KSART - Kunstvormen

Categorie: Algemeen of niet ingedeeld
Datum & Land: 02/10/2022, NL
Woorden: 16070

case file
Geordende eenheid documenten, gegroepeerd rond een zaak

Case Study house
Wordt gebruikt voor de prototype-eengezinswoningen die werden gesteund door het tijdschrift Arts and Architecture en werden gebouwd in de omgeving van Los Angeles tussen 1945 en 1966; over het algemeen gezien als een experiment in huizenbouw voor een lage prijs, waarbij gebruik werd gemaakt van de nieuwste materialen en waarin de Modernistische bouwvormen werden verwerkt

Casearia
Genus van ongeveer 1000 soorten groenblijvende struiken en bomen

Casearia praecox
Boom uit de wilgenfamilie

cashewnoot
Niervormige noot van de kasjoeboom, die in geroosterde vorm eetbaar is

cash-munten
Aanduiding voor Chinese munten gemaakt van gegoten basismetaal met een vierkant gat in het midden die tussen de 7e en de 19e eeuw werden uitgegeven

casino's
Wordt gebruikt voor openbare gelegenheden voor kansspelen, maar waar men kan dansen en algemeen verpozen, vaak met voorzieningen voor eten en drinken en muziek; gebruik 'gokhuizen' voor soortgelijke gebouwen van minder allure

casquette
Kleine stoffen mutsjes die door vrouwen en soms jonge meisjes hoog op het hoofd werden gedragen in de 17e en 18e eeuw. Oudere versies werden met kleppen gemaakt, latere versies waren vaak afgezet met ruches of kant

cassapanca' s
Italiaanse, houten bankjes met een ruimte onder de zitting die vaak de vorm van een 'cassone' met een rechtopstaande rugleuning heeft

cassave; maniok
Houtachtige struik die inheems is in Zuid-Amerika. De struik verbouwt men vanwege zijn eetbare knoldragende wortel. Het is de op twee na belangrijkste bron van eetbare koolhydraten in de wereld, hoewel de meeste variëteiten giftig zijn als men ze niet op de juiste manier bereid. Men gebruikt de wortels voor het maken van meel, brood, stijfsel en een alcoholische drank. Cassave werd waarschijnlijk voor het eerst verbouwd door de Maya's, op het schiereiland Yucatán

Cassel yellow
Een variant van Turner's yellow met een iets andere samenstelling

Casselschaal
Zwartfigurige kylikes gekenmerkt door een lip en buik die zijn bedekt door banden met eenvoudige patronen en vaak met stralen boven de voet; meestal uit de 6e eeuw v.C

casserole
Kook-, stoof- of braadpan, soms met deksel, soms met steel, om voedsel in een oven te bereiden; ook om uit te serveren

cassette
Beschermende houders waarvan één kant open is, voor boeken of andere voorwerpen van dezelfde vorm en afmeting

cassette
Cassettes met couverts. Doosachtige houders met vakjes, bestemd voor reizigers en militairen om borden, bestek en ander eet- en drinkgerei in te vervoeren

cassette
Gesloten en vaak lichtdichte houders met film, microfilm, magnetische geluidsband of videoband op twee spoelen. Cassettes kan men in een geschikte taperecorder, camera, computer of videorecorder doen en direct gebruiken. Ze zijn meestal gemaakt van plastic of lichtgewichtmetaal en hebben een platte en rechthoekige vorm

cassettedoos
Beschermende houders in de vorm van een boek, ontwikkeld in de 18e eeuw, voor het opbergen van botanische exemplaren en later voor het opbergen van boeken, prenten en andere documenten

cassettenvloer
Betonnen kruisvloersystemen waarbij het vloerstuk wordt versterkt door ribben die in beide richtingen lopen, waardoor een wafelpatroon ontstaat

cassiteriet
Zwaar, metalig, hard tindioxide, met chemische formule SnO2, het belangrijkste tinerts. Zuiver cassiteriet is kleurloos, maar zwart als het ijzeronzuiverheden bevat. Commercieel belangrijke hoeveelheden komen voor in slik, maar cassiteriet wordt ook aangetroffen in graniet en pegmatieten

cassone
Verwijst naar kisten, met name Italiaanse kisten die vanaf de 14de tot en met de 16de eeuw werden vervaardigd, hoofdzakelijk in Florence, Siena en de Veneto. Vaak waren ze voorzien van rijk beeldsnijwerk of rijke decoraties met pastiglia en geschilderde panelen. Meestal liet men ze per paar vervaardigen wanneer een huis werd ingericht voor een jong echtpaar, en werden ze door de bruidegom gekocht

castellum
Kleine, oude Romeinse versterkte stadjes of buitenposten

Castiliaanse zeep
Type harde, witte zeep dat reukloos is; wordt vervaardigd uit olijfolie en plantaardige oliën en natronloog

castrum
Wordt gebruikt voor permanente Romeinse militaire kampementen opgezet volgens een rastervormig patroon; ook een aanduiding voor kastelen, forten of versterkte torens

castrum doloris
Middeleeuwse rouwgebouwen bestaande uit hoge boogconstructies van hout of metaal met een aantal stijlen of zuilen die een of meer steile daken ondersteunen. Ze werden gebruikt om het stoffelijk overschot van een hooggeplaatst persoon in te plaatsen. De vorm was een voorloper van de katafalk

catboot
Te gebruiken voor brede schepen met gaffeltuig en één mast die vrij dichtbij de voorsteven staat en geen grootzeil voert

cathedral window
Beddenspreien vervaardigd uit effen vierkante stukken stof die om kleinere vierkantjes van gekleurd of bedrukt textiel worden gevouwen zodat het geheel wel wat op glas-in-lood ramen lijkt. Geen Nederlands equivalent

cattuig
Te gebruiken voor tuig dat bestaat uit één grootzeil met gaffel en giek aan een mast die dicht bij de voorsteven staat en geen voorzeil voert, aangetroffen op catboten en andere vaartuigen

caurī
Een vliegenmepper gemaakt van haar of veren of een nabootsing daarvan, in Azië gebruikt door dienaars van mensen van koninklijken bloede of hoogwaardigheidsbekleders, met name op het Indiase subcontinent

catalogiseerders
Zij die de onderdelen van een verzameling stelselmatig analyseren en beschrijven en de informatie rangschikken tot een catalogus

catalogne
Bedekkingen voor vloeren of bedden die zijn geweven uit stroken lappen als inslag

catalogne
Een traditionele weeftechniek uit Québec waarbij oud textiel dat in stroken is gescheurd, wordt gebruikt als inweefsel; deze techniek wordt gebruikt voor beddengoed en vloertextiel

catalogus
Wordt gebruikt voor, doorgaans systematische, lijsten van voorwerpen in boek- of pamfletvorm, op kaartjes of on-line, meestal met vermelding van bijzonderheden

catalpahout
Hout van de boom behorende tot het genus Catalpa, inheems in het oosten van Azië, het oosten van Noord-Amerika en West-Indië

cakemixer
Apparaten die zijn bedoeld voor het mengen van cakebeslag. Wordt met name gebruikt voor handbediende mixers met een zwengel en tandwielaandrijving, die bovenop een rechte bak zijn gemonteerd

cakepan
Vormen, vaak van metaal, voornamelijk bedoeld voor het bakken van cake. Worden gemaakt in uiteenlopende maten en vormen

cantaten
Muziekstukken, gecomponeerd voor één of meer stemmen met instrumentale begeleiding, die meestal een verhaal bevatten en enigszins dramatisch van opzet zijn, maar niet bedoeld zijn om met toneelspel of in kostuum te worden opgevoerd

Capitool
Burchten in oude Romeinse steden, met name de burcht van Rome; daarvan afgeleid ook de gebouwen van de volksvertegenwoordiging in de verschillende staten van de V.S

cartouche
Ornamentele omlijstingen, zoals voor een opschrift, monogram, wapenschild of omlijste platen met ornamenten die vaak een opschrift bevatten

Carya texana
Hout van de boom behorende tot het genus Carya glabra, inheems in de Verenigde Staten. Het wordt gebruikt voor het maken van handvatten voor gereedschap

Carya
Genus van ongeveer achttien soorten loofbomen waarvan het hout en de noten worden gebruikt, en die inheems zijn in het oosten van Noord-Amerika en het oosten van Azië. In Europa en het westen van Noord-Amerika en op Groenland en IJsland zijn fossiele resten gevonden van soorten die tot dit genus behoorden. De bomen hebben sterk en zwaar hout en produceren steenvruchten (meestal met een harde, houtachtige schil of dop) waarin 'noten' zitten. De pitten in de 'noten' van diverse soorten zijn eetbaar

cape levant
Levantijns leer uit Zuid-Afrika van de beste kwaliteit, gemaakt van de huid van grote kaapgeiten. Het werd door Franse meesterbinders gebruikt voor zeer fijne boekbanden

cabine
Kleine ruimten bedoeld voor specifieke doeleinden. Zie voor handelsoptrekjes 'stalletjes'

cabriole poot
Meubelvoeten die de vorm hebben van drie met elkaar verbonden lobben

cabriole sofa's
Historische term voor sofa's met een steile rugleuning die uit het einde van de 18e en begin van de 19e eeuw stammen

cd-spelers
Apparaten die zijn ontworpen voor het afspelen van compact discs

cd's
Optische schijven met digitaal gecodeerde geluidsopnamen, gegevens of programma's die door een laserstraal kunnen worden afgetast, gedecodeerd en doorgegeven aan een afspeelsysteem, computerbeeldscherm of televisietoestel

cd-rw
'Compact disc - rewritable': cd waarop men zelf herhaaldelijk gegevens kan vastleggen

cd-rom
Compact discs waarop een grote hoeveelheid gedigitaliseerde informatie kan worden opgeslagen die alleen kan worden gelezen

cd-r
'Compact disc - recordable': cd waarop men zelf gegevens of geluid kan opnemen. Cd-r's hebben een lichtgevoelige laag waarin men met een cd-recorder de data kan 'branden'

cerise
Variabele rode kleuren die lijken op de kleur van bepaalde kersen, vruchten van de talloze bomen en struiken van het genus Prunus

cellulose
Een groep koolhydraten die bestaan uit lange ketens van enkelvoudige suikers (polysachariden genaamd), de belangrijkste koolhydraatverbinding in planten

ceremonieel zwaard
Zwaarden die een rol spelen in openbare staatsaangelegenheden of officiële ceremonies of rituelen en die afwisselend op het lichaam of in de hand worden gedragen, of worden overhandigd als symbolen van eer of macht

certificaat
Documenten waarin door een gezaghebbend persoon of lichaam een getuigenis wordt gegeven van een feit, van een belofte of van iemands bekwaamheid

centrum voor podiumkunsten
Gebruikt voor gebouwen of groepen gebouwen die auditoria, multifunctionele ruimten en aanvullende voorzieningen bevatten die geschikt zijn voor de opvoering van verschillende uitvoerende kunsten, zoals concerten, opera's, balletuitvoeringen en toneelstukken

cellerets
Wordt gebruikt voor kleine kisten of kasten, meestal met slot en handvatten aan de zijkant, waar flessen wijn of sterke drank in worden bewaard. Gebruik 'wijnkoelers' voor met metaal gevoerde vaten of standaarden waarin wijnflessen worden gekoeld. Gebruik 'celleret sideboards' voor buffetten die aan één kant ruimte hebben voor wijnflessen

centavo's
Elk van de verscheidene munten die een waarde hebben van een honderdste deel van de munteenheid van verschillende Spaans- en Portugeessprekende gebieden

centime
Elk van de verscheidene munten, gewoonlijk van koper of aluminium, die vanaf het eind van de 18e eeuw worden uitgegeven in verschillende Franssprekende landen, met een waarde van een honderdste deel van hun munteenheid

Centraal-Javaans
Verwijst naar de regionale stijl van Centraal-Java. Decoratieve kunsten en kostuums uit dit gebied worden vaak gekenmerkt door het gebruik van teritik voor het omlijnen van motieven, textielproducten die worden gedragen als hoofddoeken, grote ceremoniële omslagdoeken en sjerpen en kain kembangan bloem- en plaidmotieven. De textielmethode van de productie die bekend staat als ‘ikat’ wordt gebruikt voor het aanbrengen van patronen, waarbij gedeelten van patronen van draad worden afgebonden om de verfstof tegen te houden. Hofkledingstijlen werden gekenmerkt door appliqué op geïmporteerde zijden textielstoffen die over het effen, centrale ruitvormige gebied van een borstkleed en ceremoniële omslagdoeken werden aangebracht. In de beeldhouwkunst wordt de stijl gekenmerkt door de vroegste voorbeelden van stenen monumenten en candi's, zeldzame afbeeldingen van hindoegoden, reliëfpanelen die rigide, kloksgewijze narratieve sequenties afbeelden en Boeddhabeelden gezeten op leeuwentronen. Centraal in religieuze beeldhouwkundige programma's staat het elitaire karakter van het boeddhisme, waardoor boeddhistische iconografie en kunst de overhand hadden. In tegenstelling tot stijlen in andere gebieden van Java, wordt deze stijl niet gekenmerkt door een traditie van gegraveerde stenen afbeeldingen. In de architectuur wordt de stijl gekenmerkt door getrapte sanctuaria, afgeknotte piramideconstructies en makara-ornamenten ter versiering van trappen

centrale catalogus
Catalogi waarin de inhoud van een aantal catalogi of van een aantal bibliotheken of andere collecties in alfabetische volgorde is samengebracht

celanimatie
Verwijst naar tekeningen op vellen doorzichtig acetaat of nitraat, waarbij de omtrekken van de figuren aan de voorzijde van het vel worden aangebracht en de kleur aan de achterzijde. De cel wordt meestal over een achtergrondbeeld geplaatst en vervolgens gefotografeerd met een reeks andere celanimaties die samen de bewegingen van de afgebeelde figuren weergeven

cel-setups
Verwijst naar een combinatie van cellen die samen vertoond moeten worden, bijvoorbeeld een cel met een ontwerp en een achtergrondcel

centerpiece bindings
Boekbanden met een versiering op het middelste gedeelte van de voorkant en soms van de achterkant

Central Luba
Beschrijft werken die zijn vervaardigd door het gelijknamige Afrikaanse volk, dat in het oosten van de Democratische Republiek Congo leeft en een subgroep van de Luba vormt

Centrale Pende
Beschrijft werken die zijn vervaardigd door het gelijknamige Afrikaanse volk, dat in de Democratische Republiek Congo leeft, tussen de rivieren de Kwilu en de Loange, en een subgroep van de Pende vormt

Ceratonia
Genus van één tot drie soorten uit het Middellandse Zeegebied van Europa, Azië en Afrika. Men denkt dat het een archaïsch overblijfsel is van zijn familie. Lang werd gedacht dat het genus slechts één levende soort (C. siliqua) bevatte, maar inmiddels denken sommige wetenschappers dat bepaalde Afrikaanse soorten er ook toe behoren

centrale projectie
Verwijst naar een projectiesysteem dat uitsluitend de karakteristieke procedure van projectieve meetkunde gebruikt, waarbij een lijn of vlak naar een andere lijn of vlak wordt overgebracht door het projecteren van een reeks punten van de ene naar de andere. Een reeks punten op het ene vlak wordt geprojecteerd op het andere vlak door een punt van oorsprong te kiezen, vanwaar lijnen worden getrokken die door de punten op het eerste vlak lopen en de punten van het tweede vlak raken

Cedrus deodara
Grote, groenblijvende kegeldragende ceder die inheems is in de westelijke Himalaya in het oosten van Afghanistan, het noorden van Pakistan en India, het zuiden van Tibet en het westen van Nepal, op een hoogte van 1500-3200 m. Ze kunnen een hoogte van 40 à 50 m bereiken en hebben een kegelvormige kruin

cello's
Strijkinstrumenten, tenorleden van de vioolfamilie, een octaaf lager gestemd dan de altviool; lijken qua bouw op de viool, maar onderscheiden zich door hun relatief bredere zijbanden en kortere hals

ceremoniële staf
Wapens in de vorm van een enkele lange schacht als van een schermstok, die ceremoniële of rituele functies vervullen, bijvoorbeeld als ambtssymbolen of rijksinsignes

Cedrela odorata
Tropische Amerikaanse productieboomsoort uit de mahoniefamilie (Meliaceae), die vermaard is om zijn sterk geurende hout, met kleine bloemen die vertakt en groepsgewijs groeien. Iedere vrucht is een doosvrucht met daarin tal van gevleugelde zaden

Centaurea
Genus van 350-600 soorten kruidachtige, eenjarige en overblijvende distelachtige bloeiende planten, zoals de korenbloem (C. cyanus) en de C. americana. Andere planten uit dit genus zijn onder meer knoopkruid, kalketrip, bergcentaurie en zomercentaurie

ceramiek
Verwijst in het algemeen naar artikelen van keramiek, dat wil zeggen van een hard, breekbaar, hittebestendig en corrosiebestendig materiaal zoals klei, dat eerst wordt gevormd en vervolgens bij hoge temperatuur wordt gebakken

certificaat van oorsprong
Certificaten die dienen als bewijs dat een artikel in een bepaald land is geproduceerd en die in verschillende landen bij invoer door de douane wordt gevorderd

celadoniet
Een zacht grijsgroen ijzersilicaatmineraal dat voor het eerst in 1847 werd beschreven de buurt van Verona in Italië. Het is een mica-achtig mineraal dat als een pigment is aangetroffen in bepaalde Chinese en Indiase schilderijen

cellarii
Te gebruiken voor functionarissen in kloosters en andere religieuze gemeenschappen die verantwoordelijk zijn voor de bevoorrading, met name van levensmiddelen, en voor de bedrijfsvoering van de keukens, voor het werk en het gedrag van bedienden en lekenbewoners, voor de inkoop en levering van goederen en voor alle aspecten met betrekking tot het beheer van het gebouw die niet specifiek aan anderen zijn toegewezen

cellulose acetaat
Een sterk, brandbaar en eenvoudig te fabriceren hars van thermoplast, die voorkomt als witte schilfers of poeder. Wordt gebruikt voor verschillende producten, zoals acetaatvezel, lakken, fotografische film en magnetische banden

center and corner piece binding
Manier van boekversiering die tussen 1550 en 1650 in Engeland populair was, gekenmerkt door ontwerpen die waren geïnspireerd op islamitische kunst en die men gewoonlijk in de band perste, met zowel versiering van de hoeken als het middelste gedeelte. Voorheen noemde men dit de 'Lyonees boekbinden'

centrifugaal gegoten
Een methode om te gieten volgens het verloren-wasgietprocédé, waarbij gebruik wordt gemaakt van een machine waar de gietvorm in ronddraait, zodat diens holte, door de centrifugale beweging en druk, wordt gevuld met gesmolten metaal

ceremonieel object
Te gebruiken voor voorwerpen die worden geassocieerd met of gebruikt bij ceremonies

ceremoniële maskers
Verwijst naar maskers die worden gemaakt voor en gebruikt bij ceremoniële aangelegenheden

ceremoniemeesterglas
Drinkglazen met een ogenschijnlijk normale, maar in werkelijkheid uiterst kleine inhoud, die oorspronkelijk in de 18e eeuw gebruikt werden door ceremoniemeesters

Ceriantharia
Orde die men gewoonlijk beschouwt als een afwijkende vroege zijtak van de klasse Anthozoa

Ceroplastes
Genus van insecten met een zacht schild. Bij veel leden van dit genus zijn de vrouwtjes bedekt met een wasachtige substantie

ceroplastiek
De kunst van het maken van figuren of voorwerpen van was

cesta
Lange, smalle, gebogen mandjes van vlechtwerk waar aan één kant een houten handvat met een handschoenachtige ruimte aan het eind op is vastgezet, die door de spelers van pelote worden gebruikt om de bal te vangen en te gooien

Celtis occidentalis
Middelgrote boomsoort die inheems is in Noord-Amerika. De boom kan 12 tot 30 meter hoog worden en heeft heldergroene, iepachtige bladeren met drie opvallende nerven vanuit het begin van de blaadjes. De boom produceert eetbare paarszwarte vruchten ter grootte van een erwt die aantrekkelijk zijn voor vogels. De schors is soms bedekt met wratachtige bobbels. De boom is makkelijk te kweken en wordt vaak geplant langs straten

ceremonieel geluidsapparaat
Geluidsapparaten, bedoeld voor het maken van muziek of niet-muzikaal geluid, die voornamelijk een ceremoniële of rituele functie hebben

ceremoniële knots
Knotsen die vooral een ceremoniële functie hebben en niet als wapens werden gebruikt. Een ceremoniële knots is een object in de vorm van een staf of een knuppel, gewoonlijk met een knop of een ander bovenstuk, dat vaak rijk versierd is en wordt gedragen door priesters of andere geestelijken, magistraten en academici als symbool van hun bevoegdheid of functie tijdens een plechtige ceremonie. Voorbeelden zijn afkomstig uit de Egyptische oudheid, precolumbiaans Amerika, Europa en Noord-Amerika. Gebruik 'scepter' voor vergelijkbare objecten die door leiders worden gedragen

cellocut
Prenten gemaakt van oppervlakken opgebouwd met vloeibaar kunststof op hout, metaal, karton, of kunststof ondergrond. Deze kunnen in diepdruk of hoogdruk worden gedrukt

chahar taq
Wordt gebruikt voor vuurtempels in de leer van Zarathoestra uit de Sassanidische periode

chaise en cabriolet
Gestoffeerde stoelen met een iets holle rugleuning, zodat die bij de omtrek van het menselijke lichaam past. Ze verschillen van de zogenoemde 'chaises à la reine', die een vlakke rugleuning hebben

chamber horse
Toestellen die binnenshuis staan en de bewegingen bij het paardrijden kunnen imiteren. Het toestel bestaat uit veren die in een leren omhulsel als een harmonica in elkaar schuiven. Het geraamte bestaat uit mahoniehout

chemicus
Wetenschappers die onderzoek of werkzaamheden verrichten met betrekking tot de wetenschap die zich bezighoudt met de samenstelling en eigenschappen van de elementaire stoffen waaruit alle lichamen zijn opgebouwd, de wetten waaraan de combinaties zijn onderworpen, en de verschijnselen die gepaard gaan met de blootstelling van de deeltjes aan diverse fysieke omstandigheden

chemische eigenschap
Eigenschappen met betrekking tot de scheikundige samenstelling van een materiaal of een levend lichaam

cheque
Schriftelijke opdrachten aan een bank tot betaling van een bepaalde geldsom op naam of aan toonder. Het geld kan uitsluitend van de rekening van de opdrachtgever worden afgeschreven indien de cheque getekend is

chest on frame
Ladenkasten die op een dragend geraamte staan

Chicagoraam
Ramen die de volle breedte van een erker omvatten en die verdeeld zijn in een groot vast schuifraam geflankeerd door smalle beweegbare schuiframen

chiffonnière
Verengelste naam die uit Frankrijk afkomstig is en wordt gebruikt voor een kleine wandkast waarvan het blad een dressoir vormt. Gebruik 'chiffonnières (ladenkasten)' voor kleine, lage ladenkasten

chiki
Wordt gebruikt voor woningen van de Seminole en Miccosukee-indianen in Florida, met een geraamte van palen en boomstammen, rieten daken, gedeeltelijk of helemaal open aan de zijkanten en meestal met een leefplateau ongeveer een halve tot één meter boven de grond

chimpansee
Soort hominide die voorkomt in tropische bossen en op natte savannen in het westen en midden van Afrika, hoewel hun verspreidingsgebied vroeger veel groter was. Ze hebben een lichaam dat grotendeels is bedekt met donkerbruin haar en duimen en grote tenen die opponeerbaar zijn. De verschillen met de andere bestaande soort uit het genus Pan, de bonobo, zijn de volgende: chimpansees hebben een robuuster lichaam en een gezicht dat verder vooruitsteekt, ze brengen minder tijd door in de bomen en vertonen ander gedrag, bijvoorbeeld de sociale dynamiek in groepen is anders. In oudere classificaties werden de bonobo en de gewone chimpansee als één soort beschouwd