Kopie van `Medische woordenlijst`

De woordenlijst staat niet (meer) online. U ziet hieronder een kopie van de informatie. Het kan zijn dat de informatie niet meer up-to-date is. Wees dus kritisch bij het beoordelen van de waarde ervan.


Medische woordenlijst
Categorie: Medisch
Datum & Land: 27/01/2014, NL
Woorden: 665


Aberratie
Afwijking

Abortus
(afdrijving, miskraam) Spontane (= miskraam) of doelbewust (= provocatus) opgewekte, voortijdige geboorte (= abortus) van een nog onvoldragen vrucht vóór de 16e week van de zwangerschap. - Tijdens een abortus wordt de baarmoederkoek (= placenta) met de foetus door al of niet kunstmatig opgewekte, weeën-achtige baarmoederkrampen uit de baarmoeder geperst. De baarmoederkoek verlaat als een bloederige afscheiding het lichaam via de vagina. - Onderscheiden worden o.a.: , spontane abortus - Natuurlijke miskraam met onbekende oorzaak of het gevolg van een afwijking van de ongeboren vrucht (= embry, foetus), ziekte van de aanstaande moeder of een ongeval. , dreigende abortus - Aanwezigheid van signalen die wijzen op een mogelijke miskraam. , habituele abortus - Herhaaldelijk voorkomende miskraam. , abortus provocatus (= `abortus`) - Doelbewust opgewekte(= geprovoceerde) miskraam met medicijnen of anderszins met het doel de ongeboren vrucht om medische of andere redenen voortijdig uit te drijven - Mogelijke medicijnen (o.a.): vruchtafdrijvende middelen (= abortiva)

Ablatie
(ablatio) (1) Loslating; bijv. ablatio rétinae (= netvlies-loslating) (2) Operatieve verwijdering van een lichaamsdeel; bijv. endometrium-ablatie

Absorptie
(resorptie) Opname van bijv. voedingsstoffen of medicijnen via bijv. de maag- of darmwand of de huid.

Abstinentie
Onthouding (bijv. van drank, seks of drugs).

Absence
Kortdurende bewustzijnsvermindering of mentale afwezigheid.

Abdomen
Buikholte.

Abdominaal
De buikholte (= abdomen) betreffende.

Ageusie
Vermindering of verlies van smaak.

Agnosie
Bepaalde voorwerpen wél kunnen zien en voelen, maar níet (meer) weten waarvoor ze dienen. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Hersenletsel door ongeluk, verwonding, beroerte, hersenbloeding, TIA (= tijdelijk verminderde hersen-doorbloeding), hersentumor.

Amygdalitis
zie keel-ontsteking

Ammomium-vergiftiging
(ammoniak-vergiftiging, hyper-ammoniëmie) Ophoping van stikstof in het lichaam, waardoor het ammonium (= ammoniak)-gehalte in het bloed te hoog is (= hyoer-ammoniëmie) - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Hersen-vergiftiging met als gevolg verminderd bewustzijn en bewusteloosheid (= coma). - Mogelijke oorzaken (o.a.) Stikstof uit eiwitten wordt normaliter door het lichaam omgevormd tot ureum dat via de urine wordt uitgescheiden. Bij bepaalde lever-aandoeningen (o.a. het ontbreken van of tekort aan bepaalde lever-enzymen) wordt onvoldoende ammonium omgezet in ureum gevormd. Hierdoor hoopt ammonium zich op in het lichaam (vooral na het eten van eiwit-rijk voedsel). - Mogelijke behandelingen (o.a.) - eiwitarm dieet , medicijnen: zie hieronder

Amoeben-dysenterie
(amoebiasis) Ernstige ziekte van de dikke darm (= colon). Dysenterie is een meestal uitheemse tropische ziekte, die slechts zelden inheems (= inheems dysenterie) voorkomt. - Mogelijke verschijnselen (o.a.): - Afwisselend verstopping en diarree al of niet met slijm en bloed, gevoelige buik, buikkrampen, winderigheid (= flatulentie), lichte koorts, bloedarmoede (= anemie) en gewichtsverlies. - In de darm kan vanuit de amoebe-kyste een grote knobbel (= amoeboom) ontstaan die de darm-doorgang kan verstoppen (= darm-obstructie) en de darmwand doorboren met als gevolg buikvlies-ontsteking. - Chronische amoeben-dysenterie kan leiden tot lever-abcessen (= lever-dysenterie) en/of buikvlies-ontsteking door darmzweren. - Mogelijke oorzaken (o.a.): - Besmetting met kysten van de ééncellige parasiet (= amoebe) Entamoeba histolytica via oraal-anaal seksueel contact of via besmet water of voedsel (ook fruit en groeten!). De kysten kunnen goed overleven buiten het lichaam. Na besmetting nestelen ze zich in de darmwand. Amoebiasis komt vooral voor in tropische gebieden met slechte hygiënische omstandigheden. - Mogelijke behandelingen (o.a.): , vocht-aanvulling (= rehydratie) , medicijnen: o.a. diloxanide, clioquinol, metronidazol en tinidazol

