof. Kalk zorgt voor de stevigheid en lijmstof voor de buigzaamheid. Delen van het geraamte kunnen soms onderling bewegen door gewrichten. Dankzij de holle beenderen is het geraamte sterk en licht. De holtes in de botten bevatten geel beenmerg.
De functies van het geraamte zijn dus: stevigheid, bescherming en beweging door gewrichten en spieren.

Gevolgen van klimaatverandering
De klimaatverandering houdt onder meer in dat de temperatuur wereldwijd stijgt. Maar wat zijn eigenlijk de gevolgen van deze temperatuurstijging?
Een aantal gevolgen op een rij:
Toename extreme weersituaties en neerslag

Geweldloosheid (ahimsa)
Een portret van Mahatma Gandhi - Een hindoe ziet alle levende wezens als waardevol. Al het leven heeft een kern, die terugkeert door reïncarnatie. Die kern wordt atman genoemd.
Je moet dus ook met de dieren zorgvuldig omgaan, want de atman kent een goddelijke oorsprong. Of het nu een olifant is of een mier, een volwassene of een kind, iedereen is een deel van de hele natuur en omdat je ervan afhankelijk bent, moet je er voorzichtig mee omgaan. In het hindoeïsme mag je daarom geen dier zonder reden doden.
Het niet doden van levende wezens noemen de hindoes ahimsa. Dat betekent ook geweldloosheid.

gokje wagen
Loterij, prijsvraag, bingo, speelautomaat. Bij allemaal kun je een gokje wagen. Het zijn kansspelen, wat betekent dat:
je kans maakt op een prijsje niet zeker weet of je iets wintje zelf geen invloed kan uitoefenen op de uitkomstJe bent dus aan het gokken.
Kansspel
Kaartspelen worden meestal niet als kansspelen gezien. Bij veel kaartspelen kun je door oefening het spel beter beheersen. Poker kun je ook leren, maar het gelukselement is hoog en je hebt weinig invloed op de uitkomst van het spel. Op 3 maart 1998 beslist de Hoge Raad daarom dat poker een kansspel is en dat het valt onder de Wet op kansspelen en Kansspelbelasting. Niet iedereen is het daar over eens. Sommige pokerspelers zeggen dat je juist wel behendigheid kan krijgen in poker en daardoor ook invloed op het resultaat.
In de Wet op kansspelen staan allerlei bepalingen: artikelen. Hierin staan regels over kansspelen, zoals dat je een vergunning moet aanvragen als je een kansspel wilt organiseren.

grondrechten
De Nederlandse grondwet - De eerste 10 grondrechten
Art.1 - Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.
Art.2.1 De wet regelt wie Nederlander is.
2.2 De wet regelt de toelating en de uitzetting van vreemdelingen.
2.3 Uitlevering kan slechts geschieden krachtens verdrag. Verdere voorschriften omtrent uitlevering worden bij de wet gegeven.
2.4 Ieder heeft het recht het land te verlaten, behoudens in de gevallen, bij de wet bepaald.
Art.3 Alle Nederlanders zijn op gelijke voet in openbare dienst benoembaar.

Hardrock
De hardrockscene is een overblijfsel uit de jaren 80 maar nog steeds zeer populair. De kledingstijl is niet veranderd: een te vaak gewassen zwart T-shirt met een spijkerbroek of een legerbroek. Daaronder worden meestal legerkisten gedragen.
Hardrockers hebben vaak lang haar. Ze lijken veel op alto's en worden in ons land daar vaak mee verward. Ze zien er soms ongewassen uit met vies lang haar. Er bestaan veel hardrock cafés, zelfs het commerciële Hard Rock Café. De muziek bestaat meestal uit gitaar, drum, zang en bas. En de hardrockconcerten en †“festivals zoals Woodstock, Rock Werchter en Lowlands worden door veel mensen bezocht. Mensen dansen en springen wild, springen van het podium in de menigte (stagediven) of laten zich door het overige publiek op handen dragen (crowdsurfen). De favoriete muziek is Sepultura, Cradle of Filth, Black Sabbath, the Gathering, Tiamat, Type O Negative, My Dying Bride.
De verwachting is dat deze jeugdcultuur nog wel enige tijd zal blijven bestaan. De muziek lijkt relatief tijdloos, omdat er steeds weer nieuwe aanhangers komen van de hardrock. Hardrock is ook veel moeilijker te spelen dan muziek uit de latere jeugdculturen. Daardoor trekt het meer trouwe fans aan.

Hiphop
De beste definitie van hiphop is waarschijnlijk: cultuur van de grootstedelijke getto's in de westerse wereld.
Hiphop is ontstaan aan het eind van de jaren zeventig onder kansloze, meestal zwarte jongeren in de Amerikaanse steden, die via muziek (rap), beweging (breakdance) en graphics (graffiti, tags) een vorm van expressie zochten. Jongeren verenigden zich in een posse om alle ellende beter aan te kunnen. Omdat ze geen geld voor instrumenten hadden, maakten ze gebruik van ghettoblasters of human beatbox. De gewelddadige omgeving waarin de jongeren opgroeiden werd de inspiratiebron voor de teksten, die in rapvorm werden gebracht.
Hiphop groeide uit tot een belangrijke muziekstroming. De Amerikaanse hiphoppers zijn nog steeds jongeren, die geboren zijn in arme wijken. Het is zelfs een statussymbool geworden: een rapper die niet weet wat armoede is, is geen echte rapper. Ook geweld geldt als statussymbool: rappen over het feit dat je gevaarlijk bent en wapens hebt is normaal.Tekst is erg belangrijk bij hiphop. In een hiphoptekst worden vaak maatschappelijke misstanden aan de orde gesteld. Een ander opvallend kenmerk van de rap is 'bragging and boasting': vertellen hoe stoer je bent en waarom je beter bent dan andere rappers. Vooral bij freestylebattles ontaardt een rap vaak in een woordenstrijd. Freestylen is het improviseren van een rap.Onder invloed van de muziekzender MTV ontstond een Nederlandse hiphopcultuur, de Nederhop. Omdat in Nederland geen ghetto's bestaan, is de inhoud van de Nederhopraps anders dan die van de Amerikaanse rap. Nederhop is de laatste jaren onder invloed van Ordorp Posse tot een volwassen muzieksoort uitgegroeid. Osdorp Posse was fel tegen commercie, maar de nieuwe acts, zoals Brainpower en Def Rhymz, zijn commerciële artiesten. De Rotterdammer Def Rhymz heeft extravagante, soms geile en soms grappige raps, die doorspekt zijn met Surinaamse straattaal. Brainpower laat horen dat rap ook kan zonder de gebruikelijke machotaal, en dat je in een rap ook op een mooie manier je gevoelens kunt verwoorden.Def P (rapper Osdorp Posse) legt uit waarom tekst zo belangrijk is bij Hiphop: "Hiphop is bij uitstek een medium om te reflecteren op wat er om je heen aan de hand is. Een rapper kan in een nummer veel meer tekst kwijt dan een liedjesschrijver. Een gemiddelde song is een half A4-tje, een rap al gauw drie. In essentie is dat de functie van hiphop: zeggen wat je ervan vindt."

Hiphop
Bij hiphop denk je waarschijnlijk meteen aan de populaire muziekstijl. Hiphop is echter meer dan muziek. Hiphop heeft getto`s geholpen zich te emanciperen. De cultuur heeft ervoor gezorgd dat de onderklasse en mensen uit achterbuurten een stem kregen. Tegenwoordig is hiphop meer een levensstijl.
Hiphop ontstond in de Afro-Amerikaanse wijken van New York in de jaren `70. De Jamaicaan Kool Herc begon op block parties met het rijmen van tekst op reggaemuziek. Ook gebruikte hij hierbij draaitafels. Hij werd de eerste MC: master of ceremony. Hiphopmuziek vindt zijn oorsprong eigenlijk in de bluesmuziek. Beide hebben een boodschap, alleen wordt deze bij hiphop via rap overgebracht.
Rap
Rappen is het declameren van rijmende tekst op de maat van de muziek. Hierbij vindt veel improvisatie plaats. Rappers kunnen de tekst vaak ter plekke verzinnen. Daarom worden rappers ook wel als woordkunstenaars gezien. Sommige rappers kunnen zelf voor ritmische begeleiding zorgen door te beatboxen: met hun mond maken ze dan allerlei geluiden die samen een beat vormen. Rappers worden ook wel MC`s genoemd. Er bestaan zelfs wedstrijden waarbij twee MC`s elkaar onder de tafel proberen te rappen.
Breakdance
De manier van dansen die bij hiphop hoort is breakdance. Het is een manier van dansen waarvoor je heel lenig moet zijn. Breakdancers draaien op hun hoofd, rug en liggend om hun eigen as. Breakdancers worden ook wel B-boys en B-girls genoemd. In het begin werd breakdance gebruikt om geschillen tussen gangs op te lossen. Het werd vooral op straat gedaan. Tegenwoordig is breakdance een erkende dansstijl. Er bestaan zelfs dansscholen die breakdanceles geven.
Turntablism
Een ander kenmerk van de hiphopmuziek is het gebruik van draaitafels. Bij hiphop is er een dj die gebruik maakt van twee draaitafels (turntables). Hij bepaalt het ritme, de geluiden en de beats. Dingen die de turntabler kan doen zijn bijvoorbeeld:
- beat juggling: de beats van twee platen worden afgewisseld.
- Scratching: het handmatig op en neer draaien van de plaat. Hierdoor ontstaat een krassend (scratchend) geluid wat leuke effecten aan de muziek kan geven.
Graffiti
Het bespuiten van muren en treinen begon eind jaren `60, begin jaren `70 in Afro-Amerikaanse buurten. Jongeren lieten hun tag (handtekening) achter en de tekeningen werden steeds groter en uitgebreider. De introductie van de spuitbus maakte het allemaal wat makkelijker. In de jaren `80 werd graffiti steeds meer geaccepteerd als kunstvorm. Toch blijft graffiti een vorm van straatkunst die vooral hoort bij de hiphopcultuur.
Vanwege de achtergrond van de hiphopcultuur zijn veel aanhangers van Afrikaanse afkomst. Maar ook bij blanke westerlingen is hiphop populair. Dat komt omdat in hiphop veel stijlen met elkaar worden vermengd. Hiphop kent namelijk ook invloeden vanuit de rock- en popmuziek. Dat zie je terug bij bands als The black eyed peas. De bijpassende kleding is vaak baggy en oversized. Elke hiphopper gaat anders met deze kenmerken om. Deze tekst is dus geen toetssteen voor alle hiphoppers.

Hippies
In de tweede helft van de jaren zestig zag je ineens hippies. Duidelijk herkenbaar aan hun slobberkleren en lange haren. Zo kon je ook niet zien uit welke familie ze kwamen. Rijk of arm, gestudeerd hebben aan een universiteit of alleen maar de basisschool gehad hebben, het deed er toch niet meer toe. Ze wilden de wereld met liefde verbeteren. Het was ook hun manier om te protesteren tegen de oorlog die de Amerikanen voerden in Vietnam.
Botsing met de ouderenHoe jongeren er ook uitzagen, bijna alle jongeren kregen moeite met de regels van de ouderen. Dat waren hun bazen, hun leraren, politieagenten en burgemeesters. Die vonden dat jongeren hen gewoon moesten gehoorzamen. Zo ontstond er een botsing tussen de jongeren en het gezag van de ouderen. "Beter langharig dan kortzichtig" vonden de jongeren.

Homeseksualiteit en religie
Er zijn vijf verschillende religies; Jodendom, Hindoeïsme, Boeddhisme, Christendom en Islam. Binnen de verschillende geloven bestaan weer verschillende stromingen. Ieder geloof heeft bepaalde zogenaamde leefregels voor haar volgelingen. Wat heel bijzonder is dat bij de vijf genoemde geloven de liefde voor de medemens heel centraal staat.
In geen een heilig boek wordt bijvoorbeeld geschreven: “hebt uw naasten lief behalve homo’s en hoeren”.
Het Jodendom is ca 3000 jaar geleden ontstaan bij Soemerische, Semitische en Egyptische nomadenvolkeren. Gesticht door de aartsvaders Abraham, Mozes en de profeten. Er is maar een God (JHWH). Ca 3000 jaar geleden is het Hindoeïsme ontstaan uit de Indogermaanse Godsdienst. Het geloof kent meerdere goden met Brahma als opperwezen en Shiva en Visnu als belangrijkste ‘nevengoden’. Ook incarnaties van Goden bestaan, zoals bijvoorbeeld Krishna. Ongeveer 2600 jaar geleden uit een hervormende beweging binnen het Hindoeïsme ontstond het Boeddhisme. De stichter is Sidharta Gautama, de Boeddha. Er is geen uitgesproken God. Het Christendom is ca 2000 jaar geleden voortgekomen uit het Jodendom, vermengd met Griekse ideeën en Romeinse organisatievorm. Stichter: Jezus van Nazareth, de Christus. Er is maar een God. Christus (de zoon van God) is de incarnatie van God op aarde. De Islam is ongeveer 1400 jaar geleden ontstaan in Arabië met opname van veel Joodse en Christelijke elementen. Het is dan ook het jongste geloof. De stichter van de Islam is Mohammed. Er is maar een God: Allah (= dé God).
De religies over de hele wereld hebben eigenlijk als vaste regel dat een man toch wel met een vrouw moet trouwen. Bij sommige religies is dit zelfs een verplichting. Er zijn ook vele uitzonderingen omdat heel veel geloven verschillende stromingen binnen het geloof hebben. Dus sommige mensen gaan heel streng om met de regels uit de thora, bijbel, koran of ander heilig boek en andere mensen zijn daar wat soepeler in.

Homoseksualiteit
Als een meisje ontdekt dat ze stapel is op haar beste vriendin, of als een jongen merkt dat hij jongens aardiger vindt dan meisjes, brengt dat veel verwarring met zich mee.
Het gevoel van vlinders in de buik bij de eerste verliefdheid, kan niet openbaar gemaakt worden, omdat het niet duidelijk is met wie je erover kunnen praten. Met klasgenoten praten over je verliefdheid is heel gewoon zolang het maar niet gaat over gevoelens voor seksegenoten. Het risico van niet geaccepteerd worden, is te groot zolang je in je omgeving ongenuanceerd hoort praten over flikkers en potten.
Het lijkt er op dat veel jongeren achter dat stoere gepraat de eigen onzekerheid verbergen. Van de jongeren van 14 à 15 jaar wordt gezegd dat eenderde nog niet weet of ze homoseksueel of heteroseksueel zijn. Maar dat betekent nog niet dat ze elkaar laten delen in de twijfels. Bij een aantal jongeren neemt die onzekerheid omtrent de seksuele geaardheid nog toe naarmate ze ouder worden, pas rond hun achttiende jaar hebben de meeste jongeren geen twijfel meer. Circa 5% van alle jongeren weet dan dat ze een blijvende voorkeur houdt of ontwikkelt voor seksegenoten.

Hormonen
Hormonen zijn controlestoffen die in een daartoe gespecialiseerd weefsel of orgaan worden opgebouwd en op andere weefsels een uiterst specifieke invloed hebben. Ze worden vervoerd door het bloed en afgebroken in de lever. Hormonen verzorgen processen die langzaam over een langere periode verlopen.
Hormoonklieren en doelwitorganen
Hormonen regelen de werking van doelwitorganen. Voorbeelden van hormoonklieren bij een mens zijn:
ovarium of testis,
alvleesklier,
(bij)nier,
(bij)schildklier,
hypofyse en
hypothalamus. De hormonen met een vetachtige structuur kunnen via de celmembraan de cel binnendringen.
Door het koppelen aan een receptoreiwit kan het ook de kernmembraan binnendringen en vindt er genregulatie plaats (m-RNA vorming).

Huidskleur
Een opvallend kenmerk van de huid is de kleur. Dankzij huidskleuren kan de mens zich in verschillende klimaten handhaven.
Een donkere huid houdt de straling van de zon beter tegen. In de slijmlaag worden donkere kleurstofmoleculen gemaakt en ingebouwd in de cellen van de hoornlaag. Deze kleurstof, melanine, ligt in korreltjes in de levende slijmhuidcel. Vandaar komt ze in de hoornlaag terecht.
Als de zon schijnt, houdt melanine de UV-straling tegen. Daardoor wordt voorkomen dat het DNA in dieper gelegen levende cellen wordt beschadigd. Als dat toch zou gebeuren treden er celmutaties op. Het gevolg daarvan kan huidkanker zijn.
Een donkere huid biedt bescherming tegen deze vorm van kanker. Als een lichte huid teveel zon krijgt, veroorzaakt de UV-straling verbranding. Een lichte huid maakt ook melanine, maar veel minder en alleen als de huid genoeg zonlicht krijgt.

Humanistische levenshouding
Symbool van het Humanisme - Het humanisme gaat niet uit van het geloof in een God; dat moet ieder maar voor zich weten.
Voor een humanist mag het leven niet door een macht worden bepaald. Het humanisme wil dat mensen zelf kunnen bepalen hoe ze leven, terwijl je toch niet volledig je eigen gang kunt gaan. We moeten nu eenmaal rekening houden met anderen, omdat we niet 'alleen op de wereld' wonen. Ieder mens heeft evenveel recht op een plaats.

Illegaal
Illegalen zijn mensen die zonder toestemming in een land zijn. In Nederland zijn dit vaak afgewezen asielzoekers. Nederland heeft hun verzoek om asiel te krijgen afgewezen. Ze worden het land uitgezet. De afgewezen asielzoekers willen dat niet en vluchten. Ergens in Nederland leven ze verder. Verborgen en zonder rechten. Er leven waarschijnlijk 100.000 illegalen mensen in Nederland.

Immigranten in Nederland
Toen Indonesië onafhankelijk werd (1945-1949) kwamen er Nederlanders, Indiërs en Molukkers naar Nederland. Ze voelden zich zekerder in Nederland dan in het onafhankelijke Indonesië.
Vlak voor de onafhankelijkheid (1975) kwamen duizenden Surinamers naar Nederland. Hier dachten ze een betere toekomst op te kunnen bouwen dan in Suriname
De Nederlandse Antillen en Aruba zijn nog steeds Nederlandse koloniën. Veel Antillianen komen naar Nederland om te studeren en te werken. Ze blijven hier dan ook vaak wonen.

Immigratie
Mensen uit andere landen die naar Nederland komen om hier te wonen zijn immigranten. In Nederland verwachten ze iets te vinden wat ze in hun eigen land niet hebben. Bijvoorbeeld: een goede baan of een veilig leven.

Integreren
In Nederland willen we dat iedereen gelijke kansen krijgt om zich te ontwikkelen. Het is gewenst dat immigranten de Nederlandse taal kennen. En andere Nederlandse gewoonten. Zo kunnen ze zich gemakkelijker thuis voelen in Nederland.
De nieuwe Nederlanders brengen zelf ook cultuurelementen mee. Denk aan, eten, kleding en muziek. Het mengsel van bestaande en nieuwe cultuurelementen maakt van ons land een moderne multiculturele samenleving.

Inwendige geslachtsorganen
Hoe zit het geslachtsorgaan van een vrouw er van binnen uit?
Vanuit de blaas loopt de urinebuis omlaag. Boven de blaas ligt de uterus: de baarmoeder. Uit de uterus ontspringen links en rechts de eileiders, die uitmonden in een vingervormige trechter. De trechter ligt tegen een ovarium aan.Een rijpe eicel uit het ovarium komt via de trechter in de eileider. De binnenwand van de eileider is bekleed met trilhaarcellen, die de eicel richting de uterus bewegen.Via de eileider kan een eicel dus de uterus bereiken. In de uteruswand, kan zich een embryo innestelen.

Jeugdculturen
Alto, FashionVictim, Gabber, Hiphop, Jungle, Mellow, Metal, Normaal, R&B, Gothic en Skate is zomaar een greep uit de talloze moderne jeugdculturen.
Inmiddels zijn er ook alweer een boel jeugdculturen uit de tijd. Denk bijvoorbeeld aan: Beatniks, Dijkers, Disco's, Hippies, Nozems, Pleiners, Punkers, Rock-'n-Roll en Skinheads.
Een cultuur is het geheel van normen, waarden en andere aangeleerde gewoonten of uitingen van een groep of samenleving. Eigenlijk alles wat je na je geboorte aanleert. En dat is dus belangrijk voor jou, en ook voor de samenleving. Mensen in een samenleving proberen de cultuur over te dragen. Dat heet cultuuroverdracht. Dit gebeurt tijdens de opvoeding en dan noemen we het socialisatie. Maar eigenlijk gaat deze cultuuroverdracht het hele leven lang door.
Culturen en subculturen hebben altijd bestaan. Zo ook jeugdculturen. Maar vooral door de verlenging van de schoolduur in de jaren vijftig nam het aantal jeugdculturen toe. Jongeren trekken namelijk meer of minder intensief en voor korte of langere tijd op met groepen leeftijdsgenoten, zowel tijdens school als in hun vrije tijd. En samen bedenken zij hoe zij hun leven willen vormgeven en welke opvattingen zij belangrijk vinden. In andere landen bestaan eveneens dominante culturen en subculturen. Ook daar geldt dat de dominante cultuur met name kenmerken van het land heeft en dat subculturen vanuit veel verschillende bewegingen kunnen ontstaan.
In een land bestaat een overheersende dominante cultuur die bij het land hoort, met daarbinnen allerlei andere kleinere culturen, de subculturen. Bij de Nederlandse cultuur horen bijvoorbeeld kaas, Koninginnedag, Sinterklaas en schaatsen. Kenmerken die typisch voor Nederland zijn. Subculturen hebben andere kenmerken en gelden alleen voor een kleinere groep mensen. Zo vormden Brabanders een aparte subcultuur, of skaters, maar ook moslims. Elke subcultuur heeft eigen regels, gewoontes en waarden en normen. Het horen bij een subcultuur gebeurt soms automatisch (Brabanders), maar je kunt hier ook echt een keuze voor maken (skaters)Het verschijnsel jeugdculturen groeit enorm in veel landen. De culturen variëren van gebied tot gebied en van land tot land. Nederland verschilt in zijn jeugdculturen dus van andere landen.

Jezus
Jezus - De jood Jezus is in de ogen van christenen de lang verwachte Messias. Zijn volgelingen zien in hem het beeld van God en de mensenzoon die redding brengt. Dit is opgeschreven in het Nieuwe Testament. Jezus inspireert veel christenen om zich in te zetten voor zwakkeren in de samenleving.

Julius Civilis
Julius Civilis was een Bataaf. Hij werd ook een hoge officier in het Romeinse leger. Daarom had hij een Romeinse naam. Hij wordt ook wel Claudius Civilis genoemd. Hij was blind aan één oog door een verwonding. Toen de Bataven steeds strenger werden behandeld door de Romeinen, wilden zij vrij zijn. Ze kwamen in opstand tegen de Romeinen. Dat was in het jaar 69. Julius Civilis werd hun leider. Ook andere Germaanse stammen sloten zich aan bij de Bataven. Er werd een paar keer gevochten. De opstandelingen verloren de strijd. De Bataven moesten zich weer aan de Romeinen onderwerpen. We weten niet hoe het met Julius Civilis is afgelopen. Er is niets meer over hem geschreven.

Kakkers
Sommige welgestelde mensen laten graag merken dat ze het goed hebben. Dat doen ze dan bijvoorbeeld door hun kleding, eigendommen en sport af te stemmen op hun inkomen. Zulke mensen worden ook wel kakkers genoemd.
Kakkers kun je vaak herkennen aan hun kleding: een duur merk, bijvoorbeeld een golfmerk als Lacoste of McGregor. Ze hebben meestal rijke ouders, die hen netjes ABN hebben leren praten.Ze spelen sporten die relatief duur zijn, zoals tennis of hockey. Over het algemeen maken ze vrienden binnen dezelfde kringen, omdat leden van andere groepen zich niet zo bij hen thuis voelen.

Kledinginvloeden
Mode invloeden - Iedere periode in de geschiedenis heeft zijn eigen modestijl. Die stijl wordt beïnvloed door aspecten, die te maken hebben met de sociaal maatschappelijke geschiedenis van die periode.
Ook de geografie is van belang. Ben je in een warm of koud land, een westers of oosters land, een traditioneel land of een land dat veel in aanraking komt met andere culturen†¦
Door reizen, televisie, kranten en internet ligt de hele wereld binnen handbereik en dat merken we! De invloed van andere culturen op onze westerse cultuur begon met de eerste ontdekkingsreizen.

Klimaat
Veel mensen praten dagelijks over het klimaat, maar wat is het nou eigenlijk?
Het klimaat is het gemiddelde weer van een bepaald gebied genomen over een tijd van 30 á 40 jaar. Om goed te kunnen begrijpen wat het klimaat is en hoe het tot stand komt is het belangrijk om te weten dat er een aantal factoren van invloed zijn op het klimaat. Zo heb je weer- en klimaatfactoren.
Weerfactoren zijn invloeden die veranderen en niet constant zijn, hierbij kun je denken aan de regen. Bij klimaatfactoren gaat het om factoren die constant aanwezig zijn, bijvoorbeeld de aanwezigheid van bergen in een bepaald gebied. Deze factoren bepalen de temperatuur in een gebied.
De weersfactoren zijn:
- temperatuur
- vocht
- luchtdruk
- wind
- bewolking
- neerslag

Klimaatgebieden
De aarde is onderverdeeld in grote gebieden. Deze indeling is gemaakt om het klimaat te kunnen berekenen.
Wanneer het klimaat van deze verschillende gebieden wordt beschreven blijkt dat er grote onderlinge verschillen zijn. Er wordt in het systeem van Köppen onderscheid gemaakt tussen 6 verschillende klimaattypen:

Kunstgras
Een natuurlijk grasveld vraagt veel onderhoud. Daarom schakelen sportclubs over op kunstgras.
Dat gebeurde het eerst bij hockey. Later probeerde men het ook voor voetbal, maar men merkte dat je dan bij een sliding brandwonden oploopt.
Eén oplossing daarvoor is waterkunstgras, waarbij het kunstgras met water besproeid wordt. Beter bleek het gebruik van ander materiaal voor de grasvezels. De vezels moeten buigzaam en glad zijn, maar ook veel (wrijvings)warmte kunnen opnemen (bij slidings).

Kwadraten
Stel je hebt een vierkant met vier zijden van 4 cm.
De oppervlakte van het vierkant is 4 × 4 = 16 cm2.
In plaats van 4 × 4 schrijf je ook wel 42.
Je spreekt dit uit als "vier tot de tweede" of "vier kwadraat".

Levensfasen
Je wordt geboren. Je bent een peuter, een kleuter, schoolkind... Welke veranderingen treden er op in je lichaam? Je wordt ouder. De ouderdom komt met gebreken. Welke?
Het menselijk leven verloopt in fasen, die elk hun eigen kenmerken hebben: zwangerschap, baby, peuter, kleuter, puber, volwassene.Zwangerschap BevruchtingDe eerste celdelingen Embryo (na ongeveer 3 weken) Foetus (na ongeveer 11 wekenVanaf nu lijkt het echt op een mens; deze kun je bekijken op een echo Geboorte (na ongeveer 40 weken)Puber Ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken. Geslachtsrijp worden. In de puberteit speelt de hypofyse een belangrijke rol. De hypofyse is een aanhangsel van de hersenen dat vanaf de puberteit hormonen produceert. Deze hormonen stimuleren de ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken en de vorming van geslachtshormonen door de geslachtsorganen. De geslachtshormonen zorgen voor de vorming van geslachtscellen.In schema:
Hypofyse => hypofysehormonen => secundaire geslachtskenmerken
Hypofyse => hypofysehormonen => geslachtsorganen => geslachtshormonen => geslachtscellen.Volwassene
Vanaf dit moment begint de mens ouderdomsverschijnselen te vertonen. Gedurende het ouder worden vertoont de huid steeds meer rimpels. Echte ouderdomskwaaltjes zijn: ouderdomsverziendheid slijtage aan gewrichten Deze zijn echter goed te verhelpen: ouderdomsverziendheid met een leesbril en slijtage aan gewrichten door een operatie.

Lucht- en waterweerstand
Het testen van een schaatspak in een windtunnel - Snelheid speelt een belangrijke rol bij veel sporten, zoals schaatsen en zwemmen. Techniek wordt te hulp geroepen om hogere snelheden mogelijk te maken.
Schaatspakken zijn aangepast en getest in windtunnels om schaatsers te helpen grotere snelheden te ontwikkelen, doordat de wrijving door de lucht aan het pak gereduceerd wordt. Weerstand ontstaat zowel doordat lucht aan de voorkant tegen een schaatser 'botst' als ook doordat er aan de achterkant van de schaatser onderdruk ontstaat, die hem of haar terugtrekt.
Dit effect kan zichtbaar worden gemaakt door een scherp voorwerp door water te trekken. Met tape op de schaatspakken kan dit effect verminderd worden. Bij zwemmers is dit effect nog sterker. Voor zwemmers helpen speciale pakken echter veel minder dan een goede zwemtechniek, waarbij ze het gebied van hoge druk op een goede manier met hun handen moeten doorklieven.

Machten
Als je een getal met zichzelf vermenigvuldigt, krijg je een kwadraat: 3 × 3 = 32.
Er is een meer algemene schrijfwijze voor het vermenigvuldigen met steeds hetzelfde getal. Bijvoorbeeld:
3 × 3 × 3 × 3 × 3 = 35.
Reken je zo'n getal uit, dan wordt de uitkomsten machtig groot: 35 = 243.
Je spreekt van machtsverheffen en je zegt "3 tot de macht 5", of kortweg "3 tot de vijfde".
En 35 heet een macht met grondtal 3 en exponent 5.
Een kwadraat is een macht met exponent 2.
Zo is 27 = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 128

Magnetische noordpool
De aarde heeft een magnetisch veld. Daarom heeft de aarde naast de geografische noordpool ook een magnetische noordpool.
Dit magnetische veld wordt veroorzaakt door stromingen in de aardkern. De aarde heeft binnenin een vaste ijzerkern en daaromheen stroomt vloeibaar metaal. Omdat een deel van het vloeibare metaal elektrisch geladen is, veroorzaken die stromen een aardmagnetisch veld.
De magnetische noordpool van de aarde ligt niet op hetzelfde punt als de geografische noordpool. En die ligging verschuift ook steeds. Het vloeibare metaal stroomt soms snel en soms langzamer. Dat heeft invloed op de het magnetische veld en de ligging van de noordpool. Op dit moment verschuift de magnetische noordpool heel snel.
Ook de magnetische sterkte van het aardmagnetisch veld schommelt. De afgelopen eeuw is de veldsterkte met 10% afgenomen. Door studie van oude, gemagnetiseerde basaltlagen hebben geologen ontdekt dat het aardse magnetische veld in het verleden regelmatig is omgepoold: de noord- en zuidpool wisselen daarbij van plaats.
Zo'n ompoling komt gemiddeld eens in de 300.000 jaar voor en duurt enkele honderden tot enkele duizenden jaren. Niemand weet of er op dit moment een nieuwe ompoling op komst is of dat het aardmagnetisch veld een beetje op en neer schommelt.

Massakonijnen
Massakonijnen zijn ook wel te beschrijven als 'normale' mensen. Ze zijn meer doorsnee, vormen zo'n beetje de grootste gemene deler van de bevolking. Ze luisteren naar top 40 muziek en blijven via de radio op de hoogte van muziektrends, zoals: Beatles, Celine Dion en Spice Girls.
Massakonijnen houden er niet van in het middelpunt van de belangstelling te staan en vallen daarom niet erg op. Ze houden van populaire sporten zoals hockey en voetbal.
Eigenlijk zijn we allemaal wel een beetje massakonijnen, sommigen iets meer dan anderen. Bijna niemand kan zich aan de invloed van de media onttrekken. Massakonijnen gaan doorgaans gekleed in een spijkerbroek en niet te opvallend T-shirt of trui-sweater. Ze lezen tijdschriften als: Yes, Privé of andere magazines.
Deze 'normale' mensen zijn terughoudend ten opzichte van meer extreme groepen. Volgens hen zijn die niet van deze wereld. Zo gauw zo'n extremere groep aandacht van de media krijgt en mensen ze leren begrijpen, staan ze meer open voor de nieuwe ideeën die hieruit voortkomen. Ze hebben wat tijd nodig om een nieuwe groep te begrijpen.

Meiose
Om ei- en zaadcellen te kunnen maken, is een andere vorm van celdeling nodig dan in de rest van het lichaam. Deze vorm van celdeling heet meiose. Daarbij krijgen de twee nieuwe cellen elk de helft van het aantal chromosomen.
Een normale lichaamscel bezit 46 chromosomen. Een zaadcel echter, bezit 23 chromosomen. Dit is de helft van een normale lichaamscel. Als zaadcellen worden geproduceerd, dan gaan binnen een normale lichaamscel, alle 46 chromosomen, in 23 paren liggen.Deze paren gaan in tegengestelde richting uiteen. De cel snoert zich in, en de 2 nieuw ontstane cellen, bevatten ieder 23 chromosomen. Dit gebeurt ook zo bij de eicel van de vrouw. Bij een bevruchting komen de chromosomen van een mannelijke zaadcel (23 stuks) samen bij de chromosomen van een vrouwelijke eicel (23 stuks). Samen vormen zij dus een cel met weer 46 chromosomen. 1 van de 23 chromosomen bij een eicel van een vrouw is een X-chromosoom. 1 van de 23 chromosomen bij een zaadcel van een man is of een X-chromosoom of een Y-chromosoom. Is bij een bevruchting de nieuwe combinatie XX, dan bevalt men van een dochter. Is echter bij een bevruchting de nieuwe combinatie XY, dan bevalt men van een zoon. De man 'bepaalt' dus in principe wat het geslacht wordt van de nakomeling.

Method-acting
Affiche Raging Bull Hoe goed een acteur of actrice overkomt, heeft te maken met de overtuiging waarmee hij of zij een bepaalde rol speelt. Een acteur is overtuigend als zijn personage geloofwaardig overkomt.
Dit hoeft echter niet veel met de geloofwaardigheid van het verhaal te maken te hebben. De bekendheid van een acteur kan zijn personage in de weg zitten.
Acteurs in een film bepalen in grote mate hoe goed het verhaal overkomt. Een slecht acteur kan een goed verhaal verknallen, terwijl een goed acteur het kijken naar een slecht verhaal kan veraangenamen. Het overtuigend neerzetten van een geloofwaardig personage is op verschillende manieren te bereiken.
De Amerikaanse traditie van method-acting gaat ervan uit, dat je een rol pas goed speelt, als de acteur helemaal in de huid kruipt van zijn personage. Alle kenmerken, trekjes en gewoonten van het personage moet de acteur zich eigen maken, zodat hij het personage wordt.

Migratie
In Nederland wonen meer dan zestien miljoen mensen. De meeste mensen die in Nederland wonen, zijn tevreden met hun huis en de buurt waarin ze wonen. Toch zijn er Nederlanders die weg willen uit hun woonhuis. Ze willen verhuizen. Naar een huis in de buurt. Naar een andere plaats in Nederland. Of zelfs naar het buitenland. Mensen die van plan zijn voor lange tijd in een ander huis te gaan wonen, noemen we migranten.

Minimumjeugdlonen

Voor jongeren van 13 en 14 jaar bestaat nog geen minimumjeugdloon. Onterecht, vindt de FNV. Ze hebben daarom, samen met het CNV, een rechtszaak aangespannen om de politiek over te halen dat alsnog te regelen.
Ze hebben de rechtszaak gewonnen, maar de Staat is helaas tegen de uitspraak in hoger beroep gegaan. Inmiddels is de zaak weer voorgekomen, met als resultaat dat de uitspraak van het Haags gerechtshof gehandhaafd blijft. Het ministerie van Sociale Zaken onderzoekt of de Staat zich bij de uitspraak neerlegt. Het blijft dus nog even afwachten.
Ben je nog geen 15? Dan raadt de FNV je aan toch om het minimumjeugdloon voor deze leeftijd te vragen.
Wettelijk minimum(jeugd)lonen vanaf 1 januari 2006, voor een 40-urige werkweek

Ministers
De partijen in de Tweede Kamer bepalen welke regering er komt en wie er minister worden. De nieuwe ministers horen ook bij politieke partijen. De ministers heten samen het kabinet. De minister-president is hun voorzitter.
Ministers besturen het land. Dat betekent dat ze de plannen bedenken om Nederland te verbeteren. Als de Tweede kamer hun plannen aannemen, worden ze uitgevoerd. Deze plannen gaan bijvoorbeeld over het bouwen van meer huizen of het kopen van tanks voor het leger.
De ministers hebben de taken verdeeld. Er is bijvoorbeeld een minister van onderwijs en een minister van financiën. De ministers zijn de baas over hun eigen ministerie. Op het Ministerie van Financiën werken honderden mensen (ambtenaren) voor de minister van financiën.

Mobiel bellen
GSM is een afkorting van de groep mensen die de eerste afspraken maakte over de toekomst van de mobile telefonie, de 'Groupe Special Mobile'. Tegenwoordig staat het voor de omschrijving 'Global System for Mobile Communications'
Een GSM-toestel heeft een zender en een ontvanger voor elektromagnetische golven.
Als het toestel wordt aangezet gaat de simkaart een unieke code uitzenden. En die wordt opgevangen door dichtstbijzijnde GSM-mast. Er wordt contact gemaakt. De mobiel zoekt de hele tijd naar het dichtstbijzijnde beschikbare signaal. En als hij een sterkere zender heeft gevonden, meldt de mobiel zich daar aan. Je hoort dat soms op je radio als zo’n typische ratel.

Monumenten
Onder cultureel erfgoed wordt verstaan: alles dat beschouwd kan worden als dragers van de Nederlandse identiteit. Met andere woorden: alles dat 'typisch Nederlands' is. Dat kan een gebouw zijn, maar ook een oude brief, een polderlandschap of een liedje. In Nederland wordt geprobeerd dit erfgoed te beschermen en te behouden.
Gebouwen die in de ogen van de overheid of de bevolking beschermd moeten worden, omdat ze tot het cultureel erfgoed behoren, kunnen in aanmerking komen voor de monumentstatus. Dat betekent dat zo'n gebouw niet zomaar mag worden afgebroken of verbouwd. Nederland heeft ongeveer 55.000 rijksmonumenten, en 350 dorpen en steden zijn zelfs helemaal beschermd als monument! Ook archeologische overblijfselen als de hunebedden vallen onder de monumentstatus.Een gebouw mag niet zomaar monument genoemd worden. Er zijn regels voor. Zo moet een gebouw minimaal 50 jaar oud zijn, van belang zijn voor Nederland, en een unieke waarde bezitten, iets dat geen ander gebouw heeft.

Mozes
Mozes neemt de tien geboden aan - Mozes is een belangrijke figuur in het jodendom. De ervaring van de uittocht uit Egypte en de intocht in het Beloofde Land hebben de eigen identiteit van het jodendom sterk bepaald. Joden geloven dat God de thora aan Mozes heeft gegeven. De thora vormt het richtsnoer voor het leven van joden.

Multiculturele samenleving
Nederland is een aantrekkelijk land voor immigranten. De afgelopen 50 jaar zijn er veel mensen naar Nederland gekomen.
De immigranten zijn afkomstig uit verschillende cultuurgebieden. Mensen uit de voormalige koloniën (Nederlands-Indië, Suriname, Nederlandse Antillen en Aruba). Arbeidsmigranten uit landen rond de Middellandse Zee (vooral Turkije en Marokko) en asielzoekers uit oorlogslanden (Somalië, Irak, Afghanistan, enz).
Deze immigranten hebben van Nederland een multiculturele samenleving gemaakt.

Nanotechnologie
Moleculen - Bij nanotechnologie is het de bedoeling om molecuul voor molecuul iets op te bouwen, zodat je de eigenschappen ervan heel precies kunt bepalen.
Zo hopen mensen in de toekomst bijvoorbeeld huidweefsel zelf te kunnen maken, maar ook geïntegreerde circuits ('chips') die heel veel componenten op een erg klein oppervlak bevatten.
Tegenwoordig worden wel laagjes van heel weinig moleculen dik gemaakt door opdampen. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij het aanbrengen van een coating op zonnebrillen, of bij zonnecrème met een zeer dunne beschermende laag. Later wil men ook heel kleine mechaniekjes gaan bouwen, maar dat is nog science fiction.

Naturalisatie
Als een immigrant Nederlander wil worden, kan hij of zij de Nederlandse nationaliteit (het Nederlandschap) aanvragen. Dit heet: naturalisatie.
Om een Nederlands paspoort te krijgen moet men:
1. Vijf jaar in Nederland wonen of drie jaar met een Nederlander zijn getrouwd.
2. Een inburgeringexamen halen en de Nederlandse taal beheersen.

Nerds
Deze groep valt van grote afstand op. Ze geven niet om hun kleding of haardracht. Kleding mag rustig 10 jaar oud zijn. Hun haar kan geknipt zijn door iemand die geen kapper is. Het is vaak één kant op gekamd of met een duidelijke scheiding in het midden. Typische nerds dragen een das op een gestreept overhemd, dat tot bovenaan is dichtgeknoopt.
Veel nerds houden niet van sport en lopen slapjes. Hun schoenen zijn van een vaag sportmerk of van leer. Ze besteden weinig aandacht aan hun uiterlijk, maar wel aan hun huiswerk. De meeste nerds vinden hun schoolcijfers belangrijk. Ze besteden uren aan hun huiswerk om de hoogste cijfers van de klas te halen. Onderling praten ze ook veel over hun vakken. Op die manier kunnen ze nog meer leren, want de meeste