Amandel-kanker
Gezwel (= tumor) in de amandelen. Komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De vijfjaar-overlevingskans bedraagt bij tijdige ontdekking en behandeling ca. 50%. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Keelpijn (meestal eerste verschijnsel), pijn-uitstraling naar oor, (soms) knobbel in de hals (= uitzaaiing naar lymfeklier) - Mogelijke oorzaken (o.a.) Aanleg, langdurig roken en/of alcoholgebruik. - Mogelijke behandelingen (o.a.) - bestraling (= radio-therapie) , chirurgische verwijdering, inclusief hals-lymfeklieren en deel van de kaak

Amfetamine-verslaving
Amfetaminen zijn verslavende middelen met een sterk stimulerende werking op alle lichamelijke en geestelijke functies. - Onderscheiden worden o.a. , amfetamine , methamfetamine (sterker dan amfetamine) , ecstasy (= methyleen-dioxy-methamfetamine = MDMA = XTC) - NB. , Amfetamine-gebruik leidt zowel tot ernstige lichamelijke als geestelijke verslaving. , Het produceren, verhandelen en gebruiken van amfetaminen is overal ter wereld streng verboden.

Amyloïdose
Deels erfelijke aandoening waarbij stapeling optreedt van een ongewoon eiwit (= amyloïd) in de weefsels. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) - primaire vorm (onbekende oorzaak): Orgaanfunctie-stoornissen, waaronder hart-, long-, schildklier-, nier-, lever- en zenuw-aandoeningen en dikke tong, snel blauwe plekken, tunnesyndroom, etc. , secundaire vorm (bekende oorzaak): - Vergrote milt en lever, die hard en rubberachtig aanvoelen, nier-, bijnier-, lymfeklier en soms bloedvataandoeningen. - NB. Aard en ernst van de verschijnselen bij amyloïdose worden bepaald door de plaats waar de amyloïde-stapeling plaatsvindt en kunnen uiteenlopen van onschuldig, mild, ernstig tot levensbedreigend. - Mogelijke oorzaken (o.a.) - onbekend (= primaire amyloïdose) , bekend (= secundaire amyloïdose): o.a. bot-infecties, reumatoïde artritis (RA), tuberculose, erfelijke lever-afwijking, veroudering (met name hart-amyloïdose), dementie (= Alzheimer)

AMC
(arthrogryposis multiplex congenita) - artrogrypose

Amblyopie
Blijvend gezichtsverlies aan één oog.

AML
(acute myeloïde of myelocytaire leukemie) - leukemie

Amenorroe
Afwezigheid/uitblijven (a-)van menstruatie.

Amandel-ontsteking
(tonsilitis) Ontsteking (= itis) van de amandelen (= tonsillen) boven achter in de keel. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Rode, opgezwollen amandelen mogelijk met witte, etterende stippen, keelpijn, pijn bij slikken, oorpijn, slecht eten (kleine kinderen), ziek gevoel (= malaise), koorts, hoofdpijn, braken - Mogelijke oorzaken (o.a.) Infectie met bacterien (meestal stroptokokken) of virussen. - Mogelijke behandelingen (o.a.) - bacteriele infectie: kuur van 5-7 dagen met geschikt antibioticum , herhaalde ontstekingen: operatieve verwijdering van de mandelen (het effect daarvan is omstreden)

Androgyn
Mannelijk en vrouwelijk tegelijk

Andrologische aandoeningen
Aandoeningen van de mannelijke geslachtsfuncties (o.a.): , erectie-stoornissen (= erectiele dysfunctie = ED) , zaadlozingsstoornissen (= ejaculatie-stoornissen) , vruchtbaarheidsstoornissen (= infertiliteit) , lichamelijk-seksuele aandoeningen

Anterograad
Vooruitgaand. Voorbeeld: anterograde amnesie: onvermogen om iets in het geheugen op te slaan.

Anti-aritmica
Hartritme-normaliserende middelen



Anaplastisch
(anaplasie) Verminderde kwaliteit van de celdeling en -groei, waardoor de structuur en de functie van de cellen verloren gaat.

Analoog
(homoloog) Gelijksoortig, overeenstemmend.

Analogon
(mv. analoga) Middel dat precies lijkt op de moederverbinding. Voorbeeld: insuline-analoga

Anae-
(zie ane-)

Angina pectoris, behandeling
Mogelijke behandelingen van angina pectoris (o.a.): , medicijnen : , verbetering van de coronaire doorbloeding: hartdoorbloeding-bevorderende middelen (= coronaire middelen), waaronder nitroglycerine , voorkomen van een hartinfarct (= myocard-infarct): (acetyl)salicylaten in lage dosering , dotteren : verwijding van het vernauwde gedeelte van een kransslagader met een ballonnetje aan een catheter dat via de bloedvaten (= invasief) naar het vernauwde gedeelte wordt geschoven , `by pass`-operatie : vervanging van een of meer corornaire slagaders door een slagader afkomstig uit een ander deel van het lichaam (meestal been) - NB. De behandeling van angina pectoris is sterk afhankelijk van het type angina pectoris en de aard en ernst van de verschijnselen en mogelijke complicaties, waaronder een hartinfarct.

An-
Geen (bijv. anoxie = geen zuurstof).

Anoftalmie
Zeldzame, aangeboren afwezigheid of onvolledige ontwikkeling van één of beide ogen. Bij anoftalmie zijn één of beide de ogen afwezig en microftalmiezij de ogen klein en onderontwikkeld. - Komt voor bij 3-7 op de honderdduizend pasgeborenen. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Onvolledige ontwikkeling van één of beide ogen, slecht gezichtsvermogen, volledig blind, verhoogde oogboldruk (= glaucoom), lenstroebeling (= cataract), gespleten lip of gehemelte, misvormde ledematen, waterhoofd, geestelijke achterstand - Mogelijke oorzaken (o.a.) - spontaan (zonder aanwijsbare oorzaak) , bepaalde ziekten tijdens de zwangerschap: o.a. rode hond (= rubella) en waterpokken (= varicella) , gebruik van bepaalde verdovende of stimulerende middelen en thalidomide (Softenon®) - Mogelijke behandeling (o.a.) , afbreken van de zwangerschap na vaststelling van de aandoening , behoud van het gezichtsvermogen voor zover aanwezig en mogelijk , behandeling van glaucoom , behandeling van cataract , kunstoog , operatieve correcties (o.a. afwijkingen van gezicht en gespleten gehemelte)

Anti-conceptie, keuze
De keuze van een anticonceptie-methode wordt bepaald door zowel lichamelijke, psychische als sociale omstandigheden, waaronder ideologie of religie, en is daarom zeer persoonlijk. - Aarzel niet van anticonceptie-methode te veranderen als een eerder gekozen methode niet bevalt of twijfels oproept over de betrouwbaarheid. - Vraag daarover zo nodig advies aan de (huis)arts of apotheker.

Anti-stoffen
(immuno-globulinen, Ig) Stoffen die het afweersysteem (= immuun-systeem) van het lichaam produceert na contact met lichaamsvreemde stoffen, waaronder bacteriën, virussen en allergenen. - De antistoffen binden zich vervolgens aan die indringers (allergenen, antigenen) en maken die manier onschadelijk (= humorale immuniteit). - Antistoffen worden onderverdeeld in 5 klassen , die alle een specifieke afweerreactie mogelijk maken. , IgA , IgD , IgE (= reaginen) , IgG (= gamma-globulinen) , IgM (= macroglobulinen)

Anemie, auto-immuun-hemolytische
(anaplasie) Onvoldoende aanmaak en versterkte afbraak (= lysis) van rode bloedcellen (= erytrocyten), waardoor het bloed onvoldoende zuurstof kan binden en vervoeren (= anemie) - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Blauwige bleekheid, snelle vermoeidheid, lusteloosheid en gevoel van algehele zwakte. - Oorzaak - Stoornis van het afweersysteem (= immuunsysteem) waarbij lichaamseigen bloedcellen worden afgebroken (= hemolyse). - Mogelijke behandelingen (o.a.) - medicatie: zie hieronder

Anesthesiologie
Medische wetenschap die zich bezighoudt met de verdoving (= anesthesie) van het hele lichaam (= narcose, roesje) of delen daarvan (= lokale of regionale anesthesie).

Ano-rectale fistel
(anus-fistel, fistula ani) Open verbinding (= fistel) vanuit de huid rond de anus naar de endeldarm (= rectum) of soms ook een ander orgaan (bijv. vaginale fistel). - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Pijn, ontsteking (zweren), pus-afscheiding. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Het is niet precies bekend hoe fistels ontstaan. Fistels komen vaker voor bij mensen met de ziekte van Crohn, na een bevalling, tuberculose (= tbc), darm-diverticulitis, kanker. - Mogelijke behandelingen (o.a.) - warme zitbaden: om doorbloeding in het gebied rond de fistel te verbeteren , laxeermiddelen , die het glijvermogen (= emollientia) van de ontlasting vergroten , pijnstillende zetpillen , operatieve verwijdering van de fistel (= fistulo-tomie)

Angina
Angina is een algemene aanduiding voor elke ziekte waarbij een (zeer) benauwend tot verstikkend gevoel optreedt (bijv. keel-angina en angina pectoris). - In de praktijk wordt met `angina` meestal keel-ontsteking bedoeld.

Anti-diuretisch hormoon
(ADH, vasopressine) Natuurlijk hormoon uit de hypofyse (= hersen-aanhangsel) dat via de nieren betrokken is bij de regulatie van de vochtbalans en de bloeddruk.

Angiodysplasie
Abnormale bloedvaten in het slijmvlies van het rectum die met name bij ouderen tot ernstige rectale bloedingen kunnen leiden.

Analgesie
(verdoving) Verminderde gevoeligheid (= pijnstilling, analgesie) of totale ongevoeligheid (= verdoving, anesthesie) voor pijn.

Angiomatose
Aangeboren aanwezigheid van vaatgezwellen door uitgezette en gekronkelde vaten (= angiomen) in het aangezicht en in de zachte hersenvliezen. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Epileptische aanvallen en zwakzinnigheid. - Mogelijke behandelingen (o.a.) Verlichting van de epileptische verschijnselen met anti-epileptica

Angiodermatitis varicosa
Pigment-rijke vaat-ontsteking in de huid bij spataders als gevolg van plaatselijk slechte bloedafvoer. - Mogelijke verschijnselen (o.a.): , eczema varicosum: vochtig/nattend eczeem op de plaats van de huid-ontsteking , open been (= ulcus cruris varicosum)

Aneurysma
Verwijding van de wand van een slagader, vaak de grote lichaamsslagader (= aorta), of de wand van het hart. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) In principe zijn er bij een intact aneurysma geen directe verschijnselen of klachten. Echter zodra de wand scheurt doen zich (zeer) ernstige complicaties voor, die qua aard en ernst afhankelijk zijn van de plaats en omvang van de scheuring. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Plaatselijke verminderde of ontbrekende (= a-) zenuwvoorziening (= neurysma) van de wand van de slagarder of van het hart (= cardiaal aneurysma). - Mogelijke behandelingen (o.a.) - acute operatieve ingreep waarbij een verstevigende manchet om de slagader wordt geplaatst, die daarna met de vaatwand vergroeit.

Anorexie
(verminderde eetlust) Er zijn veel verschillende oorzaken van verminderde eetlust. - Mogelijke oorzaken (o.a.) - infectie-ziekten met koorts , spijsverteringsstoornissen , maag-darm-aandoeningen , bijwerking van medicijnen , anorexia nervosa

Angiografie
(arteriografie, flebografie) Angiografie : het maken van röntgenfoto`s van bloedvaten. - Arteriografie : het maken van röntgenfoto`s van slagaders (= arteriën). - Flebografie : het maken van röntgenfoto`s van aders (= venen)

Angststoornissen
Ongeveer 5 op de 1000 mensen (= 0,5%) heeft last van een of andere angst-stoornis. - Van een angst-stoornis is sprake als: , de oorzaak van de angst onbekend is , de angst onredelijk groot is , het normale functioneren wordt verstoord , de angst (regelmatig) paniek-aanvallen veroorzaakt , ernstig wordt geleden onder de angst - Mogelijke verschijnselen (o.a) - Aanhoudende gespannenheid, onrust, beklemmend gevoel op de borst, benauwheid, spierpijn, vermoeidheid, irritatie, angst-aanvallen, paniek-aanvallen, slaapstoornissen, agressieve buien en hoge bloeddruk (= hypertensie), zweten, nachtmerries. - Mogelijke oorzaken (o.a.) De preciese oorzaak van een angst-stoornis is vaak niet bekend. Dikwijls gaat het om een onduidelijk onheil, dat reëel is of ingebeeld kan zijn. Als de oorzaak bekend is, wordt angst ook wel vrees genoemd. - Mogelijke behandelingen (o.a.) - psycho-therapie , medicijnen: , benzodiazepinen , angst-dempende middelen (= anxiolytica) , anti-depressiva (bepaalde)

Anti-conceptie, methoden
Mogelijke methoden om zwangerschap te voorkomen (= anti-conceptie) o.a.: - 1. Zónder anticonceptie-middel (= natural family planning = NFP): onbetrouwbaar tot matig betrouwbaar (<95%), o.a.: (1) seksuele geheelonthouding: nooit geslachtsgemeenschap (2) periodieke seksuele onthouding: alleen geslachtsgemeenschap tijdens de onvruchtbare perioden van de vrouw (ca. 10 dagen voor of na de de menstruatie en bij volledige borstvoeding). (3) terugtrekking van de penis vóór de zaadlozing (= coïtus interruptus = `voor het zingen de kerk uit`) (4) alleen vrijen tijdens de eerste 4 maanden na de bevalling als de moeder volledige borstvoeding geeft (= lactatie-amenorroe) (5) barrière-middelen, waaronder condooms voor mannen (o.a. Durex®) of vrouwen (o.a. FemCap®) en zaaddodende middelen - NB. Een uniek voordeel van het gebruik van concooms is dat ze tevens bescherming bieden tegen seksueel-overdraagbare aandoeningen (= SOA`s). - 2. Mét anti-conceptie-middel (pil, pleister, prik, etc.): zie anticonceptie-middelen - 3. Sterilisatie : zeer betrouwbaar (99,5-99,9%) , permanente onvruchtbaarheid door chirurgische ingreep bij man of vrouw (of Ovablock®)

Anesthesie
(verdoving) On(an-)gevoeligheid (-esthesie) voor (pijn-)prikkels. - Onderscheiden worden o.a.: , algehele anesthesie (= narcose): algehele verdoving (bijv. voor buikoperatie) , geleidingsanesthesie : plaatselijke verdoving door verlamming van een zenwuwbaan die pijnprikkels naar de hersenen geleidt. , infiltratie-anesthesie : plaatselijke verdoving door infiltratie van het verdovingsmiddel in het weefsel , lokale anesthesie : plaatselijke (= lokale) verdoving (bijv. voor operatie aan vinger of tandextractie) , epidurale anesthesie : verdoving door injectie van het verdovingsmiddel in de ruimte aan de buitenzijde van het harde hersen- of ruggemergsvlies (= dura mater). , lumbale anesthesie (= spinale anesthesie): verdoving van het onderste deel van het lichaam via het ruggemerg. , narcose (= algehele anesthesie ): algehele verdoving (bijv. voor buikoperatie) , regionale anesthesie , verdoving van een een heel lichaamsdeel, zoals een arm of been. , spinale anesthesie (= lumbale anesthesie): verdoving van het onderste deel van het lichaam via het ruggemerg.

Anti-conceptie, middelen
Middelen om zwangerschap te voorkomen (= anti-conceptie) o.a.: (1) éénmalig gebruik : `morning after`-pil: Norlevo® (alleen progestageen) (2) dagelijks gebruik (1) : combinatiepil (= oestrogeen + progestageen hormoon), beschikbaar in vele verschillende samenstellingen en sterktes (= meest toegepaste anticonceptiemiddel) - NB. De 2-fasenpil is wat minder betrouwbaar (95-99,5%) dan de 1- of 3-fasenpil (99,5-99,9%). (3) dagelijks gebruik (2) : alleen-progestageen-pil (= Cerazette®): tijdens borstvoeding of niet mogen gebruiken van oestrogenen (4) wekelijks gebruik : anticonceptie-pleister (= Evra®) (5) maandelijks gebruik : anticonceptie-ring (= NuvaRing®) (6) drie-maandelijks gebruik : prikpil (= Depo-Provera®) (7) 3-5 jaarlijks gebruik : implantatiepil (a) onder de huid: anticonceptie-staafje (= Implanon®) of (b) spiraaltje in de baarmoeder: koper- of hormoonspiraaltje (= pessarium = intra-uterine-device = UD), zoals Mirena®

Anorgasmie
Onvermogen om klaar te komen (= orgasme).

Anoxie
Afwezigheid (= an-) van zuurstof (= oxie).

Anosmie
Tijdelijk of blijvend totaal verlies van de reukzin.

Anale seks
Geslachtelijk contact tussen anus (= anaal) en penis.

Anafylactische reactie, behandeling
Mogelijke behandelingen van een anfylactische reactie (o.a.): (1) Lichte tot matige reactie : , anti-histaminica , corticosteroïden (2) Acute, hevige reactie : , epinefrine (= adrenaline, EpiPen®) , anti-histaminica , corticosteroïden , combinaties - NB. Anafylactische reacties kunnen worden voorkómen (= preventie) door het contact met het allergeen te vermijden (= saneren) of door middel van hypo-sensibilisatie (= desensibiliseren).

Androgeen
Mannelijk

Anus-aandoeningen
(anale aandoeningen) - , anus , aambeien (= hemorroïden) , aarskloven (= anale fissuren) , aarsmaden , anale jeuk , anus-fistel , rectale bloedingen

Ante-
(pre-) Voor; voorafgaande aan.

ANLL
(Acute Niet-Lymfocytaire Leukemie) - leukemie

Angina pectoris, vasospastisch
(Prinzmetal of variant angina pectoris) - Prinzmetal angina pectoris

Angioom
Angioom - Meestal goedaardig, rood tot paars bloedvat-gezwel dat ontstaat door verwijding en/of kronkeling van bloedvaten, zoals een kluwen (= conglomeraat) van spataders. - Hemangioom - Met bloed (= haem-) gevuld angioom. - Onderscheiden worden o.a.: , aardbei-hemangioom , caverneus hemangioom , lymfangioom , stervormig hemangioom , wijnvlek

Applicatie
Toepassing-, toediening(swijze).

Apoptose
(celdood) Natuurlijke celproces dat leidt tot het afsterven van cellen die een afwijking vertonen en daardoor niet (meer) goed functioneren. - Als de apoptose-processen zijn geblokkeerd, bijvoorbeeld door genetische aanleg (bijv. genoom-defecten), virussen of chemicaliën (o.a. roken), kunnen cellen met afwijkingen zich ongehinderd vermenigvuldigen, waardoor kankergezwellen kunnen ontstaan.

APL
(Acute Promyelocytaire Leukemie) - leukemie

Apraxie
Onvermogen om bepaalde bewuste taken uit te voeren waarbij een gecoödineerde beweging moet worden onthouden en uitgevoerd. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Hersenletsel door ongeluk, verwonding, beroerte, hersenbloeding, hersentumor, dementie, ALD, MS, bepaalde psychische aandoeningen - Mogelijke behandelingen (o.a.) - behandeling van de oorzaak (= causaal, curatief) , behandeling van de verschijnselen (= symptomatisch)

Asperger-syndroom, verschijnselen
Mogelijke verschijnselen bij Asperger-syndroom (o.a.): , niet graag aangeraakt/geknuffeld willen worden , problemen/conflicten in de omgang met andere kinderen door gebrek aan inzicht en gevoel voor de emoties van anderen (gebrek aan medeleven) , beperkte kennis van sociale omgangsvormen (= sociale conventies) , de neiging om zich te storten op één enkele activiteit (= monomaan gedrag) , neiging tot rituelen , moeilijk onderscheid kunnen maken tussen eigen mentale beleving en de werkelijkheid (fantasie en werkelijkheid lopen door elkaar) , leerproblemen en andere ontwikkelingsstoornissen

Astma, oorzaken
Mogelijke oorzaken van astma (o.a.): , verhoogde gevoeligheid (= bronchiale hyper-reactiviteit) van het longweefsel (bronchiën) door vervuilde (o.a. rook, tabaksrook, ozon en zwavel- of stikstofoxiden), koude lucht, (huis)stof, lichamelijke inspanning , luchtweg-infecties met micro-organismen (= astmatische bronchitis). , allergenen , zoals pollen, huismijt en huidschilfers van o.a. katten en cavia`s (= seizoensgebonden astma) , erfelijke aanleg (= atopische of constitutioneel astma) , hartfalen : inspanningsastma (= astma cardiale) , combinatie van bovengenoemde factoren (meestal)

Astma, test
Lijst met 5 vragen waaruit na beantwoording kan worden afgeleid of de astma goed onder controle is of niet. - De test is verkrijgbaar bij het Astma Fonds.

Aspergillose
Schimmel-infectie van de longblaasjes (= alveoli) door inademing van sporen van de schimmel Aspergillus fumigatus, die voorkomt op het lichaam, in het voedsel en in of rond het woonhuis. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Jeuk in de gehoorgang, groei van bolvormige schimmelmassa in de longen, aantasting (via de bloedbaan) van nieren, hersenen en andere organen. - NB. In plaats van een infectie kan het lichaam ook een allergische reactie op de schimmel(sporen) ontwikkelen.

Astma, cardiale
(inspanningsastma) Kortademigheid door stuwing van bloed in de kleine bloedsomloop van de longen. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Verzwakte pompfunctie van de linker hartkamer ( = linkszijdig hartfalen = links-decompensatie van het hart). Hierdoor treedt bij inspanning kortademigheid op. - Mogelijke medicijnen (o.a.) , medicijnen: o.a. bumetanide, Burinex® - furosemide, Lasiletten®, Lasix®, Lasix® Retard.

Aseptische ontsteking
(steriele ontsteking) Ontsteking zonder infectie met bacteriën of virussen. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Langdurige irritatie (o.a. druk, wrijving, peuteren) van weefsels of organen, al of niet met verhoogde gevoeligheid (= hyper-reactiviteit). - Mogelijke behandelingen (o.a.) - medcijnen: ontsteking-remmende (= anti-inflammatoire) middelen, zoals corticosteroïden

Astma, status asthmaticus
Lang-aanhoudende astma-aanval die (zeer) ernstige ademnood tot gevolg heeft. - Mogelijke behandelingen (o.a.) - acute behandeling : luchtwegverwijdende therapie met luchtwegverwijder , vervolgbehandeling : injectie (i.v.) met een relatief hoge dosis (= oplaaddosis) corticosteroïd en daarna een corticosteroïd-infuus (= onderhoudsdosis). De werking daarvan begint na 6-8 uur.

Aseksualiteit
Ongeslachtelijk; zonder geslacht.

Astma, allergische
Astma van allergische oorsprong en/of een sterke allergische component.

Atopisch eczeem, verschijnselen
Mogelijke verschijnselen bij atopisch eczeem (o.a.): , acute fase : hevige tot ondraaglijke jeuk (= pruritis), roodheid (= erytheem), warme huid, zwellingen (= oedeem), bultjes (= papula), vochtblaasjes (= vesiculae), vochtafscheiding (= `nattend eczeem`), krabsporen en slaapproblemen (vanwege nachtelijke jeuk) , chronische fase (= subacute fase): huidschilfers (= `roos`) en korstjes, dikkere, grovere en rimpelige huid (= lichenificatie van het eczeem) en huidkloven - NB. , De perioden met ernstige klachten (= eczeem-aanvallen) worden vaak afgewisseld door rustige perioden (= remissie) met betrekkelijk weinig klachten. , Atopisch eczeem is genetisch bepaald (= erfelijke aanleg), maar de precieze oorzaak is nog niet bekend. De aandoening komt vaak samen voor met hooikoorts (= allergische rhinitis), tranende en ontstoken ogen (= allergische conjunctivitis) en astma (= asthma bronchiale). In dat geval wordt gesproken van een atopisch syndroom .

Atonie
Verminderde spier- of weefselspanning. Voorbeelden: darm-atonie (= darmverlamming = ileus), maag-atonie (= maagverlamming), baarmoeder-atonie.

Atrofische aandoeningen
Afname van de omvang (= verschrompeling) van weefsels of organen. Voorbeelden: hart-, lever- en spier-atrofie. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Afknelling van bloedvat(en), verminderde beweging (= immobiliteit), verminderde weefsel-druk, ouderdom - Mogelijke behandelingen (o.a.) - opheffing van de oorzaak (= causale therapie) , behandeling van de atrofische verschijnselen

Atherotrombose
Afsluiting van een slagader (= arterie) met een bloedprop (= trombus).

Atrio-ventriculair block
(AV-block) - hartblok

Atherosclerose
Aderverkalking

Atrium
(boezem) (1) Voorhof (2) Hartboezem: zie hart

Ataxie
Bewegingscoördinatie-stoornis

Atrofie
Afname van weefsel- of orgaanmassa.

AV-block
(atrio-ventriculair block) - hartblok

B-lymfocyten
(B-cellen) Witte bloedcellen (=leukocyten) die zorgen voor de zgn. humorale afweerreactie van het lichaam (= humorale immuniteit). - B-lymfocyten worden steeds vers aangemaakt door bepaalde cellen (= lymfoblasten) in het beenmerg. Na rijping tot plasma-cellen produceren ze anti-stoffen (= immunoglobulinen) tegen lichaamsvreemde stoffen, zoals bacteriën, virussen en allergenen.

BMI
(body mass index) - overgewicht

Buikvlies
(peritoneum) Vlies waarin de buikorganen (o.a. maag, darm, milt en alvleesklier) zijn opgehangen.

Burn out
Emotionele uitputting bij mensen die zich beroepsmatig (te) sterk betrokken voelen bij andere mensen. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) (Over)vermoeidheid, prikkelbaarheid, slaap-stoornissen, depressiviteit, verslavingsdrang (roken, alcohol en/of drugs). - Mogelijke behandelingen (o.a.) - uitrusten/vakantie/tijdelijk verlof , psychotherapie : o.a. mental coaching/counceling ter verminderen van de professionele emotionele betrokkenheid , medicijnen: o.a. slaapmiddelen en anti-depressiva , ontwenningskuur, zo nodig

Bulbulaire paralyse
Ernstige, vaak voortschreidende (= progressieve) aandoening van het verlengde merg (= bulbus medulla). Treedt meestal op na het 35e levensjaar. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Speekselvloed, spraakproblemen, slikproblemen met als mogelijk gevolg dat voedsel of vloeistof in de longen terechtkomt en daar long-ontsteking (aspiratie-pneumonie) veroorzaakt, versnelde polsslag. Ook komen afwijkende emotionele reacties voor (o.a. plotselinge stemmingswisselingen, uitbarstingen). - Mogelijke oorzaken (o.a.) Aandoening in het verlengde merg (= bulbus medulla). - Mogelijke behandelingen (o.a.) - fysiotherapie om spieren zo soepel mogelijk te houden , spierontspanners (= spier-relaxantia), o.a. baclofen (Lioresal®) , maagsonde via de buikwand om `inademen` van voedsel of vloeistof te voorkómen

Buikwaterzucht
(ascites) Ophoping van vocht (= oedeem) in de buikholte door lekkage van vocht uit de lever. - Mogelijke verschijnselen zijn o.a. zwelling van de buik, onaangenaam gevoel in de buik, kortademigheid en gezwollen enkels. - Mogelijke oorzaken (o.a.) Levercirrose als gevolg van langdurig en overmatig alcohol-gebruik. Andere oorzaken zijn hartfalen, nierfunctie-vermindering (= nier-insufficiëntie), eierstok-kanker en tuberculose. - Mogelijke behandelingen (o.a.) - medicijnen: zie hieronder

Buikvlies-kanker
Gezwel (= tumor) van het buikvlies (= peritoneum).

Burkitt-tumor
Bepaald type non-Hodgkin-lymfoom (= lymfeklier-gezwel).

Buikvlies-ontsteking
(peritonitis) Ontsteking van het buikvlies (= peritoneum). - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Hevige buikpijn, braken, koorts, diarree, darmspasmen, buikspierkrampen, ademhalingsproblemen - Mogelijke oorzaken (o.a.) Doorboring van het buikvlies (bijv. na operatie) waarna ontsteking ontstaat; onsteking van één of meer buikorganen (bijv. blindedarm, maag, galblaas, urineblaas) - Mogelijke behandelingen (o.a.) - medicijnen: antibiotica , buikoperatie

Buis van Eustachius
Open verbinding tussen het midden-oor en de neus- en keelholte.

Buiktyfus
Darminfectie door besmet voedsel. - Mogelijke verschijnselen (o.a.) Ca. 1-3 weken na besmetting: braken, diarree en/of verstopping, ernstige maagdarm-klachten, rode huid, hoge koorts en ijlen gepaard en keert gemakkelijk terug (= recidiveren). - Oorzaak - Besmetting met tyfus-bacteriën (= Salmonella typhi), die vooral voorkomen in onzuiver drinkwater en voedsel in de tropen (vooral melkproducten, vis en ongewassen groenten). - Mogelijke behandelingen (o.a.) - voorkomen: inenting (= vaccinatie) met Typherix® of Typhim Vi®) of inname van capsules (Vivotif®)

Centraal
In het midden (= centrum) gelegen.

Cerebrale ischemie
zie ook: , kleine beroerte (= TIA) , grote beroerte (= herseninfarct)

Cel
(cella, -cyt) Cellen zijn de functionele eenheden (= bouwstenen) van planten en dieren. Ze zijn zo klein dat ze niet met het blote oog, maar alleen met een microscoop waarneembaar zijn. - Grote levende organismen, zoals mensen, zijn opgebouwd uit miljarden cellen die alle een specifieke functie hebben (bijv. zenuwcellen, vetcellen, botcellen, orgaancellen, etc.). - Bacteriën, protozoën en gisten bestaan daarentegen slechts uit één enkele cel. - Iedere cel bevat in principe een celkern (= nucleus), die het genetische materiaal (= DNA) bevat, kleine cel-orgaantjes (= organellen) die uiteenlopende cel-functies verrichten. - Cellen kunnen zich vermeerderen (= reproduceren) door kerndeling of reductiedeling, gevolgd door celdeling en celvloeistof (= cytoplasma).

Celwand
(celmembraan) Beschermend zakje dat zich om iedere cel bevindt. De celwand houdt de celinhoud bijeen en zorgt er voor dat de cel in evenwicht verkeert met zijn omgeving. - De celwand is beperkt of half-doorlaatbaar (= semi-permeabel), d.w.z. dat bepaalde stoffen er wel en andere stoffen er niet doorheen kunnen. - De celwand bevat allerlei structuren (= receptoren) die zich kunnen binden aan bepaalde stoffen (o.a. hormonen, allergenen, medicijnen, vergiften, etc.).

Cellulaire afweerreactie
Afweerreactie die via speciaal daarvoor bestemde cellen (= T-cellen) van het afweersysteem verloopt